Chasu
Asu
atlantico-congo
L'asu (detto anche pare, chasu) è una lingua bantu dei monti Pare meridionali, nel nord-est della Tanzania, sorella del rwa del Pare settentrionale (rwk) all'interno del gruppo pare E.31. Il popolo pare (asu + rwa insieme ~640.000) possiede una caratteristica tradizione di fusione del ferro che storicamente ha rifornito di utensili di ferro l'intera regione del Kilimangiaro. Dal punto di vista linguistico, l'asu mostra tratti tipici del bantu E.30: ~10 classi nominali con concordanza, un sistema tonale complesso e un aspetto morfologico produttivo. Il lavoro di traduzione della Bibbia a partire dagli anni '90 ha prodotto materiali standardizzati di alfabetizzazione in asu, con il Nuovo Testamento in asu pubblicato nel 2005.
Dove si parla
87 parole essenziali in asu
Fonti
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: atlantico-congo
| Significato | Asu | Shambala | Nyaturu | Nyamwezi | Rwa | Sena | Sukuma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | mende /mende/ | mazi /mazi/ | maji /madʒi/ | minzi /minzi/ | mura /muɾa/ | madzi /madzi/ | minzi /minzi/ |
| Fuoco | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | muro /muɾo/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Sole | idhuva /iðuʋa/ | zuwa /zuwa/ | yura /juɾa/ | lyuba /ljuβa/ | saa /saː/ | dzuwa /dzuwa/ | liimi /liːmi/ |
| Luna | mwezi /mwezi/ | ṅwezi /ŋwezi/ | umweri /umweɾi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ | mwiri /mwiɾi/ | mwedzi /mwedzi/ | ng'weji /ŋweːdʒi/ |
| Stella | nyenyeri /ɲeɲeri/ | ntondwe /ntondwe/ | njota /ndʒota/ | nsonda /nsonda/ | nyinyiri /ɲiɲiɾi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | sonda /sonda/ |
| Notte | usiku /usiku/ | kilo /kilo/ | utiku /utiku/ | buziku /buziku/ | kio /kio/ | usiku /usiku/ | bujiku /budʒiku/ |
| Pioggia | mvua /mvua/ | fula /fula/ | mbura /mbura/ | mbula /mbula/ | fua /fua/ | mvura /mvura/ | mbula /mbula/ |
| Neve | chasheru /tʃaʃeru/ | — | seluji /seludʒi/ | theluji /θeluʒi/ | mboṛongo /mboɾoŋɡo/ | neve /neve/ | seluji /seludʒi/ |
| Vento | mpeho /mpeho/ | mpeho /mpeho/ | mpefo /mpefo/ | myaga /mjaɡa/ | mburaato /mbuɾaːto/ | mphepo /mpʰepo/ | nyaga /ɲaɡa/ |
| Terra | isanga /isaŋɡa/ | shanga /ʃaŋɡa/ | irongo /iɾoŋɡo/ | bulongo /buloŋɡo/ | uteri /uteɾi/ | mataka /mataka/ | bulongo /buloŋɡo/ |
| Pietra | ibwe /ibwe/ | iwe /iwe/ | igwe /iɡwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | mwala /mwala/ | iwe /iwe/ |
| Montagna | ntuvi /ntuvi/ | muima /muima/ | gitanto /ɡitanto/ | lugulu /luɡulu/ | uro /uɾo/ | phiri /pʰiri/ | lugulu /luɡulu/ |
| Mare | bahari /bahari/ | bahali /bahali/ | irambo /iɾambo/ | nyanza /ɲanza/ | nruva /nɾuva/ | bara /bara/ | nyanza /ɲanza/ |
| Madre | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /maju/ | mama /mama/ | mai /mai/ | mayu /maju/ |
| Padre | baba /baba/ | tate /tate/ | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Figlia | mwana wa kibora /mwana wa kibora/ | ṅwana ywa kindele /ŋwana jwa kindele/ | muncha /muntʃa/ | mwana mukima /mwana mukima/ | mwana wa kika /mwana wa kika/ | mwana wankazi /mwana wankazi/ | nshike /nʃike/ |
| Io | mine /mine/ | imi /imi/ | une /une/ | nene /ˈnene/ | inyi /iɲi/ | ine /ine/ | nene /nene/ |
| Tu | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | bebe /bebe/ |
| Noi | uswi /uswi/ | ishwi /iʃwi/ | sese /sese/ | iswe /iswe/ | ise /ise/ | ife /ife/ | yise /jise/ |
| Nome | izina /izina/ | zina /zina/ | rina /ɾina/ | lina /ˈlina/ | irina /irina/ | dzina /dzina/ | lina /lina/ |
| Persona | mntu /mntu/ | mntu /mntu/ | muntu /muntu/ | munhu /munhu/ | nndu /ndu/ | munthu /muntʰu/ | munhu /munhu/ |
| Testa | mtwi /mtwi/ | mtwi /mtwi/ | itwe /itwe/ | mutwe /mutwe/ | nrwe /nɾwe/ | nsolo /nsolo/ | ntwe /ntwe/ |
| Occhio | iiso /iːso/ | zisho /ziʃo/ | riho /riho/ | liso /liso/ | iriso /iɾiso/ | diso /diso/ | liso /liso/ |
| Orecchio | isikio /isikio/ | shikio /ʃikio/ | ikutwi /ikutwi/ | itwi /itwi/ | kuri /kuɾi/ | khutu /kʰutu/ | gutu /ɡutu/ |
| Naso | fua /fua/ | mpua /mpua/ | mpura /mpuɾa/ | nindo /nindo/ | — | mphuno /mpʰuno/ | lyulu /ljulu/ |
| Bocca | momo /momo/ | kanwa /kanwa/ | momo /momo/ | mulomo /mulomo/ | kana /kana/ | nkanwa /nkanwa/ | nomo /nomo/ |
| Dente | jino /dʒino/ | zino /zino/ | ino /ino/ | lino /lino/ | iyoo /ijoː/ | dzino /dzino/ | lino /lino/ |
| Lingua | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | urimi /urimi/ | lulimi /lulimi/ | ulumi /ulumi/ | lirimi /lirimi/ | lulimi /lulimi/ |
| Mano | mkono /mkono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ | kukono /kukono/ | uko /uko/ | nkono /nkono/ | nkono /nkono/ |
| Piede | ivunda /ivunda/ | mulundi /mulundi/ | mughuu /muɣuː/ | kugulu /kuɡulu/ | urende /uɾende/ | mwendo /mwendo/ | lupambala /lupambala/ |
| Cuore | ngiti /ŋɡiti/ | moyo /mojo/ | umutima /umutima/ | moyo /mojo/ | ngoo /ŋɡoː/ | ntima /ntima/ | ng'holo /ŋholo/ |
| Osso | ivindi /ivindi/ | vuha /vuha/ | ikufa /ikufa/ | iguha /iɡuha/ | ifua /ifua/ | gogodo /ɡoɡodo/ | iguha /iɡuha/ |
| Sangue | sakame /sakame/ | mpome /mpome/ | sakami /sakami/ | magazi /maɡazi/ | usao /usao/ | malopa /malopa/ | mininga /miniŋɡa/ |
| Amore | lumba /lumba/ | kukunda /kukunda/ | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ | ikunda /ikunda/ | kufuna /kufuna/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Albero | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | muti /muti/ | nri /nɾi/ | muti /muti/ | nti /nti/ |
| Cane | mbwa /mbwa/ | kuli /kuli/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mboha /mboha/ | mbwa /mbwa/ | mva /mva/ |
| Gatto | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | nyabu /ɲabu/ |
| Pesce | samaki /samaki/ | samaki /samaki/ | somba /somba/ | somba /soːmba/ | ikunga /ikuŋɡa/ | omba /omba/ | ndilo /ndilo/ |
| Uccello | ideghe /ideɣe/ | deghe /deɣe/ | nyonyi /ɲoɲi/ | noni /noni/ | ndee /ndeː/ | mbalame /mbalame/ | noni /noni/ |
| Uovo | igi /iɡi/ | tagi /taɡi/ | ighe /iɣe/ | igi /iɡi/ | ngosho /ŋɡoʃo/ | dzai /dzai/ | igi /iɡi/ |
| Cavallo | farasi /farasi/ | faashi /faːʃi/ | nyumbu /ɲumbu/ | falasi /falasi/ | farasi /faɾasi/ | kavalo /kavalo/ | falasa /falasa/ |
| Casa | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ | numba /numba/ | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ |
| Latte | mavee /maveː/ | mele /mele/ | maya /maja/ | mabeele /maβeːle/ | maruva /maɾuva/ | nkaka /nkaka/ | mabeele /mabeːle/ |
| Miele | nzoke /nzoke/ | woki /woki/ | ruke /ruke/ | buuki /buːki/ | uki /uki/ | uci /utʃi/ | buuki /buːki/ |
| Sale | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munu /munu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munhu /munhu/ |
| Vino | mvinyo /mviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ | divai /divai/ | mvinyo /mviɲo/ | mfinyo /mfiɲo/ | vinyu /viɲu/ | mvinya /mviɲa/ |
| Ferro | kighera /kiɣera/ | kiama /kiama/ | ichuma /itʃuma/ | kisinza /kisinza/ | minya /miɲa/ | utale /utale/ | jisinza /dʒisinza/ |
| Seta | hariri /hariri/ | halili /halili/ | hariri /haɾiɾi/ | — | hariri /haɾiɾi/ | seda /seda/ | halili /halili/ |
| Libro | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ | gitabu /ɡitabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ | bukhu /bukʰu/ | shitabo /ʃitabo/ |
| Mangiare | kurya /kurja/ | kuja /kuɟa/ | kuria /kuɾia/ | kulya /kuʎa/ | ilya /ilja/ | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ |
| Bere | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | inwa /inwa/ | kumwa /kumwa/ | kung'wa /kuŋwa/ |
| Dormire | kushinjia /kuʃindʒia/ | kugosha /kuɡoʃa/ | kurara /kuɾaɾa/ | kulala /kulala/ | — | kugona /kuɡona/ | kulala /kulala/ |
| Uno | imwe /imwe/ | ṅwenga /ŋwenɡa/ | umwe /umwe/ | imo /imo/ | mongo /moŋɡo/ | posi /posi/ | imo /imo/ |
| Due | avili /aβili/ | mbili /mbili/ | aviri /aβiri/ | ibili /iβili/ | fivili /fivili/ | piŵiri /piwiri/ | ibili /ibili/ |
| Tre | adatu /adatu/ | katatu /katatu/ | itatu /itatu/ | idatu /idatu/ | firaru /fiɾaɾu/ | pitatu /pitatu/ | idatu /idatʊ/ |
| Cento | ighana /iɣana/ | gana /ɡana/ | ighana /iɣana/ | igana /iɡana/ | iyana /ijana/ | dzana /dzana/ | igana /iɡana/ |
| Ciao | shiloi /ʃiloi/ | — /—/ | mbukire /mbukiɾe/ | mwadita /mwadita/ | kira /kiɾa/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ |
| Grazie | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /asante/ | asante /aˈsante/ | twabakaba /twaβakaβa/ | asante /asante/ | ndatenda /ndatenda/ | nakulumba /nakulumba/ |
| Buono | mwamba /mwamba/ | mtana /mtana/ | kihi /kihi/ | soga /soɡa/ | kya /kja/ | nadidi /nadidi/ | awiza /awiza/ |
| Nuovo | shaa /ʃaː/ | mpya /mpja/ | mpya /mpja/ | pya /pja/ | shiiya /ʃiːja/ | ipsa /ipsa/ | pya /pja/ |
| Rosso | nkundu /nkundu/ | nkundu /nkundu/ | ntune /ntune/ | laluku /laluku/ | itondoṛie /itondoɾie/ | funga /funɡa/ | ndulu /ndulu/ |
| Bianco | jewa /dʒewa/ | yengʼaa /jeŋaː/ | njeru /ndʒeru/ | pe /pe/ | sheelwa /ʃeːlwa/ | cena /tʃena/ | ape /ape/ |
| Nero | jiru /dʒiru/ | size /size/ | njiutiki /ndʒiutiki/ | pi /pi/ | shuu /ʃuː/ | psipa /psipa/ | api /api/ |
| 99 | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | milongo kenda na kenda /miloŋɡo keːnda na keːnda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | makumi kyeenda na kyeenda /makumi kjeːnda na kjeːnda/ | makumapfemba na mapfemba /makumapfemba na mapfemba/ | makumi kenda na kenda /makʊmi kenda na kenda/ |
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap