Dagbanli
Kidagbani
Niger-Kongo (Gur, Mabia)
Kidagbani (Dagbanli) ni lugha ya watu wa Dagomba kaskazini mwa Ghana, lugha ya familia ya Kioti-Volta cha magharibi (kundi la Kimabia) inayohusiana kwa karibu na Kimampruli na Kinanun, na lugha ya ufalme wa kihistoria wa Dagbon.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kidagbani
kɔfi
dopamine
Vyanzo
- Tony Naden, Dagbani Dictionary (SIL/GILLBT), Webonary
- loans komputer/chokileeti attested in Dagbani Wikipedia text
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo (Gur, Mabia)
| Maana | Kidagbani | Kimampruli | Kimoore | Kilunda | Kilozi | Kikhassonke | Kisusu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | kom /kom/ | kuom /kuom/ | koom /koːm/ | meji /medʒi/ | mezi /mezi/ | ji /dʒi/ | yi /ji/ |
| Moto | buɣim /buɣim/ | bugum /buɡum/ | bugum /buɡum/ | kesi /kesi/ | mulilo /mulilo/ | ta /ta/ | te /te/ |
| Jua | wuntaŋa /wuntaŋa/ | wuntiri /wuntiri/ | wĩndga /wĩndɡa/ | itaŋwa /itaŋwa/ | lizazi /lizazi/ | tili /tili/ | soge /soɡe/ |
| Mwezi | goli /ɡoli/ | gɔoŋ /ɡɔːŋ/ | kiuugu /kiuːɡu/ | kakweji /kakwedʒi/ | kweli /kweli/ | kalo /kalo/ | kike /kike/ |
| Nyota | saŋmariga /saŋmariɡa/ | ŋmariga /ŋmariɡa/ | ãdga /ãdɡa/ | katumbwa /katumbwa/ | naleli /naleli/ | lolo /lolo/ | tunbi /tunbi/ |
| Usiku | yuŋ /juŋ/ | yuŋŋu /juŋːu/ | yʋngo /jʊŋɡo/ | wufuku /wufuku/ | busihu /busihu/ | su /su/ | kɔɛ /kɔɛ/ |
| Mvua | saa /saː/ | sa /sa/ | saaga /saːɡa/ | nvula /nvula/ | pula /ˈpula/ | — | tunɛ /tunɛ/ |
| Upepo | pɔhim /pɔhim/ | pɛsiŋŋu /pɛsiŋːu/ | sobgo /sobɡo/ | mpepela /mpepela/ | moya /moja/ | — | foye /foje/ |
| Udongo | tiŋa /tiŋa/ | tiŋŋa /tiŋŋa/ | tẽnga /tẽŋɡa/ | iseki /iseki/ | mubu /mubu/ | — | bɔxi /bɔxi/ |
| Jiwe | kuɣili /kuɣili/ | kugri /kuɡri/ | kugri /kuɡri/ | ilola /ilola/ | licwe /liˈtʃwe/ | — | gɛmɛ /ɡɛmɛ/ |
| Mlima | zoli /zoli/ | zoori /zoːri/ | tãnga /tãŋɡa/ | mpidi /mpidi/ | lilundu /lilundu/ | — | geya /ɡeja/ |
| Bahari | teeku /teːku/ | teeku /teːku/ | mogre /moɡre/ | kaluŋalwiji /kaluŋalwidʒi/ | liwate /liwate/ | — | baa /baː/ |
| Mama | ma /ma/ | ma /ma/ | ma /ma/ | mama /mama/ | ma /ma/ | ba /ba/ | nga /ŋɡa/ |
| Baba | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | tata /tata/ | ndate /ndate/ | fa /fa/ | baba /baba/ |
| Binti | bipuɣiŋga /bipuɣiŋɡa/ | bipuŋŋa /bipuŋa/ | bi-pugla /bipuɡla/ | mwana wamumbanda /mwana wamumbanda/ | mwana wa musizana /mwana wa musizana/ | — | di ginɛ /di ɡinɛ/ |
| Mimi | mani /mani/ | mani /mani/ | mam /mam/ | ami /ami/ | na /na/ | ne /ne/ | n /n/ |
| Wewe | nyini /ɲini/ | fu /fʊ/ | fo /fo/ | eyi /eji/ | wena /wena/ | i /i/ | i /i/ |
| Sisi | tinima /tinima/ | tidima /tidima/ | tõnd /tõnd/ | etu /etu/ | luna /luna/ | an /an/ | won / muxu /wɔn / muxu/ |
| Jina | yuli /juli/ | yuli /juli/ | yʋʋre /jʊːre/ | ijina /idʒina/ | libizo /libizo/ | toxo /toxo/ | xili /xili/ |
| Mtu | ninsala /ninsala/ | nira /nira/ | neda /neda/ | muntu /muntu/ | mutu /mutu/ | — | mixi /mixi/ |
| Kichwa | zuɣu /zuɣu/ | zugu /zuɡu/ | zugu /zuɡu/ | mutu /mutu/ | toho /toho/ | — | xunyi /xuɲi/ |
| Jicho | nini /nini/ | nini /nini/ | nifu /nifu/ | disu /disu/ | liito /liːto/ | ɲa /ɲa/ | ya /ja/ |
| Sikio | tibili /tibili/ | tubri /tubri/ | tʋbre /tʊbre/ | itu /itu/ | zebe /zebe/ | tulu /tulu/ | tuli /tuli/ |
| Pua | nyee /ɲeː/ | nyoori /ɲoːri/ | yõore /jõːre/ | izulu /izulu/ | ngo /ŋo/ | nun /nũ/ | ɲɔɛ /ɲɔɛ/ |
| Mdomo | noli /noli/ | noori /noːri/ | noore /noːre/ | kanwa /kanwa/ | mulomo /mulomo/ | da /da/ | dɛ /dɛ/ |
| Jino | nyini /ɲini/ | nyini /ɲini/ | yẽnde /jẽnde/ | iji /idʒi/ | liino /liːno/ | ɲin /ɲĩ/ | ɲinyi /ɲiɲi/ |
| Ulimi | zilinli /zilinli/ | zilinni /zilinːi/ | zelemde /zelemde/ | idimi /idimi/ | lulimi /lulimi/ | nɛn /nɛn/ | nɛnɛ /nɛnɛ/ |
| Mkono | nuu /nuː/ | nuusi /nuːsi/ | nugu /nuɡu/ | chikasa /tʃikasa/ | lizoho /lizoho/ | bulu /bulu/ | belexɛ /belexɛ/ |
| Mguu | napɔŋ /napɔŋ/ | napɔŋŋu /napɔŋːu/ | naoore /naoːre/ | mwendu /mwendu/ | lihutu /liˈhutu/ | sin /sin/ | sanyi /saɲi/ |
| Moyo | suhu /suhu/ | suuri /suːri/ | sũuri /sũːri/ | muchima /mutʃima/ | pilu /pilu/ | dusu /dusu/ | bɔɲɛ /bɔɲɛ/ |
| Mfupa | kɔbili /kɔbili/ | kɔbri /kɔbri/ | kõbre /kõbre/ | ifwaha /ifwaha/ | sapo /sapo/ | xulu /xulu/ | xɔri /xɔri/ |
| Damu | ʒim /ʒim/ | zim /zim/ | zɩɩm /zɪːm/ | mashi /maʃi/ | mali /mali/ | jelu /dʒelu/ | wuli /wuli/ |
| Kinyesi | bindi /bindi/ | — | bĩungu /bĩuŋɡu/ | — | ñanda /ɲanda/ | — | gbi /ɡbi/ |
| Upendo | yu /ju/ | paaba /paːba/ | nonglem /noŋɡlem/ | kukeŋa /kukeŋa/ | lilato /lilato/ | kanu /kanu/ | xanunteya /xanunteja/ |
| Mti | tia /tia/ | tia /tia/ | tɩɩga /tɪːɡa/ | mutondu /mutondu/ | kota /kota/ | yiri /jiɾi/ | wuri /wuɾi/ |
| Mbwa | baa /baː/ | baaga /baːɡa/ | baaga /baːɡa/ | kawa /kawa/ | nja /ndʒa/ | wulu /wulu/ | barɛ /baɾɛ/ |
| Paka | jɛŋkuno /dʒɛŋkuno/ | nyusi /ɲusi/ | yũuga /jũːɡa/ | — /—/ | kaze /kaze/ | jakuma /dʒakuma/ | nyɛɛsu /ɲɛːsu/ |
| Samaki | zahim /zahim/ | zinga /ziŋa/ | zĩifu /zĩːfu/ | inshi /inʃi/ | tapi /tapi/ | ɲege /ɲeɡe/ | yɛxɛ /jɛxɛ/ |
| Ndege | nooŋa /noːŋa/ | niiŋŋa /niːŋːa/ | liuula /liuːla/ | kada /kada/ | nyunywani /ɲuɲwani/ | — | xɔni /xɔni/ |
| Kipepeo | kahimpiɛɣu /kahimpiɛɣu/ | pipibga /pipibɡa/ | pilimpiuku /pilimpiuku/ | ipupwila /ipupwila/ | sipulumuki /sipulumuki/ | — | — |
| Yai | galli /ɡalli/ | jalli /dʒalli/ | gelle /ɡelːe/ | iteta /iteta/ | lii /liː/ | — | xɛlɛ /xɛlɛ/ |
| Dubu | bɛɛ /bɛː/ | — | wurs /wurs/ | bera /bera/ | bele /bele/ | — | — |
| Farasi | wahu /wahu/ | yoofu /joːfu/ | wed-moaaga /wedmoaːɡa/ | kawalu /kawalu/ | pizi /pizi/ | — | soo /soː/ |
| Nyumba | yili /jili/ | yiri /jiri/ | roogo /roːɡo/ | itala /itala/ | ndu /ndu/ | so /so/ | banxi /banxi/ |
| Maziwa | bihim /bihim/ | bisim /bisim/ | bĩisim /bĩːsim/ | mayeli /majeli/ | mabisi /mabisi/ | nɔnɔ /nɔnɔ/ | xiɲɛ /xiɲɛ/ |
| Asali | shiri /ʃiri/ | sikpaam /sikpaːm/ | sɩɩdo /sɪːdo/ | wuchi /wutʃi/ | linosi /linosi/ | — | kumi /kumi/ |
| Chumvi | yalim /jalim/ | yaarim /jaːrim/ | yamsem /jamsem/ | muŋwa /muŋwa/ | lizwai /lizwai/ | kɔgɔ /kɔɡɔ/ | fɔxɛ /fɔxɛ/ |
| Mvinyo | wain /wain/ | daam /daam/ | divẽ /divẽ/ | vinyu /viɲu/ | waine /waine/ | — | wɛni /wɛni/ |
| Mchele | shinkaafa /ʃinkaːfa/ | sinkaafa /sinkaːfa/ | mui /mui/ | losu /losu/ | laisi /laisi/ | — | — |
| Chokoleti | chokileeti /tʃokileːti/ | — | sokola /sokola/ | chocolate | chocolate | — | — |
| Chuma | kurugu /kuruɡu/ | kurigu /kuriɡu/ | kutu /kutu/ | chikuŋu /tʃikuŋu/ | sipi /sipi/ | nege /neɡe/ | wure /wuɾe/ |
| Gurudumu | kalinli /kalinli/ | — | karga /karɡa/ | kafumbu /kafumbu/ | liwili /liwili/ | — | — |
| Hariri | sinichi /sinitʃi/ | — | — | — | siliki /siliki/ | — | — |
| Kitabu | buku /buku/ | bukku /bukːu/ | sebre /sebre/ | mukanda /mukanda/ | buka /buka/ | — | buki /buki/ |
| Kula | di /di/ | di /di/ | dɩ /dɪ/ | kudya /kudja/ | kuca /kutʃa/ | domu /domu/ | don /don/ |
| Kunywa | nyu /ɲu/ | nyu /ɲu/ | yũ /jũ/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | min /min/ | min /min/ |
| Kulala | gbihi /ɡbihi/ | gbisi /ɡbisi/ | gũsi /ɡũsi/ | kukama /kukama/ | kulobala /kulobala/ | — | xi /xi/ |
| Moja | yini /jini/ | yini /jini/ | yembre /jembre/ | wumu /wumu/ | nyinwi /ɲiŋʷi/ | kilin /kilin/ | keren /keɾen/ |
| Mbili | ayi /aji/ | ayi /aji/ | yiibu /jiːbu/ | ayedi /ajedi/ | peli /peli/ | fula /fula/ | firin /firin/ |
| Tatu | ata /ata/ | ata /ata/ | tãabo /tãːbo/ | satu /satu/ | talu /talu/ | saba /saba/ | sakhan /saxan/ |
| Nne | anahi /anahi/ | anaasi /anaːsi/ | naase /naːse/ | wana /wana/ | ne /ne/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ |
| Tano | anu /anu/ | anu /anu/ | nu /nu/ | tanu /tanu/ | ketalizoho /ketalizoho/ | luulu /luːlu/ | suuli /suːli/ |
| Mia | kɔbiga /kɔbiɡa/ | kɔbga /kɔbɡa/ | koabga /koabɡa/ | nkulakaji /nkulakadʒi/ | mwanda /mwanda/ | keme /keme/ | kɛmɛ /kɛmɛ/ |
| Habari | dasiba /dasiba/ | n na ti bʋɔ /n na ti bʊɔ/ | ne y yibeoogo /ne i jibeoːɡo/ | — /—/ | lumela /lumela/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | inu uxara /inu uxaɾa/ |
| Asante | mpaɣya /mpaɣja/ | barika /barika/ | barka /barka/ | nasakilili /nasakilili/ | nitumezi /nitumezi/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | inu wali /inu wali/ |
| Nzuri | viɛla /viɛla/ | vɛla /vɛla/ | sõma /sõma/ | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ | nde /nde/ | nyi /ɲi/ | fanyi /faɲi/ |
| Mpya | palli /palli/ | paalli /paːli/ | paalga /paːlɡa/ | chachiha /tʃatʃiha/ | nca /ntʃa/ | — | nɛɛnɛ /nɛːnɛ/ |
| Nyekundu | ʒee /ʒeː/ | moo /moː/ | miuugu /miuːɡu/ | chinana /tʃinana/ | fubelu /fubelu/ | wuleŋ /wuleŋ/ | gbeeli /ɡbeːli/ |
| Nyeupe | piɛlli /piɛlli/ | peelli /peːli/ | pɛɛlga /pɛːlɡa/ | chitooka /tʃitoːka/ | sweu /sweu/ | — | fiixɛ /fiːxɛ/ |
| Nyeusi | sabinli /sabinli/ | sabilli /sabilli/ | sablga /sablɡa/ | — | nsu /nsu/ | — | fɔɔrɛ /fɔːɾɛ/ |
| Buluu | sabilifaa /sabilifaː/ | bulu /bulu/ | bʋla /bʊla/ | wuzeeli /wuzeːli/ | tala /tala/ | — | — |
| Kompyuta | komputer /komputer/ | — | ordinatɛɛre /ordinatɛːre/ | kopyuta /kopjuta/ | kompyuta /kompjuta/ | — | ordinatɛri |
| Sushi | sushi /suʃi/ | — | — | — | — | — | — |
| Chai | tii /tiː/ | ti /ti/ | tee /teː/ | tii /tiː/ | tii /tiː/ | — | — |
| Kahawa | kɔfi | — | kafe /kafe/ | kofi /kofi/ | kofi /kofi/ | — | — |
| Sukari | sichiri /sitʃiri/ | — | sʋkre /sʊkre/ | shuga /ʃuɡa/ | shuga /ʃuɡa/ | — | suka /suka/ |
| Chungwa | leemu /leːmu/ | leemu /leːmu/ | orãase /oɾãːse/ | — | olenji /olendʒi/ | — | — |
| Dopamini | dopamine | — | — | — | — | — | — |
Ukurasa 1/10
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap