Jamaican English
Kiingereza cha Jamaika
Kijerumani
Kiingereza Sanifu cha Jamaika (lebo la eneo en-JM; msimbo wa mradi en_jam) ni aina ya Kiingereza sanifu ya nchini Jamaika. Kiingereza ni lugha rasmi ya nchi hiyo, na aina hii hutumiwa hasa serikalini, katika elimu rasmi, sheria na vyombo vya habari vya kitaifa. Kinaishi pamoja na Krioli ya Jamaika, au Patwa, lugha tofauti ya Krioli yenye msamiati wa Kiingereza; usemi wa Jamaika mara nyingi huelezwa kama mwendelezo kati ya lugha hizo mbili, lakini hazipaswi kuchukuliwa kuwa kitu kimoja. Matamshi yanaonyesha mwingiliano huo na hutofautiana kwa mazingira na mzungumzaji; mielekeo ya kawaida ni utofauti wa utamkaji wa r, kupunguzwa kidogo kwa irabu zisizosisitizwa, irabu ya STRUT iliyoinuliwa au kuviringishwa, pamoja na mdundo na kiimbo maalumu. Sarufi na tahajia rasmi hubaki karibu na Kiingereza sanifu kingine na kwa kiasi kikubwa hufuata desturi za Uingereza, huku msamiati na matumizi ya kila siku yakiwa na miundo ya Jamaika iliyokita. Wajamaika wengi humudu zaidi ya sehemu moja ya hazina hii ya lugha na hubadili mtindo kulingana na muktadha.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiingereza cha Jamaika
Vyanzo
- Devonish, Hubert & Otelemate G. Harry 2004, "Jamaican Creole and Jamaican English: phonology", in Kortmann & Schneider (eds.), A Handbook of Varieties of English vol. 1, Mouton de Gruyter, 964–984 (via en.wikipedia "Jamaican English"); Wells 1982, Accents of English vol. 3, §10.2
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kijerumani
| Maana | Kiingereza cha Jamaika | Kiingereza cha Ghana | Kiingereza cha Nigeria | Kiingereza cha Kenya | Kiingereza cha Malesia | Geordie | Kiingereza cha Wales |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | water /ˈwɔːtə/ | water /ˈwɔːtə/ | water /ˈwɔːtə/ | water /ˈwɔːtə/ | water /ˈwɔːtə/ | water /ˈwɔːtɐ/ | water /ˈwɔːtə/ |
| Moto | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ |
| Jua | sun /sɵn/ | sun /sʌn/ | sun /sɔn/ | sun /sʌn/ | sun /san/ | sun /sʊn/ | sun /sʌn/ |
| Mwezi | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ |
| Nyota | star /staː/ | star /staː/ | star /staː/ | star /staː/ | star /staː/ | star /staː/ | star /staː/ |
| Usiku | night /naɪt/ | night /naɪt/ | night /naɪt/ | night /naɪt/ | night /naɪt/ | night /naɪt/ | night /naɪt/ |
| Mvua | rain /ɹeːn/ | rain /ɹeːn/ | rain /ɹeːn/ | rain /ɹeːn/ | rain /ɹeːn/ | rain /ɹeːn/ | rain /ɾeɪn/ |
| Theluji | snow /snoː/ | snow /snoː/ | snow /snoː/ | snow /snoː/ | snow /snoː/ | snow /snəʊ/ | snow /snoʊ/ |
| Upepo | wind /wɪnd/ | wind /wɪnd/ | wind /wɪnd/ | wind /wɪnd/ | wind /wɪnd/ | wind /wɪnd/ | wind /wɪnd/ |
| Udongo | earth /ɜːt/ | earth /ɜːt/ | earth /ɜːt/ | earth /ɜːθ/ | earth /ɜːt/ | earth /ɜːθ/ | earth /ɜːθ/ |
| Jiwe | stone /stoːn/ | stone /stoːn/ | stone /stoːn/ | stone /stoːn/ | stone /stoːn/ | stone /stɔːn/ | stone /stoːn/ |
| Mlima | mountain /ˈmɵʊntn̩/ | mountain /ˈmaʊntɪn/ | mountain /ˈmaʊntɛn/ | mountain /ˈmaʊntɪn/ | mountain /ˈmaʊntən/ | mountain /ˈmuːntɪn/ | mountain /ˈmaʊntɪn/ |
| Bahari | sea /siː/ | sea /siː/ | sea /siː/ | sea /siː/ | sea /siː/ | sea /siː/ | sea /siː/ |
| Mama | mother /ˈmɵðə/ | mother /ˈmʌðə/ | mother /ˈmɔðə/ | mother /ˈmʌðə/ | mother /ˈmadə/ | mother /ˈmʊðɐ/ | mother /ˈmʌðə/ |
| Baba | father /ˈfaːðə/ | father /ˈfaːðə/ | father /ˈfɑːðə/ | father /ˈfɑːðə/ | father /ˈfadə/ | father /ˈfaːðɐ/ | father /ˈfɑːðə/ |
| Binti | daughter /ˈdɔːtə/ | daughter /ˈdɔːtə/ | daughter /ˈdɔːtə/ | daughter /ˈdɔːtə/ | daughter /ˈdɔːtə/ | daughter /ˈdɔːtɐ/ | daughter /ˈdɔːtə/ |
| Mimi | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ |
| Wewe | you /juː/ | you /juː/ | you /ju/ | you /ju/ | you /juː/ | you /juː/ | you /juː/ |
| Sisi | we /wiː/ | we /wiː/ | we /wi/ | we /wi/ | we /wiː/ | we /wiː/ | we /wiː/ |
| Jina | name /neːm/ | name /neːm/ | name /nem/ | name /neːm/ | name /neɪm/ | name /neːm/ | name /neːm/ |
| Mtu | person /ˈpɜːsən/ | person /ˈpɜːsən/ | person /ˈpɜːsɔn/ | person /ˈpɜːsən/ | person /ˈpɜːsən/ | person /ˈpɜːsən/ | person /ˈpɜːsən/ |
| Kichwa | head /hɛd/ | head /hɛd/ | head /hɛd/ | head /hɛd/ | head /hɛd/ | head /hɛd/ | head /hɛd/ |
| Jicho | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ |
| Sikio | ear /iːa/ | ear /ia/ | ear /ia/ | ear /ia/ | ear /iə/ | ear /ɪə/ | ear /iːə/ |
| Pua | nose /noːz/ | nose /noːs/ | nose /noːs/ | nose /noːz/ | nose /noːs/ | nose /niəz/ | nose /noʊz/ |
| Jino | tooth /tuːt/ | tooth /tuːt/ | tooth /tuːt/ | tooth /tuːθ/ | tooth /tuːt/ | tooth /tʊθ/ | tooth /tuːθ/ |
| Ulimi | tongue /tɵŋ/ | tongue /tɔŋ/ | tongue /tɔŋ/ | tongue /tʌŋ/ | tongue /taŋ/ | tongue /tʊŋ/ | tongue /tʌŋ/ |
| Mkono | hand /hand/ | hand /hænd/ | hand /hænd/ | hand /hænd/ | hand /hæn/ | hand /hand/ | hand /hand/ |
| Mguu | foot /fʊt/ | foot /fʊt/ | foot /fʊt/ | foot /fʊt/ | foot /fʊt/ | foot /fʊt/ | foot /fʊt/ |
| Moyo | heart /haːt/ | heart /haːt/ | heart /hɑːt/ | heart /hɑːt/ | heart /haːt/ | heart /haːt/ | heart /haːt/ |
| Mfupa | bone /boːn/ | bone /bon/ | bone /bon/ | bone /bon/ | bone /bon/ | bone /bɔːn/ | bone /boːn/ |
| Damu | blood /blɵd/ | blood /blʌd/ | blood /blɔd/ | blood /blʌd/ | blood /blad/ | blood /blʊd/ | blood /blʌd/ |
| Kinyesi | poo /puː/ | poop /puːp/ | poop /puːp/ | poop /puːp/ | poop /puːp/ | poo /puː/ | poo /puː/ |
| Upendo | love /lɵv/ | love /lʌv/ | love /lɔv/ | love /lʌv/ | love /laf/ | love /lʊv/ | love /lʌv/ |
| Mti | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ |
| Mbwa | dog /dɔɡ/ | dog /dɔɡ/ | dog /dɔɡ/ | dog /dɔɡ/ | dog /dɔk/ | dog /dɒɡ/ | dog /dɒɡ/ |
| Paka | cat /kʰat ~ kjaːt/ | cat /kæt/ | cat /kæt/ | cat /kæt/ | cat /kæt/ | cat /kat/ | cat /kʰat/ |
| Samaki | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ |
| Ndege | bird /bɜːd/ | bird /bɜːd/ | bird /bɜːd/ | bird /bɜːd/ | bird /bɜːd/ | bird /bɜːd/ | bird /bɜːd/ |
| Kipepeo | butterfly /ˈbɵtəflaɪ/ | butterfly /ˈbʌtəflaɪ/ | butterfly /ˈbɔtəflaɪ/ | butterfly /ˈbʌtəflaɪ/ | butterfly /ˈbatəflaɪ/ | butterfly /ˈbʊtəflaɪ/ | butterfly /ˈbʌtəflaɪ/ |
| Yai | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ |
| Dubu | bear /beːɹ/ | bear /bɛə/ | bear /bɛə/ | bear /bɛə/ | bear /bɛə/ | bear /bɛə/ | bear /bɛː/ |
| Farasi | horse /hɔːs/ | horse /hɔːs/ | horse /hɔːs/ | horse /hɔːs/ | horse /hɔːs/ | horse /hɔːs/ | horse /hɔːs/ |
| Nyumba | house /hɵʊs/ | house /haʊs/ | house /haʊs/ | house /haʊs/ | house /haʊs/ | house /huːs/ | house /haʊs/ |
| Maziwa | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ |
| Asali | honey /ˈhɵni/ | honey /ˈhʌni/ | honey /ˈhɔni/ | honey /ˈhʌni/ | honey /ˈhani/ | honey /ˈhʊni/ | honey /ˈhʌni/ |
| Chumvi | salt /sɔːlt/ | salt /sɔlt/ | salt /sɔlt/ | salt /sɔlt/ | salt /sɔlt/ | salt /sɔːlt/ | salt /sɔːlt/ |
| Mvinyo | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ |
| Mchele | rice /ɹaɪs/ | rice /ɹaɪs/ | rice /ɹaɪs/ | rice /ɹaɪs/ | rice /ɹaɪs/ | rice /ɹaɪs/ | rice /ɹaɪs/ |
| Chuma | iron /ˈaɪən/ | iron /ˈaɪən/ | iron /ˈaɪən/ | iron /ˈaɪən/ | iron /ˈaɪən/ | iron /ˈaɪən/ | iron /ˈaɪən/ |
| Gurudumu | wheel /wiːl/ | wheel /wiːl/ | wheel /wiːl/ | wheel /wiːl/ | wheel /wiːl/ | wheel /wiːl/ | wheel /wiːl/ |
| Hariri | silk /sɪlk/ | silk /sɪlk/ | silk /sɪlk/ | silk /sɪlk/ | silk /sɪlk/ | silk /sɪlk/ | silk /sɪlk/ |
| Kitabu | book /bʊk/ | book /bʊk/ | book /bʊk/ | book /bʊk/ | book /bʊk/ | book /bʊk/ | book /bʊk/ |
| Kula | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ |
| Kunywa | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ |
| Kulala | sleep /sliːp/ | sleep /sliːp/ | sleep /sliːp/ | sleep /sliːp/ | sleep /sliːp/ | sleep /sliːp/ | sleep /sliːp/ |
| Moja | one /wɵn/ | one /wʌn/ | one /wɔn/ | one /wʌn/ | one /wan/ | one /wʊn/ | one /wʌn/ |
| Mbili | two /tuː/ | two /tuː/ | two /tu/ | two /tu/ | two /tuː/ | two /tuː/ | two /tuː/ |
| Tatu | three /tɹiː/ | three /tɹi/ | three /tɹi/ | three /θɹi/ | three /tɹiː/ | three /θɹiː/ | three /θɹiː/ |
| Nne | four /foː/ | four /fɔː/ | four /fɔː/ | four /fɔː/ | four /fɔː/ | four /fɔː/ | four /fɔː/ |
| Tano | five /faɪv/ | five /faɪv/ | five /faɪv/ | five /faɪv/ | five /faɪv/ | five /faɪv/ | five /faɪv/ |
| Mia | hundred /ˈhɵndɹɛd/ | hundred /ˈhʌndɹəd/ | hundred /ˈhɔndɹɛd/ | hundred /ˈhʌndɹəd/ | hundred /ˈhandɹɛd/ | hundred /ˈhʊndɹəd/ | hundred /ˈhʌndɾəd/ |
| Habari | hello /həˈloː/ | hello /həˈloː/ | hello /həˈloː/ | hello /həˈloː/ | hello /həˈlo/ | hello /həˈloː/ | hello /həˈləʊ/ |
| Asante | thank you /taŋk juː/ | thanks /taŋks/ | thanks /taŋks/ | thank you /θæŋk juː/ | thanks /tɛŋks/ | thanks /θaŋks/ | thanks /θaŋks/ |
| Nzuri | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊt/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ |
| Mpya | new /njuː/ | new /njuː/ | new /njuː/ | new /njuː/ | new /njuː/ | new /njuː/ | new /nɪʊ/ |
| Nyekundu | red /ɹɛd/ | red /ɹɛd/ | red /ɹɛd/ | red /ɹɛd/ | red /ɹɛd/ | red /ɹɛd/ | red /ɾɛd/ |
| Nyeupe | white /waɪt/ | white /waɪt/ | white /waɪt/ | white /waɪt/ | white /waɪt/ | white /waɪt/ | white /waɪt/ |
| Nyeusi | black /blak/ | black /blæk/ | black /blæk/ | black /blæk/ | black /blæk/ | black /blak/ | black /blak/ |
| Kijani | green /ɡɹiːn/ | green /ɡɹiːn/ | green /ɡɹiːn/ | green /ɡɹiːn/ | green /ɡɹiːn/ | green /ɡɹiːn/ | green /ɡɾiːn/ |
| Buluu | blue /bluː/ | blue /bluː/ | blue /bluː/ | blue /bluː/ | blue /bluː/ | blue /bluː/ | blue /blɪʊ/ |
| Kekeo | cuckoo /ˈkʊkuː/ | cuckoo /ˈkʊkuː/ | cuckoo /ˈkʊkuː/ | cuckoo /ˈkʊkuː/ | cuckoo /ˈkʊkuː/ | cuckoo /ˈkʊkuː/ | cuckoo /ˈkʊkuː/ |
| Woof | woof /wʊf/ | woof /wʊf/ | woof /wʊf/ | woof /wʊf/ | woof /wʊf/ | woof /wʊf/ | woof /wʊf/ |
| Kokoriko | cock-a-doodle-doo /ˌkɔkəduːdlˈduː/ | cock-a-doodle-doo /ˌkɔkəduːdlˈduː/ | cock-a-doodle-doo /ˌkɔkəduːdlˈduː/ | cock-a-doodle-doo /ˌkɔkəduːdlˈduː/ | cock-a-doodle-doo /ˌkɔkəduːdlˈduː/ | cock-a-doodle-doo /ˌkɒkəduːdlˈduː/ | cock-a-doodle-doo /ˌkɒkəduːdlˈduː/ |
| Kompyuta | computer /komˈpjuːta/ | computer /kəmˈpjuːtə/ | computer /kɔmˈpjuːta/ | computer /kɔmˈpjuːta/ | computer /kəmˈpjuːtə/ | computer /kəmˈpjuːtə/ | computer /kəmˈpɪʊtə/ |
| Wi-Fi | Wi-Fi /ˈwaɪfaɪ/ | Wi-Fi /ˈwaɪfaɪ/ | Wi-Fi /ˈwaɪfaɪ/ | Wi-Fi /ˈwaɪfaɪ/ | Wi-Fi /ˈwaɪfaɪ/ | Wi-Fi /ˈwaɪfaɪ/ | Wi-Fi /ˈwaɪfaɪ/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuːʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuːʃi/ | sushi /ˈsuːʃi/ | sushi /ˈsuːʃi/ |
| Chai | tea /tiː/ | tea /tiː/ | tea /tiː/ | tea /tiː/ | tea /tiː/ | tea /tiː/ | tea /tiː/ |
| Kahawa | coffee /ˈkɔfi/ | coffee /ˈkɔfi/ | coffee /ˈkɔfi/ | coffee /ˈkɔfi/ | coffee /ˈkɔfi/ | coffee /ˈkɒfi/ | coffee /ˈkɒfi/ |
| Sukari | sugar /ˈʃʊɡə/ | sugar /ˈʃʊɡə/ | sugar /ˈʃʊɡə/ | sugar /ˈʃʊɡə/ | sugar /ˈʃʊɡə/ | sugar /ˈʃʊɡɐ/ | sugar /ˈʃʊɡə/ |
| Chungwa | orange /ˈɔɹɪndʒ/ | orange /ˈɔɹɪndʒ/ | orange /ˈɔɹɪndʒ/ | orange /ˈɔɹɪndʒ/ | orange /ˈɔɹɪndʒ/ | orange /ˈɒɹɪndʒ/ | orange /ˈɒɾɪndʒ/ |
| 99 | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ |
| Dopamini | dopamine /ˈdoːpəmiːn/ | dopamine /ˈdoːpamiːn/ | dopamine /ˈdoːpamiːn/ | dopamine /ˈdoːpamiːn/ | dopamine /ˈdoːpamiːn/ | dopamine /ˈdəʊpəmiːn/ | dopamine /ˈdəʊpəmiːn/ |
| Alama ya @ | at /at/ | at /æt/ | at /æt/ | at /æt/ | at /æt/ | at /at/ | at /at/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap