Mihaq
ภาษากุสุนดะ
ภาษาโดดเดี่ยว
ภาษากุสุนทา (Mihaq) เป็นภาษาโดดเดี่ยว (language isolate) ที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่งในภาคกลาง-ตะวันตกของเนปาล ตามประเพณีพูดโดยชุมชนนักล่าสัตว์-เก็บของป่ากุสุนทาซึ่งเดิมเป็นชนเร่ร่อนแห่งเชิงเขามหาภารตะ (เขตดัง สุรเขต ปยุตหาน ตานาหุ) ผู้พูดภาษาแม่ที่คล่องแคล่วเต็มที่คนสุดท้าย คือ Gyani Maiya Sen เสียชีวิตในปี 2020 (น้องสาวของเธอ Kamala Khatri เสียชีวิตในปี 2024) เหลือผู้พูดบางส่วนราว 3 คน ได้รับการบันทึกโดย Hodgson ในปี 1857 และได้รับการยืนยันอย่างชัดเจนว่าเป็นภาษาโดดเดี่ยวโดย David Watters (Notes on Kusunda Grammar, 2006) ปัจจุบันมหาวิทยาลัยตรีภูวันและคณะกรรมการภาษาแห่งเนปาลจัดชั้นเรียนฟื้นฟูภาษาในเขตดังให้แก่เยาวชนกุสุนทาหลายคน
พื้นที่ที่ใช้พูด
87 คำหลักในภาษากุสุนดะ
แหล่งข้อมูล
- Watters (2006) Notes on Kusunda Grammar
- Glottolog: kusu1250
- Ethnologue: kgg
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาที่เกี่ยวข้อง: ภาษาโดดเดี่ยว
| ความหมาย | ภาษากุสุนดะ | ภาษาลาร์ดิล | ภาษาตุงกูสิกดั้งเดิม | ภาษาออสคัน | ภาษาวัลมาจาร์รี | ภาษายางคาล | ภาษาเดียร์บัล |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | taŋ /taŋ/ | nguka /ŋuka/ | *mū /mū/ | — /—/ | ngapa /ˈŋapa/ | nguku /ŋuku/ | bana /ˈbana/ |
| ไฟ | dza /dza/ | nyuda /ɲuda/ | *tawa /tawa/ | — /—/ | warlu /ˈwaɭu/ | ngida /ŋida/ | buni /ˈbuni/ |
| ดวงอาทิตย์ | iŋ /iŋ/ | warrka /waɾka/ | *sigūn /sigūn/ | — /—/ | purangu /puɻaŋu/ | warrku /waɾku/ | garri /ˈɡari/ |
| ดวงจันทร์ | niku /niku/ | kirdikir /kiɖikir/ | *bēga /bēga/ | — /—/ | yakarn /jakaɳ/ | waldarra /waldaɾa/ | gagara /ɡaˈɡara/ |
| ดาว | sam /sam/ | kuwa thungal /kuwa θuŋal/ | *xōsikta /xoːsikta/ | — /—/ | wirl /wiɭ/ | miburlda thungalda /mibuɭda t̪uŋalda/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ |
| คืน | iŋao /iŋao/ | nata /nata/ | *dolbo /dolbo/ | — /—/ | pukanya /pukaɲa/ | ngimi /ŋimi/ | jagun /ɟaɡun/ |
| ฝน | taŋ /taŋ/ | — | *tigde /tiɡde/ | — | ngapa /ˈŋapa/ | — | gambal /ˈɡambal/ |
| หิมะ | yaq /jaq/ | — | *imana /imana/ | — | — | — | — |
| ลม | qaːi /qaːi/ | — | *xedün /xedyn/ | — | walypa /ˈwaʎpa/ | — | gulubu /ˈɡulubu/ |
| ดิน | dum /dum/ | — | *nā /naː/ | teras /teras/ | nguwa /ˈŋuwa/ | — | jaju /ˈɟaɟu/ |
| หิน | yeŋgu /jeŋɡu/ | — | *ǯolo /dʒolo/ | — | pamarr /ˈpamar/ | — | diban /ɟiban/ |
| แม่ | məi /məi/ | ngama /ŋama/ | *eńi /eńi/ | maatúf /maːtof/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngamathu /ŋamat̪u/ | yabu /ˈjabu/ |
| พ่อ | yəi /jəi/ | kantha /kan̪t̪a/ | *ama /ama/ | patír /patiːr/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | kanthathu /kant̪at̪u/ | nguma /ˈŋuma/ |
| ฉัน | tsi /tsi/ | ngada /ŋada/ | *bi /bi/ | egom /eɡom/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngada /ŋada/ | ngaja /ŋaɟa/ |
| คุณ | nu /nu/ | nyingki /ɲiŋki/ | *si /si/ | tú /tuː/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyingka /ɲiŋka/ | nginda /ŋinda/ |
| เรา | tok /tok/ | ngakuli / nyali /ŋakuli / ɲali/ | *münti / *büe /mynti / bye/ | — /—/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | ngakulda / ngalda /ŋakulda / ŋalda/ | ngana /ŋana/ |
| ชื่อ | gidzi /ɡidzi/ | nyunda /ɲunda/ | *gerbū /gerbū/ | númen /nuːmen/ | yini /jini/ | nida /nida/ | yidyi /jiɟi/ |
| คน | niu /niu/ | — | *ńārī /ɲaːriː/ | — | piyirn /ˈpijiɳ/ | — | — |
| หัว | ipi /ipi/ | — | *dili /dili/ | — | jurlu /ˈɟuɭu/ | — | — |
| ตา | inəŋ /inəŋ/ | kuwa /kuwa/ | *ńāsa /ńāsa/ | — /—/ | mil /mil/ | miburlda /mibuɭda/ | gayga /ˈɡajɡa/ |
| หู | iyu /iju/ | — | *sian /sian/ | — | pina /ˈpina/ | — | manga /ˈmaŋa/ |
| จมูก | inu /inu/ | — | — | — | punul /ˈpunul/ | — | guwu /ˈɡuwu/ |
| ปาก | ata /ata/ | — | *amŋa /amŋa/ | — | — | — | — |
| ฟัน | uhu /uhu/ | kadma leman /kadma leman/ | *iːkte /iːkte/ | — /—/ | lirra /lira/ | damanda /damanda/ | dirra /dira/ |
| ลิ้น | iŋdzũ /iŋdzũ/ | jalda leman /dʒalda leman/ | *ilŋu /ilŋu/ | fangva /faŋɡwa/ | jalany /ɟalaɲ/ | jalngantha /ɟalŋant̪a/ | jalnggulay /ɟalŋɡulaj/ |
| มือ | awi /awi/ | marlda /maɭda/ | *ŋāla /ŋāla/ | manim /manim/ | kurrapa /kurapa/ | — /—/ | mala /ˈmala/ |
| เท้า | yen /jen/ | jaa /dʒaː/ | *palgan /palgan/ | — | jina /ˈɟina/ | — | jina /ˈɟina/ |
| ใจ | gobloq /ɡobloq/ | bulja /buldʒa/ | *mēwan /mēwan/ | — /—/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | — /—/ | rulgu /ˈɻulɡu/ |
| กระดูก | guhu /ɡuhu/ | kadma /kadma/ | *giramsa /ɡiramsa/ | — /—/ | kiji /kiɟi/ | julda /ɟulda/ | wurmbur /ˈwurmbur/ |
| เลือด | ləpa /ləpa/ | kanda /kanda/ | *sekse /sekse/ | — /—/ | nungu /nuŋu/ | kandu /kandu/ | waguli /waɡuli/ |
| รัก | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ต้นไม้ | yi /ji/ | thungal /θuŋal/ | *mō /mō/ | — /—/ | mana /mana/ | — /—/ | yugu /ˈjuɡu/ |
| หมา | agəi /aɡəi/ | ngawa /ŋawa/ | *ŋinda /ŋinda/ | — /—/ | kunyarr /kuˈɲar/ | — /—/ | guda /ˈɡuda/ |
| แมว | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyawu /mijawu/ | — /—/ | — /—/ |
| ปลา | nəsa /nəsa/ | yaka /jaka/ | *ollo /ollo/ | — /—/ | kapi /kapi/ | yakuri /jakuɾi/ | jabu /ˈɟabu/ |
| นก | qotu /qotu/ | — | *gasa /gasa/ | — | jiriki /ˈɟiɻiki/ | — | dundu /ˈdundu/ |
| ไข่ | gwa /ɡwa/ | — | *umukta /umukta/ | — | kampiny /kampiɲ/ | — | bambu /bambu/ |
| ม้า | pʰyaksəm /pʰjaksəm/ | — | *murin /murin/ | — | timana /ˈtimana/ | — | — |
| บ้าน | uhi /uhi/ | ngambirr /ŋambir/ | *ʒūg /dʒuːɡ/ | trííbúm /triːbom/ | mayaru /majaɻu/ | — /—/ | mija /ˈmiɟa/ |
| เกลือ | huki /huki/ | — | — | — | — | — | — |
| กิน | am /am/ | jitha /dʒiθa/ | *ǰep- /ǰep/ | edum /edum/ | ngarnu /ŋaɳu/ | — /—/ | janggay /ˈɟaŋɡaj/ |
| ดื่ม | qon /qon/ | kurdama /kuɖama/ | *umi- /umi/ | — /—/ | ngarnu /ŋaɳu/ | — /—/ | gunyjal /ˈɡuɲɟal/ |
| นอน | iptɔː /iptɔː/ | — | *ām- /aːm/ | — | manyan /ˈmaɲan/ | — | bungil /ˈbuŋil/ |
| หนึ่ง | qasti /qasti/ | warnge /waɾŋe/ | *emun /emun/ | — /—/ | layi /laji/ | — /—/ | yunggul /ˈjuŋɡul/ |
| สอง | dukhu /dukʰu/ | kiyarrng /kijaɾŋ/ | *ǰör /ǰör/ | dús /duːs/ | kurriny /kuriɲ/ | kiyarrngka /kijaɾŋka/ | bulay /ˈbulaj/ |
| สาม | dahat /dahat/ | mungkalan /muŋkalan/ | *ilan /ilan/ | trís /triːs/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | — /—/ | garbu /ɡaɻbu/ |
| สี่ | pigu /piɡu/ | — | *dügin /dyɡin/ | pettiur /pettiur/ | — | — | — |
| ห้า | pãgo /pãɡo/ | — | *tuńga /tuńga/ | — | — | — | — |
| สวัสดี | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ขอบคุณ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดี | wen /wen/ | kuba /kuba/ | *aya /aja/ | — /—/ | wulyu /wuʎu/ | — /—/ | jigil /ˈɟiɡil/ |
| ใหม่ | dzəŋən /dzəŋən/ | — | *xirkekǖn /xirkekyːn/ | — | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | — | gunyu /ˈɡuɲu/ |
| แดง | khərgun /kʰərɡun/ | kandukan /kandukan/ | *pula /pula/ | — /—/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | kandukandu /kandukandu/ | gunggu /ɡuŋɡu/ |
| ขาว | kasi /kasi/ | — | — | — | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | — | — |
| ดำ | soksogərəm /soksoɡərəm/ | — | *sakalīn /sakaliːn/ | — | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | — | — |
| เขียว | hərgun /hərɡun/ | — | — | — | — | — | — |
หน้า 1/7
เปิดแผนที่แบบโต้ตอบ: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก
จัดทำโดย Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · หน้าแรก LangMap