थुलुङ
ภาษาทูลุง
ตระกูลจีน-ทิเบต (สาขาทิเบต-พม่า, กลุ่มกีรันตี, ตะวันตก)
ภาษาทูลุง (Thulung) เป็นภาษาตระกูลจีน-ทิเบตในกลุ่มกิรานตีตะวันตก (Western Kiranti) ใช้พูดในเขตโซลู-คุมบู (Solu-Khumbu) และเขตใกล้เคียงทางตะวันออกของประเทศเนปาล ชาวทูลุงไร (Thulung Rai) เป็นหนึ่งในกลุ่มชาติพันธุ์ภาษาที่ประกอบกันขึ้นเป็นกลุ่มใหญ่กิรานตี (ไร) ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของประชากรพื้นเมือง (อาทิวาสี-ชนชาติ/Adivasi-Janajati) ของเนปาล งานของ Allen (1975) เรื่อง "Sketch of Thulung Grammar" เป็นการศึกษาทางภาษาศาสตร์อย่างเป็นระบบชิ้นแรก ส่วน Lahaussois (2002) เป็นงานอ้างอิงสมัยใหม่ ภาษานี้มีลักษณะเด่นคือการสอดคล้องของกริยาแบบหลายบุรุษ (polypersonal) ที่ซับซ้อน และระบบมาลาแสดงแหล่งที่มาของข้อมูล (evidentiality) ทางไวยากรณ์ที่หลากหลาย
พื้นที่ที่ใช้พูด
87 คำหลักในภาษาทูลุง
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาที่เกี่ยวข้อง: ตระกูลจีน-ทิเบต (สาขาทิเบต-พม่า, กลุ่มกีรันตี, ตะวันตก)
| ความหมาย | ภาษาทูลุง | ภาษาชังลา | ภาษาลิมบู | ภาษาเชอร์ปา | ภาษาเนวาร์ | ภาษาเลปชา | ภาษาบัลติ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | कु /ku/ | ri /ɾi/ | ᤆᤫᤠ᤺ᤳ /tʃwaːt/ | ཆུ /tɕʰu/ | लः /lʌ/ | ᰣᰫᰵ /ʔuŋ/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| ไฟ | मु /mu/ | mi /mi/ | ᤔᤡ /mi/ | མེ /me/ | मि /mi/ | ᰕᰧ /mi/ | མེ /me/ |
| ดวงอาทิตย์ | नेप्सुङ /nepsuŋ/ | ngam /ŋam/ | ᤏᤠᤶ /nam/ | ཉི་མ /ɲima/ | सूर्य /surja/ | ᰠᰗᰪᰭ /sətsɯk/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| ดวงจันทร์ | ख्लो़मु /kʰlɵmu/ | lanyingam /laɲiŋam/ | ᤗᤠᤒᤠ /laːba/ | ཟླ་བ /dawa/ | तिमिला /timila/ | ᰜᰦᰟᰨ /lavo/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| ดาว | सोर्लुङ /sorluŋ/ | karma /kaɾma/ | ᤂᤣ᤺ᤶᤛᤡᤰᤐᤠ /kʰeːmsikpa/ | སྐར་མ /karma/ | नगु /nəɡu/ | ᰠᰝᰩᰲ /səhɔr/ | སྐར་མ /skarma/ |
| คืน | सिन्था /sintʰa/ | binang /binaŋ/ | ᤛᤧᤴᤍᤡᤰ /sɛndik/ | ནུབ /nup/ | चा /tsaː/ | ᰍᰱ /nap/ | མཚན /tsʰan/ |
| ฝน | व /wo/ | ngamsu /ŋamsu/ | ᤘᤠᤜᤡ᤺ᤳ /waːhiːt/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | वा /waː/ | ᰠᰨ /so/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ |
| หิมะ | फोमु /pʰomu/ | phom /pʰom/ | ᤏᤠ᤺ᤱ /naːŋ/ | ཁ་བ /kʰawa/ | च्वापु /tswaːpu/ | ᰠᰦᰍᰩᰰ /sanɔn/ | ཁ་བ /kʰawa/ |
| ลม | ब्लोजु़ /blodzy/ | ridi /ɾidi/ | ᤛᤢᤖᤡᤳ /surit/ | རླུང /luŋ/ | फय् /pʰai/ | — | རླུང /r̥luŋ/ |
| ดิน | क्वा /kwa/ | sa /sa/ | ᤂᤠᤶ /kʰam/ | ས /sa/ | — | ᰑᰦᰳ /fat/ | ས /sa/ |
| หิน | लुङ /luŋ/ | lung /luŋ/ | ᤗᤢᤱ /luŋ/ | རྡོ /do/ | ल्वहं /lwahã/ | — | རྡོ /rdo/ |
| ทะเล | दिरिदिन /diridin/ | jamtsho /dʑamtsʰo/ | ᤘᤖ᤺ᤱ /waraːŋ/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | समुद्र /sʌmudrʌ/ | — | — |
| แม่ | माम /maːm/ | ama /ama/ | ᤀᤠᤶᤔᤠ /amma/ | ཨ་མ /ama/ | मां /maː/ | ᰣᰦᰕᰫ /ʔamu/ | ཨ་མོ /amo/ |
| พ่อ | पाप /paːp/ | apa /apa/ | ᤀᤠᤶᤒᤠ /amba/ | ཨ་པ /apa/ | बौ /bau/ | ᰣᰦᰓᰨ /ʔabo/ | ཨ་ཏ /ata/ |
| ลูกสาว | जौमो /dzaumo/ | zamin /zamin/ | — | བུ་མོ /bumo/ | म्ह्याय् /mʱjæː/ | ᰊᰣᰤᰪᰀᰪᰱ /təʔjɯkɯp/ | བུ་མོ /bumo/ |
| ฉัน | गो /ɡo/ | jang /dʑaŋ/ | ᤀᤡᤱᤃᤠ᤹ /iŋɡaʔ/ | ང /ŋa/ | जि /dʑi/ | ᰃᰨ /go/ | ང /ŋa/ |
| คุณ | गन /ɡana/ | nan /nan/ | ᤂᤧᤏᤧ᤹ /kʰɛnɛʔ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | छ /tʃʰa/ | ᰝᰩ /hɔ/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ |
| เรา | गुइ / गुकु /ɡui / ɡuku/ | ai /ai/ | ᤀᤠᤏᤡ᤹ / ᤀᤠᤏᤡᤃᤧ /aniʔ / aniɡɛ/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | झी / जिपिं /dʑʱiː / dʑipĩ/ | ᰀᰦᰚᰫ /kaju/ | ང་ཏང /ŋataŋ/ |
| ชื่อ | नङ /nʌŋ/ | ming /miŋ/ | ᤔᤡᤱ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | नां /nãː/ | ᰣᰦᰓᰥᰤᰦᰵ /ʔabrjaŋ/ | མིང /miŋ/ |
| คน | मु़चु़ /mytsy/ | songo /soŋo/ | ᤔᤏᤠ /manaː/ | མི /mi/ | मनू /mʌnuː/ | ᰕᰛᰩ /mərɔ/ | མི /mi/ |
| หัว | बुइ /bwi/ | sharang /ɕaɾaŋ/ | ᤌᤧᤃᤣ᤺ᤰ /tʰɛɡeːk/ | མགོའ /ɡoː/ | छ्यं /tʃʰjã/ | ᰣᰦᰋᰤᰦᰭ /ʔatʰjak/ | མགོ /ɡo/ |
| ตา | मिक्सी /miksi/ | ming /miŋ/ | ᤔᤡᤰ /mik/ | མིག /mik/ | मिखा /mikʰa/ | ᰣᰦᰕᰧᰭᰶ /ʔamik/ | མིག /mik/ |
| หู | नोफ्ला /nopʰla/ | na /na/ | ᤏᤧᤰᤂᤥ᤹ /nɛkkʰoʔ/ | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | न्हाय्पं /nʱæːpã/ | ᰉᰫᰲ /ɲur/ | རྣ་བ /naba/ |
| ปาก | सि /si/ | nowang /nowaŋ/ | ᤔᤢᤖᤠ /muraː/ | ཁ /kʰa/ | म्हुतु /mʱutu/ | — | ཁ /kʰa/ |
| ฟัน | ली /li/ | sha /ɕa/ | ᤜᤠᤒᤥ᤹ /haboʔ/ | ས /sa/ | वा /wa/ | ᰣᰑᰨ /afo/ | སོ /so/ |
| ลิ้น | लेम /lem/ | le /le/ | ᤗᤧᤛᤥ᤺ᤵᤐᤠ /lɛsoːppa/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | मे /me/ | ᰣᰜᰧ /ali/ | ལྕེ /ltʃe/ |
| มือ | ल्वा /lwa/ | gadang /ɡadaŋ/ | ᤜᤢᤰ /huk/ | ལག་པ /lakpa/ | ल्हाः /lʱaː/ | ᰣᰦᰀᰶ /ʔakə/ | ལག་པ /lakpa/ |
| เท้า | खेल /kʰel/ | bi /bi/ | ᤗᤠᤱ /laŋ/ | རྐང་པ /kaŋba/ | तुति /tuti/ | ᰣᰦᰋᰩᰵ /ʔatʰɔŋ/ | རྐང་མ /kaŋma/ |
| ใจ | सीक /siːk/ | thinglom /tʰiŋlom/ | ᤛᤡᤰᤗᤢᤱ /sikluŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | नुगः /nuɡʌ/ | ᰣᰦᰜᰪᰳ /ʔalɯt/ | སྙིང /sniŋ/ |
| กระดูก | सेर /ser/ | khang /kʰaŋ/ | ᤕᤧ᤺ᤵᤐᤠ /jɛːppa/ | རུས་པ /rupa/ | क्वें /kwẽ/ | ᰣᰛᰳ /ʔarat/ | རུས་པ /ruspa/ |
| เลือด | सिसि /siːsi/ | yi /ji/ | ᤔᤠᤰᤂᤡ᤹ /makkʰiʔ/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | हि /hi/ | ᰟᰧ /vi/ | ཁྲག /kʰraq/ |
| อึ | ख्लि /kʰli/ | khi /kʰi/ | — | སྐྱག་པ /kjakpa/ | खि /kʰi/ | — | — |
| รัก | रिखाम बे- /rikʰam be/ | phangpe /pʰaŋpe/ | ᤗᤢᤱᤔᤠ᤹ ᤋᤢᤰᤔᤠ /luŋmaʔ tukmaː/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | मतिना /matinaː/ | ᰣᰦᰆᰬ /ʔace/ | དགའ་བ /ɡaba/ |
| ต้นไม้ | धक्सा /dʌksa/ | shing /ɕiŋ/ | ᤛᤡᤱᤒᤢᤱ /siŋbuŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | सिमा /sima/ | ᰀᰫᰵ /kuŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| หมา | ख्लेअ /kʰlea/ | khu /kʰu/ | ᤁᤥ᤺ᤳᤆᤥ /koːttʃo/ | ཁྱི /kʰi/ | खिचा /kʰitʃa/ | ᰀᰈᰫ /kəʒu/ | ཁྱི /kʰi/ |
| แมว | पुसी /pusi/ | danyi /daɲi/ | ᤐᤡᤛᤡ /pisi/ | བྱི་ལ /bila/ | भौंचा /bʱaũtʃa/ | ᰣᰦᰜᰤᰫ /ʔalju/ | བྱི་ལ /bjila/ |
| ปลา | ङो /ŋoː/ | nga /ŋa/ | ᤅᤠ /ŋaː/ | ཉ /ɲa/ | ङा /ŋaː/ | ᰋᰨ /ŋo/ | ཉ /ɲo/ |
| นก | चक्पु /tsʌkpu/ | kha /kʰa/ | ᤐᤢᤛᤠ /pusaː/ | བྱ /tɕʰa/ | झंगः /dʑʱãɡʌ/ | ᰑᰨ /fo/ | བྱ /bja/ |
| ไข่ | डि /ɖi/ | gotham /ɡotʰam/ | ᤘᤠᤎᤡ᤺ /waːdiː/ | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | खें /kʰẽː/ | ᰣᰦᰊᰧᰶ /ati/ | — |
| หมี | होमु /homu/ | omsha /omɕa/ | ᤔᤠ᤹᤺ᤕᤢᤒᤠ /maːʔjuba/ | དོམ /tʰom/ | माकःधुँ /maːkaːdʱũ/ | — | — |
| ม้า | घोरा /ɡʱora/ | kurta /kuɾta/ | ᤀᤴ /an/ | རྟ /ta/ | सल /sələ/ | — | རྟ /r̥ta/ |
| บ้าน | नेम /nem/ | phai /pʰai/ | ᤜᤡᤶ /him/ | ནང /naŋ/ | छें /tʃʰẽ/ | ᰜᰧᰶ /li/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| นม | दु़दु़ /dydy/ | nu /nu/ | ᤏᤢ /nu/ | འོ་མ /oma/ | दुरु /duru/ | — | འོ་མ /oma/ |
| น้ำผึ้ง | खुदो /kʰudo/ | — | ᤛᤰᤘᤠᤄᤢ /sakwaːɡu/ | སྦྲང /raŋ/ | कस्ति /kʌsti/ | — | — |
| เกลือ | यो /jo/ | incha /intɕʰa/ | ᤕᤢᤶ /jum/ | ཚྭ /tsʰa/ | चि /tʃi/ | ᰟᰩᰮ /vom/ | ཚྭ /tsʰa/ |
| ไวน์ | अङ्गूरकु बिलाम /aŋɡurku bilam/ | — | ᤆᤧᤸᤗᤧᤰᤛᤣ᤹ ᤌᤡ᤺ /tʃɛllɛkseʔ tʰiː/ | — | दाखमद्य /daːkʰmʌdjʌ/ | — | — |
| ข้าว | सोर /sor/ | — | — | འབྲའ /ɖʐaː/ | जाकि /dʒaːki/ | — | — |
| เหล็ก | सेल /sel/ | per /peɾ/ | ᤑᤧᤴᤈᤣ᤹ /pʰɛndʒɛʔ/ | ལྕའ /tɕaː/ | नँ /nʌ̃/ | ᰎᰪᰰᰈᰬᰵ /pundʒeŋ/ | — |
| ไหม | रेशम /resəm/ | — | — | — | रेसम /resʌm/ | — | — |
| หนังสือ | खाजेम /kʰadzem/ | pecha /petɕʰa/ | ᤛᤠᤵᤐᤴ /sappan/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | सफू /sapʰuː/ | ᰇᰨ /cʰo/ | ཤོག་བུ /ʃoɡbu/ |
| กิน | पो- /po/ | zale /zale/ | ᤆᤠᤔᤠ /tʃaːmaː/ | ཟ /za/ | नये /naje/ | ᰙᰨ /dzo/ | ཟ /za/ |
| ดื่ม | डु- /ɖu/ | jame /dʑame/ | ᤌᤢᤱᤔᤠ /tʰuŋmaː/ | འཐུང /tʰuŋ/ | तये /taje/ | ᰋᰩᰵ /tʰɔŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ |
| นอน | अम्स- /ʌms/ | yip /jip/ | ᤀᤡᤵᤔᤠ /ipmaː/ | ཉལ /ɲal/ | द्यने /djane/ | ᰌᰦ /da/ | ཉལ /ɲal/ |
| หนึ่ง | कोले /kole/ | thur /tʰuɾ/ | ᤌᤡᤰ /tʰik/ | ཅིག /tɕik/ | छ /tʃʰa/ | ᰀᰦᰳ /kat/ | གཅིག /tɕik/ |
| สอง | नले /nʌle/ | nyiktsing /ɲiktsiŋ/ | ᤏᤧᤳᤇᤡ /nɛtɕːi/ | གཉིས /ɲi/ | निगु /niɡu/ | ᰉᰬᰳ /ɲet/ | ངིས /ŋis/ |
| สาม | सुले /sule/ | sam /sam/ | ᤛᤢᤶᤛᤡ /sumsi/ | གསུམ /sum/ | स्वं /swə̃/ | ᰠᰦᰮ /səm/ | གསུམ /xsum/ |
| สี่ | ब्लले /blʌle/ | pshi /pɕi/ | ᤗᤡᤛᤡ /lisi/ | བཞི /ʑi/ | प्ये /pje/ | ᰑᰜᰧ /fali/ | བཞི /bʒi/ |
| ห้า | ङोले /ŋole/ | nga /ŋa/ | ᤅᤠᤛᤡ /ŋaːsi/ | ལྔ /ŋa/ | ङा /ŋaː/ | ᰑᰅᰫ /fəŋu/ | ལྔ /ɣa/ |
| ร้อย | को सङ /ko sʌŋ/ | gya /ɡʲa/ | ᤁᤡᤵ /kip/ | — | सछि /sʌtʃʰi/ | — | བརྒྱ་གཅིག /bɡja tɕik/ |
| สวัสดี | नमस्ते /nəməste/ | kuzuzangpo /kuzuzaŋpo/ | ᤛᤧᤘᤠᤖᤥ /sɛwaːro/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ज्वजलपा /dʒwadʒalpa/ | ᰂᰦᰮᰛᰧᰶ /kʰamri/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ |
| ขอบคุณ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | kadrinche /kaɖintɕʰe/ | ᤐᤡᤍᤠᤱ /pidaːŋ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | सुभाय /subʱaj/ | ᰀ᰷ᰥᰩᰭᰇᰧᰶ /ʈɔkcʰi/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ |
| ดี | जो़पा /dzɵpa/ | lekpu /lekpu/ | ᤏᤢᤒᤠ /nuba/ | ཡག་པོ /jakpo/ | बःलाः /bʌlaː/ | ᰣᰦᰛᰤᰫᰮ /ʔarjum/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| ใหม่ | लाले /lale/ | singma /siŋma/ | ᤁᤢᤛᤱ /kusaŋ/ | གསམ་པ /samba/ | न्हू /nʱuː/ | — | གསར་པ /sarpa/ |
| แดง | लालाम /lalam/ | tsalo /tsalo/ | ᤜᤧ᤺ᤳᤋᤠᤱᤒᤠ /hɛːttaŋba/ | མར་རུ /maru/ | ह्याउँ /hjãũ/ | ᰠᰦᰵ /saŋ/ | དམར་པོ /marpo/ |
| ขาว | बुबुम /bubum/ | balingmu /baliŋmu/ | ᤑᤍᤠᤱᤒᤠ /pʰadaŋba/ | དཀར་རུ /karu/ | तुयु /tuju/ | ᰣᰦᰌᰫᰮ /ʔadum/ | དཀར་པོ /kar po/ |
| ดำ | केकेम /kekem/ | changlu /tɕʰaŋlu/ | ᤔᤠᤰᤋᤠᤱᤒᤠ /maktaŋba/ | ནག་པུ /nakpu/ | हाकु /haku/ | — | ནག་པོ /naɡpo/ |
| เขียว | गिगिम /ɡiɡim/ | jangkhu /dʑaŋkʰu/ | — | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | वाउँ /wãũ/ | — | — |
หน้า 1/9
เปิดแผนที่แบบโต้ตอบ: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก
จัดทำโดย Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · หน้าแรก LangMap