Fakafutuna
東富圖納語
南島語系(波利尼西亞、Nuclear Polynesian)
東富圖納語,使用者叫佢做 Fakafutuna,係富圖納島同鄰近阿洛菲島嘅波利尼西亞語言;呢兩個島係法國海外集體瓦利斯同富圖納入面較細、亦偏遠好多嘅一半。佢屬核心波利尼西亞語群,最近嘅親屬係瓦利斯語、薩摩亞語同托克勞語,亦有典型嘅細型波利尼西亞音系:十一個輔音,包括一個音位性聲門塞音;五個元音分長短;音節嚴格係開音節 (C)V。佢最早嘅書面記錄,係荷蘭航海家斯豪滕(Schouten)同勒梅爾(Le Maire)喺 1616 年採集嘅 118 個詞嘅詞表,屬所有波利尼西亞語言之中最古老嘅詞表之一。而家大多數使用者唔係住喺富圖納島上,而係住喺新喀里多尼亞;日常書寫因為冇合適嘅鍵盤,長音符同表示聲門塞音嘅撇號通常都會省略。由於法文主導學校同行政,呢種語言被列為瀕危。
使用地區
東富圖納語嘅87個核心詞
來源
單詞比較
相關語言比較:南島語系(波利尼西亞、Nuclear Polynesian)
| 意思 | 東富圖納語 | 瓦利斯話 | 湯加語 | 圖瓦盧語 | 托克勞語 | 紐埃語 | 薩摩亞語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| 火 | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| 日頭 | laʻā /laʔaː/ | laʻā /laʔaː/ | laʻā /laʔaː/ | laa /laː/ | lā /laː/ | lā /laː/ | lā /laː/ |
| 月光 | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ | māhina /maːhina/ | masina /masina/ | māhina /maːhina/ | mahina /mahina/ | māsina /maːsina/ |
| 星 | fetuʻu /fetuʔu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ |
| 夜晚 | pō /poː/ | pōʻuli /poːʔuli/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ |
| 雨 | ʻua /ʔua/ | ʻua /ʔua/ | ʻuha /ʔuha/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ |
| 雪 | nive /nive/ | nive /nive/ | sinou /sinou/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ |
| 風 | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ |
| 泥 | kele /kele/ | kele /kele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ |
| 石頭 | maka /maka/ | maka /maka/ | maka /maka/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | maka /maka/ | maʻa /maʔa/ |
| 山 | maʻuga /maʔuŋa/ | moʻuga /moʔuŋa/ | moʻunga /moʔuŋa/ | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | mouga /mouŋa/ | mauga /mauŋa/ |
| 海 | moana /moana/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | tai /tai/ | moana /moana/ | tahi /tahi/ | sami /sami/ |
| 母親 | tinana /tinana/ | faʻē /faʔeː/ | faʻē /faʔeː/ | maatua /maːtua/ | mātua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ | tinā /tinaː/ |
| 父親 | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | tamai /tamai/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ | tamā /tamaː/ |
| 女 | taʻine /taʔine/ | ʻofafine /ʔofafine/ | ʻofefine /ʔofefine/ | tama fafine /tama fafine/ | afafine /afafine/ | tama fifine /tama fifine/ | afafine /afafine/ |
| 我 | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | aʻu /aʔu/ |
| 你 | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ʻoe /ʔoe/ |
| 我哋 | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | kitautolu / kimautolu /kitautolu / kimautolu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tautolu / mautolu /tautolu / mautolu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ |
| 名 | igoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | igoa /iŋoa/ |
| 人 | tagata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | tangata /taŋata/ | tino /tino/ | tagata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | tagata /taŋata/ |
| 頭 | ʻulu /ʔulu/ | ʻulu /ʔulu/ | ʻulu /ʔulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ |
| 眼 | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| 耳仔 | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | telinga /teliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ |
| 鼻哥 | isu /isu/ | ihu /ihu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ |
| 口 | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | ngutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ |
| 牙 | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ |
| 脷 | ʻalelo /ʔalelo/ | ʻalelo /ʔalelo/ | ʻelelo /ʔelelo/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | laulaufaiva /laulaufaiva/ |
| 手 | lima /lima/ | nima /nima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| 腳 | vaʻe /vaʔe/ | vaʻe /vaʔe/ | vaʻe /vaʔe/ | vae /vae/ | vae /vae/ | hui /hui/ | vae /vae/ |
| 心 | mafu /mafu/ | mafu /mafu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | atevili /atevili/ | loto /loto/ |
| 骨頭 | ivi /ivi/ | hui /hui/ | hui /hui/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | ivi /ivi/ |
| 血 | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ |
| 屎 | taʻe /taʔe/ | taʻe /taʔe/ | taʻe /taʔe/ | tae /tae/ | tae /tae/ | tē /teː/ | tae /tae/ |
| 愛 | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | ʻofa /ʔofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ |
| 樹 | lāʻakau /laːʔakau/ | ʻakau /ʔakau/ | ʻakau /ʔakau/ | laakau /laːkau/ | lākau /laːkau/ | akau /akau/ | laʻau /laʔau/ |
| 狗 | kulī /kuliː/ | kulī /kuliː/ | kulī /kuliː/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ |
| 貓 | pūsi /puːsi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | puhi /puhi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| 魚 | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | iʻa /iʔa/ |
| 鳥 | manu /manu/ | manu /manu/ | manupuna /manupuna/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ |
| 蝴蝶 | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ |
| 雞蛋 | fua /fua/ | fuāmoa /fuaːmoa/ | foʻi moa /foʔi moa/ | fuamoa /fuamoa/ | fuāmoa /fuaːmoa/ | fua moa /fua moa/ | fuamoa /fuamoa/ |
| 熊 | uluso /uluso/ | uluso /uluso/ | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | urosa /urosa/ | pea /pea/ |
| 馬 | ōsi /oːsi/ | hōsi /hoːsi/ | hoosi /hoːsi/ | solofanua /solofanua/ | holofanua /holofanua/ | solofanua /solofanua/ | solofanua /solofanua/ |
| 屋 | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| 鹽 | paʻatai /paʔatai/ | māsima /maːsima/ | māsima /maːsima/ | masima /masima/ | māhima /maːhima/ | masima /masima/ | masima /masima/ |
| 葡萄酒 | vino /vino/ | vino /vino/ | uaine /uaine/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ |
| 鐵 | ukamea /ukamea/ | ukamea /ukamea/ | ukamea /ukamea/ | fiti /fiti/ | ukamea /ukamea/ | lapatoa /lapatoa/ | uʻamea /uʔamea/ |
| 輪 | teka /teka/ | teka /teka/ | veʻeteka /veʔeteka/ | teka /teka/ | uili /uili/ | veli /veli/ | uili /uili/ |
| 書 | tosi /tosi/ | tohi /tohi/ | tohi /tohi/ | tusi /tusi/ | tuhi /tuhi/ | tohi /tohi/ | tusi /tusi/ |
| 食 | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ |
| 飲 | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| 瞓覺 | moe /moe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | moe /moe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | moe /moe/ |
| 一 | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ |
| 二 | lua /lua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /lua/ |
| 三 | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ |
| 四 | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ |
| 五 | lima /lima/ | nima /nima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| 百 | kaulelau /kaulelau/ | teau /teau/ | teau /teau/ | selau /selau/ | helau /helau/ | teau /teau/ | selau /selau/ |
| 你好 | mālō /maːloː/ | mālō te maʻuli /maːloː te maʔuli/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | taalofa /taːlofa/ | mālō ni /maːloː ni/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | talofa /talofa/ |
| 多謝 | mālō /maːloː/ | mālō /maːloː/ | mālō /maːloː/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ | faʻafetai /faʔafetai/ |
| 好 | mālie /maːlie/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ |
| 新 | foʻou /foʔou/ | foʻou /foʔou/ | foʻou /foʔou/ | fou /fou/ | fōu /foːu/ | foou /foou/ | fou /fou/ |
| 紅 | kula /kula/ | kula /kula/ | kulokula /kulokula/ | kula /kula/ | kukula /kukula/ | kula /kula/ | mūmū /muːmuː/ |
| 白 | tea /tea/ | hina /hina/ | hinehina /hinehina/ | kena /kena/ | paepae /paepae/ | tea /tea/ | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ |
| 黑 | ʻuli /ʔuli/ | ʻuli /ʔuli/ | ʻuliʻuli /ʔuliʔuli/ | uli /uli/ | uli /uli/ | uli /uli/ | uliuli /uliuli/ |
| 綠 | moto /moto/ | moto /moto/ | lanu mata /lanu mata/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | lanu meamata /lanu meamata/ | lanu laukou /lanu laukou/ | lanumeamata /lanumeamata/ |
| 藍 | ʻusi /ʔusi/ | ʻui /ʔui/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanumoana /lanumoana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanumoana /lanumoana/ |
| 布穀鳥 | kāleva /kaːleva/ | — | — | — | — | — | aleva /aleva/ |
| 電腦 | masini /masini/ | olotinatea /olotinatea/ | komipiuta /komipiuta/ | komupiuta /komupiuta/ | komepiuta /komepiuta/ | komopiuta /komopiuta/ | komipiuta /komipiuta/ |
| 橙 | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ |
頁 1/9
打開互動地圖: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。
製作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主頁