Wiradjuri

維拉朱里語

帕馬-尼永甘(Central New South Wales、Wiradhuric)

語系帕馬-尼永甘(Central New South Wales、Wiradhuric) 使用者~1.5K(revival、no first-language speakers) 文字拉丁文 國家澳洲 官方語言否(Australia has no de jure official language and English is the de facto national language; Wiradjuri holds no official status but is protected and funded under the NSW Aboriginal Languages Act 2017 and taught in NSW schools、TAFE and at Charles Sturt University) 活力確定瀕危 ISO 639-3wrh

維拉朱里語係維拉朱里民族嘅帕瑪-恩永甘語言,佢哋嘅地域覆蓋新南威爾士州中部三分之一,介乎 Wambool(麥格理河)、Kalari(拉克倫河)同馬蘭比吉河之間——係全州最大嘅單一語言分布區。個名本身就係一條語法:wirray「唔係」加後綴 -dhuray「有」,呢個係鄰近各族互相稱呼嘅標準方式。佢嘅音系係澳洲內陸嘅典型:分齒音(dh、nh)、硬顎音(dy、ny)同普通齒齦音,三個元音音質各自分長短;計數系統以五為底,建基於 marra,呢個詞既指「手」亦指「五」。第一語言嘅連續傳承喺二十世紀斷咗,但由 1980 年代起,維拉朱里長老小斯坦·格蘭特(Stan Grant Snr)同語言學家約翰·拉德(John Rudder)由十九世紀嘅記錄同留低嘅知識入面重建出一部超過 8,000 個詞嘅詞典,而家呢種語言由小學一路教到大學。現代維拉朱里語嘅大部分用法,包括呢度所列嘅形式,都係出自呢項復原工作,而唔係未曾中斷嘅日常口語。

使用地區

將呢種語言着上身 揀幾個中意嘅詞,用同地圖一樣嘅字體印喺衫上。 用維拉朱里語嘅詞整T恤 →

維拉朱里語嘅87個核心詞

水

galing

ˈɡaliŋ

火

wiiny

wiːɲ

日頭

yiray

ˈjiɻaj

月光

giwang

ˈɡiwaŋ

星

giralang

ˈɡiɻalaŋ

夜晚

ngurung

ˈŋuruŋ

風

girrarr

ˈɡirar

泥

dhaagun

ˈd̪aːɡun

石頭

walang

ˈwalaŋ

母親

gunhi

ˈɡun̪i

父親

babiin

ˈbabiːn

女

ngamurr

ˈŋamur

我

ngadhu

ˈŋad̪u

你

ngindhu

ˈŋind̪u

我哋

ngiyani

ŋiˈjani

名

yuwin

ˈjuwin

人

gibirr

ˈɡibir

頭

balang

ˈbalaŋ

眼

mil

mil

耳仔

wuudha

ˈwuːd̪a

鼻哥

muurruu

ˈmuːruː

口

ngayn

ŋajn

牙

yirrang

ˈjiraŋ

脷

dhalayn

ˈd̪alajn

手

marra

ˈmara

腳

dhinang

ˈd̪inaŋ

心

giiny

ɡiːɲ

骨頭

dhabal

ˈd̪abal

血

guuwayn

ˈɡuːwajn

屎

guunang

ˈɡuːnaŋ

愛

—

—

樹

madhan

ˈmad̪an

狗

mirri

ˈmiri

貓

—

—

魚

guuya

ˈɡuːja

鳥

buujaan

ˈbuːɟaːn

蝴蝶

buuja-buuja

ˈbuːɟabuːɟa

雞蛋

gabuuga

ˈɡabuːɡa

馬

yarraman

ˈjaraman

屋

ngurang

ˈŋuɻaŋ

蜜糖

ngarruu

ˈŋaruː

食

dharra

ˈd̪ara

飲

widyarra

ˈwiɟara

一

ngumbaay

ˈŋumbaːj

二

bula

ˈbula

三

bula-ngumbaay

ˈbulaŋumbaːj

你好

yaama

ˈjaːma

多謝

mandaang guwu

ˈmandaːŋ ˈɡuwu

好

marang

ˈmaɻaŋ

紅

girri-girri

ˈɡiriɡiri

白

barrabarra

ˈbarabara

黑

buudhang

ˈbuːd̪aŋ

藍

ngurrumirgang

ˈŋurumiɻɡaŋ

來源

單詞比較

相關語言比較:帕馬-尼永甘(Central New South Wales、Wiradhuric)

意思 維拉朱里語迪爾巴爾語恩貢納沃語馬卡賽語西西里語瓦爾馬賈里語意大利文
水 galing /ˈɡaliŋ/ bana /ˈbana/ kungal /kuŋal/ ira /ˈira/ acqua /ˈakkwa/ ngapa /ˈŋapa/ acqua /ˈakkwa/
火 wiiny /wiːɲ/ buni /ˈbuni/ warba /waɻba/ ata /ˈata/ focu /ˈfɔku/ warlu /ˈwaɭu/ fuoco /ˈfwɔːko/
日頭 yiray /ˈjiɻaj/ garri /ˈɡari/ winyu /wiɲu/ watu /ˈwatu/ suli /ˈsuli/ purangu /puɻaŋu/ sole /ˈsoːle/
月光 giwang /ˈɡiwaŋ/ gagara /ɡaˈɡara/ birrang /biɻaŋ/ uru /ˈuru/ luna /ˈluna/ yakarn /jakaɳ/ luna /ˈluːna/
星 giralang /ˈɡiɻalaŋ/ gijiny /ɡiɟiɲ/ dyurra /ɟura/ lekiluru /lekiluru/ stidda /ˈstɪɖːa/ wirl /wiɭ/ stella /ˈstɛlla/
夜晚 ngurung /ˈŋuruŋ/ jagun /ɟaɡun/ kaku /kaku/ maagamu /maaɡamu/ notti /ˈnɔtti/ pukanya /pukaɲa/ notte /ˈnɔtte/
風 girrarr /ˈɡirar/ gulubu /ˈɡulubu/ — gawa /ˈɡawa/ ventu /ˈvɛntu/ walypa /ˈwaʎpa/ vento /ˈvento/
泥 dhaagun /ˈd̪aːɡun/ jaju /ˈɟaɟu/ dhaura /d̪auɻa/ maa /maa/ terra /ˈtɛrra/ nguwa /ˈŋuwa/ terra /ˈtɛrra/
頁 1/7

打開互動地圖: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。

製作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主頁