لوری جنوبی
Süd-Luri
Indogermanisch (Iranisch — Südwest, Luri-Bachtiari)
Das Süd-Luri (لوری جنوبی) ist eine südwestiranische Sprache der Luri-Bachtiari-Untergruppe, die von etwa einer Million Menschen in der Provinz Kohgiluyeh und Boyer-Ahmad, in Teilen von Buschehr und im südlichen Fars im Zagros-Gebirge im Südwesten Irans gesprochen wird. Erik Anonby (2003) plädierte dafür, das Süd-Luri als eigenständige Sprache und nicht als persischen Dialekt zu behandeln, gestützt auf phonologische Entwicklungen und lexikalische Bewahrungen, die im Standardpersischen fehlen, wobei er ein langes bidirektionales Kontaktkontinuum mit dem Persischen im Osten und dem Bachtiari im Norden anerkannte. Die traditionellen Boyer-Ahmadi- und Mamasani-Varietäten bewahren die SOV-Wortstellung und die ergativische Vergangenheitskongruenz, die für das ältere Iranische typisch sind, neben charakteristischen Luri-Vokalverschiebungen (z. B. die Bewahrung des historischen â, wo das Persische sich verschoben hat, und eine eigene Behandlung des postkonsonantischen /w/). Sie besitzt keine formale Orthographie; die persische perso-arabische Schrift wird informell in Dichtung und sozialen Medien verwendet.
Wo die Sprache gesprochen wird
Süd-Luri: 87 Kernwörter
Quellen
- Anonby, Erik John (2003) "Update on Luri: how many languages?" Journal of the Royal Asiatic Society 13(2): 171-197
- Anonby, Erik John (2003) The Status of Luri (SIL/Leiden University thesis)
- Glottolog: Southern Luri
- Ethnologue: luz
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Indogermanisch (Iranisch — Südwest, Luri-Bachtiari)
| Bedeutung | Süd-Luri | Bachtiarisch | Luri | Dari | Hazaragi | Tadschikisch | Judäo-Persisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | âw /ɒːw/ | او /aw/ | او /ɒw/ | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | об /ob/ | אב /ɒːb/ |
| Feuer | taš /taʃ/ | تش /tæʃ/ | تش /tæʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | оташ /otaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ |
| Sonne | xor /xor/ | خور /xor/ | هور /hor/ | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | офтоб /oftob/ | חורשיד /xorʃiːd/ |
| Mond | mâng /mɑːŋ/ | مانگ /mãŋ/ | مانگ /mɒːŋɡ/ | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | моҳ /moh/ | מאה /mɒːh/ |
| Stern | estâre /esˈtɑːɾe/ | ئستاره /estɒːɾe/ | ستاره /esˈtɒːɾe/ | ستاره /setɑːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ситора /sitoˈra/ | סתארה /setɒre/ |
| Nacht | šow /ʃow/ | شو /ʃaw/ | شو /ʃow/ | شب /ʃaw/ | شو /ʃaw/ | шаб /ʃab/ | שב /ʃab/ |
| Regen | bârun /bɒːrun/ | بارون /bɒːrun/ | بارون /bɒːrun/ | باران /bɑːˈɾɑːn/ | باران /bɒɾɒn/ | борон /boˈron/ | — |
| Schnee | barf /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | барф /barf/ | ברף /bæɾf/ |
| Wind | bâd /bɒd/ | باد /bɒd/ | باد /bɒd/ | باد /bɑːd/ | باد /bɒd/ | бод /bod/ | באד /bɒd/ |
| Erde | zamin /zamin/ | خاک /xɒːk/ | خاک /xɒːk/ | خاک /xɑːk/ | خاک /xɑk/ | хок /xok/ | — |
| Stein | sang /saŋɡ/ | برد /beɾd/ | برد /beɾd/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋ/ | санг /saŋɡ/ | סנג /sæŋɡ/ |
| Mutter | dâ /dɑː/ | دا /daː/ | دا /dɒː/ | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | модар /modar/ | מאדר /mɒːdær/ |
| Vater | bowâ /boˈwɑː/ | بوا /bowa/ | بُوَا /buwɒː/ | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | падар /padar/ | פדר /pedær/ |
| Ich | mo /mo/ | مو /mo/ | مه /me/ | من /man/ | مه /ma/ | ман /man/ | מן /man/ |
| Du | to /to/ | تو /to/ | تو /to/ | تو /to/ | تو /tu/ | ту /tu/ | תו /to/ |
| Wir | ima /iˈma/ | ایما /ima/ | ایما /iːmɑ/ | ما /mɑː/ | ما /mɒ/ | мо /mo/ | מא /mɒ/ |
| Name | num /num/ | نوم /num/ | نوم /nom/ | نام /nɑːm/ | نام /nɑm/ | ном /nom/ | נאם /nɒm/ |
| Auge | tiya /tiˈja/ | تیه /tijah/ | چش /tʃæʃ/ | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | чашм /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ |
| Ohr | guš /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡoʃ/ | гӯш /ɡɵʃ/ | גוש /ɡuʃ/ |
| Zahn | dendun /dendun/ | دندون /dendun/ | دندون /dendun/ | دندان /dandɑːn/ | دندان /dandɒn/ | дандон /dandon/ | דנדאן /dandɒn/ |
| Zunge | zown /zown/ | زون /zun/ | زون /zun/ | زبان /zabɑːn/ | زبان /zabɒn/ | забон /zaˈbon/ | זבאן /zabɒn/ |
| Hand | das /das/ | دست /das/ | دس /dæs/ | دست /dast/ | دست /dast/ | даст /dast/ | דסת /dæst/ |
| Fuß | pâ /pɑː/ | پا /pɒː/ | پا /pɒː/ | پا /pɑː/ | پای /pɒj/ | пой /poj/ | פא /pɒ/ |
| Herz | del /del/ | دل /del/ | دل /del/ | دل /dil/ | دل /dil/ | дил /dil/ | דל /del/ |
| Knochen | has /has/ | استخون /astaxun/ | استخو /ostexo/ | استخوان /ustuˈxɑːn/ | استخوان /ustuxɒn/ | устухон /ustuˈxon/ | אסתכואן /ostoxɒn/ |
| Blut | xun /xun/ | خین /xin/ | خون /xun/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ | כון /xun/ |
| Liebe | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ | عشق /eʃq/ | عشق /ɛʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | עשק /eʃq/ |
| Baum | derext /deˈɾaxt/ | دار /dɒːr/ | دار /dɒːɾ/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ | דרכת /deræxt/ |
| Hund | seg /seɡ/ | کچک /kotʃok/ | سَگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | саг /saɡ/ | סג /sæɡ/ |
| Katze | gorbe /ɡoɾˈbe/ | پشی /peʃi/ | پشیله /pæʃilæ/ | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | гурба /ɡurˈba/ | גורבה /ɡorbe/ |
| Fisch | mohi /mohi/ | ماهی /moi/ | ماهی /moi/ | ماهی /mɑːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | מאהי /mɒːhi/ |
| Haus | xune /xuˈne/ | هونه /howne/ | حونه /hunæ/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | хона /xona/ | כאנה /xɒːne/ |
| Milch | šir /ʃir/ | شیر /ʃir/ | شیر /ʃir/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | шир /ʃir/ | שיר /ʃir/ |
| Wein | šarâb /ʃaˈɾɑːb/ | شراو /ʃarɒːw/ | شرو /ʃerow/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | шароб /ʃarob/ | — |
| Essen | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ | خواردن /xwɒːɾdæn/ | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | חורדן /xordæn/ |
| Trinken | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ | خواردن /xwɒːɾdæn/ | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ |
| Schlafen | xawsidan /xawsiˈdan/ | خوسیدن /xowsiˈdan/ | خوسیدن /xowsiˈdan/ | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | خوابیدو /xɒbidoː/ | хобидан /xobiˈdan/ | — |
| Eins | yak /jak/ | یه /je/ | یَک /jæk/ | یک /jak/ | یک /jak/ | як /jak/ | יך /jek/ |
| Zwei | do /do/ | دو /do/ | دو /do/ | دو /du/ | دو /du/ | ду /du/ | דו /do/ |
| Drei | se /se/ | سه /se/ | سه /se/ | سه /se/ | سه /se/ | се /se/ | סה /se/ |
| Vier | char /tʃɒr/ | چار /tʃar/ | چار /tʃɒːr/ | چهار /tʃahɑːr/ | چار /tʃɒr/ | чор /tʃor/ | — |
| Fünf | panj /pandʒ/ | پنج /pændʒ/ | پنج /pændʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | панҷ /pandʒ/ | — |
| Hundert | sad /sad/ | صد /sæd/ | صد /sʌd/ | صد /sad/ | صد /sad/ | сад /sad/ | — |
| Hallo | salâm /saˈlɑːm/ | سلام /salaːm/ | سلام /sælɒːm/ | سلام /salɑːm/ | سلام /salɑm/ | салом /salom/ | שלום /ʃɒːlom/ |
| Danke | mamnun /mamˈnun/ | ممنون /mamnun/ | مرسی /mɛɾsi/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | раҳмат /rahˈmat/ | ספאס /sepɒːs/ |
| Gut | xow /xow/ | خو /xoːu/ | خاص /xɒːs/ | خوب /xob/ | خو /xoː/ | хуб /xub/ | חוב /xuːb/ |
| Rot | sorx /soɾx/ | سرخ /seɾx/ | سرخ /siɾx/ | سرخ /soɾx/ | سرخ /suɾx/ | сурх /surx/ | סורך /suɾx/ |
| Weiß | sefid /seˈfid/ | اسبید /esbejd/ | سفید /sefiːd/ | سفید /safeːd/ | سفید /safed/ | сафед /safed/ | ספיד /sefiːd/ |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite