ខ្មែរបុរាណ
Old Khmer
Austroasiatic (Khmeric) · historical / hidden variety
Old Khmer is the language of the Khmer Empire's stone inscriptions and palm-leaf manuscripts from the 7th to 14th centuries CE — covering the pre-Angkorian Funan and Chenla periods through the Angkor Empire (802-1431) of Jayavarman II to Suryavarman II (Angkor Wat builder, r.1113-1150) and Jayavarman VII (Bayon, Angkor Thom). The earliest dated Khmer inscription is K.557 from Angkor Borei (611 CE). Old Khmer was non-tonal, with consonant clusters lost in modern Khmer and a richer vowel system. The shift from Old to Middle Khmer (~14th c.) involved register split following devoicing of voiced obstruents. Contains heavy Sanskrit loanwords from the Indian-influenced Hindu-Buddhist royal culture.
Where it is spoken
87 core words in Old Khmer
Sources
- Jenner (1980) A Chrestomathy of Pre-Angkorian Khmer
- Coedès (1937-66) Inscriptions du Cambodge
- Glottolog: oldk1249
Words compared
Compared with languages in the same classification: Austroasiatic (Khmeric)
| Meaning | Old Khmer | Khmer | Northern Khmer | Pedagogical Pali | Pali | Sanskrit | Proto-Austroasiatic |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | ទឹក /dɪk/ | ទឹក /tɨk/ | ទឹក /tɨʔ/ | udaka /udaka/ | उदक /udaka/ | जलम् /dʑalam/ | *ɗaːk /ɗaːk/ |
| Fire | ភ្លើង /wlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | aggi /aɡːi/ | अग्गि /aɡːi/ | अग्निः /aɡniɦ/ | *ʔuːs /ʔuːs/ |
| Sun | ព្រះអាទិត្យ /wrah ʔaˈdɪt/ | ព្រះអាទិត្យ /prĕəh ʔaːtɨt/ | ថ្ងៃ /tʰŋaj/ | suriya /suɾija/ | सुरिय /surija/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ |
| Moon | ខែ /kʰae/ | ព្រះចន្ទ /prĕəh cɑn/ | ខែ /kʰɛː/ | canda /tɕanda/ | चन्द /tɕanda/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ |
| Star | ផ្កាយ /pkaːj/ | ផ្កាយ /pkaːj/ | ផ្កាយ /pkaːj/ | tārā /ˈtaːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | *smʔaɲ /smʔaɲ/ |
| Night | យប់ /jɔp/ | យប់ /jup/ | យប់ /jop/ | ratti /ratti/ | रत्ति /ratti/ | रात्रिः /raːtriɦ/ | *cəːm /cəːm/ |
| Rain | ផ្លេង /pʰleːŋ/ | ភ្លៀង /pʰliəŋ/ | ភ្លៀង /pʰliːɲ/ | वुट्ठि /ʋuʈːʰi/ | वुट्ठि /ʋuʈːʰi/ | वर्षा /ʋarʂaː/ | *gmaʔ /ɡmaʔ/ |
| Wind | ខ្យល /kʰjɔl/ | ខ្យល់ /kʰjɔl/ | ខ្យល់ /kʰjɑl/ | vāta /ʋaːtɐ/ | वात /ʋaːtɐ/ | वायुः /ʋaːjuɦ/ | *kjɔʔ /kjɔʔ/ |
| Earth | ភូមិ /pʰuːmi/ | ដី /dəj/ | ដី /ɗɛj/ | pathavī /pɐʈʰɐʋiː/ | पठवी /pɐʈʰɐʋiː/ | भूमि /bʱuːmi/ | *tiʔ /tiʔ/ |
| Stone | ថ្មោ /tʰmɔː/ | ថ្ម /tʰmɑː/ | ថ្ម /tʰmɑː/ | pāsāṇa /paːsaːɳa/ | पासाण /paːsaːɳa/ | पाषाण /paːˈʂaːɳɐ/ | *tmɔʔ /tmɔʔ/ |
| Mountain | វ្នំ /ʋnam/ | ភ្នំ /pʰnum/ | ភ្នំ /pʰnom/ | pabbata /ˈpabːata/ | पब्बत /pabːata/ | पर्वतः /pɐrʋɐtaɦ/ | *bruʔ /bruʔ/ |
| Mother | មាតា /maːtaː/ | ម៉ែ /mae/ | ម៉ែ /mɛː/ | mātā /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | *maʔ /maʔ/ |
| Father | បិតា /pitaː/ | ប៉ា /paː/ | ឪ /ʔɤw/ | pitā /pitaː/ | पिता /pitaː/ | पिता /pitaː/ | *ɓa(ː)ʔ /ɓaːʔ/ |
| I | អញ /ʔaɲ/ | ខ្ញុំ /kʰɲom/ | អញ /ʔaɲ/ | ahaṃ /ɐˈhɐŋ/ | अहं /ahaŋ/ | अहम् /ɐɦɐm/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ |
| You | ឯង /ʔeːŋ/ | ឯង /ʔaeŋ/ | ឯង /ʔɛːɲ/ | tvaṃ /tʋɐŋ/ | त्वं /tvaŋ/ | त्वम् /tʋɐm/ | *miːʔ /miːʔ/ |
| We | យើង /jɤːŋ/ | យើង /jəːŋ/ | យើង /jɤːŋ/ | mayaṃ /mɐˈjɐŋ/ | मयं /majaŋ/ | वयम् /ʋɐjɐm/ | — /—/ |
| Name | ជ្មុះ /cmuəh/ | ឈ្មោះ /cʰmuəh/ | ឈ្មោះ /cʰmoːh/ | nāma /ˈnaːma/ | नाम /naːma/ | नाम /naːmɐ/ | *ɟmuh /ɟmuh/ |
| Person | មនុឞ្យ /manuʂja/ | មនុស្ស /mɔˈnuh/ | មនុស្ស /mnɨh/ | manussa /manussa/ | पुग्गल /puɡːala/ | मनुष्यः /mɐnuʂjaɦ/ | *m-raʔ /mraʔ/ |
| Head | កបាល /kapaːl/ | ក្បាល /kbaːl/ | ក្បាល /kɓaːl/ | sīsa /siːsa/ | सीस /siːsa/ | शिरः /ɕiɾaɦ/ | *ɓoːkʔ /ɓoːkʔ/ |
| Eye | ភ្នែក /wnɛːk/ | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | ភ្នែក /pʰneːʔ/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | चक्खु /tɕakːʰu/ | नेत्रम् /neːtɾam/ | *mat /mat/ |
| Ear | ច្រច្យក /crəciːək/ | ត្រចៀក /trɑciək/ | ត្រចៀក /tciːʔ/ | kaṇṇa /kɐɳɳɐ/ | कण्ण /kɐɳɳɐ/ | कर्ण /kɐrɳɐ/ | *Ctoːr /Ctoːr/ |
| Nose | ច្រមុះ /crəˈmʊh/ | ច្រមុះ /crɑmoh/ | ច្រមុះ /cmɔh/ | nāsā /naːsaː/ | नासा /naːsaː/ | नासिका /naːsikaː/ | *muh /muh/ |
| Mouth | មត /mat/ | មាត់ /moət/ | មាត់ /mɨət/ | mukha /mukʰa/ | मुख /mukʰa/ | मुखम् /mukʰam/ | *miəŋʔ /miəŋʔ/ |
| Tooth | ធ្មេញ /tʰmiɲ/ | ធ្មេញ /tʰmɨɲ/ | ធ្មេញ /tʰmeɲ/ | danta /danta/ | दन्त /danta/ | दन्तः /dantaɦ/ | *lmVɲ /lməɲ/ |
| Tongue | អណ្ដាត /ʔandaːt/ | អណ្ដាត /ʔɑndaːt/ | អណ្ដាត /naːt/ | jivhā /dʒivhaː/ | जिव्हा /dʒivhaː/ | जिह्वा /ɟihʋaː/ | *lntaːk /lntaːk/ |
| Hand | ហស្ត /hast/ | ដៃ /daj/ | ដៃ /ɗaj/ | hattha /hatːʰa/ | हत्थ /hatːʰa/ | हस्तः /hastaɦ/ | *tiːʔ /tiːʔ/ |
| Foot | ជើង /ɟɤːŋ/ | ជើង /cəːŋ/ | ជើង /cɤːŋ/ | pāda /paːda/ | पाद /paːda/ | पाद /paːdɐ/ | *ɟəːŋ /ɟəːŋ/ |
| Heart | ហ្ឫទ័យ /hridəj/ | បេះដូង /ɓeh doːŋ/ | បេះដូង /ɓɛh ɗoːŋ/ | hadaya /hadaja/ | हदय /hadaja/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | *nuːɕ /nuːɕ/ |
| Bone | ឆ្អឹង /cʰʔəŋ/ | ឆ្អឹង /cʰʔəŋ/ | ឆ្អឹង /cʔɤŋ/ | aṭṭhi /aʈːʰi/ | अट्ठि /aʈːʰi/ | अस्थि /astʰi/ | *cʔaːŋ /cʔaːŋ/ |
| Blood | ឈាម /cʰiəm/ | ឈាម /cʰiəm/ | ឈាម /cʰiːəm/ | lohita /lohita/ | लोहित /lohita/ | रक्तम् /raktam/ | *mham /mham/ |
| Love | ស្នេហា /snɛːh/ | ស្នេហា /sneːhaː/ | ស្រឡាញ់ /slaɲ/ | mettā /metːaː/ | पेम /pema/ | प्रेम /preːma/ | — /—/ |
| Tree | ដើមឈើ /daəm tʃʰəː/ | ដើមឈើ /daəm cʰɤː/ | ដើមឈើ /ɗɤːm cʰəː/ | rukkha /rukːʰa/ | रुक्ख /rukːʰa/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | *ɟɕɨːʔ /ɟɕɨːʔ/ |
| Dog | ឆ្កែ /cʰkɛː/ | ឆ្កែ /cʰkae/ | ឆ្កែ /ckɛː/ | sunakha /sunakʰa/ | सुनख /sunakʰa/ | श्वा /ɕvaː/ | *cɔː /cɔː/ |
| Cat | ឆ្មា /tʃʰmaː/ | ឆ្មា /cʰmaː/ | ឆ្មា /cʰmaː/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | बिळाल /biɭaːla/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | — /—/ |
| Fish | ត្រី /triː/ | ត្រី /trəj/ | ត្រី /trɛj/ | maccha /mattʃʰa/ | मच्छ /mattʃʰa/ | मत्स्यः /matsjaɦ/ | *kaʔ /kaʔ/ |
| Egg | ពង /pɔːŋ/ | ពង /pɔŋ/ | ពង /puːəŋ/ | aṇḍa /aɳɖa/ | अण्ड /aɳɖa/ | अण्ड /ɐɳɖɐ/ | *ktam /ktam/ |
| Horse | សេះ /seh/ | សេះ /seh/ | សេះ /sɛh/ | assa /assa/ | अस्स /assa/ | अश्वः /ɐɕʋɐɦ/ | — |
| House | គេហ /keːh/ | ផ្ទះ /pʰtĕəh/ | ផ្ទះ /ptiəh/ | gehā /ɡehaː/ | घर /ɡʱara/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | *ɲaːʔ /ɲaːʔ/ |
| Milk | ក្ឞីរ /kʰsiːr/ | ទឹកដោះគោ /tɨk ɗɑh koː/ | ទឹកដោះ /tɨʔ ɗah/ | khīra /kʰiːra/ | खीर /kʰiːra/ | क्षीर /kʂiːrɐ/ | — |
| Honey | មធុ /madʰuː/ | ទឹកឃ្មុំ /tɨk kʰmum/ | ទឹកឃ្មុំ /tɨʔ kʰmum/ | madhu /madʱu/ | मधु /madʱu/ | मधु /mɐdʱu/ | — |
| Salt | អំប្យល /ʔamɓiəl/ | អំបិល /ʔɑmbəl/ | អំបិល /mmel/ | loṇa /loɳa/ | लोण /loɳa/ | लवण /lɐʋɐɳɐ/ | *ɓɔːh /ɓɔːh/ |
| Rice | តន្ទុល /ɗandʊl/ | អង្ករ /ʔɑŋˈkɑː/ | បាយ /ɓaːj/ | taṇḍula /taɳɖula/ | तण्डुल /taɳɖula/ | तण्डुल /tɐɳɖulɐ/ | *rŋkoːʔ /rŋkoːʔ/ |
| Iron | តេក /ɗɛːk/ | ដែក /ɗaek/ | ដែក /ɗɛːʔ/ | ayo /ajo/ | अयो /ajo/ | अयस् /ˈajas/ | — |
| Wheel | ចក្រ /cak/ | កង់ /kɑŋ/ | កង់ /kɑŋ/ | cakka /tʃakka/ | चक्क /tʃakka/ | चक्र /tɕɐkrɐ/ | — |
| Silk | សូត្រ /suːt/ | សូត្រ /soːt/ | សូត្រ /soːt/ | kosiya /kosija/ | कोसिय /kosija/ | कौशेय /kɐuɕeːjɐ/ | — |
| Eat | ស៊ី /siː/ | ញ៉ាំ /ɲam/ | ស៊ី /siː/ | bhuñjati /bʱuɲdʒati/ | खादति /kʰaːdati/ | खादति /kʰaːdati/ | *ɟaː /ɟaː/ |
| Drink | ផឹក /pʰɪk/ | ផឹក /pʰək/ | ផឹក /pʰɤʔ/ | pivati /pivati/ | पिवति /pivati/ | पिबति /pibati/ | *ɲuʔ /ɲuʔ/ |
| Sleep | ដេក /ɗeːk/ | ដេក /deːk/ | ដេក /ɗeːʔ/ | supati /supati/ | सुपति /supati/ | स्वपिति /svɐpiti/ | *ɓic /ɓic/ |
| One | ឯក /ʔaek/ | មួយ /muəj/ | មួយ /muːj/ | eka /eka/ | एक /eka/ | एकः /eːkaɦ/ | *muːj /muːj/ |
| Two | វ្យរ /ʋiər/ | ពីរ /piː/ | ពីរ /piːr/ | dve /dʋe/ | द्वे /dve/ | द्वि /dvi/ | *ɓaːr /ɓaːr/ |
| Three | បិ /pi/ | បី /ɓəj/ | បី /ɓɛj/ | ti /ti/ | ति /ti/ | त्रयः /trajaɦ/ | *peʔ /peʔ/ |
| Four | បួន /ɓuːən/ | បួន /ɓuən/ | បួន /ɓuːn/ | cattāri /tʃəttaːri/ | चत्तारि /tʃattaːri/ | चत्वारः /tɕatʋaːraɦ/ | *punʔ /punʔ/ |
| Five | ប្រំ /pram/ | ប្រាំ /praːm/ | ប្រាំ /ɓram/ | pañca /pəɲtʃə/ | पञ्च /pɐɲtʃɐ/ | पञ्च /pɐɲtɕɐ/ | *pɗam /pɗam/ |
| Hundred | សត /sat/ | រយ /rɔːj/ | រយ /ruːəj/ | sataṃ /sətəŋ/ | सतं /sɐtɐ̃/ | शतम् /ɕɐtɐm/ | — |
| Hello | សួស្តី /swaˈsɗiː/ | សួស្តី /suəsdəj/ | សួស្តី /suːəsdəj/ | namo /namo/ | नमो /namo/ | नमस्ते /namasteː/ | — /—/ |
| Thank you | អនុមោទនា /ʔanumoːtəna/ | អរគុណ /ʔɑːkun/ | អរគុណ /ʔɔːkun/ | anumodanā /anumodanaː/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ | धन्यवादः /dʱanjaʋaːdaɦ/ | — /—/ |
| Good | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | kusala /kusala/ | साधु /saːdʱu/ | साधु /saːdʱu/ | — /—/ |
| New | ថ្មី /tʰmiː/ | ថ្មី /tʰməj/ | ថ្មី /tʰmɛj/ | nava /nava/ | नव /nava/ | नव /nɐʋɐ/ | *tmeːʔ /tmeːʔ/ |
| Red | ក្រហម /krahom/ | ក្រហម /krɑhɑːm/ | ក្រហម /khɑːm/ | ratta /ratta/ | रत्त /ratta/ | रक्तः /raktaɦ/ | *roːŋ /roːŋ/ |
| White | ស /sɔː/ | ស /sɑː/ | ស /sɑː/ | seta /setɐ/ | सेत /setɐ/ | श्वेत /ɕʋetɐ/ | *ɓɔːk /ɓɔːk/ |
| Black | ខ្មៅ /kmau/ | ខ្មៅ /kmaw/ | ខ្មៅ /kʰmaw/ | kaṇha /kaɳha/ | कण्ह /kaɳha/ | कृष्णः /kr̩ʂɳaɦ/ | *Cjoŋ /Cjoŋ/ |
| Sushi | ប្រហុក /prɑhok/ | ស៊ូស៊ី /suː siː/ | — | — | — | शुष्कमत्स्य /ɕuʂkɐmɐtsjɐ/ | — |
Page 1/8
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home