রংপুরী
Rangpuri
Indo-Aryan
Rangpuri (ISO 639-3: rkt) is an Eastern Indo-Aryan language of the historical Kamta subgroup, spoken principally in Bangladesh’s Rangpur Division and adjoining northern West Bengal and western Assam in India. Names such as Rangpuri, Kamta or Kamtapuri, and Rajbanshi are applied differently across the region; Rajbanshi can also denote a related but separately coded language in Nepal. Rangpuri forms a dialect continuum with neighboring Kamta-related varieties and has long interacted with Bengali and Assamese, so language-versus-dialect labels often reflect social and political as well as linguistic choices. Its grammar generally uses subject–object–verb order, postpositions, case marking, and inflected verbs characteristic of eastern Indo-Aryan languages. It is written mainly in the Bengali–Assamese script, not in two fundamentally different “Bengali” and “Eastern Nagari” scripts; standardization remains limited, and use is strongest in speech and local cultural expression.
Where it is spoken
87 core words in Rangpuri
Sources
Words compared
Compared with languages in the same classification: Indo-Aryan
| Meaning | Rangpuri | Bengali | Chittagonian | Bishnupriya Manipuri | Hajong | Nagamese | Sylheti |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | পানি /pani/ | জল /dʒɔl/ | ফানি /fani/ | পানি /paːni/ | pani /pani/ | pani /pani/ | পানি /pani/ |
| Fire | আগুন /aɡun/ | আগুন /aɡun/ | আগ্যন /aɡːon/ | আগুন /aːɡun/ | ag /aɡ/ | jui /dʒui/ | আগুন /aɡun/ |
| Sun | সুরুজ /suɾudʒ/ | সূর্য /ʃuɾdʒo/ | সূর্য /surdʒo/ | বেল /bel/ | bela /bela/ | suruj /suɾudʒ/ | সুরুজ /suruz/ |
| Moon | চাইন /tʃain/ | চাঁদ /tʃãd/ | চান /tʃan/ | জুনাক /dʒunak/ | চান /tʃan/ | chand /tʃaːnd/ | চান /tʃan/ |
| Star | তারা /taɾa/ | তারা /taɾa/ | তারা /tara/ | তারা /taɾa/ | tara /taɾa/ | tara /taɾa/ | তারা /tara/ |
| Night | রাইত /rait/ | রাত /rat/ | রাইত /raːit/ | রাতি /rati/ | rati /rati/ | rati /rati/ | রাইত /rait/ |
| Rain | ঝড়ি /dʒʱoɽi/ | বৃষ্টি /ˈbriʃʈi/ | ঝর /dʒɔr/ | — | mek /mek/ | borkhon /boɾkʰon/ | মেঘ /mɛɡ/ |
| Snow | বরফ /bɔɾɔf/ | তুষার /tuʃar/ | বরফ /bɔrɔf/ | বরফ /bɔrof/ | borof /bɔrof/ | borop /bɔɾɔp/ | বরফ /bɔɾɔf/ |
| Wind | বাতাস /batas/ | বাতাস /bataʃ/ | বাতাস /batas/ | বাতাস /batas/ | batas /batas/ | hawa /hawa/ | বাতাস /batas/ |
| Earth | মাটি /maʈi/ | মাটি /maʈi/ | মাটি /maʈi/ | মাটি /maʈi/ | মাটি /maʈi/ | mati /mati/ | মাটি /maʈi/ |
| Stone | পাথর /patʰor/ | পাথর /ˈpatʰor/ | ফাত্যোর /fatːɔr/ | পাথর /patʰor/ | — | pathor /patʰor/ | পাথর /ˈfatɔr/ |
| Mountain | পাহাড় /pahaɽ/ | পাহাড় /paˈhaɽ/ | ফাআর /faːr/ | পাহাড় /pahaɽ/ | — | pahar /pahaɾ/ | পাহাড় /faaɽ/ |
| Sea | সাগর /saɡoɾ/ | সমুদ্র /ˈʃomudro/ | সাগর /saɡɔr/ | সমুদ্র /ʃɔmudɾo/ | — | samundar /samundaɾ/ | সাগর /ʃaɡɔr/ |
| Mother | মাও /mao/ | মা /ma/ | মা /ma/ | মা /maː/ | ma /ma/ | ma /ma/ | মা /ma/ |
| Father | বাও /bao/ | বাবা /baba/ | বাফ /baf/ | বাবা /baːba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | বাফ /baf/ |
| Daughter | বেটি /beʈi/ | মেয়ে /mee/ | মাইয়া /maija/ | জিলক /ˈdʒilɔk/ | — | chukri /tʃukɾi/ | ফুড়ি /fuɽi/ |
| I | মুই /mui/ | আমি /ami/ | আঁই /ãi/ | মি /mi/ | moi /muɪ/ | moi /moi/ | আমি /ami/ |
| You | তুই /tui/ | তুমি /tumi/ | তুঁই /tũi/ | তি /ti/ | tui /tuɪ/ | tumi /tumi/ | তুই /tui/ |
| We | হামরা /hamɾa/ | আমরা /amra/ | আঁরা /ãra/ | আমি /ami/ | amra /amra/ | amikhan /amikʰan/ | আমরা /amra/ |
| Name | নাম /nam/ | নাম /nam/ | নাম /nam/ | নাং /naŋ/ | nam /nam/ | naam /nam/ | নাম /nam/ |
| Person | মানুষ /manus/ | মানুষ /ˈmanuʃ/ | মানুষ /manuʃ/ | মানু /manu/ | — | manu /manu/ | মানুষ /manuʃ/ |
| Head | মাথা /matʰa/ | মাথা /matʰa/ | মাতা /mata/ | — | — | matha /matʰa/ | মাতা /mata/ |
| Eye | চখ /tʃɔkʰ/ | চোখ /tʃokʰ/ | চোক /tʃɔk/ | আহি /ahi/ | soku /sɔku/ | suku /suku/ | ছকু /ʃoku/ |
| Ear | কান /kan/ | কান /kan/ | কান /kan/ | কান /kan/ | kan /kan/ | kan /kan/ | কান /xan/ |
| Nose | নাক /nak/ | নাক /nak/ | নাক /nak/ | নাক /nak/ | nak /nak/ | nak /nak/ | নাক /nax/ |
| Mouth | মুখ /mukʰ/ | মুখ /mukʰ/ | মুক /muk/ | — | — | mukh /mukʰ/ | মুখ /muk/ |
| Tooth | দাঁত /dãt/ | দাঁত /dãt/ | দাঁত /dãt/ | দাঁত /dãt/ | dat /dat/ | dat /dat/ | দাত /dat/ |
| Tongue | জিভা /dʒibʱa/ | জিভ /dʒibʱ/ | জিব /dʒib/ | জু /dʒu/ | jiba /dʒiba/ | jib /dʒib/ | জিফরা /zifra/ |
| Hand | হাত /haːt/ | হাত /hat/ | আত /at/ | আত /at/ | hat /hat/ | hath /haːtʰ/ | আত /at/ |
| Foot | পাও /pao/ | পা /pa/ | ফাও /fao/ | জাং /dʒaŋ/ | theng /ʈʰeŋ/ | theng /tʰeŋ/ | ফাও /fau/ |
| Heart | মন /mon/ | হৃদয় /hɾidɔe̯/ | মন /mon/ | মন /mon/ | mon /mon/ | mon /mon/ | দিল /dil/ |
| Bone | হাড্ডী /haɖːi/ | হাড় /haɽ/ | আড্ডি /aɖːi/ | হাড় /haɽ/ | harang /haraŋ/ | haddi /hadːi/ | হাড্ডি /haɖːi/ |
| Blood | রক্ত /rɔkto/ | রক্ত /rɔkto/ | রক্ত /rɔkto/ | রকত /rɔkot/ | rokto /rɔkto/ | khun /kʰun/ | লউ /lou/ |
| Poop | গু /ɡu/ | হাগু /haɡu/ | আগি /aɡi/ | — | — | — | গু /ɡu/ |
| Love | মনোয়াব /monojab/ | ভালোবাসা /bʱalobaʃa/ | মহব্যত /mohobːot/ | মায়া /maja/ | — /—/ | morom /moɾom/ | মহব্বত /mohobbot/ |
| Tree | গাছ /ɡatʃʰ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | গাছ /ɡaːtʃʰ/ | gas /ɡas/ | gus /ɡus/ | গাছ /ɡas/ |
| Dog | কুকুর /kukuɾ/ | কুকুর /kukuɾ/ | কুত্তা /kutːa/ | কুট্টা /kuʈːaː/ | kuthura /kutʰuɾa/ | kukur /kukuɾ/ | কুত্তা /kutta/ |
| Cat | বিরাল /biɾal/ | বিড়াল /biɽal/ | বিলাই /bilaj/ | বিল্লি /bilːi/ | — /—/ | mekuri /mekuɾi/ | বিলাই /bilai/ |
| Fish | মাছ /maːtʃʰ/ | মাছ /matʃʰ/ | মাছ /maːtʃʰ/ | মাছ /maːtʃʰ/ | mas /maːtʃʰ/ | maas /maːs/ | মাছ /mas/ |
| Bird | পাখি /pakʰi/ | পাখি /pakʰi/ | ফাকি /faki/ | পাখি /pakʰi/ | — | sorai /sɔrai/ | পাখি /paxi/ |
| Butterfly | চিতি /tʃiti/ | প্রজাপতি /prɔdʒapɔti/ | — | — | — | — | চকর /sɔxɔɾ/ |
| Egg | ডিমা /ɖima/ | ডিম /ɖim/ | আন্ডা /anɖa/ | ডিম /dim/ | dim /dim/ | anda /anda/ | ডিম /dim/ |
| Bear | ভাল্লুক /bʱalluk/ | ভালুক /bʱaluk/ | ভাল্যুক /balːuk/ | — | — | bhaluk /bʱaluk/ | ভাল্লুক /balluk/ |
| Horse | ঘোড়া /ɡʱoɽa/ | ঘোড়া /ɡʱoɽa/ | ঘোড়া /ɡʱoɽa/ | — | — | ghora /ɡʱoɾa/ | ঘুড়া /ɡuɾa/ |
| House | ঘর /ɡʱoɾ/ | বাড়ি /baɽi/ | গর /ɡɔr/ | ঘর /ɡʱaɾ/ | ghor /ɡʱoɾ/ | ghor /ɡʱoɾ/ | ঘর /ɡʱor/ |
| Milk | দুধ /dudʱ/ | দুধ /dudʱ/ | দুধ /dudʱ/ | দুধ /dudʱ/ | dudh /dudʱ/ | dudh /dudʱ/ | দুধ /dud/ |
| Honey | মধু /modʱu/ | মধু /modʱu/ | মধু /mɔdʱu/ | — | — | mou pani /mou pani/ | মউ /mou/ |
| Salt | নুন /nun/ | নুন /nun/ | নুন /nun/ | নুন /nun/ | — | nimok /nimok/ | লুন /lun/ |
| Wine | আংগুর রস /aŋɡur rɔs/ | ওয়াইন /o̯ai̯n/ | আংগুর রস /aŋɡur rɔs/ | — | — | angur ros /aŋur ros/ | — |
| Rice | চাউল /tʃaul/ | চাল /tʃal/ | চইল /tʃɔil/ | — | — | — | চাউল /saul/ |
| Iron | লুহা /luha/ | লোহা /loɦa/ | লোয়া /lowa/ | লোহা /loɦa/ | luha /luɦa/ | luha /luha/ | লুয়া /lua/ |
| Wheel | চাকা /tʃaka/ | চাকা /tʃaka/ | — | চাকা /tʃaka/ | — | — | চাকা /saxa/ |
| Book | বই /boi/ | বই /boi/ | বই /boi/ | — | — | kitab /kitab/ | বই /bɔi/ |
| Eat | খাওয়া /kʰawa/ | খাওয়া /kʰaoa/ | খাওয়া /kʰaɔwa/ | খাব /kʰaːb/ | kha /kʰa/ | kha /kʰa/ | খাইন /xain/ |
| Drink | খাওয়া /kʰawa/ | পান করা /pan kɔɾa/ | ফিওয়া /fiɔwa/ | পান কর /paːn kaɾ/ | kha /kʰa/ | pi /pi/ | ফিন /fin/ |
| Sleep | শুতা /suta/ | ঘুমানো /ɡʱumano/ | গুম যন /ɡum dʒɔn/ | — | ghuma /ɡʱuma/ | ghum /ɡʱum/ | ঘুমাইন /ɡumain/ |
| One | এক /ek/ | এক /ɛk/ | এক /ek/ | এক /ek/ | ek /ek/ | ek /ek/ | এক /ex/ |
| Two | দুই /dui/ | দুই /dui/ | দুই /dui/ | দুই /dui/ | dui /duɪ/ | dui /dui/ | দুই /dui/ |
| Three | তিন /tin/ | তিন /tin/ | তিন /tin/ | তিন /tin/ | tin /tin/ | tin /tin/ | তিন /tin/ |
| Four | চাইর /tʃaiɾ/ | চার /tʃar/ | চাইর /tʃaːir/ | চার /tʃar/ | — | char /tʃar/ | চাইর /sair/ |
| Five | পাঁচ /pãːtʃ/ | পাঁচ /pãtʃ/ | ফাঁচ /fãtʃ/ | পাঁচ /patʃ/ | — | pans /pans/ | পাঁচ /faːs/ |
| Hundred | একশ /ekso/ | একশো /ɛkʃo/ | একশ /ekʃɔ/ | — | — | eksoh /eksoh/ | একশ /ekʃɔ/ |
| Hello | হামার সালাম /hamaɾ salam/ | নমস্কার /nɔmɔʃkaɾ/ | আদাব /adab/ | নমস্কার /nomoskar/ | — /—/ | namaskar /namaskaɾ/ | আদাব /adab/ |
| Thank you | ধইন্যা /dʱoinɲa/ | ধন্যবাদ /dʱonnobad/ | শুকরিয়া /ʃukrija/ | ধইন্যবাদ /dʱoinjobaːd/ | — /—/ | dhonyobad /dʱoɲobad/ | শুকরিয়া /ʃukria/ |
| Good | ভাল্ /bʱal/ | ভালো /bʱalo/ | ফাল্লে /falːe/ | ভালা /bʱaːlaː/ | bhala /bʱala/ | bhal /bʱal/ | ভালা /bʱala/ |
| New | নয়া /nɔja/ | নতুন /nɔtun/ | নয়া /nɔja/ | — | — | notun /notun/ | নোয়া /nɔea/ |
| Red | লাল /lal/ | লাল /lal/ | লাল /lal/ | রাঙা /raŋa/ | lal /lal/ | lal /lal/ | লাল /lal/ |
| White | সাদা /sada/ | সাদা /ʃada/ | ধলা /dʱɔla/ | ধলা /dʱɔla/ | dhola /dʱola/ | boga /boɡa/ | ধলা /dʱɔla/ |
| Black | কালা /kala/ | কালো /kalo/ | হালা /hala/ | — | — | kala /kala/ | কালা /xala/ |
| Green | সবুজ /sobudʒ/ | সবুজ /ʃobudʒ/ | হোস্যুয়া /hosːuwa/ | — | — | hara /haɾa/ | কচুয়া /xɔsua/ |
| Ninety-nine | নিরানব্বই /niranɔbːoi/ | নিরানব্বই /niranobːoi/ | — | — | — | ninyanve /ninjanve/ | নিরান্নব্বই /niranːɔbːoi/ |
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home