Sidaamu Afoo
Sidamo
Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East)
Sidamo (Sidaama) is the largest Highland East Cushitic language, spoken by ~3M in Ethiopia's newly formed Sidama Region (split from SNNPR in 2020). Closely related to Hadiyya, Kambaata, and Gedeo. Features ejective consonants, glottalised stops, complex case marking, and SOV word order. The Sidama people are renowned coffee cultivators of southern Ethiopia. Uses Latin orthography developed in the 1990s for primary education and the regional Sidaamu Afoo broadcasting system.
Where it is spoken
87 core words in Sidamo
Sources
Words compared
Compared with languages in the same classification: Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East)
| Meaning | Sidamo | Gedeo | Oromo | Konso | Afar | Saho | Wolaytta |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | waa /waː/ | wodeʼe /wodeʔe/ | bishaan /biʃaːn/ | pisha /piʃa/ | lee /leː/ | laye /laje/ | haatta /haːtːa/ |
| Fire | giira /ɡiːra/ | giira /ɡiːɾa/ | ibidda /ibidːa/ | apitta /apitːa/ | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ | tama /tama/ |
| Sun | arrishsho /arːiʃːo/ | arishsho /ariʃːo/ | aduu /aduː/ | piirtuta /piːrtuta/ | ayró /ajro/ | ayro /ajɾo/ | awa /awa/ |
| Moon | agana /aɡana/ | agenjo /aɡendʒo/ | jiʼa /dʒiʔa/ | leya /leja/ | alsá /alsa/ | alsa /alsa/ | aginaa /aɡinaː/ |
| Star | beeddakko /beːdːakko/ | urje /urdʒe/ | urjii /urdʒiː/ | hikkitta /hikːitːa/ | cutuk /ħutuk/ | xutuk /ħutuk/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ |
| Night | hashsha /haʃːa/ | hashsha /haʃːa/ | halkan /halkan/ | halkeetta /halkeːtːa/ | bar /bar/ | bar /bar/ | qamma /kʼamːa/ |
| Rain | xeena /tʼeːna/ | xeena /tʼeːna/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | roopa /roːpa/ | rob /rob/ | rob /rob/ | iraa /iraː/ |
| Snow | bullaame kaade /bulːaːme kaːde/ | — | cabbii /tʃabːiː/ | fuuttota /fuːtːota/ | — | — | suuppa shachcha /suːpːa ʃatʃːa/ |
| Wind | bubbe /bubːe/ | diidallo /diːdalːo/ | bubbee /ˈbubːeː/ | puppeeta /pupːeːta/ | caacay /ħaːħaj/ | xaaxat /ħaːħat/ | carkko /tsʼarkːo/ |
| Earth | uulla /uːlla/ | buttina /butːina/ | lafa /lafa/ | piita /piːta/ | árdi /ardi/ | baarho /baːɽo/ | saʼaa /saʔaː/ |
| Stone | kincho /kintʃo/ | kinjo /kindʒo/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | daka /ɗaka/ | xáa /ɖaː/ | dhaa /ɖaː/ | shuchcha /ʃutʃːa/ |
| Mountain | gaara /ɡaːra/ | kooba /koːba/ | tulluu /tulːuː/ | irroota /irːoːta/ | qale /ʕale/ | kooma /koːma/ | deriya /derija/ |
| Sea | baare /baːre/ | abbaayya /abːaːjːa/ | galaana /ɡalaːna/ | pakateeta /pakateːta/ | bad /bad/ | bad /bad/ | abbaa /abːaː/ |
| Mother | ama /ama/ | ama /ama/ | haadha /haːɗa/ | aayyaa /aːjːaː/ | iná /iˈna/ | ina /ina/ | aayyiyo /aːjːijo/ |
| Father | anna /anːa/ | anna /anːa/ | abbaa /abːaː/ | aappaa /aːpːaː/ | abbá /abːa/ | abba /abba/ | aawa /aːwa/ |
| Daughter | beetto /beːtːo/ | belto /belto/ | intala /intala/ | enenta /enenta/ | baxá /baˈxa/ | barhä /baˈɽa/ | naʼiyo /naʔijo/ |
| I | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | anti /anti/ | anu /anu/ | anu /anu/ | taani /taːni/ |
| You | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atti /atti/ | atu /atu/ | atu /atu/ | neeni /neːni/ |
| We | ninke /ninke/ | noʼo /noʔo/ | nuti /nuti/ | ino /ino/ | nanu /nanu/ | nanu /nanu/ | nuuni /nuːni/ |
| Name | suʼma /suʔma/ | summa /sumːa/ | maqaa /makʼaː/ | maχχa /maχːa/ | migáq /miɡaʕ/ | migac /miɡaʕ/ | sunttaa /suntːaː/ |
| Person | mancho /mantʃo/ | manjo /mandʒo/ | nama /nama/ | nama /nama/ | núm /num/ | xiyaw /ħijaw/ | asaa /asaː/ |
| Head | umo /umo/ | umo /umo/ | mataa /mataː/ | matta /matːa/ | amó /amo/ | amo /amo/ | huuphiya /huːpʼija/ |
| Eye | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | ilta /ilta/ | intí /inti/ | inti /inti/ | ayfee /ajfeː/ |
| Ear | macca /matʃʼːa/ | mansha /manʃa/ | gurra /ɡurra/ | napahata /napahata/ | ayti /ajti/ | cokka /ʕokka/ | hayttaa /hajtːaː/ |
| Nose | sano /sano/ | sana /sana/ | funyaan /fuɲaːn/ | sina /sina/ | san /san/ | san /san/ | siiriya /siːrija/ |
| Mouth | afo /afo/ | afoʼo /afoʔo/ | afaan /afaːn/ | afa /afa/ | af /af/ | af /af/ | doonaa /doːnaː/ |
| Tooth | hinko /hinko/ | isso /isːo/ | ilkaan /ilkaːn/ | ilkitta /ilkitːa/ | boddiná /bodːina/ | iko /iko/ | achcha /atʃːa/ |
| Tongue | arrawo /arːawo/ | arrabo /arːabo/ | arraba /arːaba/ | arrapa /arːapa/ | arraabá /arːaːba/ | anrab /anrab/ | inxxarssa /intʼarsːa/ |
| Hand | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | harka /haɾka/ | harka /harka/ | gabá /ɡaba/ | gaba /ɡaba/ | kushiyaa /kuʃijaː/ |
| Foot | lekka /ˈlekːa/ | lekka /lekːa/ | miilla /miːlːa/ | loʛta /loʛta/ | iba /iba/ | iba /iba/ | tohuwa /tohuwa/ |
| Heart | wodana /wodana/ | wodana /wodana/ | onnee /onːeː/ | sataʔta /sataʔta/ | lubbí /lubːi/ | qalbe /qalbe/ | wozanaa /wozanaː/ |
| Bone | miqicho /mikʼitʃo/ | micco /mitʃʼːo/ | lafee /lafeː/ | lafta /lafta/ | lafa /lafa/ | lafa /lafa/ | meqetta /mekʼetːa/ |
| Blood | munde /munde/ | munde /munde/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | diika /ɗiːka/ | qabal /ʕabal/ | biilo /biːlo/ | suutta /suːtːa/ |
| Poop | ciilo /tʃʼiːlo/ | cilo /tʃʼilo/ | udaan /udaːn/ | utaa /utaː/ | — | — | shiyaa /ʃijaː/ |
| Love | baxa /batʼa/ | eeyya /eːjːa/ | jaalala /dʒaːlala/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | kacanú /kaħanu/ | kaxano /kaħano/ | siiqaa /siːqaː/ |
| Tree | haqqe /hakʼːe/ | haqqa /hakʼːa/ | muka /muka/ | ʛoyra /ʛojra/ | caxá /ħaɖa/ | xarha /ħaɽa/ | mittaa /mitːaː/ |
| Dog | woshichcho /woʃitʃːo/ | kaneessa /kaneːsːa/ | saree /saɾeː/ | kuta /kuta/ | kuta /kuta/ | kare /kaɾe/ | kanaa /kanaː/ |
| Cat | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | adurree /adurːeː/ | aturraata /aturːaːta/ | dummú /dumːu/ | dummu /dummu/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ |
| Fish | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qurxummii /qurxummiː/ | murkuja /murkuʄa/ | kuluntá /kuluntaː/ | caasa /ʕaːsa/ | moliya /molija/ |
| Bird | ceʼa /tʃʼeʔa/ | ciʼa /tʃʼiʔa/ | simbirroo /simbirroː/ | χampira /χampira/ | kimbiró /kimbiroː/ | kimbir /kimbir/ | kafo /kafo/ |
| Butterfly | billaachcha /bilːaːtʃːa/ | — | billaacha /bilːaːtʃa/ | — | laahintí /laːhinti/ | — | muqo /mukʼo/ |
| Egg | quuphichcho /kʼuːpʼitʃːo/ | quuphe /kʼuːpʼe/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | hukuukka /hukuːkːa/ | — | lalim /lalim/ | phuuphulliya /pʼuːpʼulːija/ |
| Bear | dibi /dibi/ | dibi /dibi/ | — | tipeeta /tipeːta/ | — | dibbi /dibbi/ | beere /beːre/ |
| Horse | farashsho /faraʃːo/ | fadhado /faɗado/ | farda /farda/ | farta /farta/ | faras /faras/ | faras /faras/ | paraa /paraː/ |
| House | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | tika /tika/ | qarí /ʕari/ | care /ʕare/ | keettaa /keːtːaː/ |
| Milk | ado /ado/ | ado /ado/ | aannan /aːnːan/ | aanna /aːnːa/ | cán /ħan/ | xan /ħan/ | maatta /maːtːa/ |
| Honey | malawo /malawo/ | malebo /malebo/ | damma /damːa/ | takma /takma/ | malab /malab/ | malab /malab/ | eessaa /eːsːaː/ |
| Salt | maxine /matʼine/ | maxine /matʼine/ | soogidda /soːɡidːa/ | sookitta /soːkitːa/ | qasbó /ʕasbo/ | mulxu /mulħu/ | maxiniyaa /matʼinijaː/ |
| Wine | woyinete xajje /wojinete tʼadʒːe/ | woyine /wojine/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | taadeta wayneeta /taːɗeta wajneːta/ | kamri /kamri/ | wayni /wajni/ | woine eessa /woine eːsːa/ |
| Rice | ruuze /ruːze/ | — | ruuzii /ruːziː/ | — | rúddi /rudːi/ | — | ruuziya /ruːzija/ |
| Chocolate | chokkoleete /tʃokːoleːte/ | chokkoleete | — | — | — | — | — |
| Iron | siwiila /siwiːla/ | sibiljo /sibildʒo/ | sibiila /sibiːla/ | sipla /sipla/ | birta /birta/ | birit /birit/ | birataa /birataː/ |
| Wheel | qale /kʼale/ | mole /mole/ | geengoo /ɡeːnɡoː/ | — | — | — | irzzuwaa /irzːuwaː/ |
| Book | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafa /matʼaːfa/ | kitaaba /kitaːba/ | mataafa /mataːfa/ | kitab /kitab/ | kitaab /kitaːb/ | maxaafaa /matʼaːfaː/ |
| Eat | ita /ita/ | ita /ita/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | akmé /akme/ | niitan /niːtan/ | miya /miːja/ |
| Drink | aga /aɡa/ | haʼwa /haʔwa/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ikiyaa /ikijaː/ | kibé /kibe/ | yaaqab /jaːʕab/ | uyiya /ujija/ |
| Sleep | goxa /ɡotʼa/ | diipha /diːpʼa/ | rafuu /rafuː/ | — | xiiné /ɖiːne/ | dhin /ɖin/ | xiskkiya /tʼiskːija/ |
| One | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | takka /takːa/ | inki /inki/ | inki /inki/ | issuwa /isːuwa/ |
| Two | lame /lame/ | lame /lame/ | lama /lama/ | lakki /lakːi/ | namma /namːa/ | lamma /lamma/ | naaʼʼa /naːʔːa/ |
| Three | sase /sase/ | sase /sase/ | sadii /sadiː/ | sessa /sesːa/ | sidóc /sidoħ/ | adox /adoħ/ | heezza /heːzːa/ |
| Four | shoole /ʃoːle/ | shoole /ʃoːle/ | afur /afur/ | afur /afur/ | ferey /ferej/ | afar /afar/ | oydda /ʔoidːa/ |
| Five | onte /onte/ | onde /onde/ | shan /ʃan/ | ken /ken/ | konoy /konoj/ | koon /koːn/ | ichchasha /itʃːaʃa/ |
| Hundred | xibbe /tʼibːe/ | dhibba /ɗibːa/ | dhibba /ɗibba/ | dippa /ɗipːa/ | bool /boːl/ | bool /boːl/ | xeeta /tʼeːta/ |
| Hello | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | akkam /akːam/ | nakaytaa /nakajtaː/ | nagá /naɡa/ | malaal /malaːl/ | saro /saro/ |
| Thank you | galiʼne /ɡaliʔne/ | galaata /ɡalaːta/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | kalata /kalata/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | galatto /ɡalatto/ | galatay /ɡalataj/ |
| Good | danchu /dantʃu/ | elo /elo/ | gaarii /ɡaːriː/ | paχaara /paχaːra/ | meqé /meʕe/ | mece /meʕe/ | loʼo /loʔo/ |
| New | haaro /haːro/ | haaro /haːro/ | haaraa /haːraː/ | haraya /haraja/ | qusbá /ʕusba/ | cusub /ʕusub/ | ooratta /oːratːa/ |
| Red | duuma /duːma/ | diimmo /diːmːo/ | diimaa /diːmaː/ | tiima /tiːma/ | qasá /ʕasa/ | casa /ʕasa/ | zoʼo /zoʔo/ |
| White | waajjo /waːdʒːo/ | golalo /ɡolalo/ | adii /adiː/ | ata /ata/ | qado /ʕado/ | cado /ʕado/ | bootta /boːtːa/ |
| Black | kolishsho /koliʃːo/ | xillo /tʼilːo/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | poora /poːra/ | datá /data/ | dat /dat/ | karetta /karetːa/ |
| Green | hanja /handʒa/ | haanja /haːndʒa/ | magariisa /maɡariːsa/ | ilaawa /ilaːwa/ | anxaxiní /anɖaɖini/ | andharh /anɖaɽ/ | — |
| Tea | shae /ʃae/ | — | shaayii /ʃaːjiː/ | — | shaahí /ʃaːhi/ | — | shayiya /ʃajija/ |
| Coffee | buna /buna/ | — | buna /buna/ | punitta /punitːa/ | buna /buna/ | qaxwa /qaħwa/ | tukkiya /tukːija/ |
| Sugar | sukkaare /sukːaːre/ | — | sukkaara /sukːaːra/ | — | sokkár /sokːar/ | — | — |
| Orange | burtukaane /burtukaːne/ | — | birtukaanii /birtukaːniː/ | — | burtukán /burtukan/ | — | — |
| Ninety-nine | honsayina honse /honsajina honse/ | sallane tommenna sallane /salːane tomːenːa salːane/ | sagaltamii sagal /saɡaltamiː saɡal/ | — | sagla taban kee sagaal /saɡla taban keː saɡaːl/ | — | uddufun tammanne uddufuna /udːufun tamːanːe udːufuna/ |
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home