Gedeʼuffa
Gedeo
Afro-Asiatic
Gedeo (Gedeʼuffa, "Gedeo speech") is a Highland East Cushitic language of southern Ethiopia, sister to Sidamo (sid), Hadiyya, and Kembata. The Gedeo people are agricultural farmers in the highlands south of Lake Awasa, with a renowned coffee-and-enset (false banana) cultivation system that has been UNESCO-listed (2023) as the Gedeo Cultural Landscape — a sustainable agroforestry practice. Linguistically, Gedeo has typical Highland East Cushitic features: gender-based subject-verb agreement, focus markers, and complex verb conjugation. The 2007 Ethiopian census recorded ~986,000 ethnic Gedeo, with most also bilingual in Amharic.
Where it is spoken
87 core words in Gedeo
chokkoleete
Sources
Words compared
Compared with languages in the same classification: Afro-Asiatic
| Meaning | Gedeo | Sidamo | Oromo | Konso | Saho | Wolaytta | Afar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | wodeʼe /wodeʔe/ | waa /waː/ | bishaan /biʃaːn/ | pisha /piʃa/ | laye /laje/ | haatta /haːtːa/ | lee /leː/ |
| Fire | giira /ɡiːɾa/ | giira /ɡiːra/ | ibidda /ibidːa/ | apitta /apitːa/ | gira /ɡira/ | tama /tama/ | gira /ɡira/ |
| Sun | arishsho /ariʃːo/ | arrishsho /arːiʃːo/ | aduu /aduː/ | piirtuta /piːrtuta/ | ayro /ajɾo/ | awa /awa/ | ayró /ajro/ |
| Moon | agenjo /aɡendʒo/ | agana /aɡana/ | jiʼa /dʒiʔa/ | leya /leja/ | alsa /alsa/ | aginaa /aɡinaː/ | alsá /alsa/ |
| Star | urje /urdʒe/ | beeddakko /beːdːakko/ | urjii /urdʒiː/ | hikkitta /hikːitːa/ | xutuk /ħutuk/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | cutuk /ħutuk/ |
| Night | hashsha /haʃːa/ | hashsha /haʃːa/ | halkan /halkan/ | halkeetta /halkeːtːa/ | bar /bar/ | qamma /kʼamːa/ | bar /bar/ |
| Rain | xeena /tʼeːna/ | xeena /tʼeːna/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | roopa /roːpa/ | rob /rob/ | iraa /iraː/ | rob /rob/ |
| Wind | diidallo /diːdalːo/ | bubbe /bubːe/ | bubbee /ˈbubːeː/ | puppeeta /pupːeːta/ | xaaxat /ħaːħat/ | carkko /tsʼarkːo/ | caacay /ħaːħaj/ |
| Earth | buttina /butːina/ | uulla /uːlla/ | lafa /lafa/ | piita /piːta/ | baarho /baːɽo/ | saʼaa /saʔaː/ | árdi /ardi/ |
| Stone | kinjo /kindʒo/ | kincho /kintʃo/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | daka /ɗaka/ | dhaa /ɖaː/ | shuchcha /ʃutʃːa/ | xáa /ɖaː/ |
| Mountain | kooba /koːba/ | gaara /ɡaːra/ | tulluu /tulːuː/ | irroota /irːoːta/ | kooma /koːma/ | deriya /derija/ | qale /ʕale/ |
| Sea | abbaayya /abːaːjːa/ | baare /baːre/ | galaana /ɡalaːna/ | pakateeta /pakateːta/ | bad /bad/ | abbaa /abːaː/ | bad /bad/ |
| Mother | ama /ama/ | ama /ama/ | haadha /haːɗa/ | aayyaa /aːjːaː/ | ina /ina/ | aayyiyo /aːjːijo/ | iná /iˈna/ |
| Father | anna /anːa/ | anna /anːa/ | abbaa /abːaː/ | aappaa /aːpːaː/ | abba /abba/ | aawa /aːwa/ | abbá /abːa/ |
| Daughter | belto /belto/ | beetto /beːtːo/ | intala /intala/ | enenta /enenta/ | barhä /baˈɽa/ | naʼiyo /naʔijo/ | baxá /baˈxa/ |
| I | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | anti /anti/ | anu /anu/ | taani /taːni/ | anu /anu/ |
| You | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atti /atti/ | atu /atu/ | neeni /neːni/ | atu /atu/ |
| We | noʼo /noʔo/ | ninke /ninke/ | nuti /nuti/ | ino /ino/ | nanu /nanu/ | nuuni /nuːni/ | nanu /nanu/ |
| Name | summa /sumːa/ | suʼma /suʔma/ | maqaa /makʼaː/ | maχχa /maχːa/ | migac /miɡaʕ/ | sunttaa /suntːaː/ | migáq /miɡaʕ/ |
| Person | manjo /mandʒo/ | mancho /mantʃo/ | nama /nama/ | nama /nama/ | xiyaw /ħijaw/ | asaa /asaː/ | núm /num/ |
| Head | umo /umo/ | umo /umo/ | mataa /mataː/ | matta /matːa/ | amo /amo/ | huuphiya /huːpʼija/ | amó /amo/ |
| Eye | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | ilta /ilta/ | inti /inti/ | ayfee /ajfeː/ | intí /inti/ |
| Ear | mansha /manʃa/ | macca /matʃʼːa/ | gurra /ɡurra/ | napahata /napahata/ | cokka /ʕokka/ | hayttaa /hajtːaː/ | ayti /ajti/ |
| Nose | sana /sana/ | sano /sano/ | funyaan /fuɲaːn/ | sina /sina/ | san /san/ | siiriya /siːrija/ | san /san/ |
| Mouth | afoʼo /afoʔo/ | afo /afo/ | afaan /afaːn/ | afa /afa/ | af /af/ | doonaa /doːnaː/ | af /af/ |
| Tooth | isso /isːo/ | hinko /hinko/ | ilkaan /ilkaːn/ | ilkitta /ilkitːa/ | iko /iko/ | achcha /atʃːa/ | boddiná /bodːina/ |
| Tongue | arrabo /arːabo/ | arrawo /arːawo/ | arraba /arːaba/ | arrapa /arːapa/ | anrab /anrab/ | inxxarssa /intʼarsːa/ | arraabá /arːaːba/ |
| Hand | anga /aŋɡa/ | anga /anɡa/ | harka /haɾka/ | harka /harka/ | gaba /ɡaba/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | gabá /ɡaba/ |
| Foot | lekka /lekːa/ | lekka /ˈlekːa/ | miilla /miːlːa/ | loʛta /loʛta/ | iba /iba/ | tohuwa /tohuwa/ | iba /iba/ |
| Heart | wodana /wodana/ | wodana /wodana/ | onnee /onːeː/ | sataʔta /sataʔta/ | qalbe /qalbe/ | wozanaa /wozanaː/ | lubbí /lubːi/ |
| Bone | micco /mitʃʼːo/ | miqicho /mikʼitʃo/ | lafee /lafeː/ | lafta /lafta/ | lafa /lafa/ | meqetta /mekʼetːa/ | lafa /lafa/ |
| Blood | munde /munde/ | munde /munde/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | diika /ɗiːka/ | biilo /biːlo/ | suutta /suːtːa/ | qabal /ʕabal/ |
| Poop | cilo /tʃʼilo/ | ciilo /tʃʼiːlo/ | udaan /udaːn/ | utaa /utaː/ | — | shiyaa /ʃijaː/ | — |
| Love | eeyya /eːjːa/ | baxa /batʼa/ | jaalala /dʒaːlala/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | kaxano /kaħano/ | siiqaa /siːqaː/ | kacanú /kaħanu/ |
| Tree | haqqa /hakʼːa/ | haqqe /hakʼːe/ | muka /muka/ | ʛoyra /ʛojra/ | xarha /ħaɽa/ | mittaa /mitːaː/ | caxá /ħaɖa/ |
| Dog | kaneessa /kaneːsːa/ | woshichcho /woʃitʃːo/ | saree /saɾeː/ | kuta /kuta/ | kare /kaɾe/ | kanaa /kanaː/ | kuta /kuta/ |
| Cat | adurre /aduɾːe/ | adurree /adurːeː/ | adurree /adurːeː/ | aturraata /aturːaːta/ | dummu /dummu/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | dummú /dumːu/ |
| Fish | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qurxummii /qurxummiː/ | murkuja /murkuʄa/ | caasa /ʕaːsa/ | moliya /molija/ | kuluntá /kuluntaː/ |
| Bird | ciʼa /tʃʼiʔa/ | ceʼa /tʃʼeʔa/ | simbirroo /simbirroː/ | χampira /χampira/ | kimbir /kimbir/ | kafo /kafo/ | kimbiró /kimbiroː/ |
| Egg | quuphe /kʼuːpʼe/ | quuphichcho /kʼuːpʼitʃːo/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | hukuukka /hukuːkːa/ | lalim /lalim/ | phuuphulliya /pʼuːpʼulːija/ | — |
| Bear | dibi /dibi/ | dibi /dibi/ | — | tipeeta /tipeːta/ | dibbi /dibbi/ | beere /beːre/ | — |
| Horse | fadhado /faɗado/ | farashsho /faraʃːo/ | farda /farda/ | farta /farta/ | faras /faras/ | paraa /paraː/ | faras /faras/ |
| House | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | tika /tika/ | care /ʕare/ | keettaa /keːtːaː/ | qarí /ʕari/ |
| Milk | ado /ado/ | ado /ado/ | aannan /aːnːan/ | aanna /aːnːa/ | xan /ħan/ | maatta /maːtːa/ | cán /ħan/ |
| Honey | malebo /malebo/ | malawo /malawo/ | damma /damːa/ | takma /takma/ | malab /malab/ | eessaa /eːsːaː/ | malab /malab/ |
| Salt | maxine /matʼine/ | maxine /matʼine/ | soogidda /soːɡidːa/ | sookitta /soːkitːa/ | mulxu /mulħu/ | maxiniyaa /matʼinijaː/ | qasbó /ʕasbo/ |
| Wine | woyine /wojine/ | woyinete xajje /wojinete tʼadʒːe/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | taadeta wayneeta /taːɗeta wajneːta/ | wayni /wajni/ | woine eessa /woine eːsːa/ | kamri /kamri/ |
| Chocolate | chokkoleete | chokkoleete /tʃokːoleːte/ | — | — | — | — | — |
| Iron | sibiljo /sibildʒo/ | siwiila /siwiːla/ | sibiila /sibiːla/ | sipla /sipla/ | birit /birit/ | birataa /birataː/ | birta /birta/ |
| Wheel | mole /mole/ | qale /kʼale/ | geengoo /ɡeːnɡoː/ | — | — | irzzuwaa /irzːuwaː/ | — |
| Book | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafa /matʼaːfa/ | kitaaba /kitaːba/ | mataafa /mataːfa/ | kitaab /kitaːb/ | maxaafaa /matʼaːfaː/ | kitab /kitab/ |
| Eat | ita /ita/ | ita /ita/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | niitan /niːtan/ | miya /miːja/ | akmé /akme/ |
| Drink | haʼwa /haʔwa/ | aga /aɡa/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ikiyaa /ikijaː/ | yaaqab /jaːʕab/ | uyiya /ujija/ | kibé /kibe/ |
| Sleep | diipha /diːpʼa/ | goxa /ɡotʼa/ | rafuu /rafuː/ | — | dhin /ɖin/ | xiskkiya /tʼiskːija/ | xiiné /ɖiːne/ |
| One | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | takka /takːa/ | inki /inki/ | issuwa /isːuwa/ | inki /inki/ |
| Two | lame /lame/ | lame /lame/ | lama /lama/ | lakki /lakːi/ | lamma /lamma/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | namma /namːa/ |
| Three | sase /sase/ | sase /sase/ | sadii /sadiː/ | sessa /sesːa/ | adox /adoħ/ | heezza /heːzːa/ | sidóc /sidoħ/ |
| Four | shoole /ʃoːle/ | shoole /ʃoːle/ | afur /afur/ | afur /afur/ | afar /afar/ | oydda /ʔoidːa/ | ferey /ferej/ |
| Five | onde /onde/ | onte /onte/ | shan /ʃan/ | ken /ken/ | koon /koːn/ | ichchasha /itʃːaʃa/ | konoy /konoj/ |
| Hundred | dhibba /ɗibːa/ | xibbe /tʼibːe/ | dhibba /ɗibba/ | dippa /ɗipːa/ | bool /boːl/ | xeeta /tʼeːta/ | bool /boːl/ |
| Hello | mooye /moːje/ | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ | akkam /akːam/ | nakaytaa /nakajtaː/ | malaal /malaːl/ | saro /saro/ | nagá /naɡa/ |
| Thank you | galaata /ɡalaːta/ | galiʼne /ɡaliʔne/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | kalata /kalata/ | galatto /ɡalatto/ | galatay /ɡalataj/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ |
| Good | elo /elo/ | danchu /dantʃu/ | gaarii /ɡaːriː/ | paχaara /paχaːra/ | mece /meʕe/ | loʼo /loʔo/ | meqé /meʕe/ |
| New | haaro /haːro/ | haaro /haːro/ | haaraa /haːraː/ | haraya /haraja/ | cusub /ʕusub/ | ooratta /oːratːa/ | qusbá /ʕusba/ |
| Red | diimmo /diːmːo/ | duuma /duːma/ | diimaa /diːmaː/ | tiima /tiːma/ | casa /ʕasa/ | zoʼo /zoʔo/ | qasá /ʕasa/ |
| White | golalo /ɡolalo/ | waajjo /waːdʒːo/ | adii /adiː/ | ata /ata/ | cado /ʕado/ | bootta /boːtːa/ | qado /ʕado/ |
| Black | xillo /tʼilːo/ | kolishsho /koliʃːo/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | poora /poːra/ | dat /dat/ | karetta /karetːa/ | datá /data/ |
| Green | haanja /haːndʒa/ | hanja /handʒa/ | magariisa /maɡariːsa/ | ilaawa /ilaːwa/ | andharh /anɖaɽ/ | — | anxaxiní /anɖaɖini/ |
| Ninety-nine | sallane tommenna sallane /salːane tomːenːa salːane/ | honsayina honse /honsajina honse/ | sagaltamii sagal /saɡaltamiː saɡal/ | — | — | uddufun tammanne uddufuna /udːufun tamːanːe udːufuna/ | sagla taban kee sagaal /saɡla taban keː saɡaːl/ |
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home