Табасаран чӏал
Tabasaran
NE Caucasian (Lezgic)
Tabasaran (табасаран чӀал) is a Lezgic Northeast Caucasian language spoken in southern Daghestan, Russia, with ~130K speakers in the Tabasaransky and Khivsky districts. It is famous in linguistic literature for its enormous case inventory — 19th-c. and Soviet-era descriptions cited up to 46-48 cases (locative cases combining 8 directional × 6 spatial values), making it a classic textbook example of agglutinative case stacking and once cited in the Guinness Book of World Records for the largest case system, though modern analyses by Alekseev and Kibrik typically recognize a smaller core inventory of ~14 cases plus regular spatial postpositions. Has 4 noun classes, polypersonal verb agreement (subject + indirect object), and a rich consonant system with ejectives and pharyngealized consonants. Co-official in Daghestan since 1928. Both Tabasaran-language newspapers and a literary tradition continue today.
Where it is spoken
87 core words in Tabasaran
Sources
- Khalilov & Lange 2014, IDS South Tabasaran (lang 68); Tabasaran Bible "Гирами Китаб" (Institute for Bible Translation; bible.com version 2081); en.wiktionary Tabasaran lemmas (Bokarev 1981; Talibov 1980)
Words compared
Compared with languages in the same classification: NE Caucasian (Lezgic)
| Meaning | Tabasaran | Lezgian | Aghul | Budukh | Rutul | Kryts | Tsakhur |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | шид /ʃid/ | яд /jad/ | хьед /ħed/ | хьад /xad/ | хьед /ħed/ | xəd /xæd/ | хьян /xjan/ |
| Fire | цӏа /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | tsʼə /tsʼæ/ | цӏа /tsʼa/ |
| Sun | ригъ /riʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | вирагъ /viraʁ/ | варагъ /waraʁ/ | virağ /viraʁ/ | верыгъ /werɨʁ/ |
| Moon | ваз /vaz/ | варз /varz/ | ваз /vaz/ | вез /vez/ | ваз /waz/ | vəz /væz/ | ваз /waz/ |
| Star | хяд /xæd/ | гъед /ʁed/ | гӏад /ʕad/ | хӏачӏ /ħatʃʼ/ | хед /χed/ | ħəçʼ /ħætʃʼ/ | хаӏне /χaˤne/ |
| Night | йишв /jiʃv/ | йиф /jif/ | ӏуьш /ʕyʃ/ | йудженджидж /judʒendʒidʒ/ | выш /vɨʃ/ | yif /jif/ | хаӏм /χaˤm/ |
| Rain | мархь /marx/ | марф /marf/ | угъал /uɣal/ | маф /maf/ | гьугъал /huɣal/ | çʼebic /tʃʼebidʒ/ | гʼогъуй /ɡʲoʁuj/ |
| Snow | йиф /jif/ | жив /ʒiv/ | ибхь /ibħ/ | йиз /jiz/ | йиз /jiz/ | yiz /jiz/ | йиз /jiz/ |
| Wind | микӏ /mikʼ/ | гар /ɡar/ | кулак /kulak/ | кулак /kulak/ | хьыбыл /x̌ɨbɨl/ | kulak /kulak/ | мыц /mɨts/ |
| Earth | жил /ʒil/ | накьв /naqʷʼ/ | наькьв /næqʼʷ/ | нокь /noqʼ/ | накьв /naqʼʷ/ | nöqʼ /nøqʼ/ | накьв /naqʼʷ/ |
| Stone | гъван /ʁvan/ | къван /qːwan/ | гъван /ʁʷan/ | къайе /qaje/ | духул /duχul/ | xud /xud/ | къае /ɢaje/ |
| Mountain | дагъ /daʁ/ | дагъ /daʁ/ | сув /suw/ | дагъ /daʁ/ | бан /ban/ | bel /bel/ | сува /suwa/ |
| Sea | гьюл /hyl/ | гьуьл /hyl/ | хӏуьл /ħyl/ | кӏуф /kʼuf/ | дайрагь /dajrah/ | — | дерйагь /derjah/ |
| Mother | дада /dada/ | диде /dide/ | баб /bab/ | диде /dide/ | нин /nin/ | dəy /dæj/ | едʼ /jedʲ/ |
| Father | адаш /adaʃ/ | буба /buba/ | дад /dad/ | ада /ada/ | дид /did/ | bəy /bæj/ | дек /dek/ |
| Daughter | риш /riʃ/ | руш /ruʃ/ | руш /ruʃ/ | риж /riʒ/ | рыш /rɨʃ/ | riş /riʃ/ | йиш /jiʃ/ |
| I | узу /uzu/ | зун /zun/ | зун /zun/ | зы /zɨ/ | зы /zɨ/ | zın /zɨn/ | зы /zɨ/ |
| You | уву /uvu/ | вун /wun/ | вун /wun/ | вы /wɨ/ | вы /wɨ/ | vun /vun/ | гъу /ʁu/ |
| We | ухьу / учу /uxu / utʃu/ | чун /tʃun/ | хьин / чин /xin / tʃin/ | йин /jin/ | йе /je/ | jin / žin /jin / ʒin/ | ши /ʃi/ |
| Name | ччвур /tʃːʷur/ | тӏвар /tʼʷar/ | ттур /tːur/ | тур /tur/ | дур /dur/ | tʼır /tʼɨr/ | до /do/ |
| Person | инсан /insan/ | инсан /insan/ | инсан /insan/ | идми /idmi/ | эдеми /edemi/ | admi /admi/ | инсан /insan/ |
| Head | кӏул /kʼul/ | кьил /qʼil/ | кӏил /kʼil/ | кьыл /qʼɨl/ | кьул /qʼul/ | qʼıl /qʼɨl/ | калле /kalːe/ |
| Eye | ул /ul/ | вил /vil/ | ул /ul/ | гӏуьл /ʕyl/ | ул /ul/ | ʕül /ʕyl/ | улʼ /ulʲ/ |
| Ear | иб /ib/ | йаб /jab/ | ибур /ibur/ | ибир /ibir/ | убур /ubur/ | ibır /ibɨr/ | кӏыры /kʼɨrɨ/ |
| Nose | хъюхъ /qyq/ | нер /ner/ | хъехъв /qeqʷ/ | меъел /meʔel/ | хьехь /xex/ | miʔel /miʔel/ | хъов /qow/ |
| Mouth | ушв /uʃv/ | сив /siw/ | сив /siw/ | сив /siv/ | гъал /ʁal/ | siv /siv/ | гӏалʼ /ʕalʲ/ |
| Tooth | силиб /silib/ | сас /sas/ | силеб /sileb/ | сил /sil/ | сылаб /sɨlab/ | sil /sil/ | сили /sili/ |
| Tongue | мелз /melz/ | мез /mez/ | мез /mez/ | мез /mez/ | миз /miz/ | mez /mez/ | миз /miz/ |
| Hand | хил /xil/ | гъил /ʁil/ | гъил /ʁil/ | хаб /χab/ | хыл /χɨl/ | xəb /xæb/ | хыл /χɨl/ |
| Foot | лик /lik/ | кӏвач /kʼa̹tʃ/ | лек /lek/ | къил /qil/ | гъил /ʁil/ | qil /qil/ | мыкӏли /mɨkʼli/ |
| Heart | юкӏв /jukʼʷ/ | рикӏ /rikʼ/ | юркӏв /jurkʼʷ/ | йыкӏ /jɨkʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | yikʼ /jikʼ/ | йикӏ /jikʼ/ |
| Bone | кӏураб /kʼurab/ | кӏараб /kʼarab/ | иркк /irkː/ | кӏерепӏ /kʼerepʼ/ | кьырыб /qʼɨrɨb/ | kʼərəpʼ /kʼæræpʼ/ | баркӏ /barkʼ/ |
| Blood | ифи /ifi/ | иви /iwi/ | иъ /iʔ/ | ирд /ird/ | эбир /ebir/ | irəc /irædʒ/ | эб /eb/ |
| Love | ккунивал /kːunival/ | кӏан хьун /kʼan xun/ | кӏанди /kʼandi/ | — /—/ | — /—/ | ikəcu /ikædʒu/ | ыкийканас /ɨkijkanas/ |
| Tree | гьар /har/ | тар /tar/ | кӏур /kʼur/ | дар /dar/ | хук /χuk/ | dar /dar/ | йив /jiw/ |
| Dog | ху /xu/ | кицӏ /kitsʼ/ | гъуй /ʁuj/ | хор /χor/ | хыних /χɨniχ/ | xʷar /xʷar/ | хва /χʷa/ |
| Cat | гату /ɡatu/ | кац /kats/ | къурмев /qurmew/ | кач /katʃ/ | гету /ɡetu/ | — /—/ | аӏбын /aˤbɨn/ |
| Fish | балугъ /baluʁ/ | гъед /ʁed/ | чӏекӏ /tʃʼekʼ/ | балугъ /baluʁ/ | балугъ /baluʁ/ | balığ /balɨʁ/ | балугъ /baluʁ/ |
| Bird | ничхир /nitʃxir/ | къуш /quʃ/ | къуш /quʃ/ | къуш /quʃ/ | шурук /ʃuruk/ | quş /quʃ/ | шитӏ /ʃitʼ/ |
| Butterfly | ппазипенди /pːazipendi/ | чепелукь /tʃepeluqʼ/ | цӏабрахъил /tsʼabraqʰil/ | чуьнглеле /tʃynɡlele/ | дебдебил /debdebil/ | kübelek /kybelek/ | кабай /kabaj/ |
| Egg | мурта /murta/ | кака /kaka/ | гъурагъал /ʁuraʁal/ | къусхуд /qusxud/ | гъылыгъ /ʁɨlɨʁ/ | kusuntʼ /kusuntʼ/ | кьукь /qʼuqʼ/ |
| Bear | швеъ /ʃʷeʔ/ | сев /sev/ | багниш /baɡniʃ/ | сор /sor/ | си /si/ | sar /sar/ | сʼо /sʲo/ |
| Horse | гьяйван /hæjvan/ | шив /ʃiw/ | хӏейван /ħejwan/ | хилаь /xilæ/ | йиван /jiwan/ | bəlkən /bælkæn/ | балкан /balkan/ |
| House | хал /xal/ | кӏвал /kʼval/ | хал /xal/ | кӏул /kʼul/ | хал /χal/ | kʼul /kʼul/ | хав /χaw/ |
| Milk | никк /nikː/ | нек /nek/ | некк /nekː/ | йух /jux/ | наӏк /naʕk/ | yux /jux/ | няк /nʲak/ |
| Honey | йиччв /jitʃːv/ | вирт /virt/ | уьтт /ytː/ | йит /jit/ | ит /it/ | yit /jit/ | итв /itʷ/ |
| Salt | кьил /qʼil/ | кьел /qʼel/ | кьаьл /qʼæl/ | кьел /qʼel/ | кьел /qʼel/ | qʼel /qʼel/ | кьев /qʼew/ |
| Wine | чяхир /tʃæxir/ | чехир /tʃexir/ | чахир /tʃaxir/ | чахыр /tʃaxɨr/ | чахыр /tʃaxɨr/ | çaxır /tʃaxɨr/ | чахыр /tʃaχɨr/ |
| Rice | дюгю /dyɡy/ | дуьгуь /dyɡy/ | бириндж /birindʒ/ | — | дуькӏ /dykʼ/ | vidar /vidar/ | биринз /birinz/ |
| Iron | рукь /ruqʼ/ | ракь /raqʼ/ | рукь /ruqʼ/ | йилег /jileɡ/ | йилаг /jilaɡ/ | dəmır /dæmɨr/ | йива /jiwa/ |
| Wheel | чарх /tʃarx/ | чарх /tʃarx/ | фур /fur/ | чарх /tʃarx/ | чарх /tʃarx/ | çerx /tʃerx/ | текар /tekar/ |
| Silk | кӏаз /kʼaz/ | пек /pek/ | ипак /ipak/ | барама /barama/ | йипак /jipak/ | ipeg /ipeɡ/ | ипак /ipak/ |
| Book | китаб /kitab/ | улуб /ulub/ | китаб /kitab/ | дафтар /daftar/ | китаб /kitab/ | kitab /kitab/ | китаб /kitab/ |
| Eat | ипӏуб /ipʼub/ | тӏуьн /tʼyn/ | ӏуьтӏанас /ʕytʼanas/ | соъул- /soʡul/ | ухьун /uħun/ | ʕulcu /ʕuldʒu/ | охьанас /oxanas/ |
| Drink | убхъуб /ubqub/ | хъун /qun/ | ухас /uxas/ | согъуру /soʁuru/ | эджин /edʒin/ | qırcu /qɨrdʒu/ | илʼогъас /ilʲoʁas/ |
| Sleep | ахуб /axub/ | ксун /ksun/ | гъархьас /ʁarħas/ | архар /arxar/ | сахын /saxɨn/ | — | къапихьас /ɢapixas/ |
| One | саб /sab/ | сад /sad/ | сад /sad/ | са /sa/ | са /sa/ | səd /sæd/ | са /sa/ |
| Two | кьюб /qʼyb/ | кьвед /qʷʼed/ | ӏуд /ʕud/ | кьад /qʼad/ | кьуьд /qʼyd/ | qʼʷad /qʼʷad/ | кьоӏд /qʼoˤd/ |
| Three | шубуб /ʃubub/ | пуд /pud/ | хьибуд /ʜibud/ | шубуд /ʃubud/ | хьибыд /ʜibɨd/ | şibır /ʃibɨr/ | хьебыд /xebɨd/ |
| Four | юкьуб /juqʼub/ | кьуд /qʼud/ | йакьуд /jaqʼud/ | юкьуд /juqʼud/ | юкьуд /juqʼud/ | yuqʼud /juqʼud/ | йокьуд /joqʼud/ |
| Five | хьуб /hub/ | вад /wad/ | гӏифуд /ʕifud/ | фуд /fud/ | хьуд /ʜud/ | fır /fɨr/ | хьод /xod/ |
| Hundred | варж /varʒ/ | виш /wiʃ/ | верш /werʃ/ | фухъад /fuqad/ | веш /weʃ/ | fuqʼar /fuqʼar/ | ваӏш /waˤʃ/ |
| Hello | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | — /—/ | салам /salam/ |
| Thank you | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | баркалла /barkalːa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | бахытыд /baχɨtɨd/ |
| Good | ужу /uʒu/ | хъсан /qsan/ | иджеф /idʒef/ | гӏари /ʕari/ | йишды /jiʃdɨ/ | ğaləd /ʁalæd/ | югна /juɡna/ |
| New | цӏийиб /tsʼijib/ | цӏийи /tsʼiji/ | цӏайеф /tsʼajef/ | таза /taza/ | цӏинды /tsʼindɨ/ | tsʼiyə /tsʼijæ/ | цӏедын /tsʼedɨn/ |
| Red | уьруб /yrub/ | яру /jaru/ | иреф /iref/ | ал /al/ | ирды /irdɨ/ | qırmızı /qɨrmɨzɨ/ | чӏаӏран /tʃʼaˤran/ |
| White | лизуб /lizub/ | лацу /latsu/ | джагварф /dʒaɡvarf/ | лузу /luzu/ | джагварды /dʒaɡʷardɨ/ | ləzı /læzɨ/ | джагваран /dʒaɡʷaran/ |
| Black | кӏару /kʼaru/ | чӏулав /tʃʼulav/ | кӏареф /kʼaref/ | лагӏа /laʕa/ | лыӏхды /lɨˤxdɨ/ | ləħə /læħæ/ | кӏаарна /kʼaːrna/ |
| Green | чруб /tʃrub/ | къацу /qatsu/ | гъазеф /ʁazef/ | йашил /jaʃil/ | шилды /ʃildɨ/ | çʼukʼni /tʃʼukʼni/ | чыван /tʃɨwan/ |
| Blue | укӏуб /ukʼub/ | вили /ˈʋili/ | куюлед /kujuˈled/ | цӏору /tsʼoˈru/ | хьылынды /ħɨlɨnˈdɨ/ | yeksərğur /jeksærʁur/ | лезан /leˈzan/ |
| Cuckoo | кукум /kukum/ | кукупӏ /kːukːupʼ/ | кекку /kːekːu/ | гугутӏ /ɡuɡutʼ/ | гиггу /ɡiɡːu/ | — /—/ | гукки /ɡukːi/ |
| Computer | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | — | — | — | — | — |
| Sugar | шекер /ʃeker/ | шекер /ʃeker/ | шаккар /ʃakːar/ | къанд /qand/ | шагар /ʃaɡar/ | şəkər /ʃækær/ | шакар /ʃakar/ |
| Orange | партахал /partaxal/ | — | — | — | — | — | — |
| Ninety-nine | урчӏвцӏурна урчӏвуб /urtʃʼvtsʼurna urtʃʼʷub/ | кьудкъанни цӏекӏуьд /qʼudqːanːi tsʼekʼyd/ | — | — | — | — | — |
Page 1/10
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home