mə-daba
דאבה
אפרו-אסייתית (צ'אדית, מרכזית, מאפא-באטא — תת-קבוצת דאבא)
דָּבָּה היא שפה צ'אדית של הרי מנדרה בצפון קמרון, אחות לשפות מאפא-באטא האחרות של אותו אזור כללי. מבחינה בלשנית, דבה חולקת מאפיינים של משפחת הצ'אדית המרכזית (מצאי עיצורים עשיר הכולל את האימפלוסיביים ɓ ɗ, הרמוניית תנועות, התאם מבוסס מין דקדוקי) עם השכנות מאפא, באטא, הִיְדֶה (xed) ושפות אחרות בקבוצת מנדרה. בני דבה הם חקלאי קיום וסוחרים בשטח הסלעי של מנדרה, עם אינטראקציות היסטוריות חזקות עם רועי הפולאני השכנים. דקדוק הייחוס של מושֶׁה משנת 1966, Le parler daba, הוא התיעוד המייסד; SIL קמרון הפיקה חומרי אוריינות בני זמננו.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בדאבה
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: אפרו-אסייתית (צ'אדית, מרכזית, מאפא-באטא — תת-קבוצת דאבא)
| משמעות | דאבה | הדי | קרה | צ'אם מערבית | סוסו | אדנימתנהה | ממפרולי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | yim /jim/ | ìmí /ìmí/ | kan /kan/ | ايا /ja/ | yi /ji/ | awi /awi/ | kuom /kuom/ |
| אש | kuhu /kuhu/ | vú /vú/ | cəwa /tʃə̄wā/ | افوي /apuei/ | te /te/ | ardrla /aʈɭa/ | bugum /buɡum/ |
| שמש | pic /pitʃ/ | fìtík /fìtík/ | cəwa /tʃə́wá/ | أديتياء /aditiak/ | soge /soɡe/ | yurnrdu /juɳʈu/ | wuntiri /wuntiri/ |
| ירח | təra /təra/ | tili /tili/ | kitir /kitiɾ/ | بيلن /bilan/ | kike /kike/ | viRa /viɹa/ | gɔoŋ /ɡɔːŋ/ |
| כוכב | gəməzla /ɡəməɮa/ | tekwatsa /tekwatsa/ | seska /seska/ | فتاۛء /patɨʔ/ | tunbi /tunbi/ | vurdli /vuʈli/ | ŋmariga /ŋmariɡa/ |
| לילה | vùɗu /vùɗu/ | rvíɗìk /rvíɗìk/ | duugŋ /duːɡŋ/ | مالم /malam/ | kɔɛ /kɔɛ/ | wilydya /wiʎca/ | yuŋŋu /juŋːu/ |
| גשם | van /van/ | ìmí /ìmí/ | ko /ko/ | — | tunɛ /tunɛ/ | warrana /warana/ | sa /sa/ |
| רוח | mit /mit/ | falak /falak/ | kaŋkaw /kaŋkaw/ | أڠين /aŋin/ | foye /foje/ | milyaRu /miʎaɹu/ | pɛsiŋŋu /pɛsiŋːu/ |
| אדמה | xàyik /xàjik/ | xàɗík /xàɗík/ | seŋka /seŋka/ | تانه /tanah/ | bɔxi /bɔxi/ | yarta /jaʈa/ | tiŋŋa /tiŋŋa/ |
| אבן | gugun /ɡuɡun/ | pala /pala/ | pərki /pəɾki/ | فتاو /patau/ | gɛmɛ /ɡɛmɛ/ | adynya /acɲa/ | kugri /kuɡri/ |
| הר | caɗak /tʃaɗak/ | ghwá /ɣʷá/ | pərki /pəɾki/ | — | geya /ɡeja/ | — | zoori /zoːri/ |
| אמא | məy /məj/ | má /má/ | nər /nəɾ/ | ماي /mai/ | nga /ŋɡa/ | ngami /ŋami/ | ma /ma/ |
| אבא | vay /vaj/ | dá /dá/ | bar /baɾ/ | أمآ /amaː/ | baba /baba/ | vapi /vapi/ | ba /ba/ |
| בת | gə̀lə̀məy /ɡə̀lə̀məj/ | makwa /makʷa/ | tər /təɾ/ | — | di ginɛ /di ɡinɛ/ | — | bipuŋŋa /bipuŋa/ |
| אני | kata /kata/ | íí /íí/ | ten /ten/ | كاو /kɔw/ | n /n/ | ngayi /ŋaji/ | mani /mani/ |
| אתה | hoh /hoh/ | kághá /káɣá/ | tam /tam/ | هاۛ /hɨ/ | i /i/ | nhina /n̪ina/ | fu /fʊ/ |
| אנחנו | min tokon / ni /min tokon / ni/ | ámú / áŋní /ámú / áŋní/ | áŋ / are /áŋ / aɾe/ | دري /drej/ | won / muxu /wɔn / muxu/ | ngarlpurla /ŋaɭpuɭa/ | tidima /tidima/ |
| שם | zlimi /ɮimi/ | xgà /xɡà/ | sam /sam/ | أڠن /aŋan/ | xili /xili/ | mityi /mici/ | yuli /juli/ |
| אדם | hidi /hidi/ | mndu /mndu/ | hulum /hulum/ | — | mixi /mixi/ | yuRa /juɹa/ | nira /nira/ |
| ראש | tə̀ləŋ /tə̀ləŋ/ | ghəŋ /ɣəŋ/ | cəərə /tʃəːɾə/ | — | xunyi /xuɲi/ | vapardrla /vapaʈɭa/ | zugu /zuɡu/ |
| עין | həra /həra/ | ìrí /ìrí/ | dər /dəɾ/ | متا /mata/ | ya /ja/ | mina /mina/ | nini /nini/ |
| אוזן | zlimi /ɮimi/ | sləməŋ /ɬəməŋ/ | koso /koso/ | — | tuli /tuli/ | yuri /juɾi/ | tubri /tubri/ |
| אף | mìcin /mìtʃin/ | xtsíŋ /xtsíŋ/ | — | — | ɲɔɛ /ɲɔɛ/ | — | nyoori /ɲoːri/ |
| פה | mà /mà/ | wa /wa/ | ku /ku/ | — | dɛ /dɛ/ | — | noori /noːri/ |
| שן | ndiŋ /ndiŋ/ | sliʼiŋ /ɬiʔiŋ/ | kəsəŋ /kəsəŋ/ | تڬي /taɡɛj/ | ɲinyi /ɲiɲi/ | ira /iɾa/ | nyini /ɲini/ |
| לשון | gə̀nà /ɡə̀nà/ | ghanik /ɣanik/ | kəsəl /kəsəl/ | دله /dalah/ | nɛnɛ /nɛnɛ/ | yarli /jaɭi/ | zilinni /zilinːi/ |
| יד | zləra /ɮəra/ | dzvú /dzvú/ | kaasa /kaːsa/ | تاڠين /taŋin/ | belexɛ /belexɛ/ | mara /maɾa/ | nuusi /nuːsi/ |
| כף רגל | ngə̀z /ŋɡə̀z/ | səla /səla/ | kampar /kampar/ | تاكاي /takai/ | sanyi /saɲi/ | idna /idna/ | napɔŋŋu /napɔŋːu/ |
| לב | mututukul /mututukul/ | ŋùɗùf /ŋùɗùf/ | tarmə /taɾmə/ | هتاي /hatai/ | bɔɲɛ /bɔɲɛ/ | yurlk-aka /juɭkaka/ | suuri /suːri/ |
| עצם | gengirizl /ɡeŋɡiriɮ/ | ghudzif /ɣudzif/ | kəskəŋ /kəskəŋ/ | تلڠ /talaŋ/ | xɔri /xɔri/ | warlpu /waɭpu/ | kɔbri /kɔbri/ |
| דם | ɓiɓiž /ɓiɓiʒ/ | us /us/ | kor /kor/ | دره /darah/ | wuli /wuli/ | arti /aʈi/ | zim /zim/ |
| קקי | bəbah /bəbah/ | ghúvì /ɣúvì/ | — | — | gbi /ɡbi/ | udna /utna/ | — |
| אהבה | may /maj/ | ɗvú /ɗvú/ | bele /bele/ | ڬاوه /ɡauh/ | xanunteya /xanunteja/ | ngadha-pa- /ŋat̪apa/ | paaba /paːba/ |
| עץ | pay /paj/ | fú /fú/ | kəbaŋ /kəbaŋ/ | كايو /kajuv/ | wuri /wuɾi/ | wirti /wiʈi/ | tia /tia/ |
| כלב | həza /həza/ | krì /krì/ | kooya /koːja/ | أتحو /atʰuv/ | barɛ /baɾɛ/ | wirlka /wiɭka/ | baaga /baːɡa/ |
| חתול | mbə̀va /mbə̀va/ | ùvá /ùvá/ | baadu /baːdu/ | ميٛو /meuv/ | nyɛɛsu /ɲɛːsu/ | — /—/ | nyusi /ɲusi/ |
| דג | kìlif /kìlif/ | klipi /klipi/ | aska /aska/ | كان /kan/ | yɛxɛ /jɛxɛ/ | varru /varu/ | zinga /ziŋa/ |
| ציפור | ɨ̀vkin /ɨ̀vkin/ | ɗyak /ɗjak/ | kasko /kasko/ | — | xɔni /xɔni/ | — | niiŋŋa /niːŋːa/ |
| ביצה | nezli /neɮi/ | slislik /ɬiɬik/ | kiciki /kitʃiki/ | بوه /boh/ | xɛlɛ /xɛlɛ/ | vipi /vipi/ | jalli /dʒalli/ |
| סוס | pilis /pilis/ | plis /plis/ | gədaamo /ɡədaːmo/ | — | soo /soː/ | — | yoofu /joːfu/ |
| בית | jik /dʒik/ | hgá /hɡá/ | kuli /kuli/ | تحاڠ /tʰaŋ/ | banxi /banxi/ | wardrli /waʈɭi/ | yiri /jiri/ |
| חלב | wa /wa/ | uʼa /uʔa/ | kaw /kaw/ | — | xiɲɛ /xiɲɛ/ | ngama /ŋama/ | bisim /bisim/ |
| דבש | ɓùɓum /ɓùɓum/ | zuɗum /zuɗum/ | son bə tum /son bə tum/ | — | kumi /kumi/ | — | sikpaam /sikpaːm/ |
| מלח | mandà /mandà/ | hlùghúl /ɬùɣúl/ | manta /manta/ | — | fɔxɛ /fɔxɛ/ | — | yaarim /jaːrim/ |
| אורז | merure /merure/ | — | — | — | — | — | sinkaafa /sinkaːfa/ |
| ברזל | məsa /məsa/ | kfur /kfur/ | kooso /koːso/ | — | wure /wuɾe/ | — | kurigu /kuriɡu/ |
| גלגל | ngaz mota /ŋɡaz mota/ | — | — | — | — | — | — |
| ספר | beftere /beftere/ | deftera /deftera/ | kefter /kefteɾ/ | — | buki /buki/ | — | bukku /bukːu/ |
| לאכול | zəm /zəm/ | za /za/ | hame /hame/ | هواء /huak/ | don /don/ | ngarlku- /ŋaɭku/ | di /di/ |
| לשתות | sa /sa/ | sa /sa/ | se /se/ | ماوم /maum/ | min /min/ | yapa- /japa/ | nyu /ɲu/ |
| לישון | wan /wan/ | xàná /xàná/ | kin /kin/ | — | xi /xi/ | miya /mija/ | gbisi /ɡbisi/ |
| אחד | takan /takan/ | tùrtúkw /tùrtúkʷ/ | məna /məna/ | تحا /tʰa/ | keren /keɾen/ | ubmanaka /upmanaka/ | yini /jini/ |
| שתיים | səray /səraj/ | xìs /xìs/ | ɓasi /ɓasi/ | ڎوا /ɗuə/ | firin /firin/ | alypilhanha /aʎpil̪an̪a/ | ayi /aji/ |
| שלוש | makaɗ /makaɗ/ | xkán /xkán/ | sóópe /sóːpe/ | كلاو /klaw/ | sakhan /saxan/ | urlpa-rrina /uɭparina/ | ata /ata/ |
| ארבע | foɗ /foɗ/ | fwaɗ /fwaɗ/ | waaɗe /waːɗe/ | — | naani /naːni/ | — | anaasi /anaːsi/ |
| חמש | jəɓin /dʒəɓin/ | hùtáf /hùtáf/ | wiiɗiw /wiːɗiw/ | لاماۛ /lamɨː/ | suuli /suːli/ | — | anu /anu/ |
| מאה | bələk /bələk/ | dərmək /dərmək/ | kəsi /kəsi/ | — | kɛmɛ /kɛmɛ/ | — | kɔbga /kɔbɡa/ |
| שלום | usoko /usoko/ | zgú /zɡú/ | suuse /suːse/ | سلام /salam/ | inu uxara /inu uxaɾa/ | — /—/ | n na ti bʋɔ /n na ti bʊɔ/ |
| תודה | soko /soko/ | ŋkáʼ /ŋkáʔ/ | suuse ablaw /suːse ablaw/ | تريما كاسيه /tarima kasiʔ/ | inu wali /inu wali/ | — /—/ | barika /barika/ |
| טוב | ninek /ninek/ | zɗá /zɗá/ | pisi /pisi/ | سيام /siam/ | fanyi /faɲi/ | warnrdu /waɳʈu/ | vɛla /vɛla/ |
| חדש | yìwun /jìwun/ | lfiɗa /lfiɗa/ | kimirwi /kimiɾwi/ | باهاو /bahau/ | nɛɛnɛ /nɛːnɛ/ | marra /mara/ | paalli /paːli/ |
| אדום | mèpɨ̀rriŋ /mèpɨ̀rːiŋ/ | dvá /dvá/ | kəəli /kəːli/ | ماۛرياه /mɨriah/ | gbeeli /ɡbeːli/ | yalhdhatyi /jal̪t̪aci/ | moo /moː/ |
| לבן | màbɨ̀rrɨn /màbɨ̀rːɨn/ | ŋúhlín /ŋúɬín/ | bərwa /bəɾwa/ | — | fiixɛ /fiːxɛ/ | upa /upa/ | peelli /peːli/ |
| שחור | mimìliŋ /mimìliŋ/ | ŋəra /ŋəra/ | sarka /saɾka/ | — | fɔɔrɛ /fɔːɾɛ/ | — | sabilli /sabilli/ |
עמוד 1/8
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap