لوری جنوبی
לורית דרומית
הודו-אירופי (איראנית — דרום-מערבי, לורי-בח'תיארי)
לוּרית דרומית (لوری جنوبی) היא שפה איראנית דרום-מערבית מתת-קבוצת לורי-בח'תיארי, המדוברת בפי כמיליון בני אדם במחוז כּהגילויה ובויר-אחמד, בחלקים מבושהר ובדרום פארס, בהרי הזגרוס שבדרום-מערב איראן. אריק אנונבי (2003) טען בעד התייחסות ללורית הדרומית כשפה נבדלת ולא כניב פרסי, על יסוד התפתחויות פונולוגיות ושימורים מילוניים הנעדרים מן הפרסית התקנית, תוך שהוא מכיר ברצף מגע דו-כיווני ארוך עם הפרסית במזרח ועם הבח'תיארי בצפון. הניבים המסורתיים בויר-אחמדי וממסאני שומרים על סדר SOV ועל התאם עבר מן הטיפוס הארגטיבי האופייני לאיראנית הקדומה יותר, לצד תמורות תנועה אופייניות ללורית (למשל שימור ה-â ההיסטורית במקום שבו הפרסית עברה תמורה, וטיפול נבדל ב-/w/ שלאחר עיצור). אין לה כתיב פורמלי; הכתב הפרסו-ערבי של הפרסית משמש באופן בלתי פורמלי בשירה וברשתות חברתיות.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בלורית דרומית
מקורות
- Anonby, Erik John (2003) "Update on Luri: how many languages?" Journal of the Royal Asiatic Society 13(2): 171-197
- Anonby, Erik John (2003) The Status of Luri (SIL/Leiden University thesis)
- Glottolog: Southern Luri
- Ethnologue: luz
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: הודו-אירופי (איראנית — דרום-מערבי, לורי-בח'תיארי)
| משמעות | לורית דרומית | בכתיארית | לורית | דארי | הזרגית | טג'יקית | יהודית-פרסית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | âw /ɒːw/ | او /aw/ | او /ɒw/ | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | об /ob/ | אב /ɒːb/ |
| אש | taš /taʃ/ | تش /tæʃ/ | تش /tæʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | оташ /otaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ |
| שמש | xor /xor/ | خور /xor/ | هور /hor/ | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | офтоб /oftob/ | חורשיד /xorʃiːd/ |
| ירח | mâng /mɑːŋ/ | مانگ /mãŋ/ | مانگ /mɒːŋɡ/ | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | моҳ /moh/ | מאה /mɒːh/ |
| כוכב | estâre /esˈtɑːɾe/ | ئستاره /estɒːɾe/ | ستاره /esˈtɒːɾe/ | ستاره /setɑːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ситора /sitoˈra/ | סתארה /setɒre/ |
| לילה | šow /ʃow/ | شو /ʃaw/ | شو /ʃow/ | شب /ʃaw/ | شو /ʃaw/ | шаб /ʃab/ | שב /ʃab/ |
| גשם | bârun /bɒːrun/ | بارون /bɒːrun/ | بارون /bɒːrun/ | باران /bɑːˈɾɑːn/ | باران /bɒɾɒn/ | борон /boˈron/ | — |
| שלג | barf /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | барф /barf/ | ברף /bæɾf/ |
| רוח | bâd /bɒd/ | باد /bɒd/ | باد /bɒd/ | باد /bɑːd/ | باد /bɒd/ | бод /bod/ | באד /bɒd/ |
| אדמה | zamin /zamin/ | خاک /xɒːk/ | خاک /xɒːk/ | خاک /xɑːk/ | خاک /xɑk/ | хок /xok/ | — |
| אבן | sang /saŋɡ/ | برد /beɾd/ | برد /beɾd/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋ/ | санг /saŋɡ/ | סנג /sæŋɡ/ |
| אמא | dâ /dɑː/ | دا /daː/ | دا /dɒː/ | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | модар /modar/ | מאדר /mɒːdær/ |
| אבא | bowâ /boˈwɑː/ | بوا /bowa/ | بُوَا /buwɒː/ | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | падар /padar/ | פדר /pedær/ |
| אני | mo /mo/ | مو /mo/ | مه /me/ | من /man/ | مه /ma/ | ман /man/ | מן /man/ |
| אתה | to /to/ | تو /to/ | تو /to/ | تو /to/ | تو /tu/ | ту /tu/ | תו /to/ |
| אנחנו | ima /iˈma/ | ایما /ima/ | ایما /iːmɑ/ | ما /mɑː/ | ما /mɒ/ | мо /mo/ | מא /mɒ/ |
| שם | num /num/ | نوم /num/ | نوم /nom/ | نام /nɑːm/ | نام /nɑm/ | ном /nom/ | נאם /nɒm/ |
| עין | tiya /tiˈja/ | تیه /tijah/ | چش /tʃæʃ/ | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | чашм /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ |
| אוזן | guš /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡoʃ/ | гӯш /ɡɵʃ/ | גוש /ɡuʃ/ |
| שן | dendun /dendun/ | دندون /dendun/ | دندون /dendun/ | دندان /dandɑːn/ | دندان /dandɒn/ | дандон /dandon/ | דנדאן /dandɒn/ |
| לשון | zown /zown/ | زون /zun/ | زون /zun/ | زبان /zabɑːn/ | زبان /zabɒn/ | забон /zaˈbon/ | זבאן /zabɒn/ |
| יד | das /das/ | دست /das/ | دس /dæs/ | دست /dast/ | دست /dast/ | даст /dast/ | דסת /dæst/ |
| כף רגל | pâ /pɑː/ | پا /pɒː/ | پا /pɒː/ | پا /pɑː/ | پای /pɒj/ | пой /poj/ | פא /pɒ/ |
| לב | del /del/ | دل /del/ | دل /del/ | دل /dil/ | دل /dil/ | дил /dil/ | דל /del/ |
| עצם | has /has/ | استخون /astaxun/ | استخو /ostexo/ | استخوان /ustuˈxɑːn/ | استخوان /ustuxɒn/ | устухон /ustuˈxon/ | אסתכואן /ostoxɒn/ |
| דם | xun /xun/ | خین /xin/ | خون /xun/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ | כון /xun/ |
| אהבה | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ | عشق /eʃq/ | عشق /ɛʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | עשק /eʃq/ |
| עץ | derext /deˈɾaxt/ | دار /dɒːr/ | دار /dɒːɾ/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ | דרכת /deræxt/ |
| כלב | seg /seɡ/ | کچک /kotʃok/ | سَگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | саг /saɡ/ | סג /sæɡ/ |
| חתול | gorbe /ɡoɾˈbe/ | پشی /peʃi/ | پشیله /pæʃilæ/ | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | гурба /ɡurˈba/ | גורבה /ɡorbe/ |
| דג | mohi /mohi/ | ماهی /moi/ | ماهی /moi/ | ماهی /mɑːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | מאהי /mɒːhi/ |
| בית | xune /xuˈne/ | هونه /howne/ | حونه /hunæ/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | хона /xona/ | כאנה /xɒːne/ |
| חלב | šir /ʃir/ | شیر /ʃir/ | شیر /ʃir/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | шир /ʃir/ | שיר /ʃir/ |
| יין | šarâb /ʃaˈɾɑːb/ | شراو /ʃarɒːw/ | شرو /ʃerow/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | шароб /ʃarob/ | — |
| לאכול | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ | خواردن /xwɒːɾdæn/ | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | חורדן /xordæn/ |
| לשתות | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ | خواردن /xwɒːɾdæn/ | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ |
| לישון | xawsidan /xawsiˈdan/ | خوسیدن /xowsiˈdan/ | خوسیدن /xowsiˈdan/ | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | خوابیدو /xɒbidoː/ | хобидан /xobiˈdan/ | — |
| אחד | yak /jak/ | یه /je/ | یَک /jæk/ | یک /jak/ | یک /jak/ | як /jak/ | יך /jek/ |
| שתיים | do /do/ | دو /do/ | دو /do/ | دو /du/ | دو /du/ | ду /du/ | דו /do/ |
| שלוש | se /se/ | سه /se/ | سه /se/ | سه /se/ | سه /se/ | се /se/ | סה /se/ |
| ארבע | char /tʃɒr/ | چار /tʃar/ | چار /tʃɒːr/ | چهار /tʃahɑːr/ | چار /tʃɒr/ | чор /tʃor/ | — |
| חמש | panj /pandʒ/ | پنج /pændʒ/ | پنج /pændʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | панҷ /pandʒ/ | — |
| מאה | sad /sad/ | صد /sæd/ | صد /sʌd/ | صد /sad/ | صد /sad/ | сад /sad/ | — |
| שלום | salâm /saˈlɑːm/ | سلام /salaːm/ | سلام /sælɒːm/ | سلام /salɑːm/ | سلام /salɑm/ | салом /salom/ | שלום /ʃɒːlom/ |
| תודה | mamnun /mamˈnun/ | ممنون /mamnun/ | مرسی /mɛɾsi/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | раҳмат /rahˈmat/ | ספאס /sepɒːs/ |
| טוב | xow /xow/ | خو /xoːu/ | خاص /xɒːs/ | خوب /xob/ | خو /xoː/ | хуб /xub/ | חוב /xuːb/ |
| אדום | sorx /soɾx/ | سرخ /seɾx/ | سرخ /siɾx/ | سرخ /soɾx/ | سرخ /suɾx/ | сурх /surx/ | סורך /suɾx/ |
| לבן | sefid /seˈfid/ | اسبید /esbejd/ | سفید /sefiːd/ | سفید /safeːd/ | سفید /safed/ | сафед /safed/ | ספיד /sefiːd/ |
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap