دری
דארי
הודו-אירופי (איראנית, מערבי, פרסית)
דארי (دری, «של החצר») הוא הזן המזרחי של הפרסית המדובר ברחבי אפגניסטן כלשון התקשורת המשותפת של המדינה ואחת משתי השפות הרשמיות לצד פשטו, עם ~15 מיליון דוברי שפת אם ועוד ~50% מאוכלוסיית אפגניסטן המשתמשים בה כשפה שנייה. דארי משמרת את הבחנות התנועות של הפרסית הקלאסית ē/ī (مير mēr «ראש כפר» לעומת مير mīr) וō/ū (شور šōr «מלוח» לעומת شور šūr «מהומה») שהתמזגו בפרסית האיראנית (fa). אוצר המילים מתבדל באמצעות מונחים עתיקים משומרים (پشک ל«חתול», במקום שבו הפרסית האיראנית משתמשת בـگربه) ושאילות מפשטו/טורקיות. מובנת הדדית עם הפרסית האיראנית והטג'יקית (tg) במשלב גבוה, אך הדיבור היומיומי חושף זהות אזורית ברורה. נכתבת בסגנון הנסתעליק הפרסי-ערבי (אותו אלפבית כמו הפרסית האיראנית, העדפות קליגרפיות נבדלות). המשלב הפורמלי שלה, בניגוד לזן הטג'יקי מן התקופה הסובייטית הכתוב בקירילית, משמר את המסורת הספרותית הפרסית הקלאסית.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בדארי
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: הודו-אירופי (איראנית, מערבי, פרסית)
| משמעות | דארי | הזרגית | פרסית קלאסית | פרסית | טג'יקית | יהודית-פרסית | לורית דרומית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | آب /aːb/ | آب /ɒːb/ | об /ob/ | אב /ɒːb/ | âw /ɒːw/ |
| אש | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ | оташ /otaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | taš /taʃ/ |
| שמש | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | офтоб /oftob/ | חורשיד /xorʃiːd/ | xor /xor/ |
| ירח | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | ماه /maːh/ | ماه /mɒːh/ | моҳ /moh/ | מאה /mɒːh/ | mâng /mɑːŋ/ |
| כוכב | ستاره /setɑːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ستاره /sitaːra/ | ستاره /setɒːˈɾe/ | ситора /sitoˈra/ | סתארה /setɒre/ | estâre /esˈtɑːɾe/ |
| לילה | شب /ʃaw/ | شو /ʃaw/ | شب /ʃab/ | شب /ʃæb/ | шаб /ʃab/ | שב /ʃab/ | šow /ʃow/ |
| גשם | باران /bɑːˈɾɑːn/ | باران /bɒɾɒn/ | باران /baːˈraːn/ | باران /bɒːˈɾɒːn/ | борон /boˈron/ | — | bârun /bɒːrun/ |
| שלג | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /bæɾf/ | барф /barf/ | ברף /bæɾf/ | barf /barf/ |
| רוח | باد /bɑːd/ | باد /bɒd/ | باد /baːd/ | باد /bɒːd/ | бод /bod/ | באד /bɒd/ | bâd /bɒd/ |
| אדמה | خاک /xɑːk/ | خاک /xɑk/ | خاک /xaːk/ | خاک /xɒːk/ | хок /xok/ | — | zamin /zamin/ |
| אבן | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋ/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /sæŋɡ/ | санг /saŋɡ/ | סנג /sæŋɡ/ | sang /saŋɡ/ |
| הר | کوه /koːh/ | کوه /koh/ | کوه /koːh/ | کوه /kuːh/ | кӯҳ /kɵh/ | — | — |
| ים | بحر /bahr/ | دریا /darjɒ/ | دریا /darˈjaː/ | دریا /dæɾˈjɒː/ | баҳр /bahr/ | — | — |
| אמא | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | مادر /maːdar/ | مادر /mɒːdær/ | модар /modar/ | מאדר /mɒːdær/ | dâ /dɑː/ |
| אבא | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | پدر /pidar/ | پدر /pedær/ | падар /padar/ | פדר /pedær/ | bowâ /boˈwɑː/ |
| בת | دختر /duxˈtaɾ/ | دختر /duxtar/ | دختر /duxtar/ | دختر /doxˈtæɾ/ | духтар /duxtar/ | דוכתר /doxˈtær/ | — |
| אני | من /man/ | مه /ma/ | من /man/ | من /mæn/ | ман /man/ | מן /man/ | mo /mo/ |
| אתה | تو /to/ | تو /tu/ | تو /toː/ | تو /to/ | ту /tu/ | תו /to/ | to /to/ |
| אנחנו | ما /mɑː/ | ما /mɒ/ | ما /maː/ | ما /mɒː/ | мо /mo/ | מא /mɒ/ | ima /iˈma/ |
| שם | نام /nɑːm/ | نام /nɑm/ | نام /naːm/ | نام /nɒːm/ | ном /nom/ | נאם /nɒm/ | num /num/ |
| אדם | انسان /insɑːn/ | انسان /insɒn/ | کس /kas/ | انسان /ʔenˈsɒːn/ | одам /oˈdam/ | — | — |
| ראש | سر /sar/ | سر /sar/ | سر /sar/ | سر /sæɾ/ | сар /sar/ | — | — |
| עין | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | چشم /tʃaʃm/ | چشم /tʃeʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ | tiya /tiˈja/ |
| אוזן | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡoʃ/ | گوش /ɡuːʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | гӯш /ɡɵʃ/ | גוש /ɡuʃ/ | guš /ɡuʃ/ |
| אף | بینی /biːˈniː/ | بینی /bini/ | بینی /biːniː/ | بینی /biːˈniː/ | бинӣ /biˈni/ | — | — |
| פה | دهان /dahɑːn/ | دان /dɒn/ | دهان /dahaːn/ | دهان /dæˈhɒːn/ | даҳон /daˈhon/ | — | — |
| שן | دندان /dandɑːn/ | دندان /dandɒn/ | دندان /dandaːn/ | دندان /dændɒːn/ | дандон /dandon/ | דנדאן /dandɒn/ | dendun /dendun/ |
| לשון | زبان /zabɑːn/ | زبان /zabɒn/ | زبان /zabaːn/ | زبان /zæbɒːn/ | забон /zaˈbon/ | זבאן /zabɒn/ | zown /zown/ |
| יד | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dæst/ | даст /dast/ | דסת /dæst/ | das /das/ |
| כף רגל | پا /pɑː/ | پای /pɒj/ | پای /paːj/ | پا /pɒː/ | пой /poj/ | פא /pɒ/ | pâ /pɑː/ |
| לב | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /del/ | дил /dil/ | דל /del/ | del /del/ |
| עצם | استخوان /ustuˈxɑːn/ | استخوان /ustuxɒn/ | استخوان /ustuˈxaːn/ | استخوان /ostoˈxɒːn/ | устухон /ustuˈxon/ | אסתכואן /ostoxɒn/ | has /has/ |
| דם | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ | כון /xun/ | xun /xun/ |
| קקי | گه /ɡuːh/ | — | گه /ɡuh/ | گه /ɡoh/ | гӯҳ /ɡɵh/ | — | — |
| אהבה | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | עשק /eʃq/ | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ |
| עץ | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /diraxt/ | درخت /deræxt/ | дарахт /daraxt/ | דרכת /deræxt/ | derext /deˈɾaxt/ |
| כלב | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /sæɡ/ | саг /saɡ/ | סג /sæɡ/ | seg /seɡ/ |
| חתול | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | گربه /ɡurba/ | گربه /ɡorbe/ | гурба /ɡurˈba/ | גורבה /ɡorbe/ | gorbe /ɡoɾˈbe/ |
| דג | ماهی /mɑːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /mɒːˈhiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | מאהי /mɒːhi/ | mohi /mohi/ |
| ציפור | پرنده /parinda/ | پرنده /paɾanda/ | مرغ /murɣ/ | پرنده /pæɾænde/ | паранда /paranda/ | — | — |
| פרפר | پروانه /parwɑːna/ | — | پروانه /parwaːna/ | پروانه /pæɾvɒːne/ | шапалак /ʃapalak/ | — | — |
| ביצה | تخممرغ /toxme morɣ/ | خیگینه /xajɡina/ | خایه /xaːja/ | تخممرغ /toxme morɣ/ | тухм /tuxm/ | — | — |
| דוב | خرس /xirs/ | خرس /xirs/ | خرس /xirs/ | خرس /xeɾs/ | хирс /xirs/ | — | — |
| סוס | اسپ /asp/ | آس /ɒs/ | اسپ /asp/ | اسب /æsb/ | асп /asp/ | — | — |
| בית | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xaːna/ | خانه /xɒːne/ | хона /xona/ | כאנה /xɒːne/ | xune /xuˈne/ |
| חלב | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːɾ/ | шир /ʃir/ | שיר /ʃir/ | šir /ʃir/ |
| דבש | عسل /asal/ | عسل /asal/ | انگبین /aŋɡubiːn/ | عسل /æsæl/ | асал /aˈsal/ | — | — |
| מלח | نمک /namak/ | نمک /namak/ | نمک /namak/ | نمک /næˈmæk/ | намак /naˈmak/ | נמך /næmæk/ | — |
| יין | شراب /ʃaˈrɑːb/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | می /maj/ | شراب /ʃæˈɾɒːb/ | шароб /ʃarob/ | — | šarâb /ʃaˈɾɑːb/ |
| אורז | برنج /birindʒ/ | برنج /birindʒ/ | برنج /biˈrindʒ/ | برنج /beˈrendʒ/ | биринҷ /biˈrindʒ/ | — | — |
| שוקולד | چاکلیت /tʃɑːkleːt/ | — | — | شکلات /ʃokoˈlɒːt/ | шоколад /ʃokoˈlad/ | — | — |
| ברזל | آهن /ɑːhan/ | آهن /ɑːhan/ | آهن /aːhan/ | آهن /ʔɒːhæn/ | оҳан /ohan/ | — | — |
| גלגל | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃærx/ | чарх /tʃarx/ | — | — |
| משי | ابریشم /abreːʃam/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | ابریشم /æbriːˈʃæm/ | абрешим /abreˈʃim/ | — | — |
| ספר | کتاب /kiˈtɑːb/ | کتاب /kitɒb/ | کتاب /kiˈtaːb/ | کتاب /keˈtɒːb/ | китоб /kiˈtob/ | — | — |
| לאכול | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xʷurdan/ | خوردن /xordæn/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | חורדן /xordæn/ | xardan /xarˈdan/ |
| לשתות | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | xardan /xarˈdan/ |
| לישון | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | خوابیدو /xɒbidoː/ | خفتن /xuftan/ | خوابیدن /xɒːbiːˈdæn/ | хобидан /xobiˈdan/ | — | xawsidan /xawsiˈdan/ |
| אחד | یک /jak/ | یک /jak/ | یک /jak/ | یک /jek/ | як /jak/ | יך /jek/ | yak /jak/ |
| שתיים | دو /du/ | دو /du/ | دو /doː/ | دو /do/ | ду /du/ | דו /do/ | do /do/ |
| שלוש | سه /se/ | سه /se/ | سه /sih/ | سه /se/ | се /se/ | סה /se/ | se /se/ |
| ארבע | چهار /tʃahɑːr/ | چار /tʃɒr/ | چهار /tʃahaːr/ | چهار /tʃæˈhɒːɾ/ | чор /tʃor/ | — | char /tʃɒr/ |
| חמש | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pændʒ/ | панҷ /pandʒ/ | — | panj /pandʒ/ |
| מאה | صد /sad/ | صد /sad/ | صد /sad/ | صد /sæd/ | сад /sad/ | — | sad /sad/ |
| שלום | سلام /salɑːm/ | سلام /salɑm/ | درود /duruːd/ | سلام /sælɒːm/ | салом /salom/ | שלום /ʃɒːlom/ | salâm /saˈlɑːm/ |
| תודה | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | سپاس /sipaːs/ | سپاس /sepɒːs/ | раҳмат /rahˈmat/ | ספאס /sepɒːs/ | mamnun /mamˈnun/ |
| טוב | خوب /xob/ | خو /xoː/ | نیک /neːk/ | خوب /xuːb/ | хуб /xub/ | חוב /xuːb/ | xow /xow/ |
| חדש | نو /naw/ | نو /naw/ | نو /naw/ | جدید /dʒædiːd/ | нав /nav/ | — | — |
| אדום | سرخ /soɾx/ | سرخ /suɾx/ | سرخ /surx/ | قرمز /ɢeɾˈmez/ | сурх /surx/ | סורך /suɾx/ | sorx /soɾx/ |
| לבן | سفید /safeːd/ | سفید /safed/ | سپید /sɛpiːd/ | سفید /sefiːd/ | сафед /safed/ | ספיד /sefiːd/ | sefid /seˈfid/ |
| שחור | سیاه /sijɑːh/ | سیاه /sijɒ/ | سیاه /sijaːh/ | سیاه /siˈjɒːh/ | сиёҳ /sijoh/ | — | — |
| ירוק | سبز /sabz/ | سبز /sabz/ | سبز /sabz/ | سبز /sæbz/ | сабз /sabz/ | — | — |
| כחול | آبی /ɑːbi/ | — | کبود /kabuːd/ | آبی /ʔɒːˈbi/ | обӣ /obi/ | — | — |
| קוקייה | کوکو /kuːˈkuː/ | — | — | کوکو /kuːˈkuː/ | куку /kuˈku/ | — | — |
| מחשב | کمپیوتر /kampjuːtar/ | — | — | کامپیوتر /kɒːmpijuːteɾ/ | компютер /kompjuter/ | — | — |
| Wi-Fi | وایفای /wɑːjfɑːj/ | — | — | وایفای /vɒːjfɒːj/ | вай-фай /vajfaj/ | — | — |
| סושי | سوشی /suːʃi/ | — | شورماهی /ʃuːr maːˈhiː/ | سوشی /suːʃiː/ | суши /suʃi/ | — | — |
| תה | چای /tʃɑːj/ | — | — | چای /tʃɒːj/ | чой /tʃoj/ | — | — |
| קפה | قهوه /qahˈwa/ | — | قهوه /qahˈwa/ | قهوه /ɢæhˈve/ | қаҳва /qahˈva/ | — | — |
| סוכר | بوره /boːˈɾa/ | — | شکر /ʃakar/ | شکر /ʃeˈkæɾ/ | шакар /ʃaˈkar/ | — | — |
| תפוז | پرتقال /poɾtaɣɑːl/ | پرتقال /poɾtaɣɒl/ | نارنج /naːrandʒ/ | پرتقال /poɾteɣɒːl/ | афлесун /afleˈsun/ | — | — |
| 99 | نود و نه /nawad u no/ | نود و نه /nawad u no/ | — | نود و نه /næˈvæd o noh/ | наваду нӯҳ /navadu nɵh/ | — | — |
| דופמין | دوپامین /dopɑːˈmiːn/ | — | — | دوپامین /dopɒːˈmiːn/ | дофамин /dofaˈmin/ | — | — |
| שטרודל (@) | ات /at/ | — | — | ات /ʔæt/ | ат /at/ | — | — |
עמוד 1/11
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap