لوری جنوبی
Luri meridionale
indoeuropeo (Iranica — sud-occidentale, luri-bakhtiari)
Il luri meridionale (لوری جنوبی) è una lingua iranica sud-occidentale del sottogruppo luri-bakhtiari, parlata da circa un milione di persone nella provincia di Kohgiluyeh e Boyer-Ahmad, in parti del Bushehr e nel Fars meridionale, nei monti Zagros dell'Iran sud-occidentale. Erik Anonby (2003) ha sostenuto la necessità di trattare il luri meridionale come una lingua distinta anziché come un dialetto del persiano, sulla base di sviluppi fonologici e ritenzioni lessicali assenti nel persiano standard, pur riconoscendo un lungo continuum di contatto bidirezionale con il persiano a est e il bakhtiari a nord. Le varietà tradizionali boyer-ahmadi e mamasani conservano l'ordine SOV e l'accordo al passato di tipo ergativo tipico dell'iranico più antico, insieme a caratteristici mutamenti vocalici luri (per es. la conservazione della â storica là dove il persiano si è spostato, e un trattamento distinto della /w/ postconsonantica). Non possiede un'ortografia formale; la scrittura perso-araba del persiano viene usata informalmente nella poesia e nei social media.
Dove si parla
87 parole essenziali in luri meridionale
Fonti
- Anonby, Erik John (2003) "Update on Luri: how many languages?" Journal of the Royal Asiatic Society 13(2): 171-197
- Anonby, Erik John (2003) The Status of Luri (SIL/Leiden University thesis)
- Glottolog: Southern Luri
- Ethnologue: luz
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: indoeuropeo (Iranica — sud-occidentale, luri-bakhtiari)
| Significato | Luri meridionale | Bakhtiari | Luri | Dari | Hazaragi | Tagico | Giudeo-persiano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | âw /ɒːw/ | او /aw/ | او /ɒw/ | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | об /ob/ | אב /ɒːb/ |
| Fuoco | taš /taʃ/ | تش /tæʃ/ | تش /tæʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | оташ /otaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ |
| Sole | xor /xor/ | خور /xor/ | هور /hor/ | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | офтоб /oftob/ | חורשיד /xorʃiːd/ |
| Luna | mâng /mɑːŋ/ | مانگ /mãŋ/ | مانگ /mɒːŋɡ/ | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | моҳ /moh/ | מאה /mɒːh/ |
| Stella | estâre /esˈtɑːɾe/ | ئستاره /estɒːɾe/ | ستاره /esˈtɒːɾe/ | ستاره /setɑːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ситора /sitoˈra/ | סתארה /setɒre/ |
| Notte | šow /ʃow/ | شو /ʃaw/ | شو /ʃow/ | شب /ʃaw/ | شو /ʃaw/ | шаб /ʃab/ | שב /ʃab/ |
| Pioggia | bârun /bɒːrun/ | بارون /bɒːrun/ | بارون /bɒːrun/ | باران /bɑːˈɾɑːn/ | باران /bɒɾɒn/ | борон /boˈron/ | — |
| Neve | barf /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | барф /barf/ | ברף /bæɾf/ |
| Vento | bâd /bɒd/ | باد /bɒd/ | باد /bɒd/ | باد /bɑːd/ | باد /bɒd/ | бод /bod/ | באד /bɒd/ |
| Terra | zamin /zamin/ | خاک /xɒːk/ | خاک /xɒːk/ | خاک /xɑːk/ | خاک /xɑk/ | хок /xok/ | — |
| Pietra | sang /saŋɡ/ | برد /beɾd/ | برد /beɾd/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋ/ | санг /saŋɡ/ | סנג /sæŋɡ/ |
| Madre | dâ /dɑː/ | دا /daː/ | دا /dɒː/ | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | модар /modar/ | מאדר /mɒːdær/ |
| Padre | bowâ /boˈwɑː/ | بوا /bowa/ | بُوَا /buwɒː/ | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | падар /padar/ | פדר /pedær/ |
| Io | mo /mo/ | مو /mo/ | مه /me/ | من /man/ | مه /ma/ | ман /man/ | מן /man/ |
| Tu | to /to/ | تو /to/ | تو /to/ | تو /to/ | تو /tu/ | ту /tu/ | תו /to/ |
| Noi | ima /iˈma/ | ایما /ima/ | ایما /iːmɑ/ | ما /mɑː/ | ما /mɒ/ | мо /mo/ | מא /mɒ/ |
| Nome | num /num/ | نوم /num/ | نوم /nom/ | نام /nɑːm/ | نام /nɑm/ | ном /nom/ | נאם /nɒm/ |
| Occhio | tiya /tiˈja/ | تیه /tijah/ | چش /tʃæʃ/ | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | чашм /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ |
| Orecchio | guš /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡoʃ/ | гӯш /ɡɵʃ/ | גוש /ɡuʃ/ |
| Dente | dendun /dendun/ | دندون /dendun/ | دندون /dendun/ | دندان /dandɑːn/ | دندان /dandɒn/ | дандон /dandon/ | דנדאן /dandɒn/ |
| Lingua | zown /zown/ | زون /zun/ | زون /zun/ | زبان /zabɑːn/ | زبان /zabɒn/ | забон /zaˈbon/ | זבאן /zabɒn/ |
| Mano | das /das/ | دست /das/ | دس /dæs/ | دست /dast/ | دست /dast/ | даст /dast/ | דסת /dæst/ |
| Piede | pâ /pɑː/ | پا /pɒː/ | پا /pɒː/ | پا /pɑː/ | پای /pɒj/ | пой /poj/ | פא /pɒ/ |
| Cuore | del /del/ | دل /del/ | دل /del/ | دل /dil/ | دل /dil/ | дил /dil/ | דל /del/ |
| Osso | has /has/ | استخون /astaxun/ | استخو /ostexo/ | استخوان /ustuˈxɑːn/ | استخوان /ustuxɒn/ | устухон /ustuˈxon/ | אסתכואן /ostoxɒn/ |
| Sangue | xun /xun/ | خین /xin/ | خون /xun/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ | כון /xun/ |
| Amore | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ | عشق /eʃq/ | عشق /ɛʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | עשק /eʃq/ |
| Albero | derext /deˈɾaxt/ | دار /dɒːr/ | دار /dɒːɾ/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ | דרכת /deræxt/ |
| Cane | seg /seɡ/ | کچک /kotʃok/ | سَگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | саг /saɡ/ | סג /sæɡ/ |
| Gatto | gorbe /ɡoɾˈbe/ | پشی /peʃi/ | پشیله /pæʃilæ/ | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | гурба /ɡurˈba/ | גורבה /ɡorbe/ |
| Pesce | mohi /mohi/ | ماهی /moi/ | ماهی /moi/ | ماهی /mɑːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | מאהי /mɒːhi/ |
| Casa | xune /xuˈne/ | هونه /howne/ | حونه /hunæ/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | хона /xona/ | כאנה /xɒːne/ |
| Latte | šir /ʃir/ | شیر /ʃir/ | شیر /ʃir/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | шир /ʃir/ | שיר /ʃir/ |
| Vino | šarâb /ʃaˈɾɑːb/ | شراو /ʃarɒːw/ | شرو /ʃerow/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | шароб /ʃarob/ | — |
| Mangiare | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ | خواردن /xwɒːɾdæn/ | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | חורדן /xordæn/ |
| Bere | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ | خواردن /xwɒːɾdæn/ | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ |
| Dormire | xawsidan /xawsiˈdan/ | خوسیدن /xowsiˈdan/ | خوسیدن /xowsiˈdan/ | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | خوابیدو /xɒbidoː/ | хобидан /xobiˈdan/ | — |
| Uno | yak /jak/ | یه /je/ | یَک /jæk/ | یک /jak/ | یک /jak/ | як /jak/ | יך /jek/ |
| Due | do /do/ | دو /do/ | دو /do/ | دو /du/ | دو /du/ | ду /du/ | דו /do/ |
| Tre | se /se/ | سه /se/ | سه /se/ | سه /se/ | سه /se/ | се /se/ | סה /se/ |
| Quattro | char /tʃɒr/ | چار /tʃar/ | چار /tʃɒːr/ | چهار /tʃahɑːr/ | چار /tʃɒr/ | чор /tʃor/ | — |
| Cinque | panj /pandʒ/ | پنج /pændʒ/ | پنج /pændʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | панҷ /pandʒ/ | — |
| Cento | sad /sad/ | صد /sæd/ | صد /sʌd/ | صد /sad/ | صد /sad/ | сад /sad/ | — |
| Ciao | salâm /saˈlɑːm/ | سلام /salaːm/ | سلام /sælɒːm/ | سلام /salɑːm/ | سلام /salɑm/ | салом /salom/ | שלום /ʃɒːlom/ |
| Grazie | mamnun /mamˈnun/ | ممنون /mamnun/ | مرسی /mɛɾsi/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | раҳмат /rahˈmat/ | ספאס /sepɒːs/ |
| Buono | xow /xow/ | خو /xoːu/ | خاص /xɒːs/ | خوب /xob/ | خو /xoː/ | хуб /xub/ | חוב /xuːb/ |
| Rosso | sorx /soɾx/ | سرخ /seɾx/ | سرخ /siɾx/ | سرخ /soɾx/ | سرخ /suɾx/ | сурх /surx/ | סורך /suɾx/ |
| Bianco | sefid /seˈfid/ | اسبید /esbejd/ | سفید /sefiːd/ | سفید /safeːd/ | سفید /safed/ | сафед /safed/ | ספיד /sefiːd/ |
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap