Proto-Kartvelian
Proto-cartvelico
Protolingua (ricostruita) · varietà storica / nascosta
Il proto-cartvelico è l’antenato ricostruito della famiglia cartvelica (sud-caucasica) — georgiano, mingrelio, laz e svano. È collocato nel Caucaso meridionale intorno al 3000–2000 a.C. La famiglia è piccola, senza parentela dimostrata con nessun’altra (le proposte che la collegano alle famiglie caucasiche settentrionali o al nostratico restano non dimostrate), e relativamente ben ricostruita.
Dove si parla
87 parole essenziali in proto-cartvelico
Fonti
- Klimov (1998) Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages
- Fähnrich (2007) Kartwelisches etymologisches Wörterbuch
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: Protolingua (ricostruita)
| Significato | Proto-cartvelico | Georgiano | Mingrelio | Laz | Svano | Etrusco | Proto-afroasiatico |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | *c̣q̇ar- /c̣q̇ar/ | წყალი /tsʼqʼali/ | წყარი /tsʼqʼari/ | წკარი /tsʼkari/ | ლიც /lits/ | neri /ˈneri/ | *maw- /maw/ |
| Fuoco | *cecxl- /cecxl/ | ცეცხლი /tsetsxli/ | დაჩხირი /datʃxiri/ | დაჩხური /datʃxuri/ | ლემესგ /lemesɡ/ | verse /ˈwerse/ | — /—/ |
| Sole | *mze- /mze/ | მზე /mze/ | ბჟა /bʒa/ | მჟორა /mʒora/ | მიჟ /miʒ/ | usil /ˈuzil/ | — /—/ |
| Luna | *tute- /tute/ | მთვარე /mtʰvare/ | თუთა /tʰutʰa/ | თუთა /tʰutʰa/ | დოშდულ /doʃdul/ | tiur /ˈtiur/ | — /—/ |
| Stella | — /—/ | ვარსკვლავი /varskvlavi/ | მურიცხი /muritsxi/ | მურუცხი /murutsxi/ | ამტყუ̂ა̈სგ /amtʼqʼwæsɡ/ | — /—/ | — /—/ |
| Notte | *na /na/ | ღამე /ɣame/ | სერი /seri/ | სერი /seri/ | ლეთ /let/ | — /—/ | — /—/ |
| Pioggia | *cvim- /tsvim/ | წვიმა /tsʼvima/ | ჭვიმა /tʃʼvima/ | ჭიმა /tʃʼima/ | უჩხა /utʃxa/ | — | — |
| Neve | *towl- /towl/ | თოვლი /tʰovli/ | თირი /tʰiri/ | მთვირი /mtviri/ | მუს /mus/ | — | — |
| Pietra | *ḳwa /kʼwa/ | ქვა /kʰva/ | ქუა /kʰua/ | ქვა /kʰva/ | ბა̈ჩ /bætʃ/ | tul /tul/ | *ʔabun- /ʔabun/ |
| Mare | *zoɣwa- /zoɣwa/ | ზღვა /zɣva/ | ზუღა /zuɣa/ | ზუღა /zuɣa/ | ძუღუ̂ა /dzuɣwa/ | — | — |
| Madre | *deda- /deda/ | დედა /deda/ | დიდა /dida/ | ნანა /nana/ | დი /di/ | ati /ˈati/ | *ʔim- /ʔim/ |
| Padre | *mama- /mama/ | მამა /mama/ | მუმა /muma/ | ბაბა /baba/ | მუ /mu/ | apa /ˈapa/ | *ʔab- /ʔab/ |
| Figlia | *asul- /asul/ | ქალიშვილი /kʰaliʃvili/ | ცირა /tsira/ | ბოზომოთა /bozomotʰa/ | ჰასუ̂იშ /haswiʃ/ | sech /sekʰ/ | — |
| Io | *me /me/ | მე /me/ | მა /ma/ | მა /ma/ | მი /mi/ | mi /mi/ | *ʔan- /ʔan/ |
| Tu | *sen- /sen/ | შენ /ʃen/ | სი /si/ | სი /si/ | სი /si/ | — /—/ | — /—/ |
| Noi | *čwen /tʃwen/ | ჩვენ /tʃʰven/ | ჩქი /tʃkʰi/ | ჩქუ /tʃku/ | ნა̈ჲ /næj/ | — /—/ | — /—/ |
| Nome | *saqel- /saqel/ | სახელი /saxeli/ | ჯოხო /dʒoxo/ | ჯოხო /dʒoxo/ | ჟახე /ʒaxe/ | — /—/ | *sim- /sim/ |
| Persona | *ḳac₁- /kʼats/ | ადამიანი /adamiani/ | კოჩი /kʼotʃi/ | კოჩი /kʼotʃi/ | ამსუ̂ალდ /amswald/ | — | — |
| Testa | *taw- /taw/ | თავი /tʰavi/ | დუდი /dudi/ | თი /tʰi/ | თხუ̂იმ /tʰxwim/ | — | — |
| Occhio | *tʼwal- /tʼwal/ | თვალი /tʰvali/ | თოლი /tʰoli/ | თოლი /tʰoli/ | თე /tʰe/ | — /—/ | *ʕayn- /ʕayn/ |
| Orecchio | *qur- /qur/ | ყური /qʼuri/ | ჸუჯი /ʔudʒi/ | უჯი /udʒi/ | შდიმ /ʃdim/ | — | *ʔudun- /ʔudun/ |
| Naso | *cxwir- /tsxwir/ | ცხვირი /tsxviri/ | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | ნეფხუ̂ნა /nepʰxwna/ | — | — |
| Dente | *swa /sʷa/ | კბილი /kʼbili/ | კიბირი /kʼibiri/ | კიბირი /kʼibiri/ | შდიქ /ʃdikʰ/ | — /—/ | — /—/ |
| Lingua | *bli /bli/ | ენა /ena/ | ნინა /nina/ | ნენა /nena/ | ნინ /nin/ | — /—/ | *lis- /lis/ |
| Mano | *qel- /qel/ | ხელი /xeli/ | ხე /xe/ | ხე /xe/ | ში /ʃi/ | — /—/ | — /—/ |
| Piede | *berq- /berq/ | ფეხი /pʰexi/ | კუჩხი /kʼutʃxi/ | კუჩხე /kʼutʃxe/ | ჭიშხ /tʃʼiʃx/ | — | — |
| Cuore | *gul- /gul/ | გული /ɡuli/ | გური /ɡuri/ | გური /ɡuri/ | გუ̂ი /ɡwi/ | — /—/ | *lib- /lib/ |
| Osso | *ʒ₁ʒ₁w-al- /dzdzwal/ | ძვალი /dzvali/ | ძვალი /dzvali/ | ყვილი /qʼvili/ | ჯიჯუ̂ /dʒidʒw/ | — /—/ | *ḳas- /kʼas/ |
| Sangue | *swiᴬ /swi/ | სისხლი /sisxli/ | ზისხირი /zisxiri/ | დიცხირი /ditsxiri/ | ზისხ /zisx/ | — /—/ | *dam- /dam/ |
| Amore | *q̇war- /qʼwar/ | სიყვარული /siqʼvaruli/ | ჸოროფა /ʔoropʰa/ | ოროფა /oropa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Albero | — /—/ | ხე /xe/ | ჯა /dʒa/ | ჯა /dʒa/ | მეგა̈მ /meɡæm/ | — /—/ | — /—/ |
| Cane | *ʒaɣl- /ʒaɣl/ | ძაღლი /dzaɣli/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ჟეღ /ʒeɣ/ | — /—/ | — /—/ |
| Gatto | *cic(o)- /tsitso/ | კატა /kʼatʼa/ | კატუ /kʼatʼu/ | კატუ /kʼatʼu/ | ციცუ̂ /tsitsw/ | — /—/ | — /—/ |
| Pesce | *tewz- /tewz/ | თევზი /ˈtʰevzi/ | ჩხომი /tʃxomi/ | ჩხომი /tʃxomi/ | ცუზ /tsuz/ | — /—/ | — /—/ |
| Uccello | *sir- /sir/ | ჩიტი /tʃʰitʼi/ | ჩიტი /tʃitʼi/ | კინჩი /kʼintʃi/ | ნა̈პოლ /næpʼol/ | — | — |
| Farfalla | *perper- /perper/ | პეპელა /pʼepʼela/ | ფარფალია /pʰarpʰalia/ | ფარფალი /pʰarpʰali/ | პერპელ /pʼerpʼel/ | — | — |
| Orso | *datw- /datw/ | დათვი /datʰvi/ | თუნთი /tʰuntʰi/ | მთუთი /mtʰutʰi/ | და̈შდუ̂ /dæʃdw/ | — | — |
| Casa | — /—/ | სახლი /saxli/ | ოხორი /oxori/ | ოხორი /oxori/ | ქორ /kʰor/ | — /—/ | — /—/ |
| Latte | *(s)ʒ₁e- /dze/ | რძე /rdze/ | ბჟა /bʒa/ | ბჯა /bdʒa/ | ლჷჯე /lədʒe/ | — | — |
| Miele | *tapl- /tapl/ | თაფლი /tʰapʰli/ | თოფური /tʰopʰuri/ | თოფური /tʰopʰuri/ | თუ /tʰu/ | math /maθ/ | — |
| Sale | *ʒ₁um- /dzum/ | მარილი /marili/ | ჯიმუ /dʒimu/ | მცუმუ /mtsumu/ | ჯიმ /dʒim/ | — | — |
| Vino | *ɣwino- /ɣwino/ | ღვინო /ɣvino/ | ღვინი /ɣvini/ | ღვინი /ɣvini/ | ღუ̂ინელ /ɣwinel/ | vinum /ˈwinum/ | — |
| Mangiare | *č̣am- /č̣am/ | ჭამა /tʃʼama/ | ჭკომუა /tʃʼkʼomua/ | ჩამუ /tʃamu/ | ლიზუ̂ებ /lizweb/ | — /—/ | — /—/ |
| Bere | *s₁w- /sw/ | დალევა /daleva/ | წუმა /tsʼuma/ | ხცემა /xtsema/ | ლითრე /litʰre/ | — /—/ | — /—/ |
| Uno | *ert- /ert/ | ერთი /ertʰi/ | ართი /artʰi/ | არ /ar/ | ეშხუ /eʃxu/ | thu /θu/ | — /—/ |
| Due | *jor- /jor/ | ორი /ori/ | ჟირი /ʒiri/ | ჟურ /ʒur/ | ჲორი /jori/ | zal /tsal/ | *sin- /sin/ |
| Tre | *sam- /sam/ | სამი /sami/ | სუმი /sumi/ | სუმ /sum/ | სემი /semi/ | ci /ki/ | — /—/ |
| Quattro | *otxo- /otxo/ | ოთხი /otxi/ | ოთხი /otʰxi/ | ოთხო /otxo/ | უ̂ოშთხუ̂ /woʃtʰxw/ | huth /huθ/ | — |
| Cinque | *xut- /xut/ | ხუთი /xutʰi/ | ხუთი /xutʰi/ | ხუთ /xutʰ/ | უ̂ოხუ̂იშდ /woxwiʃd/ | mach /max/ | — |
| Cento | *as- /as/ | ასი /asi/ | ოში /oʃi/ | ოში /oʃi/ | აშირ /aʃir/ | — | — |
| Ciao | — /—/ | გამარჯობა /ɡamardʒoba/ | გომორძგუა /ɡomordzɡua/ | ბრუნდი /brundi/ | ხოჩა ლადა̈ღ /xotʃa ladæɣ/ | — /—/ | — /—/ |
| Grazie | — /—/ | მადლობა /madloba/ | მარდი /mardi/ | ბერეკეთი /berekʰetʰi/ | ივასუ ხარი /ivasu xari/ | — /—/ | — /—/ |
| Buono | — /—/ | კარგი /kʼarɡi/ | ჯგირი /dʒɡiri/ | ჯურა /dʒura/ | ხოჩა /xotʃa/ | — /—/ | — /—/ |
| Nuovo | *max- /max/ | ახალი /axali/ | ახალი /axali/ | აღანი /aɣani/ | მახე /maxe/ | — | — |
| Rosso | *čʼitʼel- /čʼitʼel/ | წითელი /tsʼitʰeli/ | ჭითა /tʃʼitʰa/ | მჭითა /mtʃʼitʰa/ | წჷრნი /tsʼərni/ | — /—/ | — /—/ |
| Bianco | *ter- /ter/ | თეთრი /tʰetʰri/ | ჩე /tʃe/ | ქჩე /kʰtʃe/ | თუ̂ეთუ̂ნე /tʰwetʰwne/ | — | — |
| Cuculo | *gugul- /gugul/ | გუგული /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | — | — | — |
Pagina 1/8
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap