ខ្មែរបុរាណ
Древнекхмерский
Австроазиатская (кхмерская) · историческая / скрытая разновидность
Древнекхмерский — форма кхмерского языка, засвидетельствованная в надписях VII–XV вв., особенно широко использовавшаяся в эпоху Кхмерской империи с центром в Ангкоре. Надписи, высеченные на каменных храмах, фиксируют царские пожертвования, дела религиозных учреждений и административные распоряжения. Древнекхмерское письмо — прямой предок современного кхмерского письма, оказавшее значительное влияние на тайское и лаосское письмо.
Где на нём говорят
Древнекхмерский — основные слова (87)
Источники
- Jenner (1980) A Chrestomathy of Pre-Angkorian Khmer
- Coedès (1937-66) Inscriptions du Cambodge
- Glottolog: oldk1249
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками: Австроазиатская (кхмерская)
| Значение | Древнекхмерский | Кхмерский | Северный кхмерский | Праавстроазиатский | Сараики | Педагогический пали | Западный панджаби |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ទឹក /dɪk/ | ទឹក /tɨk/ | ទឹក /tɨʔ/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | پاݨی /paːɳiː/ | udaka /udaka/ | پانی /pɑːɳiː/ |
| Огонь | ភ្លើង /wlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | اَگ /əɡ/ | aggi /aɡːi/ | اگ /əɡː/ |
| Солнце | ព្រះអាទិត្យ /wrah ʔaˈdɪt/ | ព្រះអាទិត្យ /prĕəh ʔaːtɨt/ | ថ្ងៃ /tʰŋaj/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | سُورج /suːrədʒ/ | suriya /suɾija/ | سورج /suːɾədʒ/ |
| Луна | ខែ /kʰɛː/ | ព្រះចន្ទ /prĕəh cɑn/ | ខែ /kʰɛː/ | *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ | چن /tʃən/ | canda /tɕanda/ | چن /tʃən/ |
| Звезда | ផ្កាយ /pkaːj/ | ផ្កាយ /pkaːj/ | ផ្កាយ /pkaːj/ | *smʔaɲ /smʔaɲ/ | تارا /taːɾaː/ | tārā /ˈtaːraː/ | تارا /taːɾaː/ |
| Ночь | យប់ /jɔp/ | យប់ /jup/ | យប់ /jop/ | *cəːm /cəːm/ | رات /raːt/ | ratti /ratti/ | رات /raːt/ |
| Дождь | ផ្លេង /pʰleːŋ/ | ភ្លៀង /pʰliəŋ/ | ភ្លៀង /pʰliːɲ/ | *gmaʔ /ɡmaʔ/ | مینہ /mĩː/ | वुट्ठि /ʋuʈːʰi/ | مینہہ /mĩː/ |
| Ветер | ខ្យល /kʰjɔl/ | ខ្យល់ /kʰjɔl/ | ខ្យល់ /kʰjɑl/ | *kjɔʔ /kjɔʔ/ | ہوا /ɦəʋaː/ | vāta /ʋaːtɐ/ | وا /ʋaː/ |
| Земля | ភូមិ /bʰuːm/ | ដី /dəj/ | ដី /ɗɛj/ | *tiʔ /tiʔ/ | مٹی /mɪʈːiː/ | pathavī /pɐʈʰɐʋiː/ | مٹی /mɪʈːiː/ |
| Камень | ថ្មោ /tʰmɔː/ | ថ្ម /tʰmɑː/ | ថ្ម /tʰmɑː/ | *tmɔʔ /tmɔʔ/ | پتھر /ˈpətːʰəɾ/ | pāsāṇa /paːsaːɳa/ | پتھر /ˈpətːʰəɾ/ |
| Гора | វ្នំ /wnɔm/ | ភ្នំ /pʰnum/ | ភ្នំ /pʰnom/ | *bruʔ /bruʔ/ | پہاڑ /pəɦaːɽ/ | pabbata /ˈpabːata/ | پہاڑ /pəáːɽ/ |
| Мать | មាតា /maˈɗaː/ | ម៉ែ /mae/ | ម៉ែ /mɛː/ | *maʔ /maʔ/ | ماں /mãː/ | mātā /maːtaː/ | ماں /mɑ̃ː/ |
| Отец | បិតា /pitaː/ | ប៉ា /paː/ | ឪ /ʔɤw/ | *ɓa(ː)ʔ /ɓaːʔ/ | ابا /əbbaː/ | pitā /pitaː/ | ابا /əbbɑː/ |
| Я | អញ /ʔaɲ/ | ខ្ញុំ /kʰɲom/ | អញ /ʔaɲ/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | مَیں /mɛ̃ː/ | ahaṃ /ɐˈhɐŋ/ | میں /mɛ̃ː/ |
| Ты | ឯង /ʔeːŋ/ | ឯង /ʔaeŋ/ | ឯង /ʔɛːɲ/ | *miːʔ /miːʔ/ | تُوں /tũː/ | tvaṃ /tʋɐŋ/ | تُوں /tũː/ |
| Мы | យើង /jɤːŋ/ | យើង /jəːŋ/ | យើង /jɤːŋ/ | *hiːʔ /hiːʔ/ | اساں /əsãː/ | mayaṃ /mɐˈjɐŋ/ | اسیں /əsĩː/ |
| Имя | ជ្មុះ /ɟmɔh/ | ឈ្មោះ /cʰmuəh/ | ឈ្មោះ /cʰmoːh/ | *ɟmuh /ɟmuh/ | ناں /nãː/ | nāma /ˈnaːma/ | ناں /nãː/ |
| Человек | មនុឞ្យ /mnʊh/ | មនុស្ស /mɔˈnuh/ | មនុស្ស /mnɨh/ | *m-raʔ /mraʔ/ | بندہ /bəndaː/ | manussa /manussa/ | بندہ /bəndaː/ |
| Голова | កបាល /kapaːl/ | ក្បាល /kbaːl/ | ក្បាល /kɓaːl/ | *ɓoːkʔ /ɓoːkʔ/ | سر /sɪɾ/ | sīsa /siːsa/ | سر /sɪɾ/ |
| Глаз | ភ្នែក /wnɛːk/ | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | ភ្នែក /pʰneːʔ/ | *mat /mat/ | اکھ /əkʰ/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | اکھ /əkːʰ/ |
| Ухо | ច្រច្យក /crəciːək/ | ត្រចៀក /trɑciək/ | ត្រចៀក /tciːʔ/ | *Ctoːr /Ctoːr/ | کن /kənː/ | kaṇṇa /kɐɳɳɐ/ | کن /kənː/ |
| Нос | ច្រមុះ /crəˈmʊh/ | ច្រមុះ /crɑmoh/ | ច្រមុះ /cmɔh/ | *muh /muh/ | نک /nək/ | nāsā /naːsaː/ | نک /nəkː/ |
| Рот | មត /mat/ | មាត់ /moət/ | មាត់ /mɨət/ | *miəŋʔ /miəŋʔ/ | منہ /mũː/ | mukha /mukʰa/ | منھ /mũː/ |
| Зуб | ធ្មេញ /tʰmiɲ/ | ធ្មេញ /tʰmɨɲ/ | ធ្មេញ /tʰmeɲ/ | *lmVɲ /lməɲ/ | دند /dand/ | danta /danta/ | دند /dənd/ |
| Язык | អណ្ដាត /ʔandaːt/ | អណ្ដាត /ʔɑndaːt/ | អណ្ដាត /naːt/ | *lntaːk /lntaːk/ | جیب /dʒiːb/ | jivhā /dʒivhaː/ | جبھ /dʒɪbːʱ/ |
| Рука | ហស្ត /hah/ | ដៃ /daj/ | ដៃ /ɗaj/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | ہتھ /hətʰ/ | hattha /hatːʰa/ | ہتھ /hətːʰ/ |
| Ступня | ជើង /ɟɤːŋ/ | ជើង /cəːŋ/ | ជើង /cɤːŋ/ | *ɟəːŋ /ɟəːŋ/ | پیر /peːɾ/ | pāda /paːda/ | پیر /pɛːɾ/ |
| Сердце | ហ្ឫទ័យ /hridəj/ | បេះដូង /ɓeh doːŋ/ | បេះដូង /ɓɛh ɗoːŋ/ | *nuːɕ /nuːɕ/ | دل /dɪl/ | hadaya /hadaja/ | دل /dɪl/ |
| Кость | ឆ្អឹង /cʰʔəŋ/ | ឆ្អឹង /cʰʔəŋ/ | ឆ្អឹង /cʔɤŋ/ | *cʔaːŋ /cʔaːŋ/ | ہڈی /həɖiː/ | aṭṭhi /aʈːʰi/ | ہڈی /həɖːiː/ |
| Кровь | ឈាម /cʰiəm/ | ឈាម /cʰiəm/ | ឈាម /cʰiːəm/ | *mham /mham/ | رت /rət/ | lohita /lohita/ | لہو /ləɦuː/ |
| Любовь | ស្នេហា /snɛːh/ | ស្នេហា /sneːhaː/ | ស្រឡាញ់ /slaɲ/ | — /—/ | پیار /pjaːr/ | mettā /metːaː/ | عشق /ɪʃq/ |
| Дерево | ឈើ /ɟʰɤː/ | ដើមឈើ /daəm cʰɤː/ | ដើមឈើ /ɗɤːm cʰəː/ | *ɟɕɨːʔ /ɟɕɨːʔ/ | ٻوٹا /ɓoːʈaː/ | rukkha /rukːʰa/ | رکھ /ɾʊkːʰ/ |
| Собака | ឆ្កែ /cʰkɛː/ | ឆ្កែ /cʰkae/ | ឆ្កែ /ckɛː/ | *cɔː /cɔː/ | کتا /kʊtːaː/ | sunakha /sunakʰa/ | کتا /kʊtːɑː/ |
| Кошка | ឆ្មា /cʰmaː/ | ឆ្មា /cʰmaː/ | ឆ្មា /cʰmaː/ | — /—/ | ٻلی /ɓɪlːiː/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | بلی /bɪlːiː/ |
| Рыба | ត្រី /triː/ | ត្រី /trəj/ | ត្រី /trɛj/ | *kaʔ /kaʔ/ | مچھی /mətʃʰiː/ | maccha /mattʃʰa/ | مچھی /mətʃʰiː/ |
| Яйцо | ពង /pɔːŋ/ | ពង /pɔŋ/ | ពង /puːəŋ/ | *ktam /ktam/ | آنڈا /aːɳɖaː/ | aṇḍa /aɳɖa/ | آنڈا /ɑːɳɖɑː/ |
| Лошадь | សេះ /seh/ | សេះ /seh/ | សេះ /sɛh/ | — | گھوڑا /ɡʱoːɽaː/ | assa /assa/ | گھوڑا /kòːɽaː/ |
| Дом | គេហ /keːh/ | ផ្ទះ /pʰtĕəh/ | ផ្ទះ /ptiəh/ | *ɲaːʔ /ɲaːʔ/ | گھر /ɡʱəɾ/ | gehā /ɡehaː/ | گھر /kə̀ɾ/ |
| Молоко | ក្ឞីរ /kʰsiːr/ | ទឹកដោះគោ /tɨk ɗɑh koː/ | ទឹកដោះ /tɨʔ ɗah/ | — | دُدھ /dʊdːʱ/ | khīra /kʰiːra/ | دُدھ /dʊdːʱ/ |
| Мёд | មធុ /madʰuː/ | ទឹកឃ្មុំ /tɨk kʰmum/ | ទឹកឃ្មុំ /tɨʔ kʰmum/ | — | ماکھی /maːkʰiː/ | madhu /madʱu/ | ماکھی /maːkʰiː/ |
| Соль | អំប្យល /ʔəmˈɓiːəl/ | អំបិល /ʔɑmbəl/ | អំបិល /mmel/ | *ɓɔːh /ɓɔːh/ | لوݨ /luːɳ/ | loṇa /loɳa/ | لوݨ /luːɳ/ |
| Рис | តន្ទុល /ɗandʊl/ | អង្ករ /ʔɑŋˈkɑː/ | បាយ /ɓaːj/ | *rŋkoːʔ /rŋkoːʔ/ | چاول /tʃaːʋəl/ | taṇḍula /taɳɖula/ | چوݪ /tʃɔːɭ/ |
| Железо | តេក /ɗɛːk/ | ដែក /ɗaek/ | ដែក /ɗɛːʔ/ | — | لوہا /loːɦaː/ | ayo /ajo/ | لوہا /loːɦaː/ |
| Колесо | ចក្រ /cak/ | កង់ /kɑŋ/ | កង់ /kɑŋ/ | — | پہیہ /pəɦɪjaː/ | cakka /tʃakka/ | چکا /tʃəkːaː/ |
| Шёлк | សូត្រ /suːt/ | សូត្រ /soːt/ | សូត្រ /soːt/ | — | ریشم /reːʃəm/ | kosiya /kosija/ | ریشم /reːʃəm/ |
| Есть | ស៊ី /ciːə/ | ញ៉ាំ /ɲam/ | ស៊ី /siː/ | *ɟaː /ɟaː/ | کھاوݨ /kʰaːʋəɳ/ | bhuñjati /bʱuɲdʒati/ | کھانا /kʰɑːɳɑː/ |
| Пить | ផឹក /pʰɪk/ | ផឹក /pʰək/ | ផឹក /pʰɤʔ/ | *ɲuʔ /ɲuʔ/ | پیوݨ /piːʋəɳ/ | pivati /pivati/ | پینا /piːɳɑː/ |
| Спать | ដេក /ɗeːk/ | ដេក /deːk/ | ដេក /ɗeːʔ/ | *ɓic /ɓic/ | سمھݨ /sʊmːʱəɳ/ | supati /supati/ | سونا /sɔːɳaː/ |
| Один | ឯក /ʔɛːk/ | មួយ /muəj/ | មួយ /muːj/ | *muːj /muːj/ | ہک /hɪk/ | eka /eka/ | اک /ɪkː/ |
| Два | វ្យរ /wiːər/ | ពីរ /piː/ | ពីរ /piːr/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | ݙو /ɗuː/ | dve /dʋe/ | دو /doː/ |
| Три | បិ /ɓiː/ | បី /ɓəj/ | បី /ɓɛj/ | *peʔ /peʔ/ | ترے /tɾɛː/ | ti /ti/ | تن /tɪnː/ |
| Четыре | បួន /ɓuːən/ | បួន /ɓuən/ | បួន /ɓuːn/ | *punʔ /punʔ/ | چار /tʃaːɾ/ | cattāri /tʃəttaːri/ | چار /tʃaːr/ |
| Пять | ប្រំ /pram/ | ប្រាំ /praːm/ | ប្រាំ /ɓram/ | *pɗam /pɗam/ | پنج /pəɲdʒ/ | pañca /pəɲtʃə/ | پنج /pəndʒ/ |
| Сто | សត /sat/ | រយ /rɔːj/ | រយ /ruːəj/ | — | سو /sɔː/ | sataṃ /sətəŋ/ | سو /sɔː/ |
| Привет | សួស្តី /swaˈsɗiː/ | សួស្តី /suəsdəj/ | សួស្តី /suːəsdəj/ | — /—/ | السلام علیکم /əssəlaːm əleːkum/ | namo /namo/ | اسلام علیکم /əsːəlɑːmu ʕəleːkʊm/ |
| Спасибо | អនុមោទនា /ʔanʊmodəˈnaː/ | អរគុណ /ʔɑːkun/ | អរគុណ /ʔɔːkun/ | — /—/ | شکریہ /ʃʊkɾɪjaː/ | anumodanā /anumodanaː/ | شکریہ /ʃʊkɾɪjɑː/ |
| Хороший | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | — /—/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | kusala /kusala/ | چنگا /tʃəŋɡɑː/ |
| Новый | ថ្មី /tʰmiː/ | ថ្មី /tʰməj/ | ថ្មី /tʰmɛj/ | *tmeːʔ /tmeːʔ/ | نواں /nəʋãː/ | nava /nava/ | نواں /nəʋãː/ |
| Красный | ក្រហម /krahom/ | ក្រហម /krɑhɑːm/ | ក្រហម /khɑːm/ | *roːŋ /roːŋ/ | لال /laːl/ | ratta /ratta/ | لال /laːl/ |
| Белый | ស /sɔː/ | ស /sɑː/ | ស /sɑː/ | *ɓɔːk /ɓɔːk/ | چٹا /tʃɪʈːaː/ | seta /setɐ/ | چٹا /tʃɪtːaː/ |
| Чёрный | ខ្មៅ /kʰmɤw/ | ខ្មៅ /kmaw/ | ខ្មៅ /kʰmaw/ | *Cjoŋ /Cjoŋ/ | کالا /kaːlaː/ | kaṇha /kaɳha/ | کالا /kaːɭaː/ |
| Суши | ប្រហុក /prɑhok/ | ស៊ូស៊ី /suː siː/ | — | — | — | — | سوشی /suːʃiː/ |
Страница 1/8
Открыть интерактивную карту: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.
Автор Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Главная LangMap