Català
Kikatalani
Kiromance
Kikatalani (català; ISO 639-3: cat) ni lugha ya Kiromansi inayozungumzwa Andorra, mashariki mwa Hispania, Pyrénées-Orientales ya Ufaransa na Alghero huko Sardinia. Ndicho lugha rasmi pekee ya Andorra, na ni rasmi pamoja na Kihispania cha Kastilia katika Catalonia, Visiwa vya Baleari na Jumuiya ya Valencia, ambako jina lake la kisheria ni Kivalencia; utambuzi wake kwingine hutofautiana. Kina uhusiano wa karibu na Kioksitania na kina makundi ya lahaja za mashariki na magharibi, huku Kivalencia, Kibaleari, lahaja ya kaskazini na Kialghero zikiwa aina kuu za kikanda. Sarufi yake hutofautisha jinsia mbili, hutumia vibainishi na klitiki za viwakilishi, na kwa kawaida hupendelea mpangilio kiima–kitenzi–yambwa ingawa huruhusu mabadiliko. Institut d’Estudis Catalans hudhibiti kiwango cha jumla, huku Acadèmia Valenciana de la Llengua ikidhibiti Kivalencia; usanifishaji wa kisasa unategemea kanuni za tahajia za Pompeu Fabra za 1913 na sarufi ya 1918, pamoja na mapokeo ya fasihi tangu Enzi za Kati.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikatalani
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiromance
| Maana | Kikatalani | Kivalensia | Kioksitani | Kigalisia | Kiaragon | Kiasturia | Kifaransa cha kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | aigua /ajɣwə/ | aigua /ˈajɣwa/ | aiga /ajɡɔ/ | auga /ˈawɣa/ | augua /ˈawɡwa/ | agua /ˈaɣwa/ | eve /ˈɛːvə/ |
| Moto | foc /fɔk/ | foc /fɔk/ | fuòc /fwɔk/ | lume /ˈlume/ | fuego /ˈfweɣo/ | fueu /ˈfweu/ | feu /fø/ |
| Jua | sol /sɔl/ | sol /sɔl/ | solelh /sulɛʎ/ | sol /sɔl/ | sol /sol/ | sol /sol/ | soleil /soˈleʎ/ |
| Mwezi | lluna /ʎunə/ | lluna /ˈʎuna/ | luna /lynɔ/ | lúa /ˈlua/ | luna /ˈluna/ | lluna /ˈʎuna/ | lune /ˈlynə/ |
| Nyota | estrella /əsˈtɾeʎə/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | estèla /esˈtɛlɔ/ | estrela /esˈtɾela/ | estrela /esˈtɾela/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | estoile /esˈtoilə/ |
| Usiku | nit /nit/ | nit /nit/ | nuèch /nɥɛtʃ/ | noite /ˈnojte/ | nueit /nwejt/ | nueche /ˈnwetʃe/ | nuit /nɥit/ |
| Mvua | pluja /ˈpluʒə/ | pluja /ˈpluʒa/ | pluèja /ˈplɥɛdʒɔ/ | choiva /ˈtʃoi̯βa/ | plevia /ˈplebja/ | lluvia /ˈʎuβja/ | pluie /ˈplyjə/ |
| Theluji | neu /nɛw/ | neu /nɛw/ | nèu /nɛw/ | neve /ˈneβe/ | nieu /njew/ | nieve /njeβe/ | noif /nɔif/ |
| Upepo | vent /ben/ | vent /vent/ | vent /ben/ | vento /ˈbento/ | viento /ˈbjento/ | vientu /ˈbjentu/ | vent /vent/ |
| Udongo | terra /ˈtɛrə/ | terra /ˈtɛra/ | tèrra /ˈtɛrɔ/ | terra /ˈtɛra/ | tierra /ˈtjera/ | tierra /ˈtjera/ | terre /ˈtɛrə/ |
| Jiwe | pedra /ˈpeðɾə/ | pedra /ˈpeðɾa/ | pèira /ˈpɛjɾo/ | pedra /ˈpeðɾa/ | piedra /ˈpjeðɾa/ | piedra /ˈpjeðɾa/ | pierre /ˈpjɛrə/ |
| Mlima | muntanya /munˈtaɲə/ | muntanya /munˈtaɲa/ | montanha /munˈtaɲɔ/ | montaña /monˈtaɲa/ | montaña /monˈtaɲa/ | monte /ˈmonte/ | montaigne /munˈtaɲə/ |
| Bahari | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ | mer /mɛr/ |
| Mama | mare /maɾə/ | mare /ˈmaɾe/ | maire /majre/ | nai /naj/ | mai /maj/ | madre /ˈmaðɾe/ | mere /ˈmɛrə/ |
| Baba | pare /paɾə/ | pare /ˈpaɾe/ | paire /ˈpajɾe/ | pai /paj/ | pai /paj/ | padre /ˈpaðɾe/ | pere /ˈpɛrə/ |
| Binti | filla /ˈfiʎə/ | filla /ˈfiʎa/ | filha /ˈfiʎo/ | filla /ˈfiʎa/ | filla /ˈfiʎa/ | fía /ˈfia/ | fille /ˈfiʎə/ |
| Mimi | jo /ʒɔ/ | jo /jɔ/ | ieu /jew/ | eu /ew/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ | je /dʒə/ |
| Wewe | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /ty/ | ti /ti/ | tú /tu/ | tu /tu/ | tu /ty/ |
| Sisi | nosaltres /nuˈzaltrəs/ | nosaltres /noˈzaltɾes/ | nosautres /nuˈzawtres/ | nós /nɔs/ | nusatros /nuˈsatɾos/ | nosotros /noˈsotɾos/ | nos /nɔs/ |
| Jina | nom /nɔm/ | nom /nɔm/ | nom /num/ | nome /ˈnome/ | nombre /ˈnombɾe/ | nome /ˈnome/ | nom /nõ/ |
| Mtu | persona /pərˈsonə/ | persona /peɾˈsona/ | persona /perˈsunɔ/ | persoa /pɛɾˈsoa/ | persona /peɾˈsona/ | persona /peɾˈsona/ | persone /perˈsonə/ |
| Kichwa | cap /kap/ | cap /kap/ | tèsta /ˈtɛsto/ | cabeza /kaˈβeθa/ | cabeza /kaˈβeθa/ | cabeza /kaˈβeθa/ | chief /tʃjɛf/ |
| Jicho | ull /uʎ/ | ull /uʎ/ | uèlh /wɛʎ/ | ollo /ˈoʎo/ | uello /ˈweʎo/ | güeyu /ˈɡweʝu/ | oeil /œʎ/ |
| Sikio | orella /uˈɾeʎə/ | orella /oˈɾeʎa/ | aurelha /awˈɾeʎɔ/ | orella /oˈreʎa/ | orella /oˈɾeʎa/ | oreya /oˈɾeʝa/ | oreille /uˈrɛʎə/ |
| Pua | nas /nas/ | nas /nas/ | nas /nas/ | nariz /naˈɾiθ/ | naso /ˈnaso/ | nariz /naˈɾiθ/ | nes /nes/ |
| Mdomo | boca /ˈbɔkə/ | boca /ˈboka/ | boca /ˈbukɔ/ | boca /ˈbɔka/ | boca /ˈboka/ | boca /ˈboka/ | bouche /ˈbutʃə/ |
| Jino | dent /den/ | dent /dent/ | dent /den/ | dente /ˈdente/ | dient /djent/ | diente /ˈdjente/ | dent /dent/ |
| Ulimi | llengua /ˈʎeŋɡwə/ | llengua /ˈʎeŋɡwa/ | lenga /ˈleŋɡo/ | lingua /ˈliŋɡwa/ | luenga /ˈlweŋɡa/ | llingua /ˈʎiŋɡwa/ | langue /ˈlaŋɡə/ |
| Mkono | mà /ma/ | mà /ma/ | man /ma/ | man /maŋ/ | man /man/ | mano /ˈmano/ | main /mɛ̃j/ |
| Mguu | peu /pɛw/ | peu /pɛw/ | pè /pɛ/ | pé /pɛ/ | piet /pjet/ | pie /pje/ | pié /ˈpiɛ/ |
| Moyo | cor /kɔɾ/ | cor /kɔɾ/ | còr /kɔr/ | corazón /koɾaˈθoŋ/ | corazón /koɾaˈθon/ | corazón /koɾaˈθon/ | cuer /kwɛr/ |
| Mfupa | os /ɔs/ | os /ɔs/ | òs /ɔs/ | óso /ˈɔso/ | güeso /ˈɣweso/ | güesu /ˈɡwesu/ | os /ɔs/ |
| Damu | sang /saŋ/ | sang /saŋk/ | sang /saŋ/ | sangue /ˈsaŋɡe/ | sangre /ˈsaŋɡɾe/ | sangre /ˈsaŋɡɾe/ | sanc /sãnk/ |
| Kinyesi | caca /ˈkakə/ | caca /ˈkaka/ | cacà /kaˈka/ | caca /ˈkaka/ | caca /ˈkaka/ | caca /ˈkaka/ | merde /ˈmɛrdə/ |
| Upendo | amor /əmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /amur/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmor/ |
| Mti | arbre /aɾbɾə/ | arbre /ˈaɾbɾe/ | arbre /arbre/ | árbore /ˈaɾβoɾe/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ | arbre /ˈarbrə/ |
| Mbwa | gos /ɡos/ | gos /ɡos/ | can /ka/ | can /kaŋ/ | can /kan/ | perru /ˈperu/ | chien /tʃjɛn/ |
| Paka | gat /ɡat/ | gat /ɡat/ | gat /ɡat/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gatu /ˈɡatu/ | chat /tʃat/ |
| Samaki | peix /peʃ/ | peix /pejʃ/ | peis /pejs/ | peixe /ˈpejʃe/ | peix /pejʃ/ | pexe /ˈpeʃe/ | poisson /pwɛˈsõn/ |
| Ndege | ocell /uˈseʎ/ | ocell /oˈseʎ/ | aucèl /auˈsɛl/ | paxaro /ˈpaʃaɾo/ | paixaro /paˈʃaɾo/ | páxaru /ˈpaʃaɾu/ | oisel /ɔiˈzɛl/ |
| Kipepeo | papallona /pəpəˈʎonə/ | papallona /papaˈʎona/ | parpalhòl /paɾpaˈʎɔl/ | bolboreta /bolβoˈɾeta/ | paxarela /paʃaˈɾela/ | caparina /kapaˈɾina/ | papeillon /papeˈʎõn/ |
| Yai | ou /ɔw/ | ou /ɔw/ | uòu /jɔw/ | ovo /ˈɔβo/ | uego /ˈweɣo/ | güevu /ˈɡweβu/ | uef /œf/ |
| Dubu | ós /os/ | ós /os/ | ors /uɾs/ | oso /ˈoso/ | onso /ˈonso/ | osu /ˈosu/ | ors /ors/ |
| Farasi | cavall /kəˈβaʎ/ | cavall /kaˈvaʎ/ | caval /kaˈβal/ | cabalo /kaˈβalo/ | caballo /kaˈβaʎo/ | caballu /kaˈβaʎu/ | cheval /tʃəˈval/ |
| Nyumba | casa /kazə/ | casa /ˈkaza/ | ostal /ustal/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | maison /maiˈzõn/ |
| Maziwa | llet /ʎet/ | llet /ʎet/ | lach /lats/ | leite /ˈlejte/ | leit /lejt/ | lleche /ˈʎetʃe/ | lait /lajt/ |
| Asali | mel /mɛl/ | mel /mɛl/ | mèl /mɛl/ | mel /mɛl/ | miel /mjel/ | miel /mjel/ | miel /mjɛl/ |
| Chumvi | sal /sal/ | sal /sal/ | sau /saw/ | sal /sal/ | sal /sal/ | sal /sal/ | sel /sɛl/ |
| Mvinyo | vi /bi/ | vi /vi/ | vin /vi/ | viño /ˈbiɲo/ | vin /bin/ | vinu /ˈbinu/ | vin /vin/ |
| Mchele | arròs /əˈros/ | arròs /aˈrɔs/ | ris /ris/ | arroz /aˈɾoθ/ | arroz /aˈroθ/ | arroz /aˈroθ/ | ris /ris/ |
| Chokoleti | xocolata /ʃukuˈlatə/ | xocolate /tʃokoˈlate/ | chocolat /tʃukuˈla/ | chocolate /tʃokoˈlate/ | chicolate /tʃikoˈlate/ | chicolate /tʃikoˈlate/ | — |
| Chuma | ferro /ˈfɛru/ | ferro /ˈfɛro/ | fèrre /ˈfɛre/ | ferro /ˈfɛro/ | fierro /ˈfjero/ | fierro /ˈfjero/ | fer /fɛr/ |
| Gurudumu | roda /ˈrɔðə/ | roda /ˈrɔða/ | ròda /ˈrɔdo/ | roda /ˈrɔða/ | rueda /ˈrweða/ | rueda /ˈrweða/ | roe /ˈrɔə/ |
| Hariri | seda /ˈsɛðə/ | seda /ˈseða/ | seda /ˈsedɔ/ | seda /ˈseðɐ/ | seda /ˈseda/ | seda /ˈseða/ | soie /ˈsojə/ |
| Kitabu | llibre /ˈʎiβɾə/ | llibre /ˈʎibɾe/ | libre /ˈliβɾe/ | libro /ˈliβɾo/ | libro /ˈliβɾo/ | llibru /ˈʎiβɾu/ | livre /ˈlivrə/ |
| Kula | menjar /mənʒa/ | menjar /meɲˈdʒaɾ/ | manjar /mandʒa/ | comer /koˈmeɾ/ | minchar /minˈtʃaɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | mangier /manˈdʒjer/ |
| Kunywa | beure /bewɾə/ | beure /ˈbewɾe/ | béure /bewre/ | beber /beˈβeɾ/ | beber /beˈβeɾ/ | beber /beˈβeɾ/ | boivre /ˈbojvrə/ |
| Kulala | dormir /durˈmi/ | dormir /doɾˈmiɾ/ | dormir /durˈmi/ | durmir /duɾˈmiɾ/ | dormir /doɾˈmiɾ/ | dormir /dorˈmir/ | dormir /dorˈmir/ |
| Moja | un /un/ | un /un/ | un /yn/ | un /uŋ/ | uno /ˈuno/ | ún /un/ | un /yn/ |
| Mbili | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dus/ | dous /dows/ | dos /dos/ | dos /dos/ | deus /døs/ |
| Tatu | tres /tɾes/ | tres /tɾes/ | tres /tɾes/ | tres /tɾes/ | tres /tɾes/ | tres /tɾes/ | treis /trejs/ |
| Nne | quatre /ˈkwatɾə/ | quatre /ˈkwatɾe/ | quatre /ˈkwatɾe/ | catro /ˈkatɾo/ | quatro /ˈkwatɾo/ | cuatro /ˈkwatɾo/ | quatre /ˈkwatrə/ |
| Tano | cinc /siŋ/ | cinc /siŋk/ | cinc /siŋ/ | cinco /ˈθiŋko/ | cinco /ˈθiŋko/ | cinco /ˈθiŋko/ | cinc /tsink/ |
| Mia | cent /sen/ | cent /sent/ | cent /sen/ | cen /θeŋ/ | cient /θjent/ | cien /θjen/ | cent /tsent/ |
| Habari | hola /ɔlə/ | hola /ˈola/ | adieu /adjew/ | ola /ˈɔla/ | hola /ˈola/ | hola /ˈola/ | salut /saˈlyt/ |
| Asante | gràcies /ɡɾasiəs/ | gràcies /ˈɡɾasies/ | mercés /merses/ | grazas /ˈɡɾaθas/ | gracias /ˈɡɾaθjas/ | gracies /ˈɡɾaθjes/ | merci /mɛrˈsi/ |
| Nzuri | bo /bɔ/ | bo /bɔ/ | bon /bu/ | bo /bɔ/ | bueno /ˈbweno/ | bonu /ˈbonu/ | bon /bõn/ |
| Mpya | nou /nɔw/ | nou /nɔw/ | nòu /nɔw/ | novo /ˈnɔβo/ | nuevo /ˈnweβo/ | nuevu /ˈnweβu/ | novel /noˈvɛl/ |
| Nyekundu | vermell /bərˈmeʎ/ | roig /rɔtʃ/ | roge /ˈrudʒe/ | vermello /beɾˈmeʎo/ | royo /ˈrojo/ | bermeyu /beɾˈmeʝu/ | roge /ˈrodʒə/ |
| Nyeupe | blanc /blaŋ/ | blanc /blaŋk/ | blanc /blaŋ/ | branco /ˈbɾaŋko/ | blanco /ˈblaŋko/ | blancu /ˈblaŋku/ | blanc /blank/ |
| Nyeusi | negre /ˈneɣɾə/ | negre /ˈneɣɾe/ | negre /ˈneɣɾe/ | negro /ˈneɣɾo/ | negro /ˈneɣɾo/ | negru /ˈneɣɾu/ | noir /ˈnojr/ |
| Kijani | verd /bɛrt/ | verd /vɛɾt/ | verd /bet/ | verde /ˈbeɾðe/ | verde /ˈbeɾde/ | verde /ˈbeɾðe/ | vert /vɛrt/ |
| Buluu | blau /blaw/ | blau /blaw/ | blau /blaw/ | azul /aˈθul/ | azul /aˈθul/ | azul /aˈθul/ | — |
| Kekeo | cucut /kuˈkut/ | cucut /kuˈkut/ | cocut /kuˈkyt/ | cuco /ˈkuko/ | cuculo /kuˈkulo/ | cuquiellu /kuˈkjeʎu/ | cucu /kuˈky/ |
| Woof | bub-bub /bup bup/ | bub-bub /ˌbubˈbup/ | bau-bau | guau guau /ɡwaw ɡwaw/ | guau guau | guau | — |
| Kokoriko | quiquiriquic /kikiriˈkik/ | quiquiriquic /kikiɾiˈkik/ | cacaracà /kakaɾaˈka/ | quiquiriquí /kikiɾiˈki/ | quiquiriquí | quiquiriquí | — |
| Kompyuta | ordinador /uɾðinəˈðo/ | ordinador /oɾðinaˈðoɾ/ | ordinator /urdinaˈtu/ | ordenador /oɾðenaˈðoɾ/ | ordinador /oɾðinaˈðoɾ/ | ordenador /oɾðenaˈðoɾ/ | — |
| Wi-Fi | wifi /ˈwifi/ | wifi /ˈwifi/ | — | wifi /ˈwifi/ | Wi-Fi | wifi /ˈwifi/ | — |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | harenc sor /aˈrɛŋk ˈsɔr/ |
| Chai | te /tɛ/ | te /te/ | tè /tɛ/ | té /tɛ/ | te /te/ | té /te/ | — |
| Kahawa | cafè /kəˈfɛ/ | café /kaˈfe/ | cafè /kaˈfɛ/ | café /kaˈfɛ/ | café /kaˈfe/ | café /kaˈfe/ | — |
| Sukari | sucre /ˈsukɾə/ | sucre /ˈsukɾe/ | sucre /ˈsykɾe/ | azucre /aˈθukɾe/ | zucre /ˈθukɾe/ | azucre /aˈθukɾe/ | çucre /ˈtsykrə/ |
| Chungwa | taronja /təˈɾɔɲʒə/ | taronja /taˈɾɔɲdʒa/ | irange /iˈɾandʒe/ | laranxa /laˈɾaŋʃa/ | narancha /naˈɾantʃa/ | naranxa /naˈɾaŋʃa/ | orenge |
| 99 | noranta-nou /nuˈɾantə ˈnɔw/ | noranta-nou /noˈɾanta ˈnɔw/ | nonanta-nòu /nuˈnantɔ ˈnɔw/ | noventa e nove /noˈβɛnta e ˈnoβe/ | — | noventa y nueve /noˈβenta i ˈnweβe/ | nonante et nuef /noˈnantə e ˈnwɛf/ |
| Dopamini | dopamina /dupəˈminə/ | dopamina /dopaˈmina/ | dopamina /dupaˈminɔ/ | dopamina /dopaˈmina/ | dopamina /dopaˈmina/ | dopamina /dopaˈmina/ | — |
| Alama ya @ | arrova /əˈrɔβə/ | arrova /aˈrɔva/ | arròba /aˈrɔβɔ/ | arroba /aˈrɔβɐ/ | arroba /aˈroβa/ | arroba /aˈroβa/ | — |
| Kicheko mtandaoni | hahaha /hahaha/ | — | — | — | — | — | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha za uainishaji ule ule
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap