คำว่า galaxy แปลว่า “แห่งน้ำนม” มาจากภาษากรีก Γαλαξίας (ɣalaˈksias) ย่อจาก galaxías kýklos “วงแหวนน้ำนม” จาก gala “นม” ภาษาละตินแปลเป็น via lactea ภาษาอังกฤษแปลต่อเป็น Milky Way นักดาราศาสตร์ที่พูดภาษาอังกฤษว่า our galaxy, the Milky Way จึงพูดเรื่องเดียวกันซ้ำสองรอบ บนแผนที่ 140 ช่องเห็นนม แต่ 104 ช่องเห็นแม่น้ำ 69 ช่องเห็นถนน 19 ช่องเห็นฟาง และ 18 ช่องเห็นทางของนก
วงแหวนน้ำนม
ชื่อกรีกมีเรื่องเล่าติดมาด้วย ตามที่เล่ากันทั่วไป เฮราคลีสตอนเป็นทารกดูดนมเฮราโดยนางไม่รู้ตัว เมื่อนางผลักเขาออก นมนิดหนึ่งก็กระเซ็นขึ้นฟ้า ตินโตเรตโตวาดภาพนี้ราวปี 1575 ยุโรปรับภาพนี้มาพร้อมกับคำละติน ภาษาฝรั่งเศส Voie lactée ภาษาเยอรมัน Milchstraße ภาษารัสเซีย Млечный Путь (ˈmlʲetɕnɨj ˈputʲ) ภาษาเวลส์ Llwybr Llaethog
เอเชียตะวันออกมองแถบเดียวกันแล้วเห็นเป็นสายน้ำ ภาษาจีนกลาง 银河 (in˧˥ xɤ˧˥) และภาษาเวียดนาม Ngân Hà คือ “แม่น้ำเงิน” ภาษาเกาหลี 은하수 (ɯnhasu) เติมคำว่าน้ำ ภาษาญี่ปุ่น 天の川 (amanoɡawa) คือ “แม่น้ำสวรรค์” แม่น้ำสายนี้เป็นหัวใจของเรื่องรัก ในนิทานจีนเรื่องหนุ่มเลี้ยงวัวกับสาวทอผ้า คู่รักซึ่งเป็นดาวอัลแทร์กับเวกาถูกแยกอยู่คนละฝั่ง ปีละครั้ง ในวันที่เจ็ดเดือนเจ็ดจันทรคติ อีกาและนกกางเขนจะต่อสะพานให้ได้พบกัน นั่นคือเทศกาลชีซี ในญี่ปุ่นเรียกทานาบาตะ
ฟางที่ขโมยมา
ในโลกเติร์กและอาหรับ และบางส่วนของบอลข่าน แถบนี้คือรอยของที่ใครทำหล่นไว้ ภาษาตุรกี Samanyolu คือ “ถนนฟาง” ภาษาอาหรับ درب التبانة (darb attabbaːna) คือทางของคนขนฟาง ถนนที่เกลื่อนฟางแห้ง ภาษามาซิโดเนีย Кумова Слама (ˈkumɔva ˈsɫama) คือฟางของพ่อทูนหัว ตำนานเซอร์เบียที่ใช้ชื่อเดียวกันมีตัวโจรด้วย พ่อทูนหัวคนหนึ่งขโมยฟางของอีกคนแล้วทำหล่นตลอดทาง พระเจ้าจึงเอาฟางไปวางไว้บนฟ้าเป็นคำเตือนตลอดกาล ฉบับอาร์เมเนียให้โจรเป็นเทพวาฮากน์ ผู้เอาฟางจากกษัตริย์อัสซีเรียในฤดูหนาว ชาวเชอโรกีเล่าถึงหมาตัวหนึ่งกับแป้งข้าวโพดที่ขโมยมา และชื่อแปลว่า “ที่หมาวิ่ง”
นกและเกวียน
สำหรับชาวฟินน์และชาวเอสโตเนีย แถบนี้มีประโยชน์จริง ภาษาฟินแลนด์ linnunrata และภาษาเอสโตเนีย Linnutee คือ “ทางของนก” เพราะเห็นนกอพยพบินตามมันลงใต้ไปยัง Lintukoto บ้านของนก ภาษาลิทัวเนีย Paukščių Takas มีความหมายเดียวกัน
บางภาษาเห็นเป็นถนนที่ใช้สัญจรจริง ภาษายูเครน Чумацький Шлях (tʃʊˈmatsʲkɪj ˈʃlʲax) คือทางของชูมัก ตั้งตามพ่อค้าเกวียนที่ขนเกลือ ปลา และธัญพืช และวลีเดียวกันเป็นชื่อเส้นทางการค้าจริงจากไครเมีย ใช้จนถึงปลายศตวรรษที่ 19 ภาษาสโลวีเนีย Rimska cesta คือถนนโรมัน ภาษาฮังการีนอกจาก Tejút ธรรมดาแล้ว ยังมีถนนของทหาร บน Hadak Útja ถนนของนักรบ เจ้าชายชาบาควบลงจากฟ้าเมื่อชาวเซเกยถูกคุกคาม และดาวคือประกายไฟจากเกือกม้า ภาษาสวีเดน Vintergatan คือ “ถนนฤดูหนาว” มีบันทึกตั้งแต่ปี 1579 บางทีคนทำนายอากาศอาจดูรูปร่างของมันเพื่อทายฤดูหนาว แต่ไม่มีใครรู้ว่าชื่อนี้มาจากไหน
“ช่อง” คือรายการของภาษาหรือสำเนียงหนึ่งบนแผนที่