ladybird ในภาษาอังกฤษไม่ใช่นก และ lady ในที่นี้คือพระแม่มารี คนอังกฤษเรียกแมลงนี้ว่า “นกของพระแม่” จึงได้ชื่อ ladybird ในสหรัฐฯ กลายเป็น ladybug ส่วนนักกีฏวิทยานิยม lady beetle เพื่อไม่ให้สับสนกับมวน ที่สะดุดตาคือมีหลายภาษาตั้งชื่อทางศาสนาให้แมลงชนิดเดียวนี้ บนแผนที่มี 98 ช่อง
ด้วงของมารีย์
แค่ชื่อที่โยงกับมารีย์อย่างเดียวก็ยาวเป็นหางว่าวแล้ว ภาษาเยอรมัน Marienkäfer คือ “ด้วงของมารีย์” ภาษานอร์เวย์ marihøne คือ “แม่ไก่ของมารีย์” ภาษาสเปน mariquita คือราว ๆ “มารีย์น้อย” จากชื่อเล่นของ María และภาษาลัตเวีย mārīte ก็เป็นรูปย่อจาก Māra รูปหนึ่งของ Marija ภาษามาซิโดเนีย бубамара (bubaˈmara) อยู่ในกลุ่มนี้
บางภาษาไปสูงกว่านั้นอีก ภาษาดัตช์ lieveheersbeestje คือสัตว์น้อยของพระเจ้าที่รัก ภาษารัสเซีย божья коровка (ˈboʐjə kɐˈrofkə) คือ “วัวน้อยของพระเจ้า” ภาษาไอริช bóín Dé ใช้ภาพเดียวกัน และคำเก่าภาษาโปแลนด์ก็เช่นกัน ภาษาฮีบรูมีฉบับของตน פרת משה רבינו (paʁat moʃe rabenu) คือ “วัวของโมเสสครูของเรา” ภาษากรีก πασχαλίτσα (pasxaˈlitsa) สร้างจาก πασχαλιά (paschaliá) ซึ่งหมายถึงทั้งไลแลคและช่วงอีสเตอร์ ภาษาสวีเดน nyckelpiga คือ “สาวใช้ถือกุญแจ” และอีกชื่อ Himmelska nycla แปลว่า “กุญแจสวรรค์” เข้ากับความคิดว่าแมลงเหล่านี้เป็นผู้เฝ้าประตูสวรรค์
แมลงของดวงอาทิตย์
กลุ่มเล็ก ๆ สิบช่องแหงนมองดวงอาทิตย์ ภาษาญี่ปุ่น 天道虫 (tentoːmɯɕi) ต่อ tentō ดวงอาทิตย์หรือทางสวรรค์ เข้ากับคำว่าแมลง ทฤษฎีหนึ่งว่ามันบินขึ้นหาดวงอาทิตย์ อีกทฤษฎีว่ามันเกาะกิ่งหันหน้าสู่ฟ้า ภาษายูเครน сонечко (ˈsɔnetʃkɔ) เป็นคำเรียกดวงอาทิตย์อย่างเอ็นดูด้วย และภาษาเช็ก slunéčko อยู่เส้นทางเดียวกัน
อีก 112 ช่องคิดชื่อกันเองคนละแบบ ภาษาฝรั่งเศส coccinelle มาจากละตินวิทยาศาสตร์ โดยอิงคำว่าแดงสด จึงพูดถึงสี และปีแยร์ อ็องเดร ลาเทรย์ใช้แนวเดียวกันตั้งชื่อวงศ์ Coccinellidae ปี 1807 สีนี้มีหน้าที่ของมัน แดงจุดดำบอกผู้ล่าว่าแมลงนี้รสชาติแย่ ภาษาฟินแลนด์ leppäkerttu รวมคำโบราณว่าเลือดกับชื่อหญิง Kerttu ภาษาฮังการี katicabogár คือ “แมลงแคที” จากชื่อเล่นของ Katalin ภาษาเกาหลี 무당벌레 (mudaŋbʌlle) คือ “แมลงหมอผี” มักอธิบายด้วยสีแดงของชุดพิธีหมอผี ภาษาตุรกี uğur böceği คือ “แมลงโชค” เพราะเชื่อกันว่านำโชคดี
บินไปเถอะ
ในคติชาวบ้านยุโรป โชค ความรัก และการทำนายอากาศล้วนผูกอยู่กับแมลงนี้ รวมทั้งนิสัยชอบพูดกับมันด้วย เด็กอังกฤษท่องว่า เต่าทองเอ๋ยบินกลับบ้าน บ้านเจ้าไฟไหม้แล้ว ชื่อฮังการีอยู่รอดในเพลงกล่อมเด็กที่แปลว่า “แคที บินไปเถอะ” ตัวอย่างในพจนานุกรมรัสเซียก็มีว่า เต่าทองเอ๋ย บินขึ้นฟ้าไป สามภาษาสั่งแมลงตัวจิ๋วตัวเดียวกันด้วยคำสั่งเดียวกัน
“ช่อง” คือรายการของภาษาหรือสำเนียงหนึ่งบนแผนที่