จะขอน้ำตาลเป็นภาษาฮินดี คุณต้องพูดว่า चीनी (tʃiːniː) “ของจีน” น่าแปลกสำหรับภาษาอินเดีย เพราะอินเดียคือผู้มอบคำเรียกน้ำตาลให้โลก และน้ำตาลก็ทำขึ้นครั้งแรกที่นั่น คำว่า cīnī สร้างจากชื่อจีนกับปัจจัยคุณศัพท์ธรรมดา และหมายเหตุของแผนที่ยกเครดิตให้เทคนิคการฟอกน้ำตาล คำเดียวกันนี้ยังหมายถึงคนจีนในภาษาฮินดี เช่นในคำขวัญเก่า हिन्दी चीनी भाई भाई “ชาวอินเดียและชาวจีนเป็นพี่น้องกัน” ประเทศต้นตำรับจึงเรียกของขาว ๆ นี้ตามชื่อประเทศอื่น
กรวด
คำที่โด่งดังคือภาษาสันสกฤต śarkarā ซึ่งแปลว่าเม็ดทรายและกรวดด้วย ก็คือผลึกนั่นเอง มันไปทางตะวันตกเป็นภาษาเปอร์เซีย شکر (ʃeˈkæɾ) และภาษาอาหรับ سكر (ˈsukkar) แล้วละตินยุคกลางรับต่อจากที่นั่น ให้ภาษาอังกฤษ sugar ภาษาฝรั่งเศส sucre ภาษาเยอรมัน Zucker ตามด้วยภาษาตุรกี şeker และภาษาโปแลนด์ cukier เส้นทางนี้มี 429 ช่อง จึงใหญ่ที่สุดบนแผนที่ วิกิพจนานุกรมเสริมเกร็ดในตระกูลว่า คำนี้เป็นญาติกับภาษากรีก krókē “ก้อนกรวด” กรวดเดียวกับที่อยู่ใน crocodile คำอังกฤษ jaggery น้ำตาลทรายแดงหยาบ ก็เป็นอีกแขนงของ śarkarā ผ่านภาษามาลายาลัมหรือทมิฬและชาวโปรตุเกส
สเปนและโปรตุเกสรับมาเกินไปหน่อย พวกเขายืมคำอาหรับพร้อมคำนำหน้านาม as-sukkar ภาษาสเปน azúcar และภาษาโปรตุเกส açúcar จึงแปลตรงตัวว่า “น้ำตาลนั้น” ก่อนที่คุณจะเติมคำนำหน้านามของตัวเอง ภาษาสเปนนำคำนี้ไปฟิลิปปินส์ กลายเป็นภาษาตากาล็อก asukal เส้นทางนั้นมี 108 ช่อง ภาษามอลตาเป็นกรณีแปลก เพราะเป็นภาษาเซมิติกที่น่าจะเก็บรูปอาหรับไว้ แต่ zokkor กลับมาผ่านภาษาซิซิลีโดยคำนำหน้านามหายไปแล้ว
คำว่า “จีน” อีกคำ
เส้นทาง “จีน” 31 ช่องวางทับอยู่บนเส้นทางเก่าพอดี ภาษาฮินดี ภาษาเบงกาลี চিনি (tʃini) และภาษาสิงหล සීනි (siːni) อยู่บนเส้นทางนี้ ติดกันนั้น ภาษามราฐี साखर (ˈsaːkʰəɾ) และภาษาทมิฬ சர்க்கரை (sarkːaɾai) ยังอยู่กับ śarkarā ไม่เคยออกจากบ้าน
สันสกฤตอีกสองคำ และจีนอีกหนึ่ง
ภาษาสันสกฤตยังมีคำอื่นให้อีก Khaṇḍa “ชิ้น” ไปทางตะวันตกผ่านภาษาเปอร์เซีย kand และภาษาอาหรับ กลายเป็นคำอังกฤษ candy ดังนั้น sugar กับ candy คือคำสันสกฤตสองคำที่ไปคนละทาง ภาษาปัญจาบ ਖੰਡ (kʰəɳɖ˥) เก็บไว้ที่บ้าน และภาษาคาซัค қант (qɑnt) พากลับทางตะวันออกผ่านเปอร์เซีย Guḍa “น้ำตาลงบ” ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ เป็นภาษามลายู gula บนเส้นทาง 29 ช่อง
แล้วประเทศที่อยู่ในคำฮินดีล่ะ จีนไม่ได้ยืมชื่อจากใครเลย 糖 (tʰɑŋ˧˥) เป็นคำของจีนเอง มี 109 ช่อง และส่งต่อไปยังภาษาญี่ปุ่น 砂糖 (satoː) ภาษาเกาหลี 설탕 (sʌltʰaŋ) และภาษาเวียดนาม đường ภาษาไทยไปอีกทาง น้ำตาล มาจากต้นตาล และ -taan ที่ท้ายคำก็คือต้นไม้นั้น ไม่ใช่ 糖 ของจีน ถึงจะฟังคล้ายแค่ไหนก็ตาม
“ช่อง” คือรายการของภาษาหรือสำเนียงหนึ่งบนแผนที่