ภาษาอังกฤษ butter สืบย้อนไปถึงคำกรีกที่แปลว่า “ชีสวัว” ภาษากรีกโบราณ βούτυρον (bǔːtyːron) คือ βοῦς (boûs) “วัว” บวก τυρός (tyrós) “ชีส” ภาษากรีกปัจจุบันยังพูดว่า βούτυρο (ˈvutiɾo) ภาษาละตินยืมคำนี้ไปเป็น butyrum และจากละตินก็เกิดภาษาเยอรมัน Butter ภาษาฝรั่งเศส beurre และภาษาอิตาลี burro ซึ่งถ้าเป็นภาษาสเปนจะแปลว่าลา เส้นทางนี้มี 180 ช่อง ใหญ่ที่สุดบนแผนที่ แล้วภาษาอังกฤษกับฝรั่งเศสก็พาคำนี้ไปไกลกว่านั้นอีก ภาษาญี่ปุ่น バター (bataː) และภาษาเกาหลี 버터 (pʌtʰʌ) มาจากอังกฤษ ส่วนภาษาเวียดนาม bơ มาจาก beurre ของฝรั่งเศส
ของที่เอาไว้ทา
แนวคิดที่สองมาจากคำกริยา ใน 62 ช่อง เนยคือของที่เอาไว้ทา ภาษารัสเซีย масло (ˈmasɫə) เป็นญาติกับ мазать (mazat) “ทา” และคำรัสเซียคำนี้ยังใช้เรียกน้ำมันพืชและน้ำมันแร่ด้วย ภาษาเดนมาร์ก smør เป็นคำร่วมเชื้อสายกับ smear “ทา” ของอังกฤษ ภาษาลัตเวีย sviests เดิมเป็นรูปกริยาที่แปลว่า “สิ่งที่ถูกทา” ตามข้อเสนอหลักของวิกิพจนานุกรม กริยาต้นทางของคำนี้มาจากรากที่แปลว่า “เป็นเงา” เพราะคนทาน้ำมันลงบนของเพื่อให้ขึ้นเงา ภาษาโรมาเนีย unt มาจากภาษาละติน ūnctum ที่แปลว่าขี้ผึ้งทาตัว และภาษาไอริช im เป็นญาติกับภาษาละติน unguen ที่แปลว่าไขทาลื่น ภาษาฮินดี मक्खन (məkkʰən) ย้อนผ่านภาษาปรากฤตไปถึงภาษาสันสกฤต mrakṣaṇa “ขี้ผึ้งทาตัว” คำนี้เบียดรูปฮินดีเก่า mākhan ออกไปจากทุกที่ เหลือไว้เพียงวลีเดียวคือ mākhan-cor “โจรขโมยเนย” ซึ่งเป็นสมญาของพระกฤษณะ
ไขมัน น้ำมัน และเนยใส
ภาษาอื่น ๆ จัดเนยไว้ในหมวดไขมัน ภาษาคาซัค май (maj) แปลได้ทั้งเนยและน้ำมัน ภาษาตุรกี tereyağı มี yağ “ไขมัน น้ำมัน” อยู่ข้างใน ส่วนครึ่งแรกยังเถียงกันอยู่ บางแหล่งว่ามาจากภาษาเปอร์เซีย kare “เนย” บางแหล่งว่ามาจากคำเปอร์เซียที่แปลว่า “สด” ภาษาจีนกลาง 黄油 (xuaŋ˧˥ jou˧˥) คือ “น้ำมันเหลือง” ภาษากวางตุ้ง 牛油 (ŋɐu˨˩ jɐu˨˩) คือ “น้ำมันวัว” ซึ่งยังแปลว่าไขวัวด้วย วัวของ βούτυρον จึงโผล่มาอีกครั้ง ในอินเดียใต้ ฐานของคำคือเนยใสหรือกี ภาษาทมิฬ வெண்ணெய் (ʋɛɳːɛj) คือ veṇ “ขาว” บวก ney “เนยใส” ภาษากันนาดา ಬೆಣ್ಣೆ (beɳːe) ภาษามาลายาลัม വെണ്ണ (ʋeɳɳɐ) และภาษาเตลูกู వెన్న (ʋenːa) เป็นคำเดียวกัน คำไทย เนย เอามาแค่ครึ่งหลัง คือภาษาทมิฬ நெய் (ney) “เนยใส”
ฟินแลนด์กับคาบสมุทรไอบีเรีย
ยังมีคำเก่าอีกสองคำที่เป็นตัวของตัวเอง ภาษาฟินแลนด์ voi ภาษาฮังการี vaj ภาษาอุดมูร์ต вӧй (ʋɘj) และซามิเหนือ vuodja ล้วนย้อนไปถึงฟินโน-อูกริกดั้งเดิม *waje เส้นทางของคำนี้มี 27 ช่อง กระจายอยู่ทั่วยุโรปตอนเหนือและรัสเซีย ในภาษาฟินแลนด์ voi ยังเป็นคำอุทานแสดงความเห็นใจ หรือใช้นำหน้าคำสบถ ทางตะวันตก ภาษาสเปนกับภาษาโปรตุเกสมี manteca และ manteiga ซึ่งเป็นคำที่ไม่แน่ชัดว่ามาจากไหน และอาจเก่ากว่ายุคโรมัน ในสเปน manteca ทุกวันนี้หมายถึงน้ำมันหมู และเนยคือ mantequilla “manteca น้อย” แต่แถบริโอเดลาพลาตาและในปารากวัย manteca ยังหมายถึงเนยอยู่ ชาวโปรตุเกสพาคำของตนไปถึงเอเชีย ภาษาอินโดนีเซีย mentega มาจาก manteiga ส่วนภาษาตากาล็อก mantekilya มาจากภาษาสเปน mantequilla เส้นทางนี้มี 87 ช่อง
ภาษาอาร์เมเนีย կարագ (kɑˈɾɑkʰ) ยืมมานานแล้วจากภาษาเปอร์เซียกลาง ซึ่งเป็นต้นทางของภาษาเปอร์เซีย کره (kæˈɾe) บางคำยังมีความหมายที่สองติดมา ภาษาอาหรับ زبدة (zubda) ยังแปลว่าหัวกะทิในความหมายเปรียบ คือส่วนที่ดีที่สุดหรือแก่นของเรื่อง ภาษาฮีบรู חמאה (χemˈʔa) ในคัมภีร์ไบเบิลหมายถึงนมเปรี้ยวข้นหรือชีส ภาษาพม่า ထောပတ် (tʰɔ́baʔ) ยังเป็นชื่อกล้วยพันธุ์พื้นเมืองด้วย ใน 84 ช่องที่ไม่มีภาพเบื้องหลังบันทึกไว้ มีภาษาสวาฮีลี siagi และภาษาบาสก์ gurin รวมอยู่ด้วย
“ช่อง” คือรายการของภาษาหรือสำเนียงหนึ่งบนแผนที่