Haqniqdoq
哈尼語
漢藏語系
哈尼語係雲南—越南—老撾邊境地區一種重要嘅彝語支藏緬語言,喺呢三個國家共有約150萬使用者。哈尼人因佢哋嘅紅河哈尼梯田(2013年聯合國教科文組織世界遺產)而舉世聞名——呢個係位於雲南南部哀牢山山坡上、有1300年歷史嘅梯田種稻系統,被視為世界上最壯觀嘅農業景觀之一。喺語言學上,哈尼語具有典型嘅彝語支特徵:聲調(3個聲調)、量詞—名詞結構,以及一套關於梯田種稻同山地生態嘅豐富詞彙。哈尼拼音正字法(1957年)提供咗標準化嘅讀寫系統。
使用地區
哈尼語嘅87個核心詞
來源
單詞比較
相關語言比較:漢藏語系
| 意思 | 哈尼語 | 阿卡語 | 彝語 | 基諾語 | 阿昌語 | 載瓦語 | 阿哲語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | wulquvq /u˥˥tɕʰu˧˩/ | i cuq /i˥tɕṵ˨˩/ | ꒉ /ʑɿ˧˧/ | ji31tʃho55 /ji˧˩tʃʰo˥˥/ | ti55 /ti˥˥/ | wuì /ʋui˥˩/ | ʐitɕɪ /ʐi˨˨tɕɪ˧˧/ |
| 火 | miqzaq /mi˧˩dza˧˩/ | mi dza /mi˨˩dza˨˩/ | ꃆꄔ /mu˨˩tu˥/ | mi33 /mi˧˧/ | poi31 /poi˧˩/ | myi /mji˨˩/ | mɯtɯ /mɯ˥˥tɯ˥˥/ |
| 日頭 | naolma /nɔ˥˥ma˧˧/ | nah ma /nɔ˥ma˧/ | ꉘꁮ /ho˧˧bu˧˧/ | ȵɔ35 /ɲɔ˧˥/ | ni31 mɔ31 /ni˧˩ mɔ˧˩/ | buì /pui˥˩/ | lodʐi /lo˨˩dʐi˨˨/ |
| 月光 | bala /ba˧˧la˧˧/ | ba la /ba˧la˧/ | ꆪ /ɬɯ˨˩/ | pu33ɬa44 /pu˧˧ɬa˦˦/ | pʰă31 lɔʔ31 /pʰă˧˩ lɔʔ˧˩/ | lhamó /lŏ̱˥˥mo˥˥/ | lobo /lo˨˨bo˨˨/ |
| 星 | aqgeel /a˧˩ɡɯ˥˥/ | aqgeu /a˨˩ɡɯ˥/ | ꃅꏸ /mu˧˧tɕɿ˧˧/ | pu33ke33 /pu˧˧ke˧˧/ | kʰʐə55 /kʰʐə˥˥/ | kyoi /kjoi˥˥/ | kɛzo /kɛ˧˧zo˨˩/ |
| 夜晚 | aoqqivq /ɔ˧˩tɕi˧˩/ | uchi /u˧tɕi˧/ | ꃅꌋ /mu˧˧si˧˧/ | mi33tɕhø33 /mi˧˧tɕʰø˧˧/ | ni31 tɕʰot35 /ni˧˩ tɕʰot˧˥/ | myinle /mjin˥˥le˨˩/ | kumo /kʰu˧˧mo˧˧/ |
| 雨 | aoqsseil /ɔ˧˩ze˥˥/ | u yeh /u˨˩jɛ˥/ | ꂷꉐ /ma˧˧ha˧˧/ | mi31tha55 /mi˧˩tʰa˥˥/ | mau31 ʐo55 /mau˧˩ ʐo˥˥/ | mau /mau˨˩/ | muxoʐi /mu˨˩xo˨˨ʐi˨˨/ |
| 雪 | haqju /xa˧˩dʑu˧˧/ | ngeh /ŋɛ˥/ | ꃰ /vo˧˧/ | njɛ33ji44 /ɲɛ˧˧ji˦˦/ | xan31 ʑai55 /xan˧˩ ʑai˥˥/ | kyoq /kjoʔ˨˩/ | ɣo /ɣo˨˩/ |
| 風 | jaqleil /dʑa˧˩le˥˥/ | ja leh /dʑa˨˩lɛ˥/ | ꃅꆳ /mu˧˧ɬɿ˧˧/ | li31phjɐ33 /li˧˩pʰjɐ˧˧/ | l̥i55 /l̥i˥˥/ | laì /lai˥˩/ | muɬi /mu˨˩ɬi˨˨/ |
| 泥 | mil caq /mi˥˥tsʰa˧˩/ | mi /mi˥/ | ꊖ /tsa˧˧/ | mi31tsha33 /mi˧˩tsʰa˧˧/ | mi55 /mi˥˥/ | myi-tse /mji˥˥tse̱˨˩/ | mɪ /mɪ˧˧/ |
| 石頭 | haqluv /xa˧˩lu˧˧/ | ka lo /kʰa˨˩lo˧/ | ꇓ /lu˧˧/ | lo42mɔ44 /lo˦˨mɔ˦˦/ | laŋ31kɔʔ55 /laŋ˧˩kɔʔ˥˥/ | luqgok /luʔ˨˩kok˨˩/ | lumɯ /lu˧˧mɯ˨˨/ |
| 山 | haolgaoq /xɔ˥˥ɡɔ˧˩/ | gaw jaw /ɡɔ˨˩dʑɔ˨˩/ | ꁧ /bo˧˧/ | ɣɯ31tha55 /ɣɯ˧˩tʰa˥˥/ | pum55 /pum˥˥/ | bùm /pum˥˩/ | bɯ /bɯ˨˨/ |
| 海 | lao'laoma /lɔ˧˧lɔ˧˧ma˧˧/ | i ma laq shaq /i˨˩ma˧la̰˧ʃa̰˧/ | — | lɐ31mɔ33 /lɐ˧˩mɔ˧˧/ | nam31 tɕu31 /nam˧˩ tɕu˧˩/ | — | — |
| 母親 | aqma /a˧˩ma˧˧/ | a ma /a˧ma˧/ | ꀉꂿ /a˧˦mo˧˧/ | a33mɔ44 /a˧˧mɔ˦˦/ | mauʔ51 /mauʔ˥˩/ | înu /i˥˥nu˨˩/ | amo /a˧˧mo˨˨/ |
| 父親 | aqda /a˧˩da˧˧/ | a da /a˧da˧/ | ꀉꄉ /a˧˦ta˧˧/ | a33pu33 /a˧˧pu˧˧/ | teʔ55 /teʔ˥˥/ | îwa /i˥˥va˨˩/ | atɪ /a˧˧tɪ˨˨/ |
| 女 | ssaqmiq /za˧˩mi˧˩/ | a boo /a˨˩bu˥/ | ꀋꃋ /a˨˩mɿ˧˧/ | zɔ33mi33 /zɔ˧˧mi˧˧/ | tsaŋ31 ʑi31 /tsaŋ˧˩ ʑi˧˩/ | myiwe zo /mji˨˩ve˨˩tso˨˩/ | nɯ /nɯ˧˧/ |
| 我 | ngal /ŋa˥˥/ | nga /ŋa˧/ | ꉢ /ŋa˧˧/ | ŋɔ31 /ŋɔ˧˩/ | ŋɔ55 /ŋɔ˥˥/ | ngò /ŋo˥˩/ | ŋo /ŋo˨˨/ |
| 你 | nol /no˥˥/ | naw /nɔ˧/ | ꆏ /nɯ˧˧/ | nɐ31 /nɐ˧˩/ | nuaŋ55 /nuaŋ˥˥/ | nang /naŋ˥˥/ | nɯ /nɯ˨˨/ |
| 我哋 | ngaldu / ngalya /ŋa˥˥du˧˧ / ŋa˥˥ja˧˧/ | aduma / ngama /a˨˩du˧ma̰˨˩ / ŋa˧ma̰˨˩/ | ꉪꊇ /ŋo˨˩ɣo˧˦/ | a33ŋ̊o33 / ŋa33jo31 /a˧˧ŋ̊o˧˧ / ŋa˧˧jo˧˩/ | ŋɔ55 tuʔ31 /ŋɔ˥˥ tuʔ˧˩/ | nga-nhung / ngamoq /ŋa˥˥n̥uŋ˥˥ / ŋa˥˥moʔ˥˥/ | — /—/ |
| 名 | milq /mi˥˥/ | myah /mjaŋ˥/ | ꂓ /m̥i˧˧/ | a33mi33 /a˧˧mi˧˧/ | a31 nʲiŋ55 /a˧˩ nʲiŋ˥˥/ | myìng /mjiŋ˥˩/ | mo /mo˧˧/ |
| 人 | col /tsʰo˥˥/ | tsaw /tsʰɔ˥/ | ꊿ /tsʰo˧˧/ | tshɐ35 /tsʰɐ˧˥/ | tʂo55 /tʂo˥˥/ | byù /pju˥˩/ | tsʰɯ /tsʰɯ˨˨/ |
| 頭 | wuqduq /u˧˩du˧˩/ | u du /u˨˩du˨˩/ | ꀂꏾ /i˧˧tɕʰi˧˧/ | vu33khɛ33 /vu˧˧kʰɛ˧˧/ | nă31kuaŋ31 /nă˧˩kuaŋ˧˩/ | ulhum /u˨˩lu̱m˨˩/ | ɪkɯ /ɪ˥˥kɯ˧˧/ |
| 眼 | miav /mja˧˧/ | myaq /mja̰˧/ | ꑓ /ɲɔ˧˧/ | mja42tsi44 /mja˦˨tsi˦˦/ | nʲɔʔ55 tsiʔ31 /nʲɔʔ˥˥ tsiʔ˧˩/ | myoq /mjoʔ˨˩/ | ȵɪdu /ȵɪ˧˧du˨˩/ |
| 耳仔 | naqbol /na˧˩bo˥˥/ | na baw /na˨˩bɔ˥/ | ꅻ /n̥ɯ˨˩/ | na33kho55 /na˧˧kʰo˥˥/ | ni31 ʈʂʰua31 /ni˧˩ ʈʂʰua˧˩/ | nophyo /no˨˩pʰjo˨˩/ | nopɯ /no˥˥pɯ˧˧/ |
| 鼻哥 | nalmeil /na˥˥me˥˥/ | na meh /na˥mɤ˥/ | ꅲ /n̥a˧˧/ | nɔ33to44 /nɔ˧˧to˦˦/ | n̥ʲɔŋ55 /n̥ʲɔŋ˥˥/ | no /no˥˩/ | nɯbɯ /nɯ˧˧bɯ˨˩/ |
| 口 | meiqbaoq /me˧˩bɔ˧˩/ | ka meh /kʰa˨˩mɤ˧/ | ꈂꀸ /kʰa˨˩pʰi˥/ | mø33mø33 /mø˧˧mø˧˧/ | n̥ʲot55 /n̥ʲot˥˥/ | nhut /nu̱t˥˥/ | ȵipʰɪ /ȵi˨˩pʰɪ˨˩/ |
| 牙 | seq /sɤ˧˩/ | seu /sɤ˨˩/ | ꎐꂷ /dʐɿ˧˧ma˧˧/ | a33tʃɯ33 /a˧˧tʃɯ˧˧/ | tɕoi55 /tɕoi˥˥/ | zuì /tsui˥˩/ | dzɛ /dzɛ˨˨/ |
| 脷 | lalma /la˥˥ma˧˧/ | mela /mela˥/ | ꉐꆂ /ha˧˧nɛ˧˧/ | mø33khɹa33 /mø˧˧kʰɹa˧˧/ | ɕɔ55 /ɕɔ˥˥/ | sho /ʃo˥˩/ | lapi /la˧˧pi˨˩/ |
| 手 | aqlavq /a˧˩la˧˩/ | la pa /la˧pa˧/ | ꇇ /lo˥/ | la33pu33 /la˧˧pu˧˧/ | lɔʔ55 /lɔʔ˥˥/ | loq /loʔ˨˩/ | ɭɪ /ɭɪ˨˩/ |
| 腳 | aqkeel /a˧˩kʰɯ˥˥/ | a kui /a˨˩kʰɯ˥/ | ꏸꑭ /tɕɿ˧˧ɕɿ˧˧/ | ʃɔ33khi33 /ʃɔ˧˧kʰi˧˧/ | tɕʰi55 /tɕʰi˥˥/ | hkyî /kʰji˥˩/ | — |
| 心 | neema /nɯ˧˧ma˧˧/ | nui ma /ne˧ma˧/ | ꉌꂵ /hɛ˧˧ma˥/ | pe33sɯ33 /pe˧˧sɯ˧˧/ | n̥ʲa55 lum31 /n̥ʲa˥˥ lum˧˩/ | nhiklhum /ni̱k˥˥lu̱m˨˩/ | nimo /ni˧˧mo˨˨/ |
| 骨頭 | saqyyuq /sa˧˩jø˧˩/ | sha ye /ʃa˧je˧/ | ꃷꅍ /vu˨˩du˧˧/ | — /—/ | a31ʐau31 /a˧˩ʐau˧˩/ | showui /ʃŏ˨˩ʋui˨˩/ | vuka /vu˨˩ka˥˥/ |
| 血 | sivq /si˧˩/ | shi /ʃi˥/ | ꌦ /sɿ˧˧/ | a33ɕi44 /a˧˧ɕi˦˦/ | sui31 /sui˧˩/ | sui /sui˨˩/ | su /su˨˩/ |
| 屎 | xiq /ɕi˧˩/ | — | — | ɑ33khɹi33 /ɑ˧˧kʰɹi˧˧/ | tɕʰi31 /tɕʰi˧˩/ | — | — |
| 愛 | gaq /ɡa˧˩/ | gaq /ɡaʔ˧/ | ꉂ /ŋɡu˧˧/ | mo44e33 /mo˦˦e˧˧/ | — /—/ | chyit /tʃi̱t˥˥/ | — /—/ |
| 樹 | albol /a˥˥bo˥˥/ | a baw /a˥bɔ˥/ | ꌩꁧ /sɿ˧˧bo˧˧/ | a33tsɯ33 /a˧˧tsɯ˧˧/ | saŋ31 tseŋ55 /saŋ˧˩ tseŋ˥˥/ | sikgâm /sik˥˥kam˥˩/ | sidzɛ /si˧˧dzɛ˨˨/ |
| 狗 | aqkeeq /a˧˩kʰɯ˧˩/ | a kui /a˨˩kʰɯ˨˩/ | ꈌ /kʰɯ˧˧/ | khɯ33jo33 /kʰɯ˧˧jo˧˧/ | xui31 /xui˧˩/ | hkuî /kʰui˨˩/ | tʂʰi /tʂʰi˨˩/ |
| 貓 | almil /a˥˥mi˥˥/ | a mi /a˥mi˥/ | ꀉꑐ /a˧˦ɲɛ˧˧/ | jɔ31mɛ44 /jɔ˧˩mɛ˦˦/ | — /—/ | — /—/ | anɛ /a˥˥nɛ˧˧/ |
| 魚 | ngaqdeil /ŋa˧˩de˥˥/ | nghasha /ŋa˥ʃa˥/ | ꉛ /hɯ˧˧/ | ŋɔ33 /ŋɔ˧˧/ | ŋa31 ʂua31 /ŋa˧˩ ʂua˧˩/ | ngozo /ŋŏ˨˩tso˨˩/ | aŋo /a˥˥ŋo˨˩/ |
| 鳥 | alzil /a˥˥dzi˥˥/ | a ji /a˥dʑi˥/ | — | ŋɑ33zɔ33 /ŋɑ˧˧zɔ˧˧/ | m̥ɔʔ55 /m̥ɔʔ˥˥/ | nghoq /ŋo̱ʔ˥˥/ | ȵɪzo /ȵɪ˧˧zo˨˩/ |
| 蝴蝶 | allu /a˥˥lu˧˧/ | — | — | pu33ɬo33pu33tʃɯ33 /pu˧˧ɬo˧˧pu˧˧tʃɯ˧˧/ | phă31ʐam35tʂam55 /pʰă˧˩ʐam˧˥tʂam˥˥/ | — | — |
| 雞蛋 | alwuv /a˥˥u˧˧/ | uq /ṵ˧/ | ꏿ /tɕʰi˨˩/ | ɑ33vu33 /ɑ˧˧vu˧˧/ | uʔ31 /uʔ˧˩/ | au /a˨˩u˥˥/ | ɬo /ɬo˨˨/ |
| 熊 | haq'aol /xa˧˩ɔ˥˥/ | ka hm /kʰa˨˩hm̩˥/ | ꊈ /ɣo˧˧/ | a33ø44 /a˧˧ø˦˦/ | ɔm55 /ɔm˥˥/ | wàm /vam˥˩/ | — |
| 馬 | moq /mo˧˩/ | maw /mɔ˨˩/ | ꃅ /mu˧˧/ | mjo33 /mjo˧˧/ | m̥ʐaŋ31 /m̥ʐaŋ˧˩/ | myang /mjaŋ˨˩/ | — |
| 屋 | laqhyul /la˧˩xø˥˥/ | nyma /ɲma˧/ | ꑳ /ʑi˧˧/ | tso31 /tso˧˩/ | in55 /in˥˥/ | yhûm /ju̱m˥˩/ | xɛ /xɛ˨˨/ |
| 牛奶 | aqqul /a˧˩tɕʰu˥˥/ | a coe /a˨˩tɕø˥/ | — | mɛ44ji33 /mɛ˦˦ji˧˧/ | nau35 /nau˧˥/ | naú /nau˥˥/ | — |
| 蜜糖 | biaqeel /bja˧˩ɯ˥˥/ | bya bya ui /bja˨˩bja˨˩ɯ˥/ | ꐚꒉ /dʑi˧˧ʑɿ˧˧/ | — | — | — | — |
| 鹽 | caqdevq /tsʰa˧˩dɤ˧˩/ | — | ꋂ /tsʰɯ˧˧/ | tsha55kha31 /tsʰa˥˥kʰa˧˩/ | tɕʰɔ31 /tɕʰɔ˧˩/ | xo /tsʰo˥˥/ | tsʰo /tsʰo˨˩/ |
| 米 | ceil /tsʰe˥˥/ | — | ꍯ /tʂʰɯ˧˧/ | tɕhe31 /tɕʰe˧˩/ | tsʰen55 /tsʰen˥˥/ | — | — |
| 鐵 | saol /sɔ˥˥/ | shm /ʃm̩˥/ | — | ɕɛ42 /ɕɛ˦˨/ | ʂam55 /ʂam˥˥/ | shamtoq /ʃam˥˩to̱ʔ˥˥/ | xɯ /xɯ˨˨/ |
| 書 | soqhhaq /so˧˩ɣa˧˩/ | — | ꄯꒉ /tʰɯ˨˩ʑɿ˧˧/ | a33pjo33 /a˧˧pjo˧˧/ | a31pʐo55 /a˧˩pʐo˥˥/ | laiká bùk /lai˨˩ka̱˥˥puk˨˩/ | — |
| 食 | zaq /dza˧˩/ | za /dza˧/ | ꋠ /dzɯ˧˧/ | tsɔ33 /tsɔ˧˧/ | tɕɔ31 /tɕɔ˧˩/ | zo /tso˨˩/ | dzo /dzo˨˩/ |
| 飲 | dol /do˥˥/ | tu /tu˧/ | ꅝ /ndo˧˧/ | tɐ42 /tɐ˦˨/ | ʂoʔ55 /ʂoʔ˥˥/ | shuq /ʃuʔ˥˥/ | dʉ /dʉ˨˨/ |
| 瞓覺 | yiuvq /ju˧˩/ | yuq /jṵ˨˩/ | ꀀ /i˥/ | ji44 /ji˦˦/ | e31 /e˧˩/ | yhup /ju̱p˥˥/ | ʑi /ʑi˨˩/ |
| 一 | qiq /tɕʰi˧˩/ | ti /ti˧/ | ꋍ /tsʰɿ˨˩/ | thi33 /tʰi˧˧/ | ta31 /ta˧˩/ | ra /ʒa˨˩/ | tsʰi /tsʰi˨˩/ |
| 二 | niq /ȵi˧˩/ | nyi /ɲḭ˨˩/ | ꑍ /ɲi˨˩/ | ni55 /ni˥˥/ | sək55 /sək˥˥/ | í /i˥˥/ | ni /ni˨˩/ |
| 三 | saol /sɔ˥˥/ | sm /sm̩˥/ | ꌕ /sɔ˧˧/ | sø33 /sø˧˧/ | sum31 /sum˧˩/ | sum /sum˥˥/ | sɯ /sɯ˧˧/ |
| 四 | yuvq /ø˧˩/ | oe /ø˨˩/ | ꇖ /lɿ˧˧/ | li33 /li˧˧/ | mi31 /mi˧˩/ | myi /mji˨˩/ | ɬi /ɬi˧˧/ |
| 五 | ngavq /ŋa˧˩/ | nga /ŋa˨˩/ | ꉬ /ŋɯ˧˧/ | ŋɔ33 /ŋɔ˧˧/ | ŋɔ31 /ŋɔ˧˩/ | ngo /ŋo˨˩/ | ŋo /ŋo˨˩/ |
| 百 | yal /ja˥˥/ | ya /ja˥/ | ꉐ /ha˧˧/ | ɕɔ33 /ɕɔ˧˧/ | pak35 /pak˧˥/ | rashô /ʒa˨˩ʃo˥˩/ | xo /xo˨˨/ |
| 你好 | niahuq mahuq /nia˧˧xu˧˩ ma˧˧xu˧˩/ | u du la /u˧du˧la˧/ | ꂿꎆꈐ /mo˧˧su˧˧kɤ˧˧/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| 多謝 | gaq sai /ɡa˧˩ sai/ | gv ya /ɡɯ˧ja˧/ | ꈀꎭꀕ /kʰa˧˦ʂa˧˧ʂa˧˧/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| 好 | xa /xa˧˧/ | jau /tɕau˧/ | ꉾ /xɯ˧˧/ | mɯ33 /mɯ˧˧/ | tɕi55 /tɕi˥˥/ | ge /ke˥˩/ | mu /mu˧˧/ |
| 新 | siivq /sɿ˧˩/ | shuiq /ʃɯ̰˨˩/ | ꀊꏀ /a˧˧ʂɿ˥/ | a33ɕi55 /a˧˧ɕi˥˥/ | ʂək55 /ʂək˥˥/ | asik /a˨˩sik˥˥/ | ɕi /ɕi˨˩/ |
| 紅 | nil /ȵi˥˥/ | ne /ne˥/ | ꀊꅪ /a˧˧n̥i˧˧/ | a33nɯ44 /a˧˧nɯ˦˦/ | na55 /na˥˥/ | ne /ne˥˩/ | ȵɪ /ȵɪ˧˧/ |
| 白 | piul /pʰju˥˥/ | pyu /pʰju˥/ | ꀊꐎ /a˧˧tɕʰu˧˧/ | a33phɹo33 /a˧˧pʰɹo˧˧/ | pʰʐo55 /pʰʐo˥˥/ | phju /pʰju˥˩/ | ɬo /ɬo˨˨/ |
| 黑 | nav /na˧˧/ | naq /na̰˧/ | ꀉꆈ /a˧˦nɔ˧˧/ | a33na42 /a˧˧na˦˨/ | lɔk55 /lɔk˥˥/ | noq /noʔ˨˩/ | — |
| 綠 | niul /ɲu˥˥/ | nyoe /ɲø˧/ | ꀈꆧ /a˥ɬo˨˩/ | a33ny55 /a˧˧ny˥˥/ | nʲau55 /nʲau˥˥/ | nyuì /ŋjui˥˩/ | — |
| 藍 | peel /pʰɯ˥˥/ | nyoe /ɲø˧/ | ꀊꃴ /a˧˧vu˥/ | a33lɯ33 /a˧˧lɯ˧˧/ | səm31 /səm˧˩/ | nyuì /ŋjui˥˩/ | — |
| 布穀鳥 | — /—/ | — | — | — | — | — | — |
頁 1/9
打開互動地圖: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。
製作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主頁