Nimipuutímt
尼茲珀斯語
薩哈普廷語系
內茲珀斯語，又叫 nimipuutímt，屬於薩哈普廷語族，傳統上由尼米普人喺而家愛達荷、華盛頓、俄勒岡同蒙大拿州嘅部分地區使用。佢包括以內茲珀斯保留地同科爾維爾保留地為中心嘅上游方言群，以及喺尤馬蒂拉保留地維持使用嘅下游方言。而家完全流利嘅年長者只剩低幾個，另外有大約30至40名熟練程度不一嘅使用者同半使用者，所以 Glottolog 將佢評為接近滅絕。呢種語言以優勢—劣勢型元音和諧、語法格標記、豐富嘅動詞形態，同受信息結構影響嘅靈活語序著稱。內茲珀斯部落嘅語言計劃採用長老批准嘅拉丁字母正字法，並提供錄音、由學前班到大學嘅課程、詞典同數碼學習資源。
使用地區
尼茲珀斯語嘅87個核心詞
來源
- Aoki, Haruo. 1994. Nez Perce Dictionary. Berkeley: University of California Press (archive.org/details/nez-perce-dictionary_compress); row is written in the Nez Perce practical orthography, cell-for-cell the same words as Aoki's phonemic headwords (kú·s, ʔá·la, hí·semtuks, xiciyu, ciké·tin, mé·qeʔ, wé·tes, pike, pist, pahap, weʔní·kt, sílu, tít, pé·ws, ʔípsus, ʔéxwe, timíne, pí·ps, kikéʔt, tewlí·kt, ciqá·mqal, cú·yem, yá·kaʔ, ʔiní·t, ké·twenes, weyelikilí·kt, ʔine·ku-, ná·qc, lepít, mitá·t, pí·lept, pá·xat, ʔehé, qeʔciyéwyew, ʔilpílp, xayxáyx, písqu, lálx, tahaywá·koʔs)
單詞比較
相關語言比較：薩哈普廷語系
| 意思 | 尼茲珀斯語 | 克羅語 | 原始越語 | 凱歐瓦語 | 古希臘語 | 黑脚語 | 富爾語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | kúus /kúːs/ | bilé /bilé/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | thǫ́ /tʰṍ/ | ὕδωρ /hýdɔːr/ | aohkíí /aoxkíː/ | kòrò /kòrò/ |
| 火 | ʼáala /ʔáːla/ | bilée /biléː/ | *-laːs /-laːs/ | phí: /pʰíː/ | πῦρ /pŷːr/ | pakóyittsi /pakójitːsi/ | udú /ùdú/ |
| 日頭 | híisemtuks /híːsemtuks/ | áxxaashe /áχːaːʃe/ | — /—/ | pái /pái/ | ἥλιος /hɛ́ːlios/ | naatóʼsi /naːtóʔsi/ | dùlé /dùlé/ |
| 月光 | cikʼetpemeyéeye híisemtuks /tsikʼetpemejéːje híːsemtuks/ | bilítaache /bilítaːtʃe/ | *b-laŋ /b-laŋ/ | pʼɔ́: /pʼɔ́ː/ | σελήνη /selɛ́ːnɛː/ | koʼkomikiʼsomm /koʔkomikiʔsomː/ | dʋ́àl /dʊ́àl/ |
| 星 | x̣icíyu /χitsíju/ | ihké /ihké/ | *k-raːw /k-raːw/ | tą́: /tã́ː/ | ἀστήρ /astɛ̌ːr/ | kakatóʼsi /kakatóʔsi/ | wírí /wírí/ |
| 夜晚 | cikʼéetin /tsikʼéːtin/ | óotchia /óːttʃia/ | *teːm /teːm/ | gį́dè:gyà /ɡĩ́dèːɡjà/ | νύξ /nýks/ | ikoʼko /ikoʔko/ | lul /lùːl/ |
| 雪 | méeqeʼ /méːqeʔ/ | bíia /bíːa/ | — | tʼól /tʼól/ | χιών /kʰiɔ̌ːn/ | kóónssko /kóːnsːko/ | — /—/ |
| 風 | háatya /háːtja/ | huché /hutʃé/ | — | gómgyá /ɡómɡjá/ | ἄνεμος /ánemos/ | sopo /sopo/ | — |
| 泥 | wéetes /wéːtes/ | awé /awé/ | *tət /tət/ | dɔ́m /dɔ́m/ | γῆ /ɡɛ̂ː/ | ksááhko /ksáːxko/ | sùːrù /sùːrù/ |
| 石頭 | píswe /píswe/ | biiá /biːá/ | — | — | λίθος /lítʰos/ | óóhkotok /óːxkotok/ | — |
| 山 | méex̣sem /méːχsem/ | awaxaawé /awaχaːwé/ | — | kʼóp /kʼóp/ | ὄρος /óros/ | miisták /miːsták/ | fúgó /fúɡó/ |
| 海 | ʼeteyéekuus /ʔetejéːkuːs/ | bilisée /biliséː/ | — | — | θάλασσα /tʰálassa/ | moʼtóyáóhkii /moʔtójáóxkiː/ | — |
| 母親 | píke /píke/ | isahké /isahké/ | *meːʔ /meːʔ/ | tsɔ́: /tsɔ́ː/ | μήτηρ /mɛ́ːtɛːr/ | iksísst /iksísːt/ | íya /íja/ |
| 父親 | píst /píst/ | iilápxe /iːlápχe/ | *bɔːʔ /bɔːʔ/ | tɔ́l /tɔ́l/ | πατήρ /patɛ́ːr/ | inn /inː/ | âba /âba/ |
| 女 | páhap /páhap/ | dáakbia /dáːkbia/ | — | — | θυγάτηρ /tʰuɡátɛːr/ | nitána /nitána/ | — |
| 我 | ʼíin /ʔíːn/ | bíi /bíː/ | *soː /soː/ | nɔ́ /nɔ́/ | ἐγώ /eɡɔ̌ː/ | niistó /niːstó/ | ká /ká/ |
| 你 | ʼíim /ʔíːm/ | díi /díː/ | *miː /miː/ | ám /ám/ | σύ /sý/ | kiistó /kiːstó/ | jɨ́ /ɟɪ́/ |
| 我哋 | kíye / núun /kíje / núːn/ | balee /baleː/ | — /—/ | nɔ́ /nɔ́/ | ἡμεῖς /hɛːmêːs/ | kiistónnoon / niistónnaan /kiːstónːoːn / niːstónːaːn/ | kɨ́ /kɪ́/ |
| 名 | weʼníikt /weʔníːkt/ | dáashe /dáːʃe/ | — /—/ | khɔ̨́:gyà /kʰɔ̃́ːɡjà/ | ὄνομα /ónoma/ | inihkaʼsim /inixkaʔsim/ | kònà /kònà/ |
| 人 | titóoqan /titóːqan/ | bilaxpáake /bilaχpáːke/ | *ŋaːj /ŋaːj/ | — | ἄνθρωπος /ántʰrɔːpos/ | matápii /matápiː/ | dùó /dùó/ |
| 頭 | húusus /húːsus/ | aashúua /aːʃúːa/ | *k-loːk /k-loːk/ | — | κεφαλή /kepʰalɛ̌ː/ | moʼtokáán /moʔtokáːn/ | tàbù /tàbù/ |
| 眼 | sílu /sílu/ | ishté /iʃté/ | *mat /mat/ | tá:dè /táːdè/ | ὀφθαλμός /opʰtʰalmós/ | moápssp /moápsːp/ | nʉ́ŋɨ́ /nʊ́ŋɪ́/ |
| 耳仔 | macʼáyo /matsʼájo/ | ahpé /ahpé/ | *saːj /saːj/ | tʼɔ́:dé /tʼɔ́ːdé/ | οὖς /ûːs/ | mohtóókis /mohtóːkis/ | dɨ́ló /dɪ́ló/ |
| 鼻哥 | núusnu /núːsnu/ | apé /apé/ | *muːs /muːs/ | mɔ̀:kʼɔ̀n /mɔ̀ːkʼɔ̀n/ | ῥίς /r̥ǐːs/ | mohksisís /moxksisís/ | dòrmí /dòrmí/ |
| 口 | hímʼ /hímʔ/ | íia /íːa/ | *mɛːŋʔ /mɛːŋʔ/ | — | στόμα /stóma/ | maoó /maoó/ | útò /útò/ |
| 牙 | tít /tít/ | iiá /iːá/ | *k-saŋ /k-saŋ/ | zǫ́: /zṍː/ | ὀδούς /odǔːs/ | mohpííkin /mohpíːkin/ | dagi /daɡi/ |
| 脷 | péews /péːws/ | déeshe /déːʃe/ | *laːs /laːs/ | dén /dén/ | γλῶσσα /ɡlɔ̂ːsːa/ | matsiní /matsiní/ | dali /dali/ |
| 手 | ʼípsus /ʔípsus/ | isché /istʃé/ | *siː /siː/ | mɔ́n /mɔ́n/ | χείρ /kʰéːr/ | moʼtsís /moʔtsís/ | dóŋá /dóŋá/ |
| 腳 | ʼéx̣we /ʔéχwe/ | iché /itʃé/ | *ciɲ /ciɲ/ | ɔ̀nsôi /ɔ̀nsôi/ | πούς /pǔːs/ | mohkát /moxkát/ | tàar /tàːr/ |
| 心 | timʼíne /timʔíne/ | daasé /daːsé/ | — /—/ | thén /tʰén/ | καρδία /kardía/ | mósskitsipahp /mósːkitsipahp/ | kilmá /kìlmá/ |
| 骨頭 | píips /píːps/ | hulé /hulé/ | *ɟaːŋ /ɟaːŋ/ | thêm /tʰêm/ | ὀστέον /ostéon/ | ohkin /oxkin/ | daru /daru/ |
| 血 | kikéʼt /kikéʔt/ | íile /íːle/ | *t-muːʔ /t-muːʔ/ | ôm /ôm/ | αἷμα /hâima/ | aaápan /aːápan/ | kewa /kɛwa/ |
| 屎 | cʼáyn /tsʼájn/ | peelé /peːlé/ | — | — | κόπρος /kópros/ | — | — |
| 愛 | — /—/ | íchisshe /ítʃiʃːe/ | — /—/ | — /—/ | ἀγάπη /aɡápɛː/ | waakomimm /waːkomimː/ | — /—/ |
| 樹 | tewlíikt /tewlíːkt/ | balapáale /balapáːle/ | *gəl /gəl/ | á:dɔ̀ /áːdɔ̀/ | δένδρον /déndron/ | miistsís /miːstsís/ | kuru /kuru/ |
| 狗 | ciqʼáamqal /tsiqʼáːmqal/ | bishké /biʃké/ | *ʔa-cɔːʔ /ʔa-cɔːʔ/ | tségùn /tséɡùn/ | κύων /kýɔːn/ | imitáá /imitáː/ | ásà /ásà/ |
| 貓 | pícpic /pítspits/ | iishpíiwishke /iːʃpíːwiʃke/ | — /—/ | báò: /báòː/ | αἴλουρος /aíluːros/ | poos /poːs/ | — /—/ |
| 魚 | cúuyʼem /tsúːjʔem/ | buá /buá/ | *ʔa-kaːʔ /ʔa-kaːʔ/ | ɔ́:pį́ /ɔ́ːpĩ́/ | ἰχθύς /ikʰtʰýs/ | mamíí /mamíː/ | fun /fun/ |
| 鳥 | payóopayo /pajóːpajo/ | dakáake /dakáːke/ | *ciːm /ciːm/ | tʼę̀:né /tʼẽ̀ːné/ | ὄρνις /órnis/ | piʼkssíí /piʔksːíː/ | — |
| 雞蛋 | táamʼam /táːmʔam/ | — | *k-ləːŋʔ /k-ləːŋʔ/ | tʼą́y /tʼã́j/ | ᾠόν /ɔːión/ | owáá /owáː/ | dɨróŋ /dɪróŋ/ |
| 熊 | yáakaʼ /jáːkaʔ/ | — | *c-guːʔ /c-guːʔ/ | ɔ̀nhá:dè /ɔ̀nháːdè/ | ἄρκτος /árktos/ | kiááyo /kiáːjo/ | — |
| 馬 | síkʼem /síkʼem/ | iichíile /iːtʃíːle/ | *m-ŋəːʔ /m-ŋəːʔ/ | — | ἵππος /hípːos/ | ponokáómitaa /ponokáómitaː/ | — |
| 屋 | ʼiníit /ʔiníːt/ | ashé /aʃé/ | *ɲaː /ɲaː/ | tó: /tóː/ | οἶκος /oîkos/ | moyís /mojís/ | tòŋ /tòŋ/ |
| 牛奶 | qáhas /qáhas/ | áachiwile /áːtʃiwile/ | *p-rah /p-rah/ | — | γάλα /ɡála/ | onnikis /onːikis/ | — |
| 鹽 | kéetwenʼes /kéːtwenʔes/ | awaxóose /awaχóːse/ | *ɓɔːjʔ /ɓɔːjʔ/ | — | ἅλς /háls/ | isttsiksipoko /istːsiksipoko/ | kerra /kɛrːa/ |
| 米 | seheywéekuʼs /sehejwéːkuʔs/ | bisheetchichée /biʃeːttʃitʃéː/ | — | — | ὄρυζα /óryza/ | áísskssíinainikimm /áísːksːíinainikimː/ | — |
| 輪 | weyelikilíikt /wejelikilíːkt/ | baaiihulé /baːiːhulé/ | — | — | κύκλος /kýklos/ | oʼtakáínakaʼsi /oʔtakáːínakaʔsi/ | — |
| 書 | tíimʼes /tíːmʔes/ | baawaalaáche /baːwaːláːtʃe/ | — | — | βιβλίον /biblíon/ | sináákiaʼtsis /sináːkiaʔtsis/ | — |
| 食 | hipíse /hipíse/ | duushé /duːʃé/ | *ʔan /ʔan/ | pɔ́ttɔ̀ /pɔ́ttɔ̀/ | ἐσθίειν /estʰíeːn/ | ooyi /oːji/ | ám- /ám/ |
| 飲 | ʼinéekuuse /ʔinéːkuːse/ | isshíia /iʃːíːa/ | *ʔɔːŋʔ /ʔɔːŋʔ/ | thónmɔ̀ /tʰónmɔ̀/ | πίνειν /píneːn/ | simi /simi/ | ba- /ba/ |
| 一 | náaqc /náːqts/ | hawáte /hawáːte/ | *moːc /moːc/ | pá: /páː/ | εἷς /hêːs/ | niʼtókskaa /niʔtókskaː/ | tòk /tòk/ |
| 二 | lepít /lepít/ | dúupe /dúːpe/ | *haːr /haːr/ | yí: /jíː/ | δύο /dýo/ | náátoʼk /náːtoʔk/ | a̱w /ə̀w/ |
| 三 | mitáat /mitáːt/ | dáawiia /dáːwiːa/ | *paː /paː/ | phą́:ò /pʰã́ːò/ | τρεῖς /trêːs/ | nioókska /nioókska/ | iis /iːs/ |
| 四 | píilept /píːlept/ | shoopé /ʃoːpé/ | *poːnʔ /poːnʔ/ | yí:kyá /jíːkjá/ | τέσσαρες /téssares/ | niisó /niːsó/ | òŋàl /òŋàl/ |
| 五 | páax̣at /páːχat/ | chiaxxó /tʃiaχːó/ | *ɗam /ɗam/ | ɔ́ntʼɔ̀ /ɔ́ntʼɔ̀/ | πέντε /pénte/ | nisitó /nisitó/ | òòs /òːs/ |
| 百 | puuteʼéptit /puːteʔéptit/ | pilakisée /pilakiséː/ | — | — | ἑκατόν /hekatón/ | kiipíppo /kiːpípːo/ | fírí /fírí/ |
| 你好 | ʼehé /ʔehé/ | kahée /kahéː/ | — /—/ | wé: /wéː/ | χαῖρε /kʰâire/ | óki /óki/ | — /—/ |
| 多謝 | qeʼciyéwʼyewʼ /qeʔtsijéwʔjewʔ/ | ahóoh /ahóːh/ | — /—/ | àhô /àhô/ | εὐχαριστῶ /eukʰaristɔ̂ː/ | — /—/ | — /—/ |
| 好 | táʼc /táʔts/ | ítche /íttʃe/ | — /—/ | tʼá:gyà /tʼáːɡjà/ | ἀγαθόν /aɡatʰón/ | sokaʼpii /sokaʔpiː/ | tullé /tùlːé/ |
| 新 | kímti /kímti/ | hilaaké /hilaːké/ | *ɓəːjʔ /ɓəːjʔ/ | — | νέος /néos/ | maanii /maːniː/ | dɨwwô /dɪwːô/ |
| 紅 | ʼilpʼílp /ʔilpʼílp/ | hísshe /híʃːe/ | *tɔh /tɔh/ | gúl /ɡúl/ | ἐρυθρός /erytʰrós/ | máóhk /máóxk/ | fùkká /fùkːá/ |
| 白 | x̣ayx̣áyx̣ /χajχájχ/ | chía /tʃía/ | *k-laŋʔ /k-laŋʔ/ | — | λευκός /leu̯kós/ | ksikk /ksikː/ | fàttá /fàtːá/ |
| 黑 | cimúuxcimux /tsimúːxtsimux/ | shipíte /ʃipíte/ | — | — | μέλας /mélas/ | sik /sik/ | dìkkó /dìkːó/ |
| 綠 | palóot /palóːt/ | shúa /ʃúa/ | — | — | χλωρός /kʰlɔːrós/ | — | kirro /kirːo/ |
| 藍 | yoosyóos /joːsjóːs/ | shúa /ʃúa/ | — | — | κυάνεος /kyáneos/ | ótssko /ótsːko/ | — |
| 茶 | písqu /písqu/ | — | — | — | — | — | — |
| 咖啡 | lálx /lálx/ | — | — | — | — | niitáʼpaisiksikimi /niːtáʔpaisiksikimi/ | — |
| 糖 | tahaywáakoʼs /tahajwáːkoʔs/ | — | — | — | σάκχαρ /sákkʰar/ | náápiiniiwan /náːpiːniːwan/ | — |
| 橙 | mímqas /mímqas/ | — | — | — | — | áótahkóínaamm /áótaxkóínaːmː/ | — |
頁 1/9
打開互動地圖: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要；互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。
製作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主頁