ꨌꩌ
Östliches Cham
Austronesisch (Malayo-polynesisch, Chamic)
Ost-Cham, auch Phan-Rang-Cham genannt (ISO 639-3: cjm), ist eine chamische austronesische Sprache, die hauptsächlich in den südmittelvietnamesischen Provinzen Ninh Thuận und Bình Thuận gesprochen wird. Sie unterscheidet sich vom in Kambodscha zentrierten West-Cham (cja); zu ihren Sprechern gehören Ahiér- oder Balamon- und Awal- oder Bani-Gemeinschaften sowie Menschen anderer Religionszugehörigkeit. Die traditionelle Abugida Akhar Thrah, die von südindischen Brahmi-Schriften abstammt, dient Manuskripten und Gemeinschaftsunterricht; lateinische Transkription erscheint auch in linguistischer und pädagogischer Arbeit. Langer Kontakt mit Vietnamesisch hat die Wortstruktur umgestaltet und Phonations- oder Registerkontraste hervorgebracht; manche Analysen sprechen von beginnender Tonalität, sodass die kategorische Bezeichnung „nicht tonal“ zu einfach ist. Ost-Cham besitzt keinen landesweiten amtlichen Status, und die Weitergabe variiert, während Vietnamesisch Schule und öffentliches Leben zunehmend dominiert.
Wo die Sprache gesprochen wird
Östliches Cham: 87 Kernwörter
Quellen
- Ethnologue: cjm
- Thurgood (1999) From Ancient Cham to Modern Dialects
- Brunelle (2009) Tone perception in Eastern Cham
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Austronesisch (Malayo-polynesisch, Chamic)
| Bedeutung | Östliches Cham | Westliches Cham | Altcham | Minangkabau | Altmalaiisch | Iban | Musi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ꨀꨳꨩ /ʔiaː/ | ايا /ja/ | ie /ʔiə/ | aia /aia/ | air /air/ | ai /ai/ | ayek /ajek/ |
| Feuer | ꨀꨚꨶꨬ /apuei/ | افوي /apuei/ | apuy /ʔapuj/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| Sonne | ꨀꨕꨪꨓꨳꩀ /aɗitiaʔ/ | أديتياء /aditiak/ | huriy /hurij/ | matoari /matoaɾi/ | matari /matari/ | mata-ari /mataari/ | matahari /matahari/ |
| Mond | ꨝꨪꨤꩆ /ɓilan/ | بيلن /bilan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Stern | ꨝꨪꨓꨭꩀ /ɓituʔ/ | فتاۛء /patɨʔ/ | bituk /bituʔ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Nacht | ꨠꨤꩌ /mələm/ | مالم /malam/ | malam /malam/ | malam /malam/ | malam /malam/ | malam /malam/ | malem /maləm/ |
| Wind | ꨀꨋꨪꩆ /ʔaŋin/ | أڠين /aŋin/ | — | angin /aŋin/ | — | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ |
| Erde | ꨓꨘꩍ /tanah/ | تانه /tanah/ | — | tanah /tanah/ | — | tanah /tanah/ | tanah /tanah/ |
| Stein | ꨝꨓꨭꨥ /ɓatuw/ | فتاو /patau/ | batau /batau/ | batu /ˈbatu/ | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | batu /batu/ |
| Berg | ꨌꨮꩀ /cəʔ/ | — | — | gunuang /ɡunuaŋ/ | — | bukit /bukit/ | gunung /ɡunuŋ/ |
| Meer | ꨓꨧꨪꩀ /tasiʔ/ | — | — | lauik /lauiʔ/ | — | tasik /tasik/ | laot /laot/ |
| Mutter | ꨀꨟꨰꩀ /ameʔ/ | ماي /mai/ | inā /ina/ | amak /amaʔ/ | ibu /ibu/ | indai /indai/ | mak /mak/ |
| Vater | ꨀꨟꨲ /amɨ/ | أمآ /amaː/ | amā /ama/ | abak /abaʔ/ | bapa /bapa/ | apai /apai/ | bapak /bapak/ |
| Ich | ꨕꨨꨵꩀ /ɗahlaʔ/ | كاو /kɔw/ | ku /ku/ | ambo /ambo/ | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ |
| Du | ꨨꨲ /hɨ/ | هاۛ /hɨ/ | hã /haː/ | ang /aŋ/ | kamu /kamu/ | nuan /nuan/ | kau /kau/ |
| Wir | ꨁꨓꨩ /itaː/ | دري /drej/ | — /—/ | kito / kami /kito / kami/ | kita / kami /kita / kami/ | kitai / kami /kitai / kami/ | kito / kami /kito / kami/ |
| Name | ꨀꨋꩆ /aŋan/ | أڠن /aŋan/ | angan /aŋan/ | namo /namo/ | ngaran /ŋaran/ | nama /nama/ | namo /namo/ |
| Mensch | ꨂꨣꩃ /ʔuraːŋ/ | — | urāṅ /uraːŋ/ | urang /uraŋ/ | — | orang /ˈoraŋ/ | wong /woŋ/ |
| Kopf | ꨀꨆꨯꨱꩀ /akɔʔ/ | — | — | kapalo /kapalo/ | — | pala /pala/ | palak /palak/ |
| Auge | ꨟꨓꨩ /mətaː/ | متا /mata/ | matā /mata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ |
| Ohr | ꨓꨊꨪ /taŋi/ | — | — | talingo /taliŋo/ | — | pending /pəndiŋ/ | telingo /teliŋo/ |
| Zahn | ꨓꨈꨬ /taɡaj/ | تڬي /taɡɛj/ | tagai /taɡaj/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | ngeliʼ /ŋeliʔ/ | gigi /ɡiɡi/ |
| Zunge | ꨕꨤꩍ /dalah/ | دله /dalah/ | dalah /dalah/ | lidah /lidah/ | lidah /lidah/ | dilah /dilah/ | lidah /lidah/ |
| Hand | ꨓꨊꨪꩆ /taŋin/ | تاڠين /taŋin/ | taŋin /taŋin/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | jari /dʒari/ | tangan /taŋan/ |
| Fuß | ꨓꨆꨰ /takai/ | تاكاي /takai/ | takai /takai/ | kaki /kaki/ | — | kaki /kaki/ | — |
| Herz | ꨨꨓꨰ /hatai/ | هتاي /hatai/ | hatai /hatai/ | ati /ati/ | hati /hati/ | ati /ati/ | hati /hati/ |
| Knochen | ꨓꨤꩃ /talaŋ/ | تلڠ /talaŋ/ | talang /talaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ |
| Blut | ꨕꨣꩍ /darah/ | دره /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ |
| Liebe | ꨀꨘꨪꩅ /anit/ | ڬاوه /ɡauh/ | klɛn /klɛn/ | cinto /tʃinto/ | sayang /sajaŋ/ | rinduai /rinduai/ | sayang /sajaŋ/ |
| Baum | ꨆꨢꨮꨭ /kajauː/ | كايو /kajuv/ | phuəŋ /pʰuəŋ/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ |
| Hund | ꨀꨧꨮꨭ /ʔasaw/ | أتحو /atʰuv/ | asuv /asuw/ | anjiang /aɲdʒiaŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | ukui /ukui/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Katze | ꨟꨢꨥ /mɨjaw/ | ميٛو /meuv/ | mɛw /mɛw/ | kuciang /kutʃiaŋ/ | — /—/ | mayau /majau/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Fisch | ꨁꨆꩆ /ikan/ | كان /kan/ | ikan /ikan/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ikan/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikan/ |
| Vogel | ꨌꨳꨪꩌ /ciːm/ | — | cim /tʃim/ | buruang /buruaŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ |
| Haus | ꨧꩃ /saːŋ/ | تحاڠ /tʰaŋ/ | sɔŋ /sɔŋ/ | rumah /ɾumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ |
| Reis | ꨝꨴꩍ /brah/ | — | — | bareh /bareh/ | — | beras /bəras/ | beras /bəras/ |
| Eisen | ꨝꨪꨧꨬ /bisei/ | — | — | basi /ˈbasi/ | — | besi /ˈbəsi/ | besi /bəsi/ |
| Essen | ꨨꨶꩀ /huaʔ/ | هواء /huak/ | bɔh /bɔh/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makai /makai/ | makan /makan/ |
| Trinken | ꨟꨑꨭꩌ /mɨɲum/ | ماوم /maum/ | mɛnum /mɛnum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | ngirup /ŋirup/ | minum /minum/ |
| Eins | ꨧ /saː/ | تحا /tʰa/ | sa /sa/ | ciek /tʃieʔ/ | sa /sa/ | satu /satu/ | siko /siko/ |
| Zwei | ꨕꨶ /duaː/ | ڎوا /ɗuə/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duo/ |
| Drei | ꨆꨵꨯꨱ /klɔw/ | كلاو /klaw/ | klau /klau/ | tigo /tiɡo/ | tlu /tlu/ | tiga /tiɡa/ | tigo /tiɡo/ |
| Vier | ꨚꩀ /paʔ/ | — | pāt /paːt/ | ampek /ampeʔ/ | mpat /əmpat/ | empat /əmpat/ | empat /əmpat/ |
| Fünf | ꨤꨪꨟꨩ /limɨ/ | لاماۛ /lamɨː/ | lima /lima/ | limo /limo/ | lima /lima/ | lima /lima/ | limo /limo/ |
| Hundert | ꨣꨪꨓꨭꩍ /rituh/ | — | — | saratuih /saratuih/ | ratus /ratus/ | seratus /səratus/ | seratus /səratus/ |
| Hallo | ꨦꨤꩌ /salam/ | سلام /salam/ | — /—/ | salam /salam/ | — /—/ | salam /salam/ | halo /halo/ |
| Danke | ꨙꨶ ꨜꨲꩊ /ɗua pʰuəl/ | تريما كاسيه /tarima kasiʔ/ | — /—/ | tarimo kasiah /taɾimo kasiah/ | — /—/ | terima kasih /tərima kasih/ | terimo kasih /terimo kasih/ |
| Gut | ꨧꨳꩌ /siam/ | سيام /siam/ | siam /siam/ | rancak /ɾantʃaʔ/ | baik /baik/ | manah /manah/ | bagus /baɡus/ |
| Neu | ꨝꨣꨭꨥ /ɓaruw/ | باهاو /bahau/ | — | baru /baru/ | — | baru /baru/ | anyar /aɲar/ |
| Rot | ꨟꨣꨳꩍ /mɨriah/ | ماۛرياه /mɨriah/ | mưriah /mɨriah/ | sirah /siɾah/ | merah /merah/ | mirah /miɾah/ | merah /ˈmerah/ |
| Weiß | ꨚꨓꨪꩍ /patih/ | — | patih /patih/ | putiah /putiah/ | putih /putih/ | burak /burak/ | putih /putih/ |
| Tee | ꨌꨰꩈ /cɛː/ | — | — | teh /teh/ | — | te /te/ | — |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite