بلوچی
Balochi
Iranian (Northwestern)
Balochi is a Northwestern Iranian language spoken by ~7M across western/eastern/southern dialect divisions in Pakistan (Balochistan), Iran (Sistan), Afghanistan, and the Gulf states. Preserves archaic Old Iranian phonemes lost in Persian and features distinctive retroflex consonants /ʈ ɖ ɽ/ borrowed from contact with Indo-Aryan. The 16th-c. Mir Chakar Khan epics form a foundational oral-literary canon. Written in modified Perso-Arabic (Pakistan/Iran/Afghanistan) and increasingly Latin (diaspora). Recognized regional language in Pakistan; not officially used in Iran.
Where it is spoken
87 core words in Balochi
Sources
Words compared
Compared with languages in the same classification: Iranian (Northwestern)
| Meaning | Balochi | Classical Persian | Middle Persian | Parthian | Dari | Hazaragi | Tajik |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | آپ /aːp/ | آب /aːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | āb /aːb/ | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | об /ob/ |
| Fire | آس /aːs/ | آتش /aːtaʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | ādar /aːdar/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | оташ /otaʃ/ |
| Sun | روچ /roːtʃ/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | xwar /xwar/ | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | офтоб /oftob/ |
| Moon | ماہ /maːh/ | ماه /maːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | māh /maːh/ | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | моҳ /moh/ |
| Star | استار /estaːr/ | ستاره /sitaːra/ | 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːraɡ/ | astārag /asˈtaːraɡ/ | ستاره /setɑːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ситора /sitoˈra/ |
| Night | شپ /ʃap/ | شب /ʃab/ | 𐭱𐭯 /ʃab/ | ʾxšp /xʃap/ | شب /ʃaw/ | شو /ʃaw/ | шаб /ʃab/ |
| Rain | ہؤر /hawr/ | باران /baːˈraːn/ | 𐭥𐭠𐭫𐭠𐭭 /waːraːn/ | wārān /waːraːn/ | باران /bɑːˈɾɑːn/ | باران /bɒɾɒn/ | борон /boˈron/ |
| Snow | برف /barf/ | برف /barf/ | 𐭥𐭯𐭫 /wafr/ | wafr /wafr/ | برف /barf/ | برف /barf/ | барф /barf/ |
| Wind | گوات /ɡwaːt/ | باد /baːd/ | 𐭥𐭠𐭲 /waːd/ | wād /waːd/ | باد /bɑːd/ | باد /bɒd/ | бод /bod/ |
| Earth | ہاک /haːk/ | خاک /xaːk/ | 𐭡𐭥𐭬 /buːm/ | zamīg /zamiːɡ/ | خاک /xɑːk/ | خاک /xɑk/ | хок /xɔk/ |
| Stone | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋɡ/ | 𐭮𐭭𐭢 /saŋɡ/ | sang /saŋɡ/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋ/ | санг /saŋɡ/ |
| Mountain | کوہ /koːh/ | کوه /koːh/ | 𐭢𐭫 /ɡar/ | — | کوه /koːh/ | کوه /koh/ | кӯҳ /kɵh/ |
| Sea | زر /zir/ | دریا /darˈjaː/ | 𐭣𐭫𐭩𐭣𐭠 /drajaː/ | zrēh /zreːh/ | بحر /bahr/ | دریا /darjɒ/ | баҳр /bahr/ |
| Mother | ماس /maːs/ | مادر /maːdar/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | mād /maːd/ | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | модар /modar/ |
| Father | پت /pit/ | پدر /pidar/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | pid /pid/ | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | падар /padar/ |
| Daughter | جنک /dʒanikk/ | دختر /duxtar/ | 𐭣𐭥𐭧𐭲 /duxt/ | duxt /duxt/ | دختر /duxˈtaɾ/ | دختر /duxtar/ | духтар /duxtar/ |
| I | من /man/ | من /man/ | 𐭠𐭭 /an/ | az /az/ | من /man/ | مه /ma/ | ман /man/ |
| You | تؤ /taw/ | تو /toː/ | 𐭲𐭥 /toː/ | tu /tuː/ | تو /to/ | تو /tu/ | ту /tu/ |
| We | ما /maː/ | ما /maː/ | 𐭠𐭬𐭠𐭧 /amaːh/ | amāh /amaːh/ | ما /mɑː/ | ما /mɒ/ | мо /mo/ |
| Name | نام /naːm/ | نام /naːm/ | 𐭭𐭠𐭬 /naːm/ | nām /naːm/ | نام /nɑːm/ | نام /nɑm/ | ном /nom/ |
| Person | مردم /mardum/ | کس /kas/ | 𐭬𐭫𐭲𐭥𐭬 /mardoːm/ | — | انسان /insɑːn/ | انسان /insɒn/ | одам /oˈdam/ |
| Head | سر /sar/ | سر /sar/ | 𐭮𐭫 /sar/ | sar /sar/ | سر /sar/ | سر /sar/ | сар /sar/ |
| Eye | چم /tʃam/ | چشم /tʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | čašm /tʃaʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | чашм /tʃaʃm/ |
| Ear | گوش /ɡoʃ/ | گوش /ɡuːʃ/ | 𐭢𐭥𐭱 /ɡoːʃ/ | gōš /ɡoːʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡoʃ/ | гӯш /ɡɵʃ/ |
| Nose | پونز /poːnz/ | بینی /biːniː/ | 𐭥𐭩𐭭𐭩𐭪 /weːniːɡ/ | — | بینی /biːˈniː/ | بینی /bini/ | бинӣ /biˈni/ |
| Mouth | دپ /dap/ | دهان /dahaːn/ | — | — | دهان /dahɑːn/ | دان /dɒn/ | даҳон /daˈhon/ |
| Tooth | دنتان /dantaːn/ | دندان /dandaːn/ | 𐭣𐭭𐭣𐭠𐭭 /dandaːn/ | dndʾn /dandaːn/ | دندان /dandɑːn/ | دندان /dandɒn/ | дандон /dandon/ |
| Tongue | زوان /zawaːn/ | زبان /zabaːn/ | 𐭦𐭥𐭠𐭭 /zuwaːn/ | ʾzbʾn /izβaːn/ | زبان /zabɑːn/ | زبان /zabɒn/ | забон /zaˈbon/ |
| Hand | دست /dast/ | دست /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | dast /dast/ | دست /dast/ | دست /dast/ | даст /dast/ |
| Foot | پاد /paːd/ | پای /paːj/ | 𐭯𐭠𐭣𐭩 /paːj/ | pʾd /paːð/ | پا /pɑː/ | پای /pɒj/ | пой /poj/ |
| Heart | دل /dil/ | دل /dil/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | zyrd /zird/ | دل /dil/ | دل /dil/ | дил /dil/ |
| Bone | ہڈ /haɖ/ | استخوان /ustuˈxaːn/ | 𐭠𐭮𐭲 /ast/ | ʾstg /astaɡ/ | استخوان /ustuˈxɑːn/ | استخوان /ustuxɒn/ | устухон /ustuˈxon/ |
| Blood | ہون /hon/ | خون /xuːn/ | 𐭧𐭥𐭭 /xoːn/ | gwhn /ɡuxn/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ |
| Poop | گوت /ɡutt/ | گه /ɡuh/ | 𐭢𐭥𐭧 /ɡoːh/ | — | گه /ɡuːh/ | — | гӯҳ /ɡuːh/ |
| Love | مہر /mehr/ | عشق /ʔiʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | friyādan /frijaːdan/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ |
| Tree | درچک /daraːtʃk/ | درخت /diraxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | dār /daːr/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ |
| Dog | کچک /kutʃək/ | سگ /saɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | spag /spaɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | саг /saɡ/ |
| Cat | پشی /piʃiː/ | گربه /ɡurba/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | — /—/ | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | гурба /ɡurba/ |
| Fish | ماهیگ /maːhiɡ/ | ماهی /maːˈhiː/ | 𐭬𐭠𐭧𐭩𐭪 /maːhiːɡ/ | mʾsyg /maːsjaɡ/ | ماهی /mɑːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | моҳӣ /moˈhi/ |
| Bird | مرغ /murɡ/ | مرغ /murɣ/ | 𐭬𐭥𐭫𐭥𐭠 /murw/ | murw /murw/ | پرنده /parinda/ | پرنده /paɾanda/ | паранда /paranda/ |
| Butterfly | پاتۆ /paːtoː/ | پروانه /parwaːna/ | — | — | پروانه /parwɑːna/ | — | шапалак /ʃapalak/ |
| Egg | ہئیک /hajk/ | خایه /xaːja/ | 𐭧𐭠𐭣𐭪 /xaːjaɡ/ | — | تخممرغ /toxme morɣ/ | خیگینه /xajɡina/ | тухм /tuxm/ |
| Bear | مم /mamm/ | خرس /xirs/ | — | — | خرس /xirs/ | خرس /xirs/ | хирс /xirs/ |
| Horse | اسپ /asp/ | اسپ /asp/ | 𐭠𐭮𐭯 /asp/ | — | اسپ /asp/ | آس /ɒs/ | асп /asp/ |
| House | لۆگ /loːɡ/ | خانه /xaːna/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | xānag /xaːnaɡ/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | хона /xona/ |
| Milk | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | 𐭱𐭩𐭫 /ʃir/ | — | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | шир /ʃir/ |
| Honey | شہد /ʃahad/ | انگبین /aŋɡubiːn/ | 𐭠𐭭𐭢𐭯𐭩𐭭 /aŋɡubeːn/ | — | عسل /asal/ | عسل /asal/ | асал /asal/ |
| Salt | واد /waːd/ | نمک /namak/ | 𐭭𐭬𐭪 /namak/ | — | نمک /namak/ | نمک /namak/ | намак /namak/ |
| Wine | شراب /ʃaraːb/ | می /maj/ | 𐭬𐭣𐭩 /maj/ | — | شراب /ʃaˈrɑːb/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | шароб /ʃarob/ |
| Rice | برنج /brindʒ/ | برنج /biˈrindʒ/ | 𐭡𐭫𐭭𐭰 /brindʒ/ | — | برنج /birindʒ/ | برنج /birindʒ/ | биринҷ /biˈrindʒ/ |
| Chocolate | چاکلیٹ /tʃaːkleːʈ/ | — | — | — | چاکلیت /tʃɑːkleːt/ | — | шоколад /ʃokoˈlad/ |
| Iron | آسن /aːsan/ | آهن /aːhan/ | 𐭠𐭧𐭭 /aːhan/ | — | آهن /ɑːhan/ | آهن /ɑːhan/ | оҳан /ohan/ |
| Wheel | پرگ /parraɡ/ | چرخ /tʃarx/ | 𐭰𐭫𐭧𐭪𐭠 /tʃaxraɡ/ | čaxr /tʃaxr/ | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | чарх /tʃarx/ |
| Silk | آبریشم /aːbreːʃum/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | 𐭠𐭯𐭫𐭩𐭱𐭥𐭬 /abreːʃom/ | — | ابریشم /abreːʃam/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | абрешим /abreˈʃim/ |
| Book | کتاب /kitaːb/ | کتاب /kiˈtaːb/ | 𐭭𐭠𐭬𐭪 /naːmaɡ/ | — | کتاب /kiˈtɑːb/ | کتاب /kitɒb/ | китоб /kiˈtob/ |
| Eat | وارگ /waːraɡ/ | خوردن /xʷurdan/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | xward- /xward/ | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ |
| Drink | نوشاگ /noʃaːɡ/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | pī- /piː/ | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | нӯшидан /nɵʃidan/ |
| Sleep | وپسگ /wapsaɡ/ | خفتن /xuftan/ | 𐭧𐭥𐭯𐭲𐭭 /xuftan/ | xwsp- /xusp/ | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | خوابیدو /xɒbidoː/ | хобидан /xobiˈdan/ |
| One | یک /jak/ | یک /jak/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | ēw /eːw/ | یک /jak/ | یک /jak/ | як /jak/ |
| Two | دو /do/ | دو /doː/ | 𐭣𐭥 /doː/ | dō /doː/ | دو /du/ | دو /du/ | ду /du/ |
| Three | سئ /saj/ | سه /sih/ | 𐭮𐭧 /seː/ | hry /hreː/ | سه /se/ | سه /se/ | се /se/ |
| Four | چار /tʃaːr/ | چهار /tʃahaːr/ | 𐭰𐭧𐭠𐭫 /tʃahaːr/ | čafār /tʃafaːr/ | چهار /tʃahɑːr/ | چار /tʃɒr/ | чор /tʃor/ |
| Five | پنچ /pantʃ/ | پنج /pandʒ/ | 𐭯𐭭𐭰 /pandʒ/ | panj /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | панҷ /pandʒ/ |
| Hundred | سد /sad/ | صد /sad/ | 𐭮𐭣 /sad/ | — | صد /sad/ | صد /sad/ | сад /sad/ |
| Hello | وش آتکی /waʃ aːtkaj/ | درود /duruːd/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | drōd /droːd/ | سلام /salɑːm/ | سلام /salɑm/ | салом /salom/ |
| Thank you | مہربانی /mehrabaːniː/ | سپاس /sipaːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | spās /spaːs/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | раҳмат /rahmat/ |
| Good | شر /ʃər/ | نیک /neːk/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | nēw /neːw/ | خوب /xob/ | خو /xoː/ | хуб /xub/ |
| New | نۆک /noːk/ | نو /naw/ | 𐭭𐭥𐭪𐭩 /noːɡ/ | nawāg /nawaːɡ/ | نو /naw/ | نو /naw/ | нав /nav/ |
| Red | سہر /sohr/ | سرخ /surx/ | 𐭮𐭥𐭧𐭫 /suxr/ | swxr /suxr/ | سرخ /soɾx/ | سرخ /suɾx/ | сурх /surx/ |
| White | اسپیت /ispeːt/ | سپید /sɛpiːd/ | 𐭮𐭯𐭩𐭲 /speːd/ | ispēd /ispeːd/ | سفید /safeːd/ | سفید /safed/ | сафед /safed/ |
| Black | سیاہ /sjaːh/ | سیاه /sijaːh/ | 𐭮𐭩𐭣 /sjaː/ | — | سیاه /sijɑːh/ | سیاه /sijɒ/ | сиёҳ /sijoh/ |
| Green | شونز /ʃunz/ | سبز /sabz/ | 𐭮𐭯𐭦 /sabz/ | — | سبز /sabz/ | سبز /sabz/ | сабз /sabz/ |
| Blue | سبز /sabz/ | — | — | — | آبی /ɑːbi/ | — | обӣ /obi/ |
| Computer | کمپیوتر /kampjutar/ | — | — | — | کمپیوتر /kampjuːtar/ | — | компютер /kɔmpjutɛr/ |
| Tea | چا /tʃaː/ | — | — | — | چای /tʃɑːj/ | — | чой /tʃoj/ |
| Coffee | کہوا /kahwaː/ | — | — | — | قهوه /qahˈwa/ | — | қаҳва /qahˈva/ |
| Sugar | شکر /ʃakar/ | — | — | — | بوره /boːˈɾa/ | — | шакар /ʃaˈkar/ |
| Orange | موسمبی /musambiː/ | نارنج /naːrandʒ/ | — | — | پرتقال /poɾtaɣɑːl/ | پرتقال /poɾtaɣɒl/ | афлесун /afleˈsun/ |
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home