Qırımtatar tili
Crimean Tatar
Turkic (Kipchak)
Crimean Tatar is a Kipchak Turkic language of Crimea, with ~480K speakers, including a substantial diaspora in Turkey, Romania, Bulgaria, and Uzbekistan due to the 1944 Stalinist mass deportation (sürgünlik). The Crimean Tatar nation suffered ~46% mortality during the deportation; survivors began returning after 1989. Three dialect groups (Northern Steppe, Central, Southern Coastal). Cyrillic-based orthography since 1938 with Latin transition since 1997 (formally adopted 2021). Co-official in autonomous Crimea (de jure under Ukrainian law).
Where it is spoken
87 core words in Crimean Tatar
Sources
Words compared
Compared with languages in the same classification: Turkic (Kipchak)
| Meaning | Crimean Tatar | Kumyk | Gagauz | Ottoman Turkish | Nogai | Karachay-Balkar | Turkish |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | suv /suv/ | сув /suw/ | su /su/ | سو /su/ | сув /suw/ | суу /suw/ | su /su/ |
| Fire | ateş /ateʃ/ | от /ot/ | ateş /aˈteʃ/ | آتش /aˈteʃ/ | от /ot/ | от /ot/ | ateş /ateʃ/ |
| Sun | küneş /kyneʃ/ | гюн /ɡyn/ | güneş /ɟyˈneʃ/ | كونش /ɡyˈneʃ/ | куьн /kyn/ | кюн /kyn/ | güneş /ɟyneʃ/ |
| Moon | ay /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | آی /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ |
| Star | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | юлдуз /julduz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | یلدز /jɯlˈdɯz/ | юлдыз /juldɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ |
| Night | gece /ɡedʒe/ | гече /ɡetʃe/ | gecä /ɡedʒæ/ | كیجه /ɡedʒe/ | кеше /keʃe/ | кече /ketʃe/ | gece /ɡedʒe/ |
| Rain | yağmur /jaːmur/ | янгур /jaŋˈur/ | yaamur /jaːˈmur/ | یاغمور /jaːmur/ | ямгыр /jamˈɡɯr/ | жауун /ʒɑˈwun/ | yağmur /jaːˈmuɾ/ |
| Snow | qar /qɑr/ | къар /qar/ | kaar /kaːr/ | قار /kaɾ/ | кар /qar/ | къар /qar/ | kar /kaɾ/ |
| Wind | yel /jel/ | ел /jel/ | yel /jel/ | یل /jel/ | ел /jel/ | жел /ʒel/ | rüzgâr /ɾyzˈɟaːɾ/ |
| Earth | topraq /topɾaq/ | топуракъ /topuraq/ | toprak /topɾak/ | توپراق /topˈɾak/ | ер /jer/ | топракъ /topraq/ | toprak /topɾak/ |
| Stone | taş /taʃ/ | таш /taʃ/ | taş /taʃ/ | طاش /taʃ/ | тас /tas/ | таш /taʃ/ | taş /taʃ/ |
| Mountain | dağ /daɣ/ | тав /taw/ | bayır /baˈjɯɾ/ | طاغ /daɣ/ | тав /taw/ | тау /tɑw/ | dağ /daː/ |
| Sea | deñiz /deˈŋiz/ | денгиз /deŋiz/ | deniz /deˈniz/ | دكز /deˈŋiz/ | тенъиз /teŋiz/ | тенгиз /teŋiz/ | deniz /deˈniz/ |
| Mother | ana /ana/ | ана /ana/ | ana /aˈna/ | آنه /aˈne/ | ана /ana/ | ана /ana/ | anne /anːe/ |
| Father | baba /baba/ | ата /ata/ | boba /boˈba/ | پدر /peˈdeɾ/ | атай /ataj/ | ата /ata/ | baba /baba/ |
| Daughter | qız /qɯz/ | къыз /qɯz/ | kız /kɯz/ | قیز /kɯz/ | кыз /qɯz/ | къыз /qɯz/ | kız /kɯz/ |
| I | men /men/ | мен /men/ | bän /bæn/ | بن /ben/ | мен /men/ | мен /men/ | ben /ben/ |
| You | sen /sen/ | сен /sen/ | sän /sæn/ | سن /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ |
| We | biz /biz/ | биз /biz/ | biz /biz/ | بز /biz/ | биз /biz/ | биз /biz/ | biz /biz/ |
| Name | isim /iˈsim/ | ат /at/ | ad /ad/ | اسم /iˈsim/ | ат /at/ | ат /at/ | ad /ad/ |
| Person | adam /aˈdam/ | адам /ɑˈdɑm/ | insan /insan/ | انسان /inˈsan/ | аьдем /ædem/ | адам /ɑˈdɑm/ | kişi /kiˈʃi/ |
| Head | baş /baʃ/ | баш /baʃ/ | baş /baʃ/ | باش /baʃ/ | бас /bas/ | баш /baʃ/ | baş /baʃ/ |
| Eye | köz /køz/ | гёз /ɡøz/ | göz /ɟøz/ | كوز /ɡøz/ | коьз /køz/ | кёз /køz/ | göz /ɟøz/ |
| Ear | qulaq /qulɑq/ | къулакъ /qulaq/ | kulak /kulak/ | قولاق /kuˈlak/ | кулак /qulaq/ | къулакъ /qulaq/ | kulak /kuˈɫak/ |
| Nose | burun /buˈɾun/ | бурун /burun/ | burnu /burˈnu/ | بورون /buˈɾun/ | бурын /burɯn/ | бурун /burun/ | burun /buˈɾun/ |
| Mouth | ağız /aˈɣɯz/ | авуз /aˈwuz/ | aaz /aːz/ | آغز /aˈʁɯz/ | авыз /aˈwɯz/ | ауз /awuz/ | ağız /aˈɯz/ |
| Tooth | tiş /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ | diş /diʃ/ | دیش /diʃ/ | тис /tis/ | тиш /tiʃ/ | diş /diʃ/ |
| Tongue | til /til/ | тил /til/ | dil /dil/ | دیل /dil/ | тил /til/ | тил /til/ | dil /dil/ |
| Hand | el /el/ | къол /qol/ | el /el/ | ال /el/ | кол /qol/ | къол /qol/ | el /el/ |
| Foot | ayaq /ajaq/ | аякъ /ajaq/ | ayak /aˈjak/ | آیاق /ajak/ | аяк /ajaq/ | аякъ /ajaq/ | ayak /ajak/ |
| Heart | yürek /jyrek/ | юрек /jyrek/ | ürek /yˈrek/ | قلب /kalb/ | юрек /jyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | kalp /kalp/ |
| Bone | süyek /syjek/ | сюек /syjek/ | kemik /keˈmik/ | كمیك /keˈmik/ | суьек /syjek/ | сюек /syjek/ | kemik /ceˈmic/ |
| Blood | qan /qan/ | къан /qan/ | kan /kan/ | قان /kan/ | кан /qan/ | къан /qan/ | kan /kan/ |
| Poop | bok /bok/ | покъ /poq/ | — | بوق /bok/ | — | бокъ /boq/ | kaka /kaka/ |
| Love | sevgi /sevɡi/ | сюйюв /syjyw/ | sevgi /sevˈɟi/ | عشق /aʃk/ | суьюв /syjyw/ | сюймеклик /syjmeklik/ | aşk /aʃk/ |
| Tree | terek /terek/ | терек /terek/ | aaç /aːtʃ/ | آغاج /aˈʁatʃ/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ağaç /aˈatʃ/ |
| Dog | köpek /køpek/ | ит /it/ | köpek /køˈpek/ | كوپك /køˈpek/ | ийт /ijt/ | ит /it/ | köpek /cøpek/ |
| Cat | mışıq /mɯʃɯq/ | мишик /miʃik/ | kedi /keˈdi/ | كدی /keˈdi/ | мысык /məsəq/ | киштик /kiʃtik/ | kedi /cedi/ |
| Fish | balıq /baˈlɯq/ | балыкъ /bɑˈlɯq/ | balık /baˈlɯk/ | بالق /baˈlɯk/ | балык /bɑˈlɯq/ | чабакъ /tʃɑˈbɑq/ | balık /baˈɫɯk/ |
| Bird | quş /quʃ/ | къуш /quʃ/ | kuş /kuʃ/ | قوش /kuʃ/ | кус /qus/ | къанатлы /qanatlɯ/ | kuş /kuʃ/ |
| Butterfly | köbelek /købeˈlek/ | гёбелек /ɡøbelek/ | kelebek /keleˈbek/ | كلبك /keleˈbek/ | куьпелек /kypelek/ | — | kelebek /celeˈbec/ |
| Egg | yımırta /jɯmɯrta/ | йымырткъа /jɯmɯrtqa/ | yımırta /jɯmɯrta/ | یومورطه /jumuɾˈta/ | юмыртка /jumɯrtqa/ | жумуртха /ʒumurtxa/ | yumurta /jumuɾˈta/ |
| Bear | ayuv /ajuw/ | аюв /ajuw/ | ayı /aˈjɯ/ | آیی /aˈjɯ/ | аюв /ajuw/ | айыу /ajɯw/ | ayı /aˈjɯ/ |
| Horse | at /at/ | ат /at/ | beygir /bejˈɡir/ | آت /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ |
| House | ev /ev/ | уьй /yj/ | ev /ev/ | خانه /xaːˈne/ | уьй /yj/ | юй /yj/ | ev /ev/ |
| Milk | süt /syt/ | сют /syt/ | süt /syt/ | سود /syd/ | сют /syt/ | сют /syt/ | süt /syt/ |
| Honey | bal /bal/ | бал /bal/ | bal /bal/ | بال /bal/ | бал /bal/ | бал /bal/ | bal /baɫ/ |
| Salt | tuz /tuz/ | туз /tuz/ | tuz /tuz/ | طوز /tuz/ | туз /tuz/ | туз /tuz/ | tuz /tuz/ |
| Wine | şarap /ʃaˈrap/ | чагъыр /tʃaʁɨr/ | şarap /ʃaˈrap/ | شراب /ʃaˈɾab/ | шагыр /ʃaɡɨr/ | чагъыр /tʃaʁɯr/ | şarap /ʃaˈɾap/ |
| Rice | pirinş /piˈrinʃ/ | дюгю /dyɡy/ | pirinç /piˈrintʃ/ | برنج /biˈrintʃ/ | дуьги /dyɡi/ | принч /printʃ/ | pirinç /piˈɾintʃ/ |
| Chocolate | şokolad /ʃokoˈlad/ | шикалат /ʃikaˈlat/ | — | چوقولاته /tʃokolata/ | шоколад /ʃokolad/ | — | çikolata /tʃikoˈlata/ |
| Iron | demir /demir/ | темир /temir/ | demir /demir/ | دمیر /demiɾ/ | темир /temir/ | темир /temir/ | demir /demiɾ/ |
| Wheel | teker /teˈker/ | дёгерчик /døɡertʃik/ | tekerlek /tekerlek/ | چرخ /tʃarx/ | тынъыршык /tɯŋɯrʃɯk/ | чарх /tʃarx/ | tekerlek /tekeɾˈlek/ |
| Silk | ipek /iˈpek/ | йибек /jibek/ | ipek /iˈpek/ | ایپك /iˈpek/ | йибек /jibek/ | дарий /daˈrij/ | ipek /iˈpec/ |
| Book | kitap /kiˈtap/ | китап /kitap/ | kiyat /kiˈjat/ | كتاب /kiˈtaːb/ | китап /kitap/ | китап /kiˈtap/ | kitap /ciˈtap/ |
| Eat | aşamaq /aʃamaq/ | ашамакъ /aʃamaq/ | imää /iˈmæː/ | یمك /jeˈmek/ | ашав /aʃaw/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | yemek /jemek/ |
| Drink | içmek /itʃmek/ | ичмек /itʃmek/ | içmää /itʃˈmæː/ | ایچمك /itʃˈmek/ | ишуьв /iʃyw/ | ичерге /itʃerɡe/ | içmek /itʃmek/ |
| Sleep | yuqlamaq /juqlaˈmaq/ | юхламакъ /juχlamaq/ | uyumaa /ujuˈmaː/ | اویومق /ujuˈmak/ | уйклав /ujqlaw/ | джукъларгъа /dʒuqlarʁa/ | uyumak /ujuˈmak/ |
| One | bir /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | بر /biɾ/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /biɾ/ |
| Two | eki /eˈci/ | эки /eki/ | iki /iˈki/ | ایكی /iˈci/ | эки /eki/ | эки /eˈki/ | iki /iˈki/ |
| Three | üç /ytʃ/ | уьч /ytʃ/ | üç /ytʃ/ | اوچ /ytʃ/ | уьш /yʃ/ | юч /ytʃ/ | üç /ytʃ/ |
| Four | dört /dørt/ | дёрт /dørt/ | dört /dørt/ | درت /dørt/ | доьрт /dørt/ | тёрт /tørt/ | dört /dœɾt/ |
| Five | beş /beʃ/ | беш /beʃ/ | beş /beʃ/ | بش /beʃ/ | бес /bes/ | беш /beʃ/ | beş /beʃ/ |
| Hundred | yüz /jyz/ | юз /jyz/ | üz /yz/ | يوز /jyz/ | юз /juz/ | жюз /ʒyz/ | yüz /jyz/ |
| Hello | selâm /seˈlʲam/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | selam /seˈlam/ | سلام /seˈlaːm/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /salam/ | merhaba /meɾhaba/ |
| Thank you | sağ ol /saɣ ol/ | савбол /sawbol/ | saa ol /saː ol/ | تشكر ادرم /teʃekˈkyɾ edeˈɾim/ | сав бол /saw bol/ | сау бол /saw bol/ | teşekkürler /teʃecːyɾleɾ/ |
| Good | yahşı /jaχʃɯ/ | яхшы /jaχʃə/ | ii /iː/ | ایی /iˈji/ | яхшы /jaxʃɯ/ | иги /iɡi/ | iyi /iji/ |
| New | yañı /jaˈŋɯ/ | янгы /jaŋˈɯ/ | eni /eˈni/ | یكی /jeˈŋi/ | янъы /jaŋɯ/ | жангы /ʒaŋɯ/ | yeni /jeˈni/ |
| Red | qırmızı /qɯrmɯˈzɯ/ | къызыл /qɯˈzɯl/ | kırmızı /kɯrmɯˈzɯ/ | قرمزی /kɯɾmɯˈzɯ/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | къызыл /qɯˈzɯl/ | kırmızı /kɯɾmɯˈzɯ/ |
| White | aq /ɑq/ | акъ /ɑq/ | ak /ak/ | بیاض /beˈjaz/ | ак /ɑq/ | акъ /ɑq/ | beyaz /beˈjaz/ |
| Black | qara /qɑˈrɑ/ | къара /qɑˈrɑ/ | kara /kaˈra/ | قره /kaˈɾa/ | кара /qɑˈrɑ/ | къара /qaˈra/ | siyah /siˈjah/ |
| Green | yeşil /jeˈʃil/ | яшыл /jaˈʃɯl/ | eşil /eˈʃil/ | یشیل /jeˈʃil/ | ясыл /jasɯl/ | джашил /dʒaˈʃil/ | yeşil /jeˈʃil/ |
| Blue | mavı /mɑˈvɯ/ | гёк /ɡøk/ | maavi /maːˈvi/ | — | коьк /køk/ | кёк /køk/ | mavi /maːˈvi/ |
| Cuckoo | kukuquş /kukuˈquʃ/ | атъёкъ /atˈjoq/ | — | غوغوق /ɡuˈɡuk/ | коькек /køˈkek/ | гугук /ɡuˈɡuk/ | guguk /ɡuˈɡuk/ |
| Computer | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | kompyuter /kompjuˈter/ | — | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | bilgisayar /bilɟisaˈjaɾ/ |
| Sushi | suşi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | لاكردا /laˈkerda/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | suşi /ˈsuʃi/ |
| Tea | çay /tʃaj/ | чай /tʃaj/ | çay /tʃaj/ | چای /tʃaj/ | шай /ʃaj/ | чай /tʃaj/ | çay /tʃaj/ |
| Coffee | qave /qaˈve/ | къагьва /qahva/ | kafe /kaˈfe/ | — | — | кофе /ˈkofe/ | kahve /kahˈve/ |
| Sugar | şeker /ʃeˈker/ | шекер /ʃeker/ | şeker /ʃeˈker/ | — | секер /seker/ | шекер /ʃeˈker/ | şeker /ʃeˈceɾ/ |
| Orange | portaqal /poɾtaˈqal/ | апельсин /apelʲˈsin/ | portokal /portoˈkal/ | پرتقال /poɾtaˈkal/ | — | — | portakal /poɾtaˈkaɫ/ |
Page 1/10
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home