Nāhuatl
Classical Nahuatl
Uto-Aztecan (Nahuan) · historical / hidden variety
Also known as: Classical Nahuatl, Aztec
Classical Nahuatl (mācēhuallahtōlli) was the language of the Aztec Empire and the lingua franca of Mesoamerican high culture from c. 1300 to the Spanish conquest of 1521. Recorded extensively in colonial-era manuscripts (the Florentine Codex compiled by Sahagún 1577, the Codex Mendoza, the Cantares Mexicanos), it preserves a rich tradition of poetry (xōchitl in cuīcatl, "flower and song"), philosophy, and administration. Classical Nahuatl gave world languages many words: chocolate (xocolātl), tomato (tomatl), avocado (āhuacatl), coyote (coyōtl), chili (chīlli). Modern Nahuatl varieties (~1.5M speakers) descend directly from Classical.
Where it is spoken
87 core words in Classical Nahuatl
Sources
Words compared
Compared with languages in the same classification: Uto-Aztecan (Nahuan)
| Meaning | Classical Nahuatl | Eastern Huasteca Nahuatl | Central Huasteca Nahuatl | Western Huasteca Nahuatl | Guerrero Nahuatl | Isthmus Nahuatl | Nawat |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | ātl /aːtɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | a̱ꞌti /aːʔti/ | at /at/ |
| Fire | tlētl /tɬeːtɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tiꞌti /tiʔti/ | tit /tit/ |
| Sun | tōnatiuh /toːnatiw/ | tonatih /tonatih/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonajli /tonahli/ | to̱nati̱ꞌ /toːnatiːʔ/ | tunal /tunal/ |
| Moon | mētztli /meːtstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | me̱tzti /meːtsti/ | metzti /meːtsti/ |
| Star | cītlālin /siːˈtɬaːlin/ | sitlalij /siˈtɬalih/ | sitlalij /siˈtɬalih/ | sitlalij /siˈtɬalih/ | sitlalin /siˈtɬalin/ | si̱talin /siːtalin/ | sital /ˈsital/ |
| Night | yohualli /joːwalːi/ | yohuali /jowali/ | youali /jowali/ | yohuali /jowali/ | yowalli /jowalːi/ | yóhual /ˈjowal/ | tayua /tajuwa/ |
| Rain | quiyahuitl /kiˈjawitɬ/ | quiyahuitl /kijawitɬ/ | kiyawit /kiˈjawit/ | quiyahuitl /kijawitɬ/ | quiyahuitl /kijawitɬ/ | tiahua̱ꞌ /tiawaːʔ/ | kiawit /kiawit/ |
| Snow | cepayahuitl /sepaˈjawitɬ/ | citlal cetl /sitɬal setɬ/ | sital set /sital set/ | sitlal setl /sitɬal setɬ/ | nieve /ˈnjebe/ | — | — |
| Wind | ehecatl /eˈhekatɬ/ | ajacatl /ahakatɬ/ | ajakatl /ahakatɬ/ | ajacatl /ahakatɬ/ | ajacatl /ahakatɬ/ | ejecaꞌ /ehekaʔ/ | ejekat /eˈhekat/ |
| Earth | tlālli /tɬaːlːi/ | tlali /tɬali/ | tlali /tɬali/ | tlali /tɬali/ | tlajli /tɬahli/ | ta̱jli /taːhli/ | tal /ˈtaːl/ |
| Stone | tetl /tetɬ/ | tetl /tetɬ/ | tetl /tetɬ/ | tetl /teːtɬ/ | tetl /teːtɬ/ | teꞌti /teʔti/ | tet /tet/ |
| Mountain | tepētl /ˈtepeːtɬ/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | tepe̱ꞌ /tepeːʔ/ | tepet /ˈtepet/ |
| Sea | hueyatl /ˈweːjaːtɬ/ | hueyiatl /weˈjiatɬ/ | hueyatl /ˈwejatɬ/ | hueyatl /ˈwejatɬ/ | mar /mar/ | láma̱r /ˈlamaːr/ | — |
| Mother | nāntli /naːntɬi/ | mama /mama/ | nana /nana/ | nana /nana/ | nanan /nanan/ | te̱ye̱ꞌ /teːjeːʔ/ | nan /nan/ |
| Father | tahtli /tahtɬi/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ | te̱taj /teːtah/ | tat /tat/ |
| Daughter | ichpōchtli /itʃpoːtʃtɬi/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | nochpoch /ˈnotʃpotʃ/ | isihua̱piltzi̱n /isiwaːpiltsiːn/ | nusiwapiltzin /nusiwaˈpiltsin/ |
| I | nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | nejua /neˈwa/ | nej /neh/ | naja /ˈnaha/ |
| You | tehhuātl /teʔˈwaːtɬ/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tejua /teˈwa/ | tej /teh/ | taja /ˈtaha/ |
| We | tehhuāntin /teʔˈwaːntin/ | tohuanti /toˈwanti/ | tohuanti /toˈwanti/ | tohuanti /toˈwanti/ | tejuamej /teˈwameh/ | tejame̱n / nejame̱n /tehameːn / nehameːn/ | tejemet /teˈhemet/ |
| Name | tōcāitl /toːˈkaːitɬ/ | tocaxtli /toˈkaʃtɬi/ | tocaxtli /toˈkaʃtɬi/ | tocaxtli /toˈkaʃtɬi/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | to̱ca̱ꞌ /toːkaːʔ/ | tukay /ˈtukaj/ |
| Person | tlācatl /tɬaːkatɬ/ | tlacatl /ˈtɬakatɬ/ | masehuali /maseˈwali/ | masehuali /maseˈwali/ | tlacatl /ˈtɬakatɬ/ | — | takat /ˈtakat/ |
| Head | cuāitl /kʷaːitɬ/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | tzontecon /tsontekon/ | tzuntekun /tsuntekun/ |
| Eye | īxtli /iːʃtɬi/ | ixtiyol /iʃtijol/ | ixtioli /iʃtioli/ | ixteyol /iʃtejol/ | ixtololo /iʃtololo/ | i̱xti /iːʃti/ | ish /iʃ/ |
| Ear | nacaztli /nakastɬi/ | nacastli /nakastɬi/ | nacastli /nakastɬi/ | nacastli /nakastɬi/ | nacas /nakas/ | nacas /nakas/ | nakas /nakas/ |
| Nose | yacatl /jakatɬ/ | yacatl /jakatɬ/ | yakatsoli /jakatsoli/ | yacatl /jakatɬ/ | yacatl /jakatɬ/ | yacti /jakti/ | yak /jak/ |
| Mouth | camatl /kamatɬ/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | te̱nti /teːnti/ | ten /ten/ |
| Tooth | tlantli /tɬantɬi/ | tlankoch /tɬankotʃ/ | tlankoch /tɬankotʃ/ | tlankoch /tɬankotʃ/ | tlan /tɬan/ | tanti /tanti/ | tan /tan/ |
| Tongue | nenepilli /nenepilːi/ | nenepil /nenepil/ | nenepili /nenepili/ | nenepil /nenepil/ | nenepil /nenepil/ | le̱nguaj /leːnɡʷah/ | nenepil /nenepil/ |
| Hand | māitl /maːitɬ/ | maitl /maitɬ/ | maitl /maitɬ/ | maitl /maitɬ/ | maitl /maitɬ/ | mayiꞌ /majiʔ/ | mey /mei/ |
| Foot | icxitl /ikʃitɬ/ | icxitl /ikʃitɬ/ | icxitl /ikʃitɬ/ | icxitl /ikʃitɬ/ | icxitl /ikʃitɬ/ | icxi /ikʃi/ | ikshi /ikʃi/ |
| Heart | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yojlotl /johlotɬ/ | iya̱lmaj /ijaːlmah/ | yulu /julu/ |
| Bone | omitl /omitɬ/ | omitl /omitɬ/ | omitl /omitɬ/ | omitl /omitɬ/ | omitl /omitɬ/ | omiꞌ /omiʔ/ | umit /umit/ |
| Blood | eztli /esˈtɬi/ | estli /estɬi/ | estli /estɬi/ | estli /estɬi/ | yestli /jestɬi/ | esti /esti/ | esti /esti/ |
| Poop | cuitlatl /kʷitɬatɬ/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | — | cuitaꞌ /kʷitaʔ/ | kwitat /kʷitat/ |
| Love | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ | tlasojtla /tɬasohtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlasojtla /tɬasohtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | quinequi /kineki/ | tasujta /tasuhta/ |
| Tree | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kojtli /kohtɬi/ | cuahuiꞌ /kʷawiʔ/ | kwawit /kʷawit/ |
| Dog | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ | chichi /tʃitʃi/ | chichi /tʃitʃi/ | chichi /tʃitʃi/ | itzcuintli /itskʷintɬi/ | pe̱lo /peːlo/ | pelu /peːlu/ |
| Cat | mīztōn /miːstoːn/ | mizto /misto/ | misto /misto/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | misto̱n /mistoːn/ | mistun /mistuːŋ/ |
| Fish | michin /mitʃin/ | michi /mitʃi/ | michi /mitʃi/ | michi /mitʃi/ | michin /mitʃin/ | to̱poj /toːpoh/ | michin /mitʃin/ |
| Bird | tōtōtl /toːtoːtɬ/ | tototl /ˈtototɬ/ | tototl /tototɬ/ | tototl /tototɬ/ | tototl /ˈtototɬ/ | to̱to̱ꞌ /toːtoːʔ/ | tutut /tutut/ |
| Butterfly | pāpālōtl /paːpaːloːtɬ/ | papalotl /paˈpalotɬ/ | papalotl /paˈpalotɬ/ | papalotl /paˈpalotɬ/ | papalotl /paˈpalotɬ/ | me̱me̱ /meːmeː/ | papalut /papalut/ |
| Egg | tōtoltetl /toːtoltetɬ/ | tejquistli /tehkistɬi/ | tejsistli /tehsistɬi/ | tecsistli /teksistɬi/ | totoltetl /totolˈtetɬ/ | itecsis /iteksis/ | teksisti /teksisti/ |
| Bear | tlācamāyeh /tɬaːkamaːjeʔ/ | oso /oso/ | oso /oso/ | oso /oso/ | oso /ˈoso/ | oso /oso/ | tekwani metzkujkutu /teːˈkʷani metskuhkutu/ |
| Horse | cahuallo /kaˈwaːlːo/ | kawayoh /kaˈwaːjoh/ | kauayoj /kaˈwajoh/ | cahuayoj /kaˈwajoh/ | caballo /kaˈbajo/ | cahua̱yoj /kaˈwaːjoh/ | cahuayoh /kaˈwajuh/ |
| House | calli /kalːi/ | cali /kali/ | kali /kali/ | cali /kali/ | kajli /kahli/ | cajli /kahli/ | kal /kal/ |
| Milk | chīchīhualāyōtl /tʃiːtʃiːwalaːjoːtɬ/ | lechi /letʃi/ | lechi /letʃi/ | lechi /letʃi/ | leche /ˈletʃe/ | chi̱chihuala̱ꞌ /tʃiːtʃiwalaːʔ/ | — |
| Honey | neuctli /nekʷtɬi/ | nectli /nektɬi/ | necti /nekti/ | nectli /nektɬi/ | necutli /neˈkutɬi/ | necti /nekti/ | nekti /nekti/ |
| Salt | iztatl /istatɬ/ | istatl /istatɬ/ | istatl /istatɬ/ | istatl /istatɬ/ | istatl /istatɬ/ | istaꞌ /istaʔ/ | istat /istat/ |
| Wine | vino /ˈbino/ | xocomeca atl /ʃokomeka atɬ/ | xocomeca at /ʃokomeka at/ | xocomeca atl /ʃokomeka atɬ/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | — |
| Iron | tepoztli /tepostɬi/ | tepostli /tepostɬi/ | tepostli /tepostɬi/ | tepostli /tepostɬi/ | tepostli /tepostɬi/ | tepos /tepos/ | tepusti /tepusti/ |
| Wheel | temalacatl /temalakatɬ/ | rueda /rweda/ | rueda /rweda/ | rueda /rweda/ | — | — | rweda /rweda/ |
| Book | āmoxtli /aːˈmoʃtɬi/ | amoxtli /aˈmoʃtɬi/ | amochtli /aˈmotʃtɬi/ | libro /ˈlibro/ | libro /ˈlibro/ | a̱maꞌ /aːmaʔ/ | amat /amat/ |
| Eat | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | tacua /takʷa/ | takwa /takwa/ |
| Drink | ātli /aːtɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | koni /koni/ | a̱ti /aːti/ | ati /ati/ |
| Sleep | cochi /kotʃi/ | cochi /ˈkotʃi/ | cochi /ˈkotʃi/ | cochi /ˈkotʃi/ | cochi /ˈkotʃi/ | cochi /kotʃi/ | kuchi /ˈkutʃi/ |
| One | cē /seː/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | se̱ /seː/ | se /se/ |
| Two | ōme /ˈoːme/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | o̱me /oːme/ | ume /ˈume/ |
| Three | yei /jeːi/ | eyi /ejiː/ | eyi /ejiː/ | eyi /ejiː/ | yeyi /jeji/ | e̱yi /eːji/ | yey /jej/ |
| Four | nāhui /naːwi/ | nahui /naːwi/ | nahui /naːwi/ | nahui /nawi/ | nahui /nawi/ | na̱hui /naːwi/ | nawi /naːwi/ |
| Five | mācuīlli /maːˈkʷiːlːi/ | macuili /maˈkʷili/ | makuili /maˈkʷili/ | macuili /maˈkʷili/ | makuijli /makʷihli/ | cinco /sinko/ | makwil /maˈkʷil/ |
| Hundred | mācuīlpōhualli /maːkʷiːlpoːˈwalːi/ | cien /sjen/ | cien /sjen/ | cien /sjen/ | ciento /ˈsjento/ | cien /sjen/ | tzunti /tsunti/ |
| Hello | niltze /niltse/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | panolti /panolti/ | — /—/ | ne pakua /ne pakwa/ |
| Thank you | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ | tlascamati /tɬaskamati/ | tlaskamati /tɬaskamati/ | tlascamati /tɬaskamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | gracias /ɡrasjas/ | padiush /padjuʃ/ |
| Good | cualli /kʷalːi/ | cuali /kʷali/ | kuali /kʷali/ | cuali /kʷali/ | kuajli /kʷahli/ | ye̱cti /jeːkti/ | yek /jeːk/ |
| New | yancuic /jankʷik/ | yancuic /ˈjankʷik/ | yancuic /ˈjankʷik/ | yancuic /ˈjankʷik/ | yencuic /ˈjenkʷik/ | yancuiꞌ /jankʷiʔ/ | yankwik /jaŋkʷik/ |
| Red | chichiltic /tʃitʃiltik/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | chi̱ltiꞌ /tʃiːltiʔ/ | chiltik /tʃiltik/ |
| White | iztāc /istaːk/ | chipahuac /tʃipawak/ | istak /istak/ | chipahuac /tʃipawak/ | istak /istak/ | ista̱ꞌ /istaːʔ/ | istak /istak/ |
| Black | tlīltic /tɬiːltik/ | yayahuic /jaˈjawik/ | yayahuic /jaˈjawik/ | yayahuic /jaˈjawik/ | capotztic /kaˈpotstik/ | pi̱stiꞌ /piːstiʔ/ | tiltik /tiltik/ |
| Green | xoxoctic /ʃoʃoktik/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | xoxojki /ʃoˈʃohki/ | xoxoctiꞌ /ʃoʃoktiʔ/ | shushuwik /ʃuʃuwik/ |
| Cuckoo | metlapīltetzotzontzin /metɬapiːltetsotsoˈtsontsin/ | — | — | — | — | — | — |
| Computer | nepōhualtzintzin /nepoːwalˈtsintsin/ | — | computadora /komputaˈdora/ | — | computadora /komputaˈdora/ | — | — |
| Ninety-nine | nāppōhualli oncaxtōlli onnāhui /naːpːoːˈwalːi onkaʃˈtoːlːi onˈnaːwi/ | — | — | — | napoajli huan majtlactli huan chicnahui /napoahli wan mahtɬaktɬi wan tʃiknawi/ | — | — |
Page 1/9
Word order compared
Compare with major world languages
Classical Nahuatl
Nehuātl
nicnequi
nicyecoa
in tilmahtli
in
oniquittac
īpan
cē teopōuhcalli
tlaīxpan
in cochicalli
I
want to
try on
a suit
I
saw
in
a shop
across from
the hotel
Ich
möchte
einen Anzug
anprobieren
den
ich
in einem
Geschäft
gegenüber vom
Hotel
gesehen habe
मैं
होटल
के सामने
एक दुकान
में
देखा
सूट को
पहनकर देखना
चाहता हूँ
私は
ホテルの
向かいの
お店
で
見た
スーツを
試着
したいです
我
想
试穿
酒店
对面的
商店
里
看到的
那套西装
أنا
أريد
أن أجرب
بدلة
رأيتها
في
محل
مقابل
الفندق
Я
хочу
примерить
костюм
который
я увидел
в
магазине
напротив
отеля
Classical Nahuatl
no-
tōcā
Tanaka
catqui
My
name
is
Tanaka
Mein
Name
ist
Tanaka
मेरा
नाम
तनाका
है
私の
名前は
田中
です
我的
名字
是
田中
اسمي
هو
تاناكا
Моё
имя
—
Танака
Classical Nahuatl
nēhuātl
mochipa tlānēci
ic chicōme hora
nitlacua
tlanēzcayōtl
I
eat
breakfast
every morning
at 7 o'clock
Ich
frühstücke
jeden Morgen
um 7 Uhr
मैं
हर सुबह
7 बजे
नाश्ता
करता हूँ
毎朝
7時に
朝ごはんを
食べます
我
每天早上
七点
吃
早饭
أتناول
أنا
الإفطار
كل صباح
الساعة السابعة
Я
завтракаю
каждое утро
в 7 часов
Classical Nahuatl
cānin
catqui
in āchto
tepotztēmalōyān
Where
is
the nearest
station
Wo
ist
der nächste
Bahnhof
सबसे नज़दीकी
स्टेशन
कहाँ
है
一番近い
駅は
どこ
です
か
最近的
车站
在
哪里
أين
تقع
أقرب
محطة
Где
находится
ближайшая
станция
Classical Nahuatl
inin
cacahuaātl
cencah
huēlic
This
coffee
is
very
delicious
Dieser
Kaffee
ist
sehr
lecker
यह
कॉफ़ी
बहुत
स्वादिष्ट है
この
コーヒーは
とても
おいしいです
这
咖啡
很
好喝
هذه
القهوة
لذيذة
جداً
Этот
кофе
очень
вкусный
Classical Nahuatl
nēhuātl
Xapon tlahtolli
nicmachtia
tēmachtīlcalli ītech
I
study
Japanese
at university
Ich
studiere
Japanisch
an der Universität
मैं
विश्वविद्यालय में
जापानी
पढ़ता हूँ
私は
大学で
日本語を
勉強しています
我
在大学
学
日语
أنا
أدرس
اللغة اليابانية
في الجامعة
Я
изучаю
японский язык
в университете
Classical Nahuatl
mōztla
in tōnalli
yēz
tōnaz
Tomorrow's
weather
will be
sunny
Morgen
wird
das Wetter
sonnig
sein
कल
मौसम
धूप वाला
होगा
明日の
天気は
晴れ
でしょう
明天
天气
会
晴天
سيكون
الطقس
غداً
مشمساً
Завтра
погода
будет
солнечной
Classical Nahuatl
nonāntzin
mochipa cēmilhuitl
cochcayōtl
quitlacualchihua
My mother
cooks
dinner
every day
Meine Mutter
kocht
jeden Tag
Abendessen
मेरी माँ
हर रोज़
रात का खाना
बनाती है
お母さんは
毎日
夕食を
作ります
我妈妈
每天
做
晚饭
تطبخ
أمي
العشاء
كل يوم
Моя мама
готовит
ужин
каждый день
Classical Nahuatl
Nehuātl
nicnequi
niaz
Iapōn
in mōztla
xihuitl
I
want to
go
to
Japan
next
year
Ich
möchte
nächstes
Jahr
nach
Japan
fahren
मैं
अगले
साल
जापान
जाना
चाहता हूँ
私は
来
年
日本
に
行き
たいです
我
明
年
想
去
日本
أنا
أريد
أن أذهب
إلى
اليابان
العام
القادم
Я
хочу
поехать
в
Японию
в следующем
году
Classical Nahuatl
tihuelīti
tēhuātl
inglés tlahtolli
tictlahtoa
Can
you
speak
English
Können
Sie
Englisch
sprechen
आप
अंग्रेज़ी
बोल
सकते हैं
あなたは
英語が
話せ
ます
か
你
会
说
英语
吗
هل
تستطيع
التحدث
باللغة الإنجليزية
Вы
умеете
говорить
по-английски
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home