ᠰᡞᠪᡝ ᡤᡞᠰᡠᠨ

Sibe

Tungusic (Manchu-Nanai, Manchu — sister/dialect of Manchu)

FamilyTungusic (Manchu-Nanai, Manchu — sister/dialect of Manchu) Speakers~30K ScriptManchu CountriesChina Official inNo (Standard Chinese is the national language; Xibe is used in education in the Qapqal Xibe Autonomous County) Vitalityvulnerable ISO 639-3sjo

Xibe (also Sibe, ᠰᡞᠪᡝ Sibe) is a Tungusic language of the Manchu-Nanai branch, closely related to Manchu (mnc) — debate continues whether they are separate languages or dialects of a single Manchu-Xibe complex. The Xibe people are a Manchu people who were resettled to the Yili Valley in Xinjiang in 1764 by the Qing dynasty as a military garrison, and remained there after the dynasty's fall. Today Xibe is the only living Manchu-related language with active literacy and education programs (in the Qapqal Xibe Autonomous County), in contrast to Manchu proper which has very few elderly L1 speakers in Northeast China. Xibe preserves the historic Manchu script vertically and has been an important resource for revitalizing Manchu studies.

Where it is spoken

Wear this language Pick the words you like, printed in the same typeface the map uses. Make a T-shirt from Sibe words →

87 core words in Sibe

Water

ᠮᡠᡣᡝ

mukʰu

Fire

ᡨᡠᠸᠠ

tʰuɑ

Sun

ᡧᡠᠨ

sun

Moon

ᠪᡳᠶᠠ

biɑ

Star

ᡠᠰᡳᡥᠠ

usxɑ

Night

ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ

dœviri

Rain

ᠠᡤᠠ

ɑɣɑ

Snow

ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ

nimɑŋ

Wind

ᡠᡩᡠᠨ

udun

Earth

ᠨᠠ

na

Stone

ᠸᡝᡥᡝ

vɘɣɘ

Mountain

ᠠᠯᡳᠨ

ɛlin

Sea

ᠮᡝᡩᡝᡵᡳ

mɘdɘrj

Mother

ᡝᠨᡞᠶᡝ

ɘni

Father

ᠠᠮᠠ

ɑmɘ

Daughter

ᠰᠠᡵᡤᠠᠨ ᠵᡠᡳ

sarɢan dʒui

I

ᠪᡳ

bi

You

ᠰᡳ

ɕi

We

ᠮᡠᠰᡝ / ᠪᡝ

mɘs / bo

Name

ᡤᡝᠪᡠ

ɡɘv

Person

ᠨᡞᠶᠠᠯᠮᠠ

nɑn

Head

ᡠᠵᡠ

udʐo

Eye

ᠶᠠᠰᠠ

jɑs

Ear

ᡧᠠᠨ

sɑn

Nose

ᠣᡶᠣᡵᠣ

ovur

Mouth

ᠠᠩᡤᠠ

ɑŋ

Tooth

ᠸᡝᡳᡥᡝ

vix

Tongue

ᡳᠯᡝᠩᡤᡠ

iliŋ

Hand

ᡤᠠᠯᠠ

ɡɑl

Foot

ᠪᡝᡨᡥᡝ

bɘtk

Heart

ᠨᡞᠶᠠᠮᠠᠨ

ɲiɑmɘn

Bone

ᡤᡳᡵᠠᠩᡤᡳ

ɡirɑŋ

Blood

ᠰᡝᠩᡤᡳ

ɕiŋ

Poop

ᡥᠠᠮᡠ

xamu

Love

—

—

Tree

—

—

Dog

ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ

jonxun

Cat

ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ

kəsikə

Fish

ᠨᡳᠮᠠᡥᠠ

nimxa

Bird

ᡤᠠᠰᡥᠠ

ɢasχa

Butterfly

ᡤᡝᡶᡝᡥᡝ

ɡəfəxə

Egg

ᡠᠮᡥᠠᠨ

umxan

Horse

ᠮᠣᡵᡳᠨ

morin

House

ᠪᠣᠣ

bo

Milk

ᠰᡠᠨ

sun

Honey

ᡥᡳᠪᠰᡠ

xibsu

Salt

ᡩᠠᠪᠰᡠᠨ

dɑvsun

Rice

ᠪᡝᠯᡝ

bələ

Iron

ᠰᡝᠯᡝ

sələ

Silk

ᠰᡳᡵᡤᡝ

ɕirɡə

Book

ᠪᡳᡨᡥᡝ

bitʰə

Eat

ᠵᡝᠮᠪᡞ

dʒəmbi

Drink

ᠣᠮᡳᠪᡞ

omibi

Sleep

ᠠᠮᡤᠠᠮᠪᡳ

amɢambi

One

ᡝᠮᡠ

əmu

Two

ᠵᡠᠸᡝ

dʐu

Three

ᡳᠯᠠᠨ

ilɑn

Four

ᡩᡠᡳᠨ

dujin

Five

ᠰᡠᠨᠵᠠ

sundʐɑ

Hundred

ᡨᠠᠩᡤᡡ

taŋɡuː

Hello

—

—

Thank you

ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ

banixa

Good

ᠰᠠᡳᠨ

sɑn

New

ᡳᠴᡝ

itʂʰɘ

Red

ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ

fɘlɡiɑn

White

ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ

ʃanjan

Black

ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ

saχalijan

Green

ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ

nyŋɲiɑn

Computer

ᠪᠣᡩᠣᡨᡠᠨ

bodotun

Sources

Words compared

Compared with languages in the same classification: Tungusic (Manchu-Nanai, Manchu — sister/dialect of Manchu)

Meaning SibeManchuJurchenNanaiProto-TungusicOroqenUdege
Water ᠮᡠᡣᡝ /mukʰu/ ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ muke /muke/ муэ /mue/ *mū /mū/ muu /muu/ ули /uli/
Fire ᡨᡠᠸᠠ /tʰuɑ/ ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ to /to/ тава /tava/ *tawa /tawa/ tɔɣɔ /tɔɣɔ/ то̄ /toː/
Sun ᡧᡠᠨ /sun/ ᡧᡠᠨ /ʃun/ še'un /ʃeun/ сиун /siun/ *sigūn /sigūn/ dɪlatʃa /dɪlatʃa/ сӯ /suː/
Moon ᠪᡳᠶᠠ /biɑ/ ᠪᡳᠶᠠ /bija/ bia /bia/ биа /bia/ *bēga /bēga/ bɛga /bɛɡa/ биа /bia/
Star ᡠᠰᡳᡥᠠ /usxɑ/ ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ ušiha /uʃixa/ хосикта /xosikta/ *xōsikta /xoːsikta/ ɔʃɪkta /ɔʃɪkta/ ваикта /ˈwaikta/
Night ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dœviri/ ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dobori/ dobori /dobori/ долбо /dolbo/ *dolbo /dolbo/ dɔlbɔ /dɔlbɔ/ догбо /doɡbo/
Rain ᠠᡤᠠ /ɑɣɑ/ ᠠᡤᠠ /aɡa/ agu /aɡu/ тугдэ /tuɡdə/ *tigde /tiɡde/ tigdə /tiɡdə/ тигдэ /tiɡde/
Snow ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimɑŋ/ ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimaŋɡi/ imanggi /imaŋɡi/ симата /simata/ *imana /imana/ ɪmana /ɪmana/ има̄ /imaː/
Page 1/9

Han readings compared

Compared with languages in the same classification: Tungusic > Southern Tungusic > Manchu-Sibe

Character SibeManchuJurchenProto-TungusicKhitanProto-MongolicJapanese kun-yomi
一 emu /əmu/ emu /emu/ emu /emu/ *əmun /*əmun/ am /am/ *nigen /*niɡen/ hito /çito/
二 juwe /dʑuwə/ juwe /dʒuwə/ juwe /dʑuwe/ *dʒuər /*dʒuər/ jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ futa /ɸɯta/
三 ilan /ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ hur /hur/ *gurba(n) /*ɡurban/ mi /mi/
四 duin /duin/ duin /duin/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ yo /jo/
五 sunja /sundʑa/ sunja /sundʒa/ sunja /sundʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ tau /tʰau/ *tabu(n) /*tabun/ itsu /itsɯ/
六 ninggun /niŋɢun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ mu /mɯ/
七 nadan /nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ dolo /dolo/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ nana /nana/
八 jakūn /dʑakɯn/ jakūn /dʒakʰuːn/ jakūn /dʑakɯn/ *dʒapkun /*dʒapkun/ — *nayima(n) /*najiman/ ya /ja/
九 uyun /ujun/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ is /is/ *yersü(n) /*jersyn/ kokono /kokono/
十 juwan /dʑuwan/ juwan /dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ *dʒuwan /*dʒuwan/ par /par/ *harba(n) /*harban/ tō /toː/
Page 1/7

Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.

Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home