Daur
דאור
מונגולית
בשנת 1763 העבירה שושלת צ׳ינג קבוצה של חיילי דגלים דאורים ובני משפחותיהם מאגן נהר נן אל עמק אילי שבשינג׳יאנג ושיבצה אותם בגדוד סולון; צאצאיהם חיים עד היום בשינג׳יאנג, באזור טאצ׳נג, יותר מאלפיים קילומטרים ממערב לשאר דוברי השפה, היושבים במונגוליה הפנימית ובהיילונגג׳יאנג. יש כ-96,000 דוברים בקרב לאום המונה כ-132,000 נפש. הדאורית היא אחת החריגות שבשפות המונגוליות: היא נפרדה מוקדם, אך ספרי היסוד מתארים אותה כחדשנית למדי ולא כענף שמרני מבודד. לעתים מקשרים את הדאורים לחיטאן, עמה של שושלת ליאאו, אם כי הקשר שנוי במחלוקת. לשפה אין כתיב תקני בשימוש כללי; נוסו כתב מנצ׳ו, כתב קירילי והצעות לטיניות, ובכתיבה משתמשים בסינית. הדאורית אינה שפה טונלית.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בדאור
מקורות
- Robbeets, M. et al. (2021) Triangulation supports agricultural spread of the Transeurasian languages. Nature 599 — Dagur doculect, via Lexibank
- Glottolog: Daur
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: מונגולית
| משמעות | דאור | פרוטו-מונגולית | מונגולית קלאסית | מונגולית התיכונה | יוגור מזרחי | מונגול | מונגולית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | oso /oso/ | *usun /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | qusun /qusun/ | szu /ʂdzu/ | ус /us/ |
| אש | gali /ɡali/ | *gal /ɡal/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | ᠭᠠᠯ /qal/ | ʁal /ʁal/ | ghal /ɢal/ | гал /ɡal/ |
| שמש | nara /nara/ | *naran /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | naran /naran/ | nara /nara/ | нар /nar/ |
| ירח | sarūla /saruːla/ | *sara /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | sara /sara/ | sara /sara/ | сар /sar/ |
| כוכב | odə /odə/ | *hodun /hodun/ | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | hodən /hodən/ | foodi /foodə/ | од /ɔt/ |
| לילה | suni /suni/ | *söni /søni/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | søønə /søːnə/ | soni /sonə/ | шөнө /ʃønø/ |
| גשם | huar /huar/ | *kura /kura/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | xura /χura/ | huraa /xuraa/ | бороо /bɔrɔː/ |
| שלג | čas /tʃas/ | *časun /tʃasun/ | ᠴᠠᠰᠤ /tʃasu/ | ᠴᠠᠰᠤᠨ /tʃasun/ | tʃasən /tʃasən/ | qasi /ʨasə/ | цас /tsas/ |
| רוח | kein /kein/ | *salkïn /salkin/ | ᠰᠠᠯᠬᠢ /salki/ | ᠬᠡᠢ /kei/ | salɢən /salɢən/ | kii /kii/ | салхи /salxi/ |
| אדמה | gaǯiri /ɡadʒiri/ | *gaǰar /ɡadʒar/ | ᠭᠠᠵᠠᠷ /ɡadʒar/ | ᠬᠠᠵᠠᠷ /qadʒar/ | ʃəruu /ʃəruː/ | — | газар /ɡazar/ |
| אבן | čolō /tʃoloː/ | *čilaɣun /tʃilaɣun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaɣun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaun/ | tʃəluu /tʃəluː/ | tash /taʂ/ | чулуу /tʃuluː/ |
| הר | aulə /aulə/ | *huɣula /huɣula/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aɣula/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aula/ | uula /uːla/ | ula /ula/ | уул /uːɮ/ |
| ים | dalje /dalje/ | *dalai /dalai/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | dalii /daliː/ | dalii /dalii/ | далай /taˈɮaj/ |
| אמא | ewe: /eweː/ | *eke /eke/ | ᠡᠬᠡ /eke/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | hge /hɡe/ | aama /aama/ | ээж /eːdʒ/ |
| אבא | ečige /etʃiɡe/ | *ečige /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | tʃiɣe /tʃiɣe/ | aaba /aaba/ | аав /aːw/ |
| אני | bi /bi/ | *bi /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | bə /bə/ | bu /bu/ | би /bi/ |
| אתה | sí /si/ | *či /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | tʃə /tʃə/ | qi /ʨə/ | чи /tʃʰi/ |
| אנחנו | bide / ba: /bide / baː/ | *bida / *ba /bida / ba/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | budas / buda /budas / buda/ | budangula /budaŋɡula/ | бид /bid/ |
| שם | nera /nera/ | *nere /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | nere /nere/ | nire /nəre/ | нэр /ner/ |
| אדם | kū /kuː/ | *kümün /kymyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | kuun /kuːn/ | kun /kun/ | хүн /xyŋ/ |
| ראש | oki /oki/ | *tolagaï /tolaɡai/ | ᠲᠣᠯᠣᠭᠠᠢ /toloɣai/ | — | toloʁui /toloʁui/ | — | толгой /tɔlɡɔj/ |
| עין | nid /nid/ | *nidün /nidyn/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | nudun /nudun/ | nudu /nudu/ | нүд /nyd/ |
| אוזן | čikə /tʃikə/ | *čikin /tʃikin/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | tʃəʁən /tʃəʁən/ | qigi /ʨiɡə/ | чих /tɕʰiç/ |
| אף | hamara /hamara/ | *kamar /kamar/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | xawar /χawar/ | hawar /xavar/ | хамар /xamar/ |
| פה | ama /ama/ | *aman /aman/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | aman /aman/ | ama /ama/ | ам /am/ |
| שן | sídə /sidə/ | *sidün /sidyn/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | ʃdən /ʃdən/ | shdi /ʂdə/ | шүд /ʃyd/ |
| לשון | keli /keli/ | *kelen /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | kelen /kelen/ | kile /kəle/ | хэл /xel/ |
| יד | gari /ɡari/ | *gar /ɡar/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | ᠭᠠᠷ /qar/ | ʁar /ʁar/ | ghar /ɢar/ | гар /ɡar/ |
| כף רגל | kuli /kuli/ | *köl /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | køl /køl/ | kol /kol/ | хөл /xɵl/ |
| לב | ǯurəgə /dʒurəɡə/ | *ǰirüken /dʒiryken/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | dʒyrɣen /dʒyrɣen/ | jirge /ʥirɡe/ | зүрх /dzyrx/ |
| עצם | yas /jas/ | *yasun /jasun/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | yasən /jasən/ | yasi /jasə/ | яс /jas/ |
| דם | čos /tʃos/ | *čisun /tʃisun/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | tʃusun /tʃusun/ | qisi /ʨisə/ | цус /tsus/ |
| אהבה | — /—/ | — /—/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /qajira/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | — /—/ | duraala /duraala/ | хайр /xajr/ |
| עץ | mo:də /moːdə/ | *modun /modun/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | mɔːdən /mɔːdən/ | xjoosi /ɕʥoosə/ | мод /mod/ |
| כלב | nogə /noɡə/ | *nokai /nokai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | noxqui /noχqui/ | nuhui /nuxui/ | нохой /nɔxɔj/ |
| חתול | — /—/ | — /—/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | — /—/ | mauxi /mauɕi/ | муур /muːr/ |
| דג | ǯagusa /dʒaɡusa/ | *ǰigasu /dʒiɡasu/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | dʒaʁasən /dʒaʁasən/ | jaghasi /ʥaɢasə/ | загас /ˈtsaɡas/ |
| ציפור | degi /deɡi/ | *sibaɣun /sibaɣun/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤ /ʃibaɣu/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ /ʃibaun/ | ʃuun /ʃuːn/ | — | шувуу /ʃuwuː/ |
| ביצה | əndugu /ənduɡu/ | *öndegen /øndeɡen/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ /ɵndeɡe/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡᠨ /øndeɡen/ | bala /bala/ | ndige /ndəɡe/ | өндөг /øndøɡ/ |
| בית | geri /ɡeri/ | *ger /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ger /ɡer/ | ger /ɡer/ | гэр /ɡer/ |
| מלח | hata: /hataː/ | *dabusun /dabusun/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | daabsən /daːbsən/ | dabsi /dabsə/ | давс /davs/ |
| לאכול | idə- /idə/ | *ide- /ide/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | ede /ede/ | ide /ide/ | идэх /idex/ |
| לשתות | o: /oː/ | *uu- /uu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | uu /uː/ | uqu /uʨu/ | уух /uːx/ |
| לישון | wante- /wante/ | *unta- /unta/ | ᠤᠨᠲᠠ- /unta-/ | ᠤᠨᠲᠠ /unta/ | nda /nda/ | ntiraa /ntəraa/ | унтах /ʊntax/ |
| אחד | nəka /nəka/ | *nigen /nigen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | niɣe /niɣe/ | nige /nəɡe/ | нэг /neɡ/ |
| שתיים | hoira /hoira/ | *koyar /kojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ʁuur /ʁuːr/ | ghoor /ɢoor/ | хоёр /xɔˈjɔr/ |
| שלוש | guarwe /ɡuarwe/ | *gurban /ɡurban/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /ɡurban/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /qurban/ | ʁurwan /ʁurwan/ | ghuraan /ɢuraan/ | гурав /ɡurav/ |
| ארבע | durwe /durwe/ | *dörben /dørben/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | dørwen /dørwen/ | deeren /deeren/ | дөрөв /dørøv/ |
| חמש | ta:w /taːw/ | *tabun /tabun/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | taawən /taːwən/ | taawun /taavun/ | таван /tʰawaŋ/ |
| שלום | — /—/ | — /—/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | — /—/ | — /—/ | сайн уу /sajn uː/ |
| תודה | — /—/ | — /—/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | — /—/ | hgerli /xɡerlə/ | баярлалаа /bajarlalaː/ |
| טוב | sain /sain/ | *sajin /sajin/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | sain /sajn/ | sain /sain/ | сайн /sajn/ |
| חדש | śinken /ʃinken/ | *sine /sine/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃine/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃini/ | ʃənə /ʃənə/ | xini /ɕinə/ | шинэ /ʃine/ |
| אדום | ulān /ulaːn/ | *hulaɣan /hulaɣan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /ulaɣan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /hulaan/ | ɬaan /ɬaːn/ | fulaan /fulaan/ | улаан /ʊˈɮaːŋ/ |
| לבן | čigān /tʃiɡaːn/ | *čagaɣan /tʃaɡaɣan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaɣan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaqaan/ | tʃaʁaan /tʃaʁaːn/ | qighaan /ʨaɢaan/ | цагаан /tsʰaɡaːn/ |
| שחור | xar /xar/ | *kara /kara/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | xara /χara/ | hara /xara/ | хар /xar/ |
| סוכר | sateng /sataŋ/ | — | — | — | — | — | элсэн чихэр /ˈelsəŋ tʃʰixər/ |
עמוד 1/8
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap