Wam
מיסאק
ברבקואני
המיסאק (בשמה העצמי Wam, ידועה גם בשם Guambiano) היא שפה ברבקואנית של דרום-מערב קולומביה, המדוברת בפי כ-25,000 ילידי מיסאק במחוז קאוקה, בעיקר ברסגוארדו מיסאק דה גואמביה (Resguardo Misak de Guambía) בסילביה, קאוקה. מבחינה לשונית, המיסאק היא חלק מהמשפחה הברבקואנית לצד האווה פיט (kwi) של קולומביה/אקוודור, הצ'אפאלאה (cbi) של אקוודור והצאפיקי (cof) של אקוודור. בני המיסאק בולטים באוטונומיה התרבותית החזקה שלהם ובמסורות התרבותיות הייחודיות שלהם, ובהן מסורת חבישת הכובעים והאקטיביזם הפוליטי שלהם — קהילת המיסאק הייתה אחד הקולות הילידיים הבולטים ביותר בפוליטיקה הלאומית של קולומביה מאז שנות ה-1970, כאשר מנהיגים כמו לורנסו מואלס כיהנו באספה המכוננת של 1991 שהכירה בזכויות הילידים בחוקה הקולומביאנית החדשה.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות במיסאק
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: ברבקואני
| משמעות | מיסאק | קצ'ואה קוסקו | נאוואטל הואסטקה מערבי | קצ'ואה איאקוצ'ו | קצ׳ואה | נאוואטל הואסטקה מרכזי | איימרה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | pi /pi/ | unu /unu/ | atl /atɬ/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | atl /atɬ/ | uma /uma/ |
| אש | nag /nak/ | nina /nina/ | tlitl /tɬitɬ/ | nina /nina/ | nina /nina/ | tlitl /tɬitɬ/ | nina /nina/ |
| שמש | pørr /pəʈʂ/ | inti /inti/ | tonati /tonati/ | inti /inti/ | inti /inti/ | tonati /tonati/ | inti /inti/ |
| ירח | pøl /pəl/ | killa /kiʎa/ | metztli /metstɬi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | metztli /metstɬi/ | phaxsi /pʰaχsi/ |
| כוכב | — /—/ | quyllur /ˈqojʎur/ | sitlali /siˈtɬali/ | quyllur /ˈqujʎuɾ/ | quyllur /ˈqujʎuɾ/ | sitlalij /siˈtɬalih/ | warawara /waɾawaɾa/ |
| לילה | yem /jem/ | tuta /tuta/ | yohuali /jowali/ | tuta /tuta/ | tuta /tuta/ | youali /jowali/ | aruma /aruma/ |
| גשם | sre /ʂe/ | para /ˈpara/ | quiyahuitl /kijawitɬ/ | para /ˈpaɾa/ | para /ˈpaɾa/ | kiyawit /kiˈjawit/ | jallu /ˈxaʎu/ |
| רוח | isig /isik/ | wayra /ˈwajɾa/ | ajacatl /ahakatɬ/ | wayra /ˈwajɾa/ | wayra /ˈwajɾa/ | ajakatl /ahakatɬ/ | thaya /ˈtʰaja/ |
| אדמה | pirø /piɾə/ | allpa /alʲpa/ | tlali /tɬali/ | allpa /aʎpa/ | allpa /aʎpa/ | tlali /tɬali/ | uraqi /uɾaqi/ |
| אבן | srug /ʂuk/ | rumi /ˈɾumi/ | tetl /teːtɬ/ | rumi /ˈɾumi/ | rumi /ˈɾumi/ | tetl /tetɬ/ | qala /ˈqala/ |
| הר | tun /tun/ | urqu /urqu/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | urqu /uɾqu/ | urqu /ˈuɾqu/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | qullu /quʎu/ |
| אמא | usri /uʂi/ | mama /mama/ | nana /nana/ | mama /mama/ | mama /mama/ | nana /nana/ | mama /mama/ |
| אבא | møskai /məskai/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tata /tata/ |
| בת | nimbasr /nimpaʂ/ | ususi /uˈsusi/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | ususi /uˈsusi/ | ususi /uˈsusi/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | phucha /pʰutʃa/ |
| אני | na /na/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | na /na/ | ñuqa /ˈɲuqa/ | ñuqa /ˈɲuqa/ | na /na/ | naya /naja/ |
| אתה | ñui /ɲui/ | qan /qan/ | ta /ta/ | qam /qam/ | qam /qam/ | ta /ta/ | juma /xuma/ |
| אנחנו | nam /nam/ | ñuqanchis / ñuqayku /ɲoˈqantʃis / ɲoˈqajku/ | tojuanti /toˈhwanti/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku/ | tojuanti /tohˈwanti/ | jiwasa / nanaka /xiwasa / nanaka/ |
| שם | wetø /wetə/ | suti /ˈsuti/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | tocaxtli /toˈkaʃtɬi/ | suti /suti/ |
| אדם | misag /misak/ | runa /runa/ | masehuali /maseˈwali/ | runa /ɾuna/ | runa /ˈɾuna/ | masehuali /maseˈwali/ | jaqi /xaqi/ |
| ראש | tur /tuɾ/ | uma /uma/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | uma /uma/ | uma /ˈuma/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | pʼiqi /pʼiqi/ |
| עין | kab /kap/ | ñawi /ɲawi/ | ixteyol /iʃtejol/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ixtioli /iʃtioli/ | nayra /najɾa/ |
| אוזן | kalu /kalu/ | rinri /rinri/ | nacastli /nakastɬi/ | rinri /ɾinɾi/ | rinri /ɾinɾi/ | nacastli /nakastɬi/ | jinchu /xintʃu/ |
| אף | kimtsig /kimtsik/ | sinqa /ˈsɛnqa/ | yacatl /jakatɬ/ | sinqa /ˈsinqa/ | sinqa /ˈsinqa/ | yakatsoli /jakatsoli/ | nasa /ˈnasa/ |
| פה | trig /ʈʂik/ | simi /simi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | simi /simi/ | simi /ˈsimi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | laka /ˈlaka/ |
| שן | trugul /ʈʂukul/ | kiru /kiɾu/ | tlancochtli /tɬankotʃtɬi/ | kiru /kiɾu/ | kiru /kiɾu/ | tlankoch /tɬankotʃ/ | lakʼa /lakʼa/ |
| לשון | nilø /nilə/ | qallu /qaʎu/ | nenepil /nenepil/ | qallu /qaʎu/ | qallu /qaʎu/ | nenepili /nenepili/ | laxra /laχra/ |
| יד | mar /maɾ/ | maki /maki/ | maitl /maitɬ/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maitl /maitɬ/ | ampara /ampaɾa/ |
| כף רגל | srøb /ʂəp/ | chaki /tʃaki/ | icxitl /ikʃitɬ/ | chaki /tʃaki/ | chaki /tʃaki/ | icxitl /ikʃitɬ/ | kayu /kaju/ |
| לב | mun /mun/ | sunqu /suŋqu/ | yolotl /jolotɬ/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | yolotl /jolotɬ/ | chuyma /tʃujma/ |
| עצם | tsutsig /tsutsik/ | tullu /tuʎu/ | omitl /omitɬ/ | tullu /tuʎu/ | tullu /tuʎu/ | omitl /omitɬ/ | chʼakha /tʃʼakʰa/ |
| דם | ani /ani/ | yawar /jawar/ | estli /estɬi/ | yawar /jawaɾ/ | yawar /jawaɾ/ | estli /estɬi/ | wila /wila/ |
| קקי | pøy /pəj/ | aka /aka/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | aka /aka/ | aka /aka/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | jama /xama/ |
| אהבה | kausrab /kawʂap/ | munay /munaj/ | tlasojtla /tɬasohtɬa/ | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | munasiña /munasiɲa/ |
| עץ | tusr /tuʂ/ | sachʼa /satʃʼa/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | sacha /satʃa/ | sacha /satʃa/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | quqa /quqa/ |
| כלב | kuchi /kutʃi/ | allqu /aʎqu/ | chichi /tʃitʃi/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | chichi /tʃitʃi/ | anu /anu/ |
| חתול | mishi /miʃi/ | misi /misi/ | mizton /miston/ | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | misto /misto/ | phisi /pʰisi/ |
| דג | pipøløm /pipələm/ | challwa /tʃaʎwa/ | michi /mitʃi/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | michi /mitʃi/ | challwa /tʃaʎwa/ |
| ציפור | illi /iʎi/ | pisqu /pisqu/ | tototl /tototɬ/ | pisqu /pisqu/ | pisqu /pisqu/ | tototl /tototɬ/ | jamachʼi /xamatʃʼi/ |
| דוב | wig /wik/ | ukuku /ukuku/ | oso /oso/ | ukumari /ukumaɾi/ | ukumari /ukumaɾi/ | oso /oso/ | jukumari /xukumaɾi/ |
| סוס | kaulli /kawʎi/ | kawallu /kawaʎu/ | cahuayo /kaˈwajo/ | kaballu /kabaʎu/ | kawallu /kaˈwaʎu/ | kauayoj /kaˈwajoh/ | kawallu /kawaʎu/ |
| בית | ya /ja/ | wasi /wasi/ | cali /kali/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | kali /kali/ | uta /uta/ |
| חלב | pitsø /pitsə/ | lichi /litʃi/ | lechi /letʃi/ | lichi /litʃi/ | lichi /ˈlitʃi/ | lechi /letʃi/ | millkʼi /miʎkʼi/ |
| דבש | miel /mjel/ | miskʼi /miskʼi/ | nectli /nektɬi/ | miski /miski/ | miskʼi /miskʼi/ | necti /nekti/ | miskʼi /miskʼi/ |
| מלח | tre /ʈʂe/ | kachi /ˈkatʃi/ | istatl /istatɬ/ | kachi /ˈkatʃi/ | kachi /ˈkatʃi/ | istatl /istatɬ/ | jayu /ˈxaju/ |
| יין | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | xocomeca atl /ʃokomeka atɬ/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | xocomeca at /ʃokomeka at/ | vino /vino/ |
| ברזל | tsandzøn /tsantsən/ | fierro /ˈfjero/ | tepostli /tepostɬi/ | fierro /ˈfjeɾo/ | qʼillay /ˈqʼiʎaj/ | tepostli /tepostɬi/ | qillaya /qiʎaja/ |
| משי | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ | seda /seda/ | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ | seda /seda/ |
| ספר | libro /ˈlibɾo/ | liwru /liwru/ | libro /ˈlibro/ | libru /libɾu/ | liwru /ˈliwɾu/ | amochtli /aˈmotʃtɬi/ | panka /panka/ |
| לאכול | mø /mə/ | mikhuy /mikʰuj/ | tlacua /tɬakʷa/ | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | tlacua /tɬakʷa/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ |
| לשתות | muchib /mutʃip/ | upyay /upjaj/ | atli /atɬi/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | atli /atɬi/ | umaña /umaɲa/ |
| לישון | kib /kip/ | puñuy /puˈɲuj/ | cochi /ˈkotʃi/ | puñuy /puˈɲuj/ | puñuy /puˈɲuj/ | cochi /ˈkotʃi/ | ikiña /iˈkiɲa/ |
| אחד | kan /kan/ | huk /huk/ | se /se/ | huk /huk/ | huk /huk/ | ce /se/ | maya /maja/ |
| שתיים | pa /pa/ | iskay /ˈiskaj/ | ome /ˈome/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | ome /ˈome/ | paya /paja/ |
| שלוש | pøntø /pəntə/ | kinsa /kinsa/ | eyi /ejiː/ | kimsa /kimsa/ | kimsa /kimsa/ | eyi /ejiː/ | kimsa /kimsa/ |
| ארבע | pib /pip/ | tawa /tawa/ | nahui /nawi/ | tawa /tawa/ | tawa /tawa/ | nahui /naːwi/ | pusi /pusi/ |
| חמש | tratrø /ʈʂaʈʂə/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | macuili /maˈkʷili/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | makuili /maˈkʷili/ | phisqa /ˈpʰisqa/ |
| מאה | cien /sjen/ | pachak /ˈpatʃak/ | cien /sjen/ | pachak /patʃak/ | pachak /ˈpatʃak/ | cien /sjen/ | pataka /pataka/ |
| שלום | maʼrig /maʔɾik/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | niltze /niltse/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | niltze /niltse/ | kamisaki /kamisaki/ |
| תודה | payn /pajn/ | añay /aɲaj/ | tlascamati /tɬaskamati/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | tlaskamati /tɬaskamati/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ |
| טוב | tabig /tapik/ | allin /aʎin/ | cuali /kʷali/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | kuali /kʷali/ | suma /suma/ |
| חדש | srø /ʂə/ | musuq /musuq/ | yancuic /ˈjankʷik/ | musuq /musuq/ | musuq /ˈmusuq/ | yancuic /ˈjankʷik/ | machaqa /matʃaqa/ |
| אדום | pikø /pikə/ | puka /puka/ | chichiltic /tʃitʃiltik/ | puka /puka/ | puka /puka/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | wila /wila/ |
| לבן | pulø /pulə/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | chipahuac /tʃipawak/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | istak /istak/ | janqʼu /ˈxaɴqʼu/ |
| שחור | yalø /jalə/ | yana /jana/ | yayahuic /jaˈjawik/ | yana /jana/ | yana /jana/ | yayahuic /jaˈjawik/ | chʼiyara /tʃʼijara/ |
| ירוק | chilga /tʃilka/ | qʼumir /qʼumir/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | qumir /qumiɾ/ | qʼomer /qʼomeɾ/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | chʼuxña /tʃʼuxɲa/ |
| כחול | pilli /piʎi/ | anqas /aŋqas/ | azultic /aˈsultik/ | anqas /aŋqas/ | anqas /aŋqas/ | azultic /aˈsultik/ | larama /laɾama/ |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap