פארסי יהודי
Giudeo-persiano
Iranica
Il giudeo-persiano (dzhidi) è una lingua iranica con ~60 000 parlanti in Israele — il vernacolo ebraico tradizionale dell'Iran (comunità giudeo-persiana attestata dall'VIII sec. d.C.). Grammatica e lessico persiani sovrapposti a un vocabolario religioso-culturale ebraico/aramaico, scritta in caratteri ebraici. Simile allo yiddish (germanico+ebraico) ma su base persiana. Gravemente minacciata man mano che si estingue la generazione anziana degli israeliani di origine iraniana. Notevole per la conservazione di tratti persiani arcaici perduti nel persiano iraniano moderno.
Dove si parla
87 parole essenziali in giudeo-persiano
Fonti
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: Iranica
| Significato | Giudeo-persiano | Persiano | Dari | Hazaragi | Ghilaki | Persiano classico | Luri |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | אב /ɒːb/ | آب /ɒːb/ | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | او /ɒw/ | آب /aːb/ | او /ɒw/ |
| Fuoco | אתש /ɒːteʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | تش /tæʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | تش /tæʃ/ |
| Sole | חורשיד /xorʃiːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | آفتاب /ɒːftɒːb/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | هور /hor/ |
| Luna | מאה /mɒːh/ | ماه /mɒːh/ | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | ماه /mɒːh/ | ماه /maːh/ | مانگ /mɒːŋɡ/ |
| Stella | סתארה /setɒre/ | ستاره /setɒːˈɾe/ | ستاره /setɑːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ستاره /setɑːˈɾe/ | ستاره /sitaːra/ | ستاره /esˈtɒːɾe/ |
| Notte | שב /ʃab/ | شب /ʃæb/ | شب /ʃaw/ | شو /ʃaw/ | شو /ʃo/ | شب /ʃab/ | شو /ʃow/ |
| Neve | ברף /bæɾf/ | برف /bæɾf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | ورف /varf/ | برف /barf/ | برف /barf/ |
| Vento | באד /bɒd/ | باد /bɒːd/ | باد /bɑːd/ | باد /bɒd/ | — | باد /baːd/ | باد /bɒd/ |
| Pietra | סנג /sæŋɡ/ | سنگ /sæŋɡ/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋ/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋɡ/ | برد /beɾd/ |
| Madre | מאדר /mɒːdær/ | مادر /mɒːdær/ | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | ماری /mɒːɾi/ | مادر /maːdar/ | دا /dɒː/ |
| Padre | פדר /pedær/ | پدر /pedær/ | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | پر /pær/ | پدر /pidar/ | بُوَا /buwɒː/ |
| Figlia | דוכתר /doxˈtær/ | دختر /doxˈtæɾ/ | دختر /duxˈtaɾ/ | دختر /duxtar/ | — | دختر /duxtar/ | دختر /doxtær/ |
| Io | מן /man/ | من /mæn/ | من /man/ | مه /ma/ | من /mən/ | من /man/ | مه /me/ |
| Tu | תו /to/ | تو /to/ | تو /to/ | تو /tu/ | تو /tu/ | تو /toː/ | تو /to/ |
| Noi | מא /mɒ/ | ما /mɒː/ | ما /mɑː/ | ما /mɒ/ | امان /amɒn/ | ما /maː/ | ایما /iːmɑ/ |
| Nome | נאם /nɒm/ | نام /nɒːm/ | نام /nɑːm/ | نام /nɑm/ | نام /nɒːm/ | نام /naːm/ | نوم /nom/ |
| Occhio | צ׳שם /tʃeʃm/ | چشم /tʃeʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | چوم /tʃum/ | چشم /tʃaʃm/ | چش /tʃæʃ/ |
| Orecchio | גוש /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡoʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡuːʃ/ | گوش /ɡuʃ/ |
| Dente | דנדאן /dandɒn/ | دندان /dændɒːn/ | دندان /dandɑːn/ | دندان /dandɒn/ | دندن /dəndan/ | دندان /dandaːn/ | دندون /dendun/ |
| Lingua | זבאן /zabɒn/ | زبان /zæbɒːn/ | زبان /zabɑːn/ | زبان /zabɒn/ | زوان /zəvɒn/ | زبان /zabaːn/ | زون /zun/ |
| Mano | דסת /dæst/ | دست /dæst/ | دست /dast/ | دست /dast/ | دس /dæs/ | دست /dast/ | دس /dæs/ |
| Piede | פא /pɒ/ | پا /pɒː/ | پا /pɑː/ | پای /pɒj/ | لینگ /liŋɡ/ | پای /paːj/ | پا /pɒː/ |
| Cuore | דל /del/ | دل /del/ | دل /dil/ | دل /dil/ | دیل /dil/ | دل /dil/ | دل /del/ |
| Osso | אסתכואן /ostoxɒn/ | استخوان /ostoˈxɒːn/ | استخوان /ustuˈxɑːn/ | استخوان /ustuxɒn/ | استخان /ostexɒn/ | استخوان /ustuˈxaːn/ | استخو /ostexo/ |
| Sangue | כון /xun/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | خون /xun/ | خون /xuːn/ | خون /xun/ |
| Amore | עשק /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /ɛʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | عشق /ɛʃq/ |
| Albero | דרכת /deræxt/ | درخت /deræxt/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | دار /dɒːɾ/ | درخت /diraxt/ | دار /dɒːɾ/ |
| Cane | סג /sæɡ/ | سگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | سَگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | سَگ /sæɡ/ |
| Gatto | גורבה /ɡorbe/ | گربه /ɡorbe/ | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | پیشی /piʃi/ | گربه /ɡurba/ | پشیله /pæʃilæ/ |
| Pesce | מאהי /mɒːhi/ | ماهی /mɒːˈhiː/ | ماهی /mɑːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /mɒːhi/ | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /moi/ |
| Casa | כאנה /xɒːne/ | خانه /xɒːne/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | خنه /xænæ/ | خانه /xaːna/ | حونه /hunæ/ |
| Latte | שיר /ʃir/ | شیر /ʃiːɾ/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃir/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃir/ |
| Sale | נמך /næmæk/ | نمک /næˈmæk/ | نمک /namak/ | نمک /namak/ | — | نمک /namak/ | نمک /nemæk/ |
| Mangiare | חורדן /xordæn/ | خوردن /xordæn/ | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xoɾdæn/ | خوردن /xʷurdan/ | خواردن /xwɒːɾdæn/ |
| Bere | נושידן /nuːʃidæn/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | خوردن /xoɾdæn/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | خواردن /xwɒːɾdæn/ |
| Uno | יך /jek/ | یک /jek/ | یک /jak/ | یک /jak/ | ای-تا /itɒː/ | یک /jak/ | یَک /jæk/ |
| Due | דו /do/ | دو /do/ | دو /du/ | دو /du/ | دو /du/ | دو /doː/ | دو /do/ |
| Tre | סה /se/ | سه /se/ | سه /se/ | سه /se/ | سه /sə/ | سه /sih/ | سه /se/ |
| Ciao | שלום /ʃɒːlom/ | سلام /sælɒːm/ | سلام /salɑːm/ | سلام /salɑm/ | سلام /sælɒːm/ | درود /duruːd/ | سلام /sælɒːm/ |
| Grazie | ספאס /sepɒːs/ | سپاس /sepɒːs/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | مرسی /mɛɾsi/ | سپاس /sipaːs/ | مرسی /mɛɾsi/ |
| Buono | חוב /xuːb/ | خوب /xuːb/ | خوب /xob/ | خو /xoː/ | خوب /xub/ | نیک /neːk/ | خاص /xɒːs/ |
| Rosso | סורך /suɾx/ | قرمز /ɢeɾˈmez/ | سرخ /soɾx/ | سرخ /suɾx/ | سورخ /suɾx/ | سرخ /surx/ | سرخ /siɾx/ |
| Bianco | ספיד /sefiːd/ | سفید /sefiːd/ | سفید /safeːd/ | سفید /safed/ | سفید /sefid/ | سپید /sɛpiːd/ | سفید /sefiːd/ |
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap