Eshisango
Sangu
atlantico-congo (Bantu, occidentale Tanzania)
Il sangu (eshisango, anche kisangu) è una lingua bantu F13 delle pianure dell'Usangu, nella Tanzania sud-occidentale, vicino al Parco nazionale del Ruaha. Il popolo sangu fu storicamente rivale degli hehe (guerre hehe-sangu del XIX secolo sotto i capi Mkwawa e Mwinyikupinga) e sviluppò una distintiva identità di allevatori di bestiame in contrasto con le vicine società agricole bantu. Nonostante la ridotta base moderna di parlanti, conserva una trasmissione intergenerazionale attiva nelle comunità rurali.
Dove si parla
87 parole essenziali in sangu
Fonti
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: atlantico-congo (Bantu, occidentale Tanzania)
| Significato | Sangu | Yao | Makonde | Bemba | Luhya | Nyamwezi | Nyaturu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | amalenga /amalenɡa/ | meesi /meːsi/ | medi /medi/ | amenshi /amenʃi/ | amatsi /amatsi/ | minzi /minzi/ | maji /madʒi/ |
| Fuoco | umooto /umoːto/ | mooto /moːto/ | moto /moto/ | umulilo /umulilo/ | omuliro /omuliro/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Sole | ilijuva /ilijuva/ | lyuŵa /ʎuβa/ | liduva /liduva/ | akasuba /akasuba/ | liuba /liuba/ | lyuba /ljuβa/ | yura /juɾa/ |
| Luna | umwesi /umwesi/ | lwesi /lwesi/ | mwedi /mwedi/ | umweshi /umweʃi/ | omwesi /omwesi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ | umweri /umweɾi/ |
| Stella | inondwe /inondwe/ | ndondwa /ndondwa/ | inondwa /inondwa/ | intanda /intanda/ | engʼiningʼini /eŋiniŋini/ | nsonda /nsonda/ | njota /ndʒota/ |
| Notte | paashilo /paːʃilo/ | chilo /tʃilo/ | chilo /tʃilo/ | ubushiku /ubuʃiku/ | eshilo /eʃilo/ | buziku /buziku/ | utiku /utiku/ |
| Pioggia | inoonya /inoːɲa/ | ula /ula/ | imbula /imbula/ | imfula /imˈfula/ | efula /eˈfula/ | mbula /mbula/ | mbura /mbura/ |
| Vento | ilipepo /ilipepo/ | mbungo /mbuŋɡo/ | lipungo /lipuŋɡo/ | umwela /umwela/ | omuyeka /omujeka/ | myaga /mjaɡa/ | mpefo /mpefo/ |
| Terra | ililongo /ililoŋɡo/ | litaka /litaka/ | ulongo /uloŋɡo/ | umushili /umuʃili/ | liloba /liloba/ | bulongo /buloŋɡo/ | irongo /iɾoŋɡo/ |
| Pietra | ilingʼanga /iliŋaŋɡa/ | liganga /liɡaŋɡa/ | liyanga /lijaŋɡa/ | ibwe /iˈbwe/ | lichina /litʃina/ | iwe /iwe/ | igwe /iɡwe/ |
| Montagna | ishidunda /iʃidunda/ | chitumbi /tʃitumbi/ | lichinga /litʃiŋɡa/ | ulupili /ulupili/ | eshikulu /eʃikulu/ | lugulu /luɡulu/ | gitanto /ɡitanto/ |
| Mare | bahali /bahali/ | bahali /bahali/ | bahali /bahali/ | bemba /bemba/ | inyanza /iɲanza/ | nyanza /ɲanza/ | irambo /iɾambo/ |
| Madre | umaayi /umaːji/ | amao /amao/ | mama /mama/ | bamayo /bamajo/ | mayi /maji/ | mayu /maju/ | mama /mama/ |
| Padre | udaada /udaːda/ | atati /atati/ | baba /baba/ | bataata /bataːta/ | papa /papa/ | baba /baba/ | tata /tata/ |
| Figlia | mwali /mwali/ | mwali /mwali/ | nahaku /nahaku/ | umwana mwanakashi /umwana mwanakaʃi/ | omukhaana /omuxaːna/ | mwana mukima /mwana mukima/ | muncha /muntʃa/ |
| Io | one /one/ | une /une/ | une /une/ | ine /ine/ | ese /ese/ | nene /ˈnene/ | une /une/ |
| Tu | owe /owe/ | ugwe /uɡwe/ | uve /uve/ | iwe /iwe/ | ewe /ewe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | uwe /uwe/ |
| Noi | ose /ose/ | uwe /uwe/ | hwetu /hwetu/ | ifwe /ifwe/ | efwe /efwe/ | iswe /iswe/ | sese /sese/ |
| Nome | ilitaawa /ilitaːwa/ | liina /liːna/ | lina /lina/ | ishina /iʃina/ | elira /elira/ | lina /ˈlina/ | rina /ɾina/ |
| Persona | umuunu /umuːnu/ | mundu /mundu/ | munu /munu/ | umuntu /umuntu/ | omundu /omundu/ | munhu /munhu/ | muntu /muntu/ |
| Testa | umutwe /umutwe/ | ntwe /ntwe/ | muti /muti/ | umutwe /umutwe/ | omurwe /omurwe/ | mutwe /mutwe/ | itwe /itwe/ |
| Occhio | iliiho /iliːho/ | liso /liso/ | liso /liso/ | ilinso /ilinso/ | liiso /liːso/ | liso /liso/ | riho /riho/ |
| Orecchio | ilikutu /ilikutu/ | liwiwi /liwiwi/ | likutu /likutu/ | ukutwi /ukutwi/ | eshirwi /eʃirwi/ | itwi /itwi/ | ikutwi /ikutwi/ |
| Naso | imula /imula/ | lupula /lupula/ | imula /imula/ | umona /umona/ | amolu /amolu/ | nindo /nindo/ | mpura /mpuɾa/ |
| Bocca | umulomo /umulomo/ | kang'wa /kaŋwa/ | kanya /kaɲa/ | akanwa /akanwa/ | omunwa /omunwa/ | mulomo /mulomo/ | momo /momo/ |
| Dente | iliino /iliːno/ | liino /liːno/ | lino /lino/ | ilino /ilino/ | lino /lino/ | lino /lino/ | ino /ino/ |
| Lingua | ulumili /ulumili/ | lulimi /lulimi/ | lulimi /lulimi/ | ululimi /ululimi/ | olulimi /olulimi/ | lulimi /lulimi/ | urimi /urimi/ |
| Mano | iliwokho /iliwoxo/ | nkono /nkono/ | nkono /nkono/ | ukuboko /ukuboko/ | omukhono /omukʰono/ | kukono /kukono/ | ukuboko /ukuboko/ |
| Piede | iligulu /iliɡulu/ | lukongolo /lukoŋɡolo/ | likambatu /likambatu/ | ulukasa /ulukasa/ | eshilenje /eʃilendʒe/ | kugulu /kuɡulu/ | mughuu /muɣuː/ |
| Cuore | inumbula /inumbula/ | ntima /ntima/ | ntima /ntima/ | umutima /umutima/ | omwoyo /omwojo/ | moyo /mojo/ | umutima /umutima/ |
| Osso | ilifupa /ilifupa/ | liupa /liupa/ | ligwangwa /liɡwaŋɡwa/ | ifupa /ifupa/ | eshikumba /eʃikumba/ | iguha /iɡuha/ | ikufa /ikufa/ |
| Sangue | idanda /idanda/ | miasi /miasi/ | myadi /mjadi/ | umulopa /umulopa/ | amasayi /amasaji/ | magazi /maɡazi/ | sakami /sakami/ |
| Cacca | mafi /mafi/ | manyi /maɲi/ | mavi /mavi/ | amafi /amafi/ | amafwi /amafwi/ | maafi /maːfi/ | — |
| Amore | ulugano /uluɡano/ | unonyelo /unoɲelo/ | kupenda /kupenda/ | ukutemwa /ukutemwa/ | obuyanzi /obujanzi/ | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Albero | umupishi /umupiʃi/ | chitela /tʃitela/ | nnandi /nːandi/ | icimuti /itʃimuti/ | omusala /omusala/ | muti /muti/ | umuti /umuti/ |
| Cane | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| Gatto | paka /paka/ | paka /paka/ | imaaka /imaːka/ | pushi /puʃi/ | lipusi /lipusi/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Pesce | inswi /inswi/ | somba /somba/ | homba /homba/ | isabi /isabi/ | inyeni /iɲeni/ | somba /soːmba/ | somba /somba/ |
| Uccello | indege /indeɡe/ | chijuni /tʃidʒuni/ | chuni /tʃuni/ | icuni /itʃuni/ | linyonyi /liɲoɲi/ | noni /noni/ | nyonyi /ɲoɲi/ |
| Uovo | ilikhankha /ilixanxa/ | lindanda /lindanda/ | liye /lije/ | ilini /ilini/ | liki /liki/ | igi /iɡi/ | ighe /iɣe/ |
| Orso | dubu /dubu/ | dubu /dubu/ | dubu /dubu/ | bea /bea/ | itubu /itubu/ | — | — |
| Cavallo | ifalaasi /ifalaːsi/ | falasi /falasi/ | falasi /falasi/ | kabalwe /kabalwe/ | ifarasi /ifarasi/ | falasi /falasi/ | nyumbu /ɲumbu/ |
| Casa | ilitembe /ilitembe/ | nyuumba /ɲuːmba/ | ing'ande /iŋande/ | ingʼanda /iŋːanda/ | enzu /enzu/ | numba /numba/ | nyumba /ɲumba/ |
| Latte | utupyo /utupjo/ | maŵele /maβele/ | mavele /mavele/ | umukaka /umukaka/ | amabeere /amabeːre/ | mabeele /maβeːle/ | maya /maja/ |
| Miele | uwuushi /uwuːʃi/ | uchi /utʃi/ | uchi /utʃi/ | ubuci /ubutʃi/ | obushi /obuʃi/ | buuki /buːki/ | ruke /ruke/ |
| Sale | umuunyo /umuːɲo/ | njete /ndʒete/ | munyu /muɲu/ | umucele /umutʃele/ | omunyu /omuɲu/ | munu /munu/ | munyu /muɲu/ |
| Vino | idivaayi /idivaːji/ | divai /divai/ | divayi /divaji/ | umwangashi /umwaŋɡaʃi/ | idivai /idivai/ | mvinyo /mviɲo/ | divai /divai/ |
| Ferro | ishuuma /iʃuːma/ | chisyano /tʃisjano/ | chitale /tʃitale/ | icela /iˈtʃela/ | eshibia /eʃibia/ | kisinza /kisinza/ | ichuma /itʃuma/ |
| Seta | haliili /haliːli/ | halili /halili/ | halili /halili/ | shiliki /ʃiliki/ | — | — | hariri /haɾiɾi/ |
| Libro | ilitaafili /ilitaːfili/ | chitabu /tʃitabu/ | chitabu /tʃitabu/ | icitabo /itʃitabo/ | eshitabu /eʃitabu/ | kitabu /kitabu/ | gitabu /ɡitabu/ |
| Mangiare | kiilya /kiːlja/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | ukulya /ukulja/ | khulia /kʰulia/ | kulya /kuʎa/ | kuria /kuɾia/ |
| Bere | kiingʼwa /kiːŋwa/ | kung'wa /kuŋwa/ | kukumbila /kukumbila/ | ukunwa /ukunwa/ | khunywa /kʰuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Dormire | kigona /kiɡona/ | kugona /kuɡona/ | kugona /kuɡona/ | ukulaala /ukulaːla/ | khukona /kʰukona/ | kulala /kulala/ | kurara /kuɾaɾa/ |
| Uno | imo /imo/ | mo /mo/ | nimo /nimo/ | cimo /tʃimo/ | ndala /ndala/ | imo /imo/ | umwe /umwe/ |
| Due | sivili /sivili/ | iŵili /iβili/ | vavili /vaʋili/ | fibili /fibili/ | tsibili /tsibili/ | ibili /iβili/ | aviri /aβiri/ |
| Tre | sitatu /sitatu/ | sitatu /sitatu/ | nnaatu /nːaːtu/ | fitatu /fitatu/ | tsitaru /tsitaru/ | idatu /idatu/ | itatu /itatu/ |
| Quattro | sina /sina/ | ncheche /ntʃetʃe/ | ncheche /ntʃetʃe/ | fine /fine/ | tsine /tsine/ | inne /inːe/ | inne /inːe/ |
| Cinque | sisaanu /sisaːnu/ | nsano /nsano/ | mwaanu /mwaːnu/ | fisano /fisano/ | tsirano /tsirano/ | itaano /itaːno/ | itano /itano/ |
| Cento | ligana /liɡana/ | mia /mia/ | miya /miːja/ | umwanda /umwanda/ | emia /emia/ | igana /iɡana/ | ighana /iɣana/ |
| Ciao | mbasala /mbasala/ | salama /salama/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | muli shani /muli ʃani/ | mulembe /mulembe/ | mwadita /mwadita/ | mbukire /mbukiɾe/ |
| Grazie | nashukulu /naʃukulu/ | — /—/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | natotela /natotela/ | orio /orio/ | twabakaba /twaβakaβa/ | asante /aˈsante/ |
| Buono | inofu /inofu/ | chambone /tʃambone/ | mbone /mbone/ | cisuma /tʃisuma/ | malayi /malaji/ | soga /soɡa/ | kihi /kihi/ |
| Nuovo | ishipya /iʃipja/ | jasambano /dʒasambano/ | chahambi /tʃahambi/ | cipya /tʃipja/ | eshiyia /eʃijia/ | pya /pja/ | mpya /mpja/ |
| Rosso | induuhu /induːhu/ | chechejeu /tʃetʃedʒeu/ | nahuvi /nahuvi/ | kashika /kaʃika/ | kumafu /kumafu/ | laluku /laluku/ | ntune /ntune/ |
| Bianco | imbalafu /imbalafu/ | cheswela /tʃeswela/ | naswe /naswe/ | buuta /buːta/ | eshilafu /eʃilafu/ | pe /pe/ | njeru /ndʒeru/ |
| Nero | niitu /niːtu/ | chepiliu /tʃepiliu/ | napi /napi/ | fiita /fiːta/ | eshimali /eʃimali/ | pi /pi/ | njiutiki /ndʒiutiki/ |
| 99 | mashumi gonja ni gonja /maʃumi ɡonja ni ɡonja/ | makumi msano ni mcece kwisa msano ni mcece /makumi msano ni mtʃetʃe kwisa msano ni mtʃetʃe/ | tisini na tisa /tisini na tisa/ | amakumi pabula na pabula /amakumi pabula na pabula/ | amakhumi tisa na tisa /amaxumi tisa na tisa/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ |
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap