Noongar wangkiny

Kinoongar

Pama-Nyunga

FamiliaPama-Nyunga Wasemaji~370 fluent + ~3K partial speakers HatiKilatini NchiAustralia Lugha rasmiHapana (Australia haina lugha rasmi katika ngazi ya shirikisho; Kiingereza ndiyo lugha ya taifa kwa uhalisia) Uhai wa lughahatari iliyo wazi ISO 639-3nys

Noongar (pia Nyungar, Whadjuk, Wadjak) ni lugha ya watu wa Noongar, wamiliki wa kiasili wa kona ya kusini-magharibi ya Australia Magharibi (kutoka Geraldton kuelekea kusini hadi Esperance na Albany). Taifa la Noongar linajumuisha vikundi vidogo 14 (Whadjuk, Yued, Ballardong, Wilman, Kaneang, Wardandi, Nyaki Nyaki, Bibbulmun, Pibelmen, Pinjareb, Wudjari, Mineng, Goreng, Njungar) wanaozungumza lahaja za Noongar zinazoeleweka kati yao. Ikiwa imeathiriwa sana na ukoloni (jamii za Noongar huko Perth zilikuwa na mawasiliano ya Wazungu tangu 1829), lugha karibu itoweke, lakini Noongar Boodjar Language Centre na South West Aboriginal Land and Sea Council wameongoza uhuishaji hai tangu miaka ya 1990. Leo kuna wazungumzaji fasaha wapatao 370 na wanafunzi wa sehemu wapatao 3,000; Noongar inafundishwa katika baadhi ya shule za Perth.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kinoongar →

Maneno 87 ya msingi katika Kinoongar

Maji

kep

kep

Moto

kaarl

kaːɻl

Jua

ngangk

ŋaŋk

Mwezi

miyak

mijak

Nyota

djinda

dʒinda

Usiku

kedalak

kedalak

Mvua

booron

boːɻon

Upepo

marr

maɾ

Udongo

boodja

budʒa

Jiwe

boya

boja

Mlima

kard

kaɖ

Bahari

wardarn

waɖaɻn

Mama

ngangk

ŋaŋk

Baba

maam

maːm

Binti

nap

nap

Mimi

ngany

ŋaɲ

Wewe

noonook

nunuk

Sisi

ngalak

ŋalak

Jina

kwerl

kweɻl

Kichwa

kaat

kaːt

Jicho

mel

mel

Sikio

dwonga

dwoŋa

Pua

moolya

muːʎa

Mdomo

daa

daː

Jino

ngorlak

ŋoɻlak

Ulimi

djaaliny

dʒaːliɲ

Mkono

mar

maɻ

Mguu

djen

dʒen

Moyo

koort

koːʈ

Mfupa

kwetj

kʷec

Damu

ngoop

ŋup

Upendo

djaadjam

dʒaːdʒam

Mti

boorn

boːɻn

Mbwa

dwert

dweɻt

Paka

—

—

Samaki

djildjit

dʒilcit

Ndege

djert

dʒeɻt

Kipepeo

bindibindi

bindibindi

Yai

noorook

nuɻuk

Nyumba

miya

mija

Asali

ngook

ŋuk

Chumvi

djallam

dʒalam

Mvinyo

kawoon

kawun

Kitabu

mili-mili

milimili

Kula

ngarn

ŋaɻn

Kunywa

ngarn

ŋaɻn

Kulala

bidjar

bidʒaɻ

Moja

keny

keɲ

Mbili

koodjal

kudʒal

Tatu

dambart

dambaʈ

Nne

koodjal koodjal

kudʒal kudʒal

Tano

maar

maːɻ

Habari

kaya

kaja

Asante

yaangka

jaːŋka

Nzuri

kwobidak

kwobidak

Mpya

yinyang

jiɲaŋ

Nyekundu

mirda

miɖa

Nyeupe

djardak

dʒaɖak

Nyeusi

moorn

moːɻn

Kijani

nodjam dordong

nodʒam doɖoŋ

Buluu

wooyan

wujan

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Pama-Nyunga

Maana KinoongarKipintupi-LuritjaKimartu WangkaKipitjantjatjaraKiwalmajarriKinhandaKilardil
Maji kep /kep/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ ngapa /ˈŋapa/ kapi /kapi/ nguka /ŋuka/
Moto kaarl /kaːɻl/ waru /waɻu/ waru /waɻu/ waru /waɻu/ warlu /ˈwaɭu/ warla /waɻla/ nyuda /ɲuda/
Jua ngangk /ŋaŋk/ tjintu /cintu/ jirntu /ciɳʈu/ tjintu /cintu/ purangu /puɻaŋu/ wurʼa /wuɾʔa/ warrka /waɾka/
Mwezi miyak /mijak/ pira /piɻa/ panyalpa /paɲalpa/ pira /piɻa/ yakarn /jakaɳ/ kanyala /kaɲala/ kirdikir /kiɖikir/
Nyota djinda /dʒinda/ kililpi /kiˈlilpi/ kurtalya /kuʈaʎa/ kililpil /kiˈlilpil/ wirl /wiɭ/ indiya /indija/ kuwa thungal /kuwa θuŋal/
Usiku kedalak /kedalak/ munga /muŋa/ munga /muŋa/ munga /muŋa/ pukanya /pukaɲa/ maru /maru/ nata /nata/
Mvua booron /boːɻon/ — — mina /ˈmina/ ngapa /ˈŋapa/ pundu /pundu/ —
Upepo marr /maɾ/ walpa /walpa/ walypa /waʎpa/ walpa /walpa/ walypa /ˈwaʎpa/ uudinu /uudinu/ —
Ukurasa 1/8

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap