Գրաբար
古典亚美尼亚语
印欧语系（亚美尼亚文、古典） · 历史／隐藏变体
古典亚美尼亚语（格拉巴尔，Գրաբար「书写的〔语言〕」，5-12世纪）是由圣梅斯罗普·马什托茨创制亚美尼亚字母（约405年）并随后翻译圣经（约410-430年代）——「翻译之母」（Թարգմանչաց Մայր）——所确立的亚美尼亚语标准化文学形式。在当时大多数基督教国家依赖希腊语·拉丁语之时，赋予亚美尼亚以母语直接接触圣经的可能。古典正典包括埃兹尼克·科尔布《驳斥异端》（5世纪）、莫夫塞斯·霍雷纳齐《亚美尼亚史》（可能8世纪，自称5世纪）、格里高利·纳雷卡齐《哀歌之书》（约1003年），以及中世纪文法书和神学语料库。格拉巴尔至今仍作为亚美尼亚使徒教会（埃奇米亚津、奇里乞亚）、亚美尼亚天主教会的礼仪语言，并部分作为亚美尼亚福音派教会礼仪语言持续使用。与现代东部亚美尼亚语（hye）、现代西部亚美尼亚语（hyw）属于独立的语言层次，在亚美尼亚语教育学校和神学院中与现代亚美尼亚语并行另作教学。
使用地区
古典亚美尼亚语的87个核心词
来源
单词比较
与同属印欧语系（亚美尼亚文、古典）的语言比较
| 含义 | 古典亚美尼亚语 | 亚美尼亚语 | 西亚美尼亚语 | 瓦罕语 | 库尔德语 | 科瓦尔语 | 佛得角葡萄牙语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | ջուր /dʒuɾ/ | ջուր /dʒuɾ/ | ջուր /tʃuɾ/ | юпк /jupk/ | av /ɑːv/ | اُوغ /uɣ/ | água /ˈaɣwɐ/ |
| 火 | հուր /huɾ/ | կրակ /kəˈɾɑk/ | կրակ /ɡɾɑɡ/ | ракс /raks/ | agir /ɑɡɪɾ/ | انگار /aŋˈɡar/ | fogo /ˈfoɣu/ |
| 太阳 | արեւ /ɑɾɛw/ | արև /ɑˈɾev/ | արեւ /ɑˈɾev/ | йир /jir/ | roj /ɾoːʒ/ | یور /jor/ | sol /sɔɫ/ |
| 月亮 | լուսին /lusin/ | լուսին /luˈsin/ | լուսին /lusin/ | зимак /zimak/ | heyv /hejv/ | مَس /mas/ | lua /ˈluɐ/ |
| 星 | աստղ /astɫ/ | աստղ /ˈɑstəʁ/ | աստղ /asdʁ/ | стар /star/ | stêrk /stɛːɾk/ | استاری /isˈtaːɾi/ | estrela /ʃˈtɾelɐ/ |
| 晚上 | գիշեր /ɡiʃer/ | գիշեր /ɡiˈʃeɾ/ | գիշեր /kiˈʃɛɾ/ | нахт /naxt/ | şev /ʃɛv/ | چھوئی /tʃʰuˈi/ | noite /ˈnojte/ |
| 雨 | անձրեւ /ɑnzɾɛw/ | անձրև /ɑndzˈɾev/ | անձրև /ɑnˈtsɾɛv/ | — | baran /bɑːɾɑn/ | — | chuva /ˈʃuvɐ/ |
| 雪 | ձիւն /dziwn/ | ձյուն /dzjun/ | ձիւն /tsjun/ | — /—/ | berf /bɛɾf/ | ہیم /him/ | neve /ˈnɛvɨ/ |
| 风 | հողմ /hoʁm/ | քամի /kʰɑˈmi/ | քամի /kʰɑˈmi/ | — | ba /ba/ | گان /ɡan/ | vento /ˈvẽtu/ |
| 土 | հող /hoʁ/ | հող /hoʁ/ | հող /hoʁ/ | шәт /ʃət/ | ax /ax/ | بوم /buːm/ | terra /ˈtɛʁɐ/ |
| 石头 | քար /kʰɑɾ/ | քար /kʰɑɾ/ | քար /kʰɑɾ/ | — | kevir /kɛˈvɪɾ/ | بوہت /boht/ | pedra /ˈpɛdɾɐ/ |
| 山 | լեառն /lɛarn/ | սար /sɑɾ/ | սար /sɑɾ/ | — | çiya /tʃɪˈja/ | زوم /zom/ | montanha /mõˈtɐɲɐ/ |
| 海 | ծով /tsov/ | ծով /tsov/ | ծով /dzov/ | — | derya /dɛrˈja/ | سمندار /samanˈdar/ | mar /maɾ/ |
| 母亲 | մայր /majɾ/ | մայր /majɾ/ | մայր /majɾ/ | нан /nan/ | dê /dɛː/ | نَن /nan/ | mãe /mɐ̃j̃/ |
| 父亲 | հայր /hajɾ/ | հայր /hajɾ/ | հայր /hajɾ/ | тат /tat/ | bav /bɑːv/ | تَت /tat/ | pai /paj/ |
| 女儿 | դուստր /dustr/ | աղջիկ /ɑχˈtʃʰik/ | դուստր /tustɾ/ | — | keç /kɛtʃ/ | ژور /ʒuːr/ | filha /ˈfiʎɐ/ |
| 我 | ես /es/ | ես /jes/ | ես /jɛs/ | вуз /wuz/ | ez /ɛz/ | اوا /awa/ | eu /ew/ |
| 你 | դու /du/ | դու /du/ | դուն /tʰun/ | ту /tu/ | tu /tu/ | تو /tu/ | tu /tu/ |
| 我们 | մեք /mekʰ/ | մենք /menkʰ/ | մենք /mɛnkʰ/ | сак /sak/ | em /ɛm/ | اسپا /ispa/ | nós /nɔʃ/ |
| 名字 | անուն /anun/ | անուն /ɑˈnun/ | անուն /aˈnun/ | нунг /nuŋ/ | nav /nav/ | نام /naːm/ | nome /ˈnomɨ/ |
| 人 | մարդ /mɑrd/ | մարդ /mɑɾtʰ/ | մարդ /mɑɾt/ | — | mirov /mɨˈrov/ | روے /roj/ | pessoa /pɨˈsoɐ/ |
| 头 | գլուխ /ɡlux/ | գլուխ /ɡəˈluχ/ | գլուխ /kəˈluχ/ | — | ser /sɛɾ/ | سور /sor/ | cabeça /kɐˈbesɐ/ |
| 眼睛 | ակն /ɑkn/ | աչք /ɑtʃʰkʰ/ | աչք /ɑtʃkʰ/ | чашм /tʃaʃm/ | çav /tʃɑːv/ | غیچ /ɣetʃ/ | olho /ˈoʎu/ |
| 耳朵 | ականջ /ɑkɑndʒ/ | ականջ /ɑˈkɑndʒ/ | ականջ /akantʃ/ | — | guh /ɡuh/ | کار /kar/ | orelha /oˈɾeʎɐ/ |
| 鼻子 | քիթ /kʰitʰ/ | քիթ /kʰitʰ/ | քիթ /kʰit/ | мис /mis/ | poz /poz/ | نسکار /naskaːr/ | nariz /naˈɾiʃ/ |
| 嘴 | բերան /beˈɾɑn/ | բերան /beˈɾɑn/ | բերան /pɛˈɾɑn/ | — | dev /dɛv/ | اپاک /aˈpak/ | boca /ˈbokɐ/ |
| 牙 | ատամն /atamn/ | ատամ /ɑˈtɑm/ | ատամ /ɑˈdɑm/ | дандак /dandak/ | diran /dɪˈɾaːn/ | دون /don/ | dente /ˈdẽte/ |
| 舌头 | լեզու /lezu/ | լեզու /leˈzu/ | լեզու /lɛˈzu/ | зик /zik/ | ziman /zɪˈmaːn/ | لیگینی /liˈɡini/ | língua /ˈlĩɡwa/ |
| 手 | ձեռն /dzeɾn/ | ձեռք /dzeɾkʰ/ | ձեռք /tsɛɾkʰ/ | дос /dos/ | dest /dɛst/ | ہوست /host/ | mão /mɐ̃w̃/ |
| 脚 | ոտն /otn/ | ոտք /votkʰ/ | ոտք /vodkʰ/ | пуд /pud/ | pê /peː/ | پونگ /poŋɡ/ | pé /pɛ/ |
| 心 | սիրտ /siɾt/ | սիրտ /siɾt/ | սիրտ /siɾd/ | пзыв /pzɨv/ | dil /dɪl/ | ہردی /harˈdi/ | coração /kuɾɐˈsɐ̃w̃/ |
| 骨头 | ոսկր /oskr/ | ոսկոր /vosˈkoɾ/ | ոսկոր /vosˈɡoɾ/ | йашч /jaʃtʃ/ | hestî /hesˈtiː/ | کوڑ /koːɫ/ | osso /ˈosu/ |
| 血 | արիւն /ariwn/ | արյուն /ɑɾˈjun/ | արիւն /aɾˈjun/ | вихн /wixn/ | xwîn /xwiːn/ | لیے /lej/ | sangue /ˈsɐ̃ɡe/ |
| 便便 | աղբ /ɑʁb/ | քաքա /kʰɑkʰɑ/ | քաք /kʰɑkʰ/ | — | gû /ɡuː/ | — | cocó /kuˈkɔ/ |
| 爱 | սէր /sɛːɾ/ | սեր /seɾ/ | սէր /sɛɾ/ | руб /rub/ | evîn /ɛviːn/ | عشق /iʃq/ | amor /ɐˈmoɾ/ |
| 树 | ծառ /tsɑr/ | ծառ /tsɑr/ | ծառ /dzaɾ/ | ведж /vedʒ/ | dar /dɑːɾ/ | کان /kan/ | árvore /ˈaɾvuɾɨ/ |
| 狗 | շուն /ʃun/ | շուն /ʃun/ | շուն /ʃun/ | шач /ʃatʃ/ | kûçik /kuːtʃɪk/ | رینی /ˈreːni/ | cão /kɐ̃w̃/ |
| 猫 | կատու /kɑtu/ | կատու /kɑˈtu/ | կատու /ɡɑdu/ | пиш /piʃ/ | pisîk /pɪsiːk/ | پُشی /ˈpuʃi/ | gato /ɡatu/ |
| 鱼 | ձուկն /dzukn/ | ձուկ /dzuk/ | ձուկ /tsuɡ/ | куп /kʰup/ | masî /maˈsiː/ | مڅھی /matsʰi/ | peixe /ˈpejʃe/ |
| 鸟 | հաւ /hɑw/ | թռչուն /tʰərˈtʃʰun/ | թռչուն /tʰərtʃʰun/ | — | balinde /balinde/ | بوئیک /boˈik/ | pássaro /ˈpasɐɾu/ |
| 蝴蝶 | թիթեռն /tʰitʰeɾn/ | թիթեռ /tʰiˈtʰer/ | թիթեռ /tʰiˈtʰeɾ/ | — | perperîk /pɛrpɛˈriːk/ | پلمنڈوک /pulmunˈɖuk/ | borboleta /buɾbuˈletɐ/ |
| 鸡蛋 | ձու /dzu/ | ձու /dzu/ | ձու /tsʰu/ | — | hêk /heːk/ | ائیکون /aˈikun/ | ovo /ˈovu/ |
| 熊 | արջ /ɑrdʒ/ | արջ /ɑɾtʃʰ/ | արջ /aɾtʃ/ | — | hirç /hɪɾtʃ/ | اوہڅ /ohts/ | urso /ˈuɾsu/ |
| 马 | ձի /dzi/ | ձի /dzi/ | ձի /tsi/ | — | hesp /hɛsp/ | اِستور /isˈtor/ | cavalo /kɐˈvalu/ |
| 房子 | տուն /tun/ | տուն /tun/ | տուն /dun/ | хун /xun/ | mal /mɑːl/ | دُر /dur/ | casa /ˈkazɐ/ |
| 牛奶 | կաթն /katʰn/ | կաթ /kɑtʰ/ | կաթ /ɡɑtʰ/ | жарж /ʒarʒ/ | şîr /ʃiːr/ | ݯھیر /ʈʂʰir/ | leite /ˈlejte/ |
| 蜂蜜 | մեղր /meʁɾ/ | մեղր /ˈmeʁəɾ/ | մեղր /mɛʁɾ/ | — | hingiv /hɪnˈɡiv/ | مݯھی /maʈʂʰi/ | mel /mɛl/ |
| 盐 | աղ /aɫ/ | աղ /ɑʁ/ | աղ /ɑʁ/ | — | xwê /xweː/ | تروپ /trup/ | sal /saɫ/ |
| 葡萄酒 | գինի /ɡini/ | գինի /ɡiˈni/ | գինի /kʰiˈni/ | — | şerab /ʃɛˈɾab/ | — | vinho /ˈviɲu/ |
| 米 | բրինձ /bɾindz/ | բրինձ /bəˈɾindz/ | բրինձ /pʰɾints/ | — | birinc /bɪˈrindʒ/ | گرینج /ɡrindʒ/ | arroz /ɐˈʁoʃ/ |
| 铁 | երկաթ /erkatʰ/ | երկաթ /jeɾˈkɑtʰ/ | երկաթ /jeɾˈɡɑtʰ/ | — | hesin /hɛˈsɪn/ | چومر /ˈtʃumur/ | ferro /ˈfɛʁu/ |
| 轮子 | անիւ /aniw/ | անիվ /ɑˈniv/ | անիւ /aˈniv/ | — | teker /tɛˈkɛɾ/ | — | roda /ˈʁɔdɐ/ |
| 丝 | մետաքս /metɑkʰs/ | մետաքս /meˈtɑkʰs/ | մետաքս /mɛˈdakʰs/ | — | hevirmiş /hɛvɪɾˈmɪʃ/ | — | seda /ˈsedɐ/ |
| 书 | գիրք /ɡirkʰ/ | գիրք /ɡiɾkʰ/ | գիրք /kiɾk/ | — | pirtûk /pɪɾˈtuːk/ | — | livro /ˈlivɾu/ |
| 吃 | ուտեմ /utem/ | ուտել /uˈtel/ | ուտել /uˈdel/ | йав- /jav/ | xwarin /xwɑːɾɪn/ | ژبیک /ʒiˈbik/ | comer /kuˈmeɾ/ |
| 喝 | ըմպեմ /əmpem/ | խմել /χəˈmel/ | խմել /χəˈmel/ | пав- /pav/ | vexwarin /vɛxwɑːɾɪn/ | پی /piː/ | beber /bɨˈβeɾ/ |
| 睡觉 | ննջեմ /nndʒem/ | քնել /kʰəˈnel/ | քնանալ /kʰənɑˈnɑl/ | — | razan /raˈzan/ | پوریک /poˈrik/ | dormir /duɾˈmiɾ/ |
| 一 | մի /mi/ | մեկ /mek/ | մէկ /mɛɡ/ | йиу /jiu/ | yek /jɛk/ | اِی /i/ | um /ũ/ |
| 二 | երկու /erku/ | երկու /jeɾˈku/ | երկու /jɛɾˈɡu/ | буй /buj/ | du /du/ | جو /dʒu/ | dois /dojʃ/ |
| 三 | երեք /erekʰ/ | երեք /jeˈɾekʰ/ | երեք /jɛˈɾɛkʰ/ | труй /truj/ | sê /seː/ | تروے /troj/ | três /tɾeʃ/ |
| 四 | չորք /tʃʰorkʰ/ | չորս /tʃʰoɾs/ | չորս /tʃʰoɾs/ | цыбур /tsɯbɯr/ | çar /tʃaːr/ | چور /tʃor/ | quatro /ˈkwatɾu/ |
| 五 | հինգ /hinɡ/ | հինգ /hiŋɡ/ | հինգ /hinɡ/ | панз /panz/ | pênc /pɛːndʒ/ | پونج /pondʒ/ | cinco /ˈsĩku/ |
| 百 | հարիւր /hariwr/ | հարյուր /haɾˈjuɾ/ | հարիւր /hɑˈɾjuɾ/ | сад /sad/ | sed /sɛd/ | شور /ʃor/ | cem /sẽj̃/ |
| 你好 | ողջոյն /voʁdʒojn/ | բարև /bɑˈɾev/ | բարեւ /bɑɾev/ | салам /salam/ | silav /sɪlɑːv/ | السلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | olá /ɔˈla/ |
| 谢谢 | շնորհակալութիւն /ʃnoɾhɑkɑlutʰiwn/ | շնորհակալություն /ʃnoɾhɑkɑluˈtʰjun/ | շնորհակալութիւն /ʃnoɾhɑɡɑluˈtʰjun/ | ишкур /iʃkur/ | spas /spɑːs/ | شکریہ /ʃukrijaː/ | obrigado /ɔβɾiˈɣaðu/ |
| 好 | բարի /baɾi/ | լավ /lɑv/ | աղուոր /ɑʁvoɾ/ | баф /baf/ | baş /bɑːʃ/ | جَم /dʒam/ | bom /bõ/ |
| 新 | նոր /noɾ/ | նոր /noɾ/ | նոր /noɾ/ | — | nû /nuː/ | نوغ /noɣ/ | novo /ˈnovu/ |
| 红 | կարմիր /kaɾmiɾ/ | կարմիր /kɑɾˈmiɾ/ | կարմիր /ɡɑɾˈmiɾ/ | — /—/ | sor /soɾ/ | کروے /kruj/ | vermelho /veɾˈmeʎu/ |
| 白 | սպիտակ /spitɑk/ | սպիտակ /spiˈtɑk/ | սպիտակ /sbiˈdak/ | рухн /ruxn/ | spî /spiː/ | اِشپیرو /iʃˈperu/ | branco /ˈbɾɐ̃ku/ |
| 黑 | սեաւ /sɛaw/ | սև /sev/ | սեւ /sev/ | — | reş /rɛʃ/ | ݰا /ʂa/ | preto /ˈpɾetu/ |
| 绿 | կանաչ /kɑnɑtʃ/ | կանաչ /kɑˈnɑtʃ/ | կանաչ /ɡɑˈnɑtʃ/ | — | kesk /kɛsk/ | اوݯ /oʈʂ/ | verde /ˈveɾdɨ/ |
| 蓝 | կապոյտ /kɑpojt/ | կապույտ /kɑˈpujt/ | կապոյտ /ɡɑˈbujd/ | — | şîn /ʃiːn/ | اوݯ /oʈʂ/ | azul /ɐˈzuɫ/ |
| 糖 | շաքար /ʃɑkʰɑr/ | շաքար /ʃɑˈkʰɑɾ/ | շաքար /ʃɑˈkʰɑɾ/ | — | şekir /ʃɛˈkɪr/ | شوکھور /ʃoˈkʰor/ | açúcar /ɐˈsukaɾ/ |
页 1/10
打开交互式地图: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要；交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主页