Sandawe
桑达韦语
科依桑语系(推测为孤立语言,或与哈扎语归为一类)
桑达韦语是坦桑尼亚中部的搭嘴音语言,曾被提议归入科伊语族,或与哈扎语合并,但通常被视为孤立语。它拥有齿、齿龈、边、腭四种音位搭嘴音和五声调系统,是非洲音韵上最复杂的语言之一。约六万名桑达韦人居住在多多马大区的岩石高原地带,至今保留狩猎采集传统及与科伊桑文化紧密相连的岩画遗产。近期的遗传学与语言学研究引发了关于桑达韦语与其他搭嘴音语言关系的重要再讨论。年轻一代说话者中正在向斯瓦希里语转移,目前已启动若干语言保护项目。
使用地区
桑达韦语的87个核心词
来源
- G. Starostin, Annotated Swadesh wordlist for Sandawe, starlingdb.org/new100/snd.pdf (drawing on Eaton & Hunziker 2007, Kagaya 1993 A Classified Vocabulary of the Sandawe Language, Dempwolff 1916); Johansson et al. sound-symbolism dataset (lexibank johanssonsoundsymbolic), Sandawe
单词比较
与同属科依桑语系(推测为孤立语言,或与哈扎语归为一类)的语言比较
| 含义 | 桑达韦语 | 威奇托语 | 瓦尤语 | 伊察玛雅语 | 明格列尔语 | 奥罗莫语 | 尤卡坦玛雅语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | tsʼa /tsʼa/ | kicʔa /kitsʔa/ | wuin /wuin/ | jaʼ /haʔ/ | წყარი /tsʼqʼari/ | bishaan /biʃaːn/ | jaʼ /haʔ/ |
| 火 | ǁʼiŋ /ǁʼiŋ/ | heːcʔa /heːtsʔa/ | siki /siki/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | დაჩხირი /datʃxiri/ | ibidda /ibidːa/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ |
| 太阳 | ǁʼakasu /ǁʼakasu/ | saːkhirʔa /saːkʰiɾʔa/ | kaʼi /kaʔi/ | kʼin /kʼin/ | ბჟა /bʒa/ | aduu /aduː/ | kʼiin /kʼiːn/ |
| 月亮 | ǃaapuso /ǃaːpuso/ | waːh /waːh/ | kashi /kaʃi/ | uj /uh/ | თუთა /tʰutʰa/ | jiʼa /dʒiʔa/ | uj /uh/ |
| 星 | hĩǀáwã /hĩ́ǀáwã̀ː/ | hiːkwirikʔa /hiːkʷiɾikʔa/ | jolotsü /holotsɨ/ | ekʼ /ekʼ/ | მურიცხი /muritsxi/ | urjii /urdʒiː/ | eekʼ /eːkʼ/ |
| 晚上 | twee /tʷeː/ | ckhaːrʔa /tskʰaːɾʔa/ | aiʼpaʼa /aiʔpaʔa/ | akʼabʼ /akʼaɓ/ | სერი /seri/ | halkan /halkan/ | áakʼabʼ /aːkʼaɓ/ |
| 雨 | tlʼwaŋ /tɬʼwaŋ/ | — | huya /huja/ | — | ჭვიმა /tʃʼvima/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | cháak /tʃáːk/ |
| 风 | wekheŋ /wekʰeŋ/ | niweʔeːrʔa /niweʔeːɾʔa/ | houtai /houtai/ | ikʼ /ikʼ/ | ბორია /boria/ | bubbee /ˈbubːeː/ | iikʼ /iːkʼ/ |
| 土 | ǀʼina /ǀʼina/ | — | mmoo-ľuʼu /mmoo-ľuʔu/ | luʼum /luʔum/ | დიხა /dixa/ | lafa /lafa/ | luʼum /luʔum/ |
| 石头 | diin /diːn/ | — | ipa /ipa/ | tunich /tunitʃ/ | ქუა /kʰua/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | tuunich /tuːˈnitʃ/ |
| 山 | gawa /ɡawa/ | — | uuchi /uːtʃi/ | — | გვალა /ɡvala/ | tulluu /tulːuː/ | wiits /wiːts/ |
| 母亲 | yei /jei/ | eciyeːh /etsijeːh/ | ei /ei/ | naʼ /naʔ/ | დიდა /dida/ | haadha /haːɗa/ | naʼ /naʔ/ |
| 父亲 | ai /ai/ | taːtah /taːtah/ | ashi /aʃi/ | tat /tat/ | მუმა /muma/ | abbaa /abːaː/ | taata /taːta/ |
| 女儿 | thames /tʰames/ | — | achon /atʃon/ | — | ცირა /tsira/ | intala /intala/ | x aal /ʃaːl/ |
| 我 | tsi /tsi/ | nacʔih /natsʔih/ | taya /taja/ | ten /ten/ | მა /ma/ | ani /ani/ | teen /teːn/ |
| 你 | hapu /hapu/ | nasʔih /nasʔih/ | pia /pia/ | tech /tetʃ/ | სი /si/ | ati /ati/ | teech /teːtʃ/ |
| 我们 | sũ /sṹ/ | — /—/ | waya /waja/ | toʼon /toʔon/ | ჩქი /tʃkʰi/ | nuti /nuti/ | toʼon /toʔon/ |
| 名字 | ǁwâ /ǁʷâ/ | hissaːrʔa /hissaːɾʔa/ | anülia /anɨlia/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | ჯოხო /dʒoxo/ | maqaa /makʼaː/ | kʼaabaʼ /kʼaːɓaʔ/ |
| 人 | ǀnomese /ǀⁿomese/ | ihaas /ihaas/ | wayuu /wajuː/ | — | კოჩი /kʼotʃi/ | nama /nama/ | máak /maːk/ |
| 头 | tsee /tseː/ | — | ekii /ekiː/ | — | დუდი /dudi/ | mataa /mataː/ | pool /poːl/ |
| 眼睛 | ǀʷěː /ǀʷěː/ | kirikʔa /kiɾikʔa/ | oʼu /oʔu/ | ich /itʃ/ | თოლი /tʰoli/ | ija /idʒa/ | ich /itʃ/ |
| 耳朵 | keke /keke/ | — | ta-čeʼe /ta-tʃeʔe/ | xikin /ʃikin/ | ჸუჯი /ʔudʒi/ | gurra /ɡurra/ | xikin /ʃikin/ |
| 鼻子 | ǀnati /ǀⁿati/ | — | eʼichi /eʔitʃi/ | niʼ /niʔ/ | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | funyaan /fuɲaːn/ | niʼ /niʔ/ |
| 嘴 | ǃnum /ǃⁿum/ | — | aaniikii /aːniːkiː/ | chiʼ /tʃiʔ/ | პიჯი /pʼidʒi/ | afaan /afaːn/ | chiʼ /tʃiʔ/ |
| 牙 | ǃʼakhaŋ /ǃʼakʰaŋ/ | aːkʔa /aːkʔa/ | ai /ai/ | koh /koh/ | კიბირი /kʼibiri/ | ilkaan /ilkaːn/ | koh /koh/ |
| 舌头 | ǃheŋ /ǃʰeŋ/ | hacʼa /hatsʔa/ | ayee /ajeː/ | akʼ /akʼ/ | ნინა /nina/ | arraba /arːaba/ | aakʼ /aːkʼ/ |
| 手 | tlʼuŋ /tɬʼuŋ/ | iskʔa /iskʔa/ | ajapü /axapɨ/ | kʼab /kʼab/ | ხე /xe/ | harka /haɾka/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ |
| 脚 | ǁhata /ǁʰata/ | asʔa /asʔa/ | ooʼui /oːʔui/ | — | კუჩხი /kʼutʃxi/ | miilla /miːlːa/ | ook /oːk/ |
| 心 | jigida /ɟiɡida/ | sikicʔa /sikitsʔa/ | aaʼin /aːʔin/ | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | გური /ɡuri/ | onnee /onːeː/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ |
| 骨头 | ǃi /ǃi/ | kiːsʔa /kiːsʔa/ | ipü /ipɨ/ | bʼak /ɓak/ | ძვალი /dzvali/ | lafee /lafeː/ | bʼaak /ɓaːk/ |
| 血 | ǁʼekʼa /ǁʼekʼa/ | waːckicʔa /waːtskitsʔa/ | isha /iʃaː/ | kʼikʼ /kʼikʼ/ | ზისხირი /zisxiri/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | kʼiʼikʼ /kʼiʔikʼ/ |
| 爱 | kalokisi /kalokisi/ | — /—/ | alasüin /alasɨin/ | yakunti /jakunti/ | ჸოროფა /ʔoropʰa/ | jaalala /dʒaːlala/ | yaakuntej /jaːkunteh/ |
| 树 | thee /tʰeː/ | tiyaːhkw /tijaːhkʷ/ | wunuʼu /wunuʔu/ | cheʼ /tʃeʔ/ | ჯა /dʒa/ | muka /muka/ | cheʼ /tʃeʔ/ |
| 狗 | ǀɔɔ /ǀɔː/ | kiciyeːh /kitsijeːh/ | erü /eɾɨː/ | pekʼ /pekʼ/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | saree /saɾeː/ | peekʼ /peːkʼ/ |
| 猫 | misho /miʃo/ | — /—/ | misho /miʃo/ | mis /mis/ | კატუ /kʼatʼu/ | adurree /adurːeː/ | miis /miːs/ |
| 鱼 | somba /somba/ | kaːcʔa /kaːtsʔa/ | jime /hime/ | käy /kɨj/ | ჩხომი /tʃxomi/ | qurxummii /qurxummiː/ | kay /kaj/ |
| 鸟 | thwii /tʰwiː/ | ichir /itsʰiɾ/ | wuchii /wutʃiː/ | chʼiichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ | ჩიტი /tʃitʼi/ | simbirroo /simbirroː/ | chʼíichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ |
| 蝴蝶 | karapupu /karapupu/ | — | julirü /huliɾɨ/ | — | ფარფალია /pʰarpʰalia/ | billaacha /bilːaːtʃa/ | péepen /peːpen/ |
| 鸡蛋 | diʼa /diʔa/ | nikwiːkʔa /nikʷiːkʔa/ | ashuku /aʃuku/ | jeʼ /heʔ/ | მარქვალი /markʰvali/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | jeʼ /heʔ/ |
| 房子 | khoo /kʰoː/ | akhaːrʔa /akʰaːɾʔa/ | miichi /miːtʃi/ | nah /nah/ | ოხორი /oxori/ | mana /mana/ | naj /nah/ |
| 牛奶 | jikʼe /ɟikʼe/ | — | leechi /leːtʃi/ | — | ბჟა /bʒa/ | aannan /aːnːan/ | leche /letʃe/ |
| 盐 | uuhlii /uːɬiː/ | — | ichii /itʃiː/ | tab /tab/ | ჯიმუ /dʒimu/ | soogidda /soːɡidːa/ | taʼab /taʔaɓ/ |
| 铁 | keeya /keːja/ | — | kachueera /katʃueːra/ | — | რკინა /rkʼina/ | sibiila /sibiːla/ | máaskab /maːskab/ |
| 书 | kitabu /kitabu/ | — | karaloukta /karaloukta/ | Juʼumilxok /huʔumilʃok/ | წინგი /tsʼinɡi/ | kitaaba /kitaːba/ | juʼun /huʔun/ |
| 吃 | mánčʰâ /mántʃʰâ/ | kaʔac /kaʔats/ | ekaa /ekaː/ | jant /hant/ | ჭკომუა /tʃʼkʼomua/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | jaant /haːnt/ |
| 喝 | tsʼee /tsʼeː/ | kikʔa /kikʔa/ | asaa /asaː/ | ukʼ /ukʼ/ | წუმა /tsʼuma/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ukʼul /ukʼul/ |
| 睡觉 | ǁʼo /ǁʼo/ | — | atunkaa /atuŋkaː/ | wenel /wenel/ | — | rafuu /rafuː/ | wenel /wenel/ |
| 一 | tsʼexe /tsʼexe/ | chiʔass /tsʰiʔass/ | wanee /waneː/ | jun /hun/ | ართი /artʰi/ | tokko /tokːo/ | jun /hun/ |
| 二 | kisoxo /kisoxo/ | wic /wits/ | piama /piama/ | kaʼ /kaʔ/ | ჟირი /ʒiri/ | lama /lama/ | kaʼ /kaʔ/ |
| 三 | swamkixi /sʷamkixi/ | taw /taw/ | apünüin /apɨnɨin/ | ox /oʃ/ | სუმი /sumi/ | sadii /sadiː/ | óox /ʔoːʃ/ |
| 四 | hakaxi /hakaxi/ | taːkwic /taːkʷits/ | pienchi /pieɲtʃi/ | kan /kan/ | ოთხი /otʰxi/ | afur /afur/ | kan /kan/ |
| 五 | kwaʼana /kʷaʔana/ | — | jaʼrai /haʔrai/ | — | ხუთი /xutʰi/ | shan /ʃan/ | joʼ /hoʔ/ |
| 百 | kom kom /kom kom/ | — | poloo shikii /poloː ʃikiː/ | — | ოში /oʃi/ | dhibba /ɗibba/ | joʼokʼáal /hoʔokʼaːl/ |
| 你好 | gabaeesa /ɡabaeːsa/ | — /—/ | jamaya /xamaja/ | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | გომორძგუა /ɡomordzɡua/ | akkam /akːam/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ |
| 谢谢 | musʼokoyo /musʼokojo/ | — /—/ | talé /tale/ | dios bʼotik /dios botik/ | მარდი /mardi/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ |
| 好 | ɬáû /ɬáû/ | acs /atss/ | anasü /anasɨ/ | malobʼ /malob/ | ჯგირი /dʒɡiri/ | gaarii /ɡaːriː/ | maʼalob /maʔalob/ |
| 新 | ǁae /ǁaé/ | — | jeketü /heketɨ/ | — | ახალი /axali/ | haaraa /haːraː/ | túumben /tuːmben/ |
| 红 | butlʼi /butɬʼi/ | kwhaːc /kʷʰaːts/ | ishoʼusü /iʃoˈʔusɨ/ | chäk /tʃɨk/ | ჭითა /tʃʼitʰa/ | diimaa /diːmaː/ | chak /tʃak/ |
| 白 | phoo /pʰoː/ | — | kasuusü /kasuːsɨ/ | säk /sək/ | ჩე /tʃe/ | adii /adiː/ | sak /sak/ |
| 黑 | kʼaŋkʼara /kʼaŋkʼara/ | — | mütsiiasü /mɨtsiːasɨ/ | — | უჩა /utʃa/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | box /boʃ/ |
| 绿 | jaanga /ɟaːŋɡa/ | — | wüitüsü /wɨitɨsɨ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | წვანე /tsʼvane/ | magariisa /maɡariːsa/ | yaʼax /jaʔaʃ/ |
| 蓝 | bulu /bulu/ | — | wüitüsü /wɨitɨsɨ/ | — | ლურჯი /lurdʒi/ | cuquliisa /tʃukʼuliːsa/ | yaʼax /jaʔaʃ/ |
| 糖 | sukar /sukar/ | — | suukala /suːkala/ | chʼuuk /tʃʼuːk/ | შანქარი /ʃankʰari/ | sukkaara /sukːaːra/ | asukaar /asukaːr/ |
页 1/8
打开交互式地图: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主页