მარგალური ნინა
明格列尔语
南高加索语系
明格列尔语(მარგალური ნინა margaluri nina)是仅次于格鲁吉亚语的第二大卡尔特维尔语,在格鲁吉亚西部萨梅格列罗地区约有50万说话者。与拉兹语共同构成卡尔特维尔语系赞语支,是格鲁吉亚语的姊妹语——是格鲁吉亚语最近的亲属。说话者通常与格鲁吉亚语双语,格鲁吉亚语作为文学体和教育、政府语言——明格列尔语很少书面化。具有卡尔特维尔语典型的作格-通格分裂、复杂的动词前缀系统和包括喷音在内的丰富辅音音位,但作为文学语言不被书写。20世纪初以来的一些文学努力使用了格鲁吉亚的姆赫德鲁里文字。
使用地区
明格列尔语的87个核心词
来源
单词比较
与同属南高加索语系的语言比较
| 含义 | 明格列尔语 | 拉兹语 | 格鲁吉亚语 | 斯瓦涅季亚语 | 原始卡特维尔语 | 哈卡鲁语 | 克雷塔罗奥托米语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | წყარი /tsʼqʼari/ | წკარი /tsʼkari/ | წყალი /tsʼqʼali/ | ლიც /lits/ | *c̣q̇ar- /c̣q̇ar/ | uma /uma/ | dehe /tehe/ |
| 火 | დაჩხირი /datʃxiri/ | დაჩხური /datʃxuri/ | ცეცხლი /tsetsxli/ | ლემესგ /lemesɡ/ | *cecxl- /cecxl/ | nina /nina/ | tsibi /tsibi/ |
| 太阳 | ბჟა /bʒa/ | მჟორა /mʒora/ | მზე /mze/ | მიჟ /miʒ/ | *mze- /mze/ | inti /inti/ | hyadi /hjadi/ |
| 月亮 | თუთა /tʰutʰa/ | თუთა /tʰutʰa/ | მთვარე /mtʰvare/ | დოშდულ /doʃdul/ | *tute- /tute/ | paxshi /paχʃi/ | zänä /zãnã/ |
| 星 | მურიცხი /muritsxi/ | მურუცხი /murutsxi/ | ვარსკვლავი /varskvlavi/ | ამტყუ̂ა̈სგ /amtʼqʼwæsɡ/ | — /—/ | waraxa /waɾaχa/ | tsꞌe /tsʼe/ |
| 晚上 | სერი /seri/ | სერი /seri/ | ღამე /ɣame/ | ლეთ /let/ | *na /na/ | aruma /aruma/ | nxui /nʃui/ |
| 雨 | ჭვიმა /tʃʼvima/ | ჭიმა /tʃʼima/ | წვიმა /tsʼvima/ | უჩხა /utʃxa/ | *cvim- /tsvim/ | jallu /haʎu/ | — |
| 雪 | თირი /tʰiri/ | მთვირი /mtviri/ | თოვლი /tʰovli/ | მუს /mus/ | *towl- /towl/ | khunu /kʰunu/ | tꞌaxtse̱ /tʼaʃtsɛ/ |
| 风 | ბორია /boria/ | იხი /ixi/ | ქარი /kʰari/ | ბიქუ̂ /bikʰw/ | — | wawya /wawja/ | ndähi /ndæhi/ |
| 土 | დიხა /dixa/ | ლეტა /letʼa/ | მიწა /mitsʼa/ | გიმ /ɡim/ | — | — | hai /hai/ |
| 石头 | ქუა /kʰua/ | ქვა /kʰva/ | ქვა /kʰva/ | ბა̈ჩ /bætʃ/ | *ḳwa /kʼwa/ | qala /qala/ | do /do/ |
| 山 | გვალა /ɡvala/ | დაღი /daɣi/ | მთა /mtʰa/ | ლახუ̂ /laxw/ | — | qaaqa /qaːqa/ | tꞌoho /tʼoho/ |
| 海 | ზუღა /zuɣa/ | ზუღა /zuɣa/ | ზღვა /zɣva/ | ძუღუ̂ა /dzuɣwa/ | *zoɣwa- /zoɣwa/ | — | ñhonthe /ɲ̥ontʰe/ |
| 母亲 | დიდა /dida/ | ნანა /nana/ | დედა /deda/ | დი /di/ | *deda- /deda/ | mama /mama/ | mu /mu/ |
| 父亲 | მუმა /muma/ | ბაბა /baba/ | მამა /mama/ | მუ /mu/ | *mama- /mama/ | awki /awki/ | dada /dada/ |
| 女儿 | ცირა /tsira/ | ბოზომოთა /bozomotʰa/ | ქალიშვილი /kʰaliʃvili/ | ჰასუ̂იშ /haswiʃ/ | *asul- /asul/ | — | tꞌinxu /tʼinʃu/ |
| 我 | მა /ma/ | მა /ma/ | მე /me/ | მი /mi/ | *me /me/ | na /na/ | nugä /nuɡæ/ |
| 你 | სი /si/ | სი /si/ | შენ /ʃen/ | სი /si/ | *sen- /sen/ | juma /huma/ | nuꞌi /nuʔi/ |
| 我们 | ჩქი /tʃkʰi/ | ჩქუ /tʃku/ | ჩვენ /tʃʰven/ | ნა̈ჲ /næj/ | *čwen /tʃwen/ | jiwsa /hiwsa/ | nugähu / nugähe /nuɡæhu / nuɡæhe/ |
| 名字 | ჯოხო /dʒoxo/ | ჯოხო /dʒoxo/ | სახელი /saxeli/ | ჟახე /ʒaxe/ | *saqel- /saqel/ | shutyi /ʃuci/ | thuuhu /tʰũːhũ/ |
| 人 | კოჩი /kʼotʃi/ | კოჩი /kʼotʃi/ | ადამიანი /adamiani/ | ამსუ̂ალდ /amswald/ | *ḳac₁- /kʼats/ | jaqi /haqi/ | jäꞌi /hãʔi/ |
| 头 | დუდი /dudi/ | თი /tʰi/ | თავი /tʰavi/ | თხუ̂იმ /tʰxwim/ | *taw- /taw/ | nampʼa /nampʼa/ | ñä /ɲã/ |
| 眼睛 | თოლი /tʰoli/ | თოლი /tʰoli/ | თვალი /tʰvali/ | თე /tʰe/ | *tʼwal- /tʼwal/ | nayra /najɾa/ | da /da/ |
| 耳朵 | ჸუჯი /ʔudʒi/ | უჯი /udʒi/ | ყური /qʼuri/ | შდიმ /ʃdim/ | *qur- /qur/ | jinchu /hintʃu/ | gu /ɡu/ |
| 鼻子 | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | ცხვირი /tsxviri/ | ნეფხუ̂ნა /nepʰxwna/ | *cxwir- /tsxwir/ | nasa /nasa/ | — |
| 嘴 | პიჯი /pʼidʒi/ | პიჯი /pʼidʒi/ | პირი /pʼiri/ | უ̂იშკუ̂ /wiʃkʼw/ | — | — | ne /ne/ |
| 牙 | კიბირი /kʼibiri/ | კიბირი /kʼibiri/ | კბილი /kʼbili/ | შდიქ /ʃdikʰ/ | *swa /sʷa/ | shimi /ʃimi/ | tsꞌi /tsʼi/ |
| 舌头 | ნინა /nina/ | ნენა /nena/ | ენა /ena/ | ნინ /nin/ | *bli /bli/ | naxra /naχra/ | xäne /ʃɐne/ |
| 手 | ხე /xe/ | ხე /xe/ | ხელი /xeli/ | ში /ʃi/ | *qel- /qel/ | ampara /ampaɾa/ | ꞌye /ʔje/ |
| 脚 | კუჩხი /kʼutʃxi/ | კუჩხე /kʼutʃxe/ | ფეხი /pʰexi/ | ჭიშხ /tʃʼiʃx/ | *berq- /berq/ | kayu /kaju/ | wa /wa/ |
| 心 | გური /ɡuri/ | გური /ɡuri/ | გული /ɡuli/ | გუ̂ი /ɡwi/ | *gul- /gul/ | kurasunha /kuɾasunha/ | mui /mui/ |
| 骨头 | ძვალი /dzvali/ | ყვილი /qʼvili/ | ძვალი /dzvali/ | ჯიჯუ̂ /dʒidʒw/ | *ʒ₁ʒ₁w-al- /dzdzwal/ | tsʼaaka /tsʼaːka/ | ndoꞌyo /ndoʔjo/ |
| 血 | ზისხირი /zisxiri/ | დიცხირი /ditsxiri/ | სისხლი /sisxli/ | ზისხ /zisx/ | *swiᴬ /swi/ | wila /wila/ | khi /kʰi/ |
| 爱 | ჸოროფა /ʔoropʰa/ | ოროფა /oropa/ | სიყვარული /siqʼvaruli/ | — /—/ | *q̇war- /qʼwar/ | munasiña /munasiɲa/ | mädi /mãdi/ |
| 树 | ჯა /dʒa/ | ჯა /dʒa/ | ხე /xe/ | მეგა̈მ /meɡæm/ | — /—/ | arbuli /aɾbuli/ | za /za/ |
| 狗 | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ძაღლი /dzaɣli/ | ჟეღ /ʒeɣ/ | *ʒaɣl- /ʒaɣl/ | hallqʼu /haʎqʼu/ | ꞌyo /ʔjo/ |
| 猫 | კატუ /kʼatʼu/ | კატუ /kʼatʼu/ | კატა /kʼatʼa/ | ციცუ̂ /tsitsw/ | *cic(o)- /tsitso/ | phishi /pʰiʃi/ | mishi /miʃi/ |
| 鱼 | ჩხომი /tʃxomi/ | ჩხომი /tʃxomi/ | თევზი /ˈtʰevzi/ | ცუზ /tsuz/ | *tewz- /tewz/ | challwa /tʃaʎwa/ | xwa /ʃwa/ |
| 鸟 | ჩიტი /tʃitʼi/ | კინჩი /kʼintʃi/ | ჩიტი /tʃʰitʼi/ | ნა̈პოლ /næpʼol/ | *sir- /sir/ | chʼipi /tʃʼipi/ | tsꞌintsꞌu /tsʼintsʼu/ |
| 蝴蝶 | ფარფალია /pʰarpʰalia/ | ფარფალი /pʰarpʰali/ | პეპელა /pʼepʼela/ | პერპელ /pʼerpʼel/ | *perper- /perper/ | — | — |
| 鸡蛋 | მარქვალი /markʰvali/ | მაქვალი /makvali/ | კვერცხი /kʼvertsxi/ | ლჷგრე /ləɡre/ | — | nuru /nuɾu/ | tꞌaxi /tʼaʃi/ |
| 熊 | თუნთი /tʰuntʰi/ | მთუთი /mtʰutʰi/ | დათვი /datʰvi/ | და̈შდუ̂ /dæʃdw/ | *datw- /datw/ | — | oso /oso/ |
| 马 | ცხენი /tsxeni/ | ნცხენი /ntsxeni/ | ცხენი /tsxeni/ | ჩა̈ჟ /tʃʰæʒ/ | — | — | fani /fani/ |
| 房子 | ოხორი /oxori/ | ოხორი /oxori/ | სახლი /saxli/ | ქორ /kʰor/ | — /—/ | uta /uta/ | ngu /ŋɡu/ |
| 牛奶 | ბჟა /bʒa/ | ბჯა /bdʒa/ | რძე /rdze/ | ლჷჯე /lədʒe/ | *(s)ʒ₁e- /dze/ | — | ꞌba /ʔba/ |
| 蜂蜜 | თოფური /tʰopʰuri/ | თოფური /tʰopʰuri/ | თაფლი /tʰapʰli/ | თუ /tʰu/ | *tapl- /tapl/ | — | tꞌafi /tʔafi/ |
| 盐 | ჯიმუ /dʒimu/ | მცუმუ /mtsumu/ | მარილი /marili/ | ჯიმ /dʒim/ | *ʒ₁um- /dzum/ | katyi /kaci/ | u /u/ |
| 葡萄酒 | ღვინი /ɣvini/ | ღვინი /ɣvini/ | ღვინო /ɣvino/ | ღუ̂ინელ /ɣwinel/ | *ɣwino- /ɣwino/ | — | ixkatꞌafi /iʃkatʼafi/ |
| 米 | ორზა /orza/ | ბრინჯი /brindʒi/ | ბრინჯი /brindʒi/ | — | — | — | — |
| 铁 | რკინა /rkʼina/ | ერკინა /erkʼina/ | რკინა /rkʼina/ | ბერეჟ /bereʒ/ | — | — | bojä /bohã/ |
| 轮子 | ბორბალი /borbali/ | ბარბალი /barbali/ | ბორბალი /borbali/ | ბარბელ /barbel/ | — | — | — |
| 丝 | აბრეშუმი /abreʃumi/ | მეტაქსი /metʼakʰsi/ | აბრეშუმი /abreˈʃumi/ | ყა̈ჭ /qʼætʃʼ/ | — | — | — |
| 书 | წინგი /tsʼinɡi/ | სუპარა /supʼara/ | წიგნი /ˈtsʼiɡni/ | ლა̈ირ /læir/ | — | — | heꞌmi /heʔmi/ |
| 吃 | ჭკომუა /tʃʼkʼomua/ | ჩამუ /tʃamu/ | ჭამა /tʃʼama/ | ლიზუ̂ებ /lizweb/ | *č̣am- /č̣am/ | paluña /paluɲa/ | shi /ʃi/ |
| 喝 | წუმა /tsʼuma/ | ხცემა /xtsema/ | დალევა /daleva/ | ლითრე /litʰre/ | *s₁w- /sw/ | umaña /umaɲa/ | tsi /tsi/ |
| 一 | ართი /artʰi/ | არ /ar/ | ერთი /ertʰi/ | ეშხუ /eʃxu/ | *ert- /ert/ | maya /maja/ | ꞌna /ʔna/ |
| 二 | ჟირი /ʒiri/ | ჟურ /ʒur/ | ორი /ori/ | ჲორი /jori/ | *jor- /jor/ | paxa /paχa/ | yoho /joho/ |
| 三 | სუმი /sumi/ | სუმ /sum/ | სამი /sami/ | სემი /semi/ | *sam- /sam/ | kimsa /kimsa/ | hñu /ɲ̥u/ |
| 四 | ოთხი /otʰxi/ | ოთხო /otxo/ | ოთხი /otxi/ | უ̂ოშთხუ̂ /woʃtʰxw/ | *otxo- /otxo/ | pushi /puʃi/ | goho /ɡoho/ |
| 五 | ხუთი /xutʰi/ | ხუთ /xutʰ/ | ხუთი /xutʰi/ | უ̂ოხუ̂იშდ /woxwiʃd/ | *xut- /xut/ | pichqa /pitʃqa/ | kʉtꞌa /kɨtʔa/ |
| 百 | ოში /oʃi/ | ოში /oʃi/ | ასი /asi/ | აშირ /aʃir/ | *as- /as/ | pachak /patʃak/ | nthebe /ntʰebe/ |
| 你好 | გომორძგუა /ɡomordzɡua/ | ბრუნდი /brundi/ | გამარჯობა /ɡamardʒoba/ | ხოჩა ლადა̈ღ /xotʃa ladæɣ/ | — /—/ | kamishti /kamiʃti/ | hä /hã/ |
| 谢谢 | მარდი /mardi/ | ბერეკეთი /berekʰetʰi/ | მადლობა /madloba/ | ივასუ ხარი /ivasu xari/ | — /—/ | yuspaa /juspaː/ | jamädi /hamãdi/ |
| 好 | ჯგირი /dʒɡiri/ | ჯურა /dʒura/ | კარგი /kʼarɡi/ | ხოჩა /xotʃa/ | — /—/ | shuma /ʃuma/ | hño /hɲo/ |
| 新 | ახალი /axali/ | აღანი /aɣani/ | ახალი /axali/ | მახე /maxe/ | *max- /max/ | machaqa /matʃaqa/ | ꞌraꞌyo /ʔraʔjo/ |
| 红 | ჭითა /tʃʼitʰa/ | მჭითა /mtʃʼitʰa/ | წითელი /tsʼitʰeli/ | წჷრნი /tsʼərni/ | *čʼitʼel- /čʼitʼel/ | chukapa /tʃukapa/ | theni /tʰeni/ |
| 白 | ჩე /tʃe/ | ქჩე /kʰtʃe/ | თეთრი /tʰetʰri/ | თუ̂ეთუ̂ნე /tʰwetʰwne/ | *ter- /ter/ | janqʼu /hanqʼu/ | tꞌaxi /tʼaʃi/ |
| 黑 | უჩა /utʃa/ | უჩა /utʃa/ | შავი /ʃavi/ | მეშხე /meʃxe/ | — | tsʼirara /tsʼiɾaɾa/ | — |
| 绿 | წვანე /tsʼvane/ | ხანჭელი /xantʃʼeli/ | მწვანე /mtsʼvane/ | ჲჷრჟი /jərʒi/ | — | — | kꞌangi /kʼaŋi/ |
| 蓝 | ლურჯი /lurdʒi/ | ჯღატა /dʒɣatʼa/ | ლურჯი /ˈlurdʒi/ | ჲჷრჟი /jərʒi/ | — | — | kꞌangi /kʼaŋi/ |
| 布谷鸟 | გუგული /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | — | *gugul- /gugul/ | — | — |
| 电脑 | კომპიუტერი /kʼompʼiuˈtʼeri/ | ბილგისაჲარი /bilɡisajari/ | კომპიუტერი /kʼompʼiutʼeri/ | — | — | — | — |
| 茶 | ჩაი /tʃʰai/ | ჩაჲი /tʃʰaji/ | ჩაი /tʃʰai/ | ჩაი /tʃʰai/ | — | — | — |
| 咖啡 | ყავა /qʼava/ | კავე /kʼave/ | ყავა /qʼava/ | — | — | — | — |
| 糖 | შანქარი /ʃankʰari/ | შექერი /ʃekʰeri/ | შაქარი /ʃakʰari/ | შაქარ /ʃakʰar/ | — | — | — |
页 1/10
打开交互式地图: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主页