Cần Nùng
Nùng
Kra-Dai (Tai, Zentral)
Nùng ist nach Tày die zweitgrößte Tai-Kadai-Minderheitensprache Vietnams (~1 Mio. Sprecher in den nordöstlichen Grenzprovinzen), mit der es sehr eng verwandt ist — oft gemeinsam als ein einziges Tày-Nùng-Dialektcluster innerhalb des Zentral-Tai analysiert. Mehrere unterschiedliche Untervarietäten (Nùng Phàn Slình, Nùng Cháo, Nùng Inh, Nùng An, Nùng Lòi usw.) bilden ein Kontinuum sowohl mit Tày im Westen als auch mit Zhuang jenseits der chinesischen Grenze. Tonal (6 Töne), SVO, mit sino-vietnamesischen Wortschatzschichten und einem kleinen literarischen Korpus in Nôm Tày.
Wo die Sprache gesprochen wird
Nùng: 87 Kernwörter
Quellen
- Edmondson & Gregerson (2007) Tai-Kadai
- Ethnologue: nut
- Glottolog: nung1290
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Kra-Dai (Tai, Zentral)
| Bedeutung | Nùng | Tày | Lao | Bouyei | Nordthai | Thai Song | Isan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | nặm /naːm˨˩/ | nặm /nam˧˨ʔ/ | ນ້ຳ /naːm˥˨/ | raamx /ðaːm˧˩/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˦˧/ | น้ำ /nam˦˥/ |
| Feuer | fầy /fəj˨˩/ | fầy /fəj˧˨/ | ໄຟ /faj˧˥/ | feih /fei˧˩/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˧˥˦/ | ไฟ /faj˥/ |
| Sonne | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | tha vằn /tʰaː˧˧ van˧˨/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˧˥/ | ngonzbyaaiz /ŋon˩˩pjaːi˩˩/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะวัน /ta˨˦ wan˧˥˦/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ |
| Mond | boon /boːn˧˧/ | hai /haːj˧˧/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ | ronh /roːn˧˩/ | เดือน /dɯːan˥/ | เดือน /dɯːan˨˦/ | เดือน /dɯan˥/ |
| Stern | đao /ɗaːw˧˧/ | đao /ɗaːw˧˧/ | ດາວ /daːw˩˧/ | ndaux /ɗaːu˧˧/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˨˦/ | ดาว /daːw˧/ |
| Nacht | khưn /kʰɯn˧˧/ | cừn /kɨn˧˨/ | ຄືນ /kʰɯːn˧˥/ | haemh /ham˧˩/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˧˥˦/ | คืน /kʰɯːn˧/ |
| Regen | phɔn /pʰɔn˧˧/ | phân /pʰən˧˥/ | ຝົນ /fɔn˩˧/ | — | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fon˨˦/ | ฝน /fɔn˩˧/ |
| Schnee | nai /nai˧˧/ | — | ຫິມະ /hi˧˥maʔ˧/ | nail /nɐi˨˦/ | หิมะ /hi˨˩maʔ˦˥/ | — | หิมะ /hi˨˩maʔ˦˥/ |
| Wind | lam /lam˧˧/ | lồm /lom˧˨/ | ລົມ /lom˧˥/ | rumz /ðum˩˩/ | ลม /lom˧/ | ลม /lom˧˥˦/ | ลม /lom˧/ |
| Erde | na:m /naːm/ | đin /ɗin˧˥/ | ດິນ /din˩˧/ | naamh /naːm˧/ | ดิน /din˧/ | ดิน /din˨˦/ | ดิน /din˥/ |
| Stein | thin /tʰin˧˧/ | hin /hin˧˥/ | ຫີນ /hiːn˩˧/ | hinl /hin˨˦/ | หิน /hin˨˦/ | หิน /hin˨˦/ | หิน /hin˩˧/ |
| Berg | phja /pʰjaː˧˧/ | pù /pu˧˨/ | ພູເຂົາ /pʰuː˧˥kʰaw˩˧/ | bol /po˨˦/ | ดอย /dɔːj˧/ | ภูเขา /pʰuː˧˥˦ kʰaw˨˦/ | ภูเขา /pʰuː˥ kʰaw˩˧/ |
| Meer | hải /haːj˨˩˧/ | hải /haːj˨˩˧/ | ທະເລ /tʰa˧leː˧˥/ | haaic /xaːi˥˧/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ | — | ทะเล /tʰa˦˥leː˥/ |
| Mutter | mé /mɛ˨˩˧/ | mẻ /mɛ˨˩˧/ | ແມ່ /mɛː˧/ | meeh /me˧/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| Vater | pò /pɔ˨˩/ | pò /pɔ˧˨/ | ພໍ່ /pʰɔː˧/ | poh /po˧/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˦/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ |
| Ich | khỏi /xɔːj˨˩˧/ | khỏi /kʰɔj˨˩˧/ | ຂ້ອຍ /kʰɔːj˧˩/ | gul /ku˨˦/ | ตู /tuː˩/ | กู /kuː˨˦/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ |
| Du | mưng /mɯŋ˧˧/ | mầư /məɯ˧˨/ | ເຈົ້າ /tɕaːw˥˨/ | mengz /məŋ˩˩/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | มึง /mɯŋ˧˥˦/ | เจ้า /tɕaw˧/ |
| Wir | rầu /rəw˨˩/ | rầu /rəw˧˨/ | ເຮົາ /haw˧˥/ | rauz / dul /ðɐu˩˩ / tu˨˦/ | เฮา /haw˥/ | เฮา /haw˧˥˦/ | เฮา /haw˥/ |
| Name | chứ /tʃɯ˧˥/ | ten /tɛn˧˥/ | ຊື່ /sɯː˧/ | mingz /miŋ˩˩/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ซื่อ /sɯː˦/ | ซื่อ /sɨː˧/ |
| Mensch | cần /kən˨˩/ | cần /kən˧˨/ | ຄົນ /kʰon˧˥/ | wenz /wɯn˩˩/ | คน /kʰon˧/ | — | คน /kʰon˥/ |
| Kopf | hu /hu˧˧/ | hua /huə˧˧/ | ຫົວ /hua˩˧/ | jauc /tɕɐu˥˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /huːa˨˦/ | หัว /hua˩˧/ |
| Auge | tha /tʰaː˧˧/ | tha /tʰaː˧˧/ | ຕາ /taː˩˧/ | daa /taː˨˦/ | ต๋า /taː˩˧/ | ตา /taː˨˦/ | ตา /taː˥/ |
| Ohr | khjou /kʰjou˧˧/ | xu /su˧˧/ | ຫູ /huː˩˧/ | riez /ðiə˩˩/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˨˦/ | หู /huː˩˧/ |
| Nase | đăng /ɗaŋ˧˧/ | đăng /ɗaŋ˧˥/ | ດັງ /daŋ˩˧/ | ndangl /ɗɐŋ˨˦/ | ดัง /daŋ˧/ | — | ดัง /daŋ˥/ |
| Mund | pác /paːk˥/ | pác /paːk̚˧˥/ | ປາກ /paːk˧˩/ | bas /pa˧˥/ | ปาก /paːk˨˩/ | — | ปาก /paːk˨˩/ |
| Zahn | khẻo /kʰɛːw˧˩/ | khẻo /kʰɛw˨˩˧/ | ແຂ້ວ /kʰɛːw˧˩/ | heuj /hɐu˧˥/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˧˥˦/ | ฟัน /fan˧/ |
| Zunge | lin /lin˥˩/ | lịn /lin˧˨ʔ/ | ລີ້ນ /lin˥˨/ | linx /lin˧˩/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˦˧/ | ลิ้น /lin˦˥/ |
| Hand | mừ /mɯ˨˩/ | mừ /mɨ˧˨/ | ມື /mɯː˧˥/ | faengz /faŋ˩˩/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧˥˦/ | มือ /mɯː˥/ |
| Fuß | tin /tin˧˧/ | tin /tin˧˥/ | ຕີນ /tiːn˩˧/ | dinl /tin˨˦/ | ตี๋น /tiːn˩˧/ | ตีน /tiːn˨˦/ | ตีน /tiːn˥/ |
| Herz | cấy /kəj˨˩˧/ | slim /ɬim˧˥/ | ໃຈ /tɕaj˩˧/ | saamh /saːm˧˩/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ใจ /tɕaj˨˦/ | ใจ /tɕaj˥/ |
| Knochen | đúc /ɗuk˥/ | đúc /ɗʊwk͡p̚˧˥/ | ກະດູກ /ka˧˥duːk˧˩/ | ndos /ɗo˧˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˧˥/ | ดูก /duːk˨˩/ |
| Blut | lượt /lɯət˥˩/ | lượt /lɨət̚˧˨ʔ/ | ເລືອດ /lɯat˥˨/ | lweed /luət˧˧/ | เลือด /lɯat˥˧/ | เลียด /liːat˦/ | เลือด /lɯat˥˩/ |
| Liebe | rắc /rak˧˥/ | slương điếp /ɬɨəŋ˧˥ ɗiəp̚˧˥/ | ຮັກ /hak˧/ | gaais /kaːi˧˥/ | ฮัก /hak˦˥/ | ฮัก /hak˦/ | ฮัก /hak˦˥/ |
| Baum | mạy /maːj˨˩/ | mạy /maj˧˨ʔ/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˨ maj˥˨/ | faix /fai˧˩/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˧ maj˦˧/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ |
| Hund | ma /maː˧˧/ | ma /maː˧˧/ | ໝາ /maː˩˧/ | ma /ma˨˦/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˨˦/ | หมา /maː˩˧/ |
| Katze | meo /meo˧˧/ | meo /mɛw˧˧/ | ແມວ /mɛːw˧˥/ | meeuq /meːu˧˧/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˧˥˦/ | แมว /mɛːw˥/ |
| Fisch | pya /pjaː˧˧/ | pja /pʲaː˧˧/ | ປາ /paː˩˧/ | bya /pjaː˨˦/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /paː˨˦/ | ปลา /paː˧/ |
| Vogel | nục /nuk˥˩/ | nộc /nəwk͡p̚˧˨ʔ/ | ນົກ /nok˧/ | rog /ðɔk˧/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˦/ | นก /nok˦˥/ |
| Ei | xáy /saj˧˥/ | xáy /saj˧˥/ | ໄຂ່ /kʰaj˧/ | jais /tɕɐi˧˥/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˧˥/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ |
| Bär | mui /mui˧˧/ | mi /mi˧˧/ | ໝີ /miː˩˧/ | moil /moi˨˦/ | หมี /miː˩˧/ | — | หมี /miː˩˧/ |
| Pferd | mạ /maː˨˩/ | mạ /maː˧˨ʔ/ | ມ້າ /maː˥˨/ | max /ma˧˩/ | ม้า /maː˦˥/ | — | ม้า /maː˦˥/ |
| Haus | rườn /zɯən˨˩/ | rườn /rɨən˧˨/ | ເຮືອນ /hɯːan˧˥/ | ranz /ðaːn˩˩/ | เฮือน /hɯːan˥/ | เฮียน /hiːan˧˥˦/ | เฮือน /hɯan˥/ |
| Milch | nùm /num˨˩/ | nặm nồm /nam˧˨ʔ nom˧˨/ | ນົມ /nom˧˥/ | — | นม /nom˧/ | — | นม /nom˧/ |
| Salz | cưa /kɯə˧˧/ | cưa /kɨə˧˧/ | ເກືອ /kɯa˩˧/ | guel /kuə˨˦/ | เกื๋อ /kɯa˩˧/ | เกีย /kiːa˨˦/ | เกือ /kɯa˥/ |
| Wein | lảu /laːw˨˩˧/ | lẩu /ləw˨˩˧/ | ແວງ /ʋɛːŋ˧˥/ | — | ไวน์ /waj˧/ | — | ไวน์ /waj˧/ |
| Reis | khảu /kʰaːw˨˩˧/ | khẩu /kʰəw˨˩˧/ | ເຂົ້າ /kʰaw˧˩/ | haux /xɐu˧˩/ | ข้าว /kʰaw˥˩/ | — | ข้าว /kʰaːw˧/ |
| Eisen | lích /lik˥/ | lếch /ləjk̟̚˧˥/ | ເຫຼັກ /lek˧˥/ | faz /fa˩˩/ | เหล็ก /lek˨˩/ | — | เหล็ก /lek˨˩/ |
| Buch | xéc /sɛk˥/ | xéc /sɛk̚˧˥/ | ປຶ້ມ /pɯm˥˨/ | sel /sɯ˨˦/ | หนังสือ /naŋ˩˧sɯː˩˧/ | — | หนังสือ /naŋ˩˧sɯː˩˧/ |
| Essen | kin /kin˧˧/ | kin /kin˧˥/ | ກິນ /kin˩˧/ | gianl /ɡian˧˥/ | กิ๋น /kin˩˧/ | กิน /kin˨˦/ | กิน /kin˥/ |
| Trinken | kin nặm /kin˧˧naːm˨˩/ | đúm /ɗum˧˥/ | ດື່ມ /dɯːm˧/ | gunl /ɡuŋ˧˥/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | กิน /kin˨˦/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ |
| Schlafen | nòn /nɔn˨˩/ | nòn /nɔn˧˨/ | ນອນ /nɔːn˧˥/ | ninh /nin˧˩/ | นอน /nɔːn˧/ | นอน /nɔːn˧˥˦/ | นอน /nɔːn˥/ |
| Eins | nưng /nɯŋ˧˧/ | nâng /nəŋ˧˥/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˧/ | ndeeul /ɗeu˨˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˧˥/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| Zwei | soong /soːŋ˧˧/ | sloong /ɬɔŋ˧˥/ | ສອງ /sɔːŋ˩˧/ | song /soːŋ˨˦/ | สอง /sɔːŋ˩/ | สอง /sɔːŋ˨˦/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ |
| Drei | slam /ɬaːm˧˧/ | slam /ɬaːm˧˥/ | ສາມ /saːm˩˧/ | sam /saːm˨˦/ | สาม /saːm˨˦/ | สาม /saːm˨˦/ | สาม /saːm˩˧/ |
| Vier | slí /ɬi˧˥/ | slí /ɬi˧˥/ | ສີ່ /siː˧/ | sis /si˧˥/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˧˥/ | สี่ /siː˨˩/ |
| Fünf | hả /haː˨˩˧/ | hả /haː˨˩˧/ | ຫ້າ /haː˧˩/ | hac /xa˥˧/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˧/ | ห้า /haː˥˩/ |
| Hallo | choà /tʃɔaː˨˩/ | — /—/ | ສະບາຍດີ /sa˧˥ baːj˩˧ diː˩˧/ | meez ndil /meː˩˩ ɗi˨˦/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สบายดี /sa˨˦ baːj˨˦ diː˨˦/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ |
| Danke | ơn rể /ɤn˧˧zɛ˨˩˧/ | pjom bái /pʲɔm˧˥ ɓaːj˧˥/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˧˩ tɕaj˩˧/ | gangzhainh /ɡaŋ˩˩haiŋ˧˩/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบใจ /kʰɔːp˧˥ tɕaj˨˦/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ |
| Gut | đây /ɗəj˧˧/ | đây /ɗəj˧˧/ | ດີ /diː˩˧/ | ndil /ɗi˨˦/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˨˦/ | ดี /diː˥/ |
| Neu | máư /maɯ˧˥/ | mấư /məɯ˧˥/ | ໃໝ່ /maj˧/ | mos /mo˧˥/ | ใหม่ /maj˨˩/ | ใหม่ /maj˧˥/ | ใหม่ /maj˨˩/ |
| Rot | đeng /ɗɛŋ˧˧/ | đeng /ɗɛŋ˧˥/ | ແດງ /dɛːŋ˩˧/ | ndeengz /ɗɛŋ˨˦/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˨˦/ | แดง /dɛːŋ˧/ |
| Weiß | khao /kʰaːw˧˧/ | khao /kʰaːw˧˧/ | ຂາວ /kʰaːw˩˧/ | haaul /xaːu˨˦/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˨˦/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ |
| Schwarz | đăm /ɗam˧˧/ | đăm /ɗam˧˥/ | ດຳ /dam˩˧/ | foonx /foːn˧˩/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˨˦/ | ดำ /dam˧/ |
| Grün | kheo /kʰɛːw˧˧/ | kheo /kʰɛw˧˧/ | ຂຽວ /kʰiːəw˩˧/ | — | เขียว /kʰiaw˩˧/ | — | เขียว /kʰiaw˩˧/ |
| Blau | kheo /kʰɛːw˧˧/ | kheo /kʰɛw˧˧/ | ຟ້າ /faː˥˨/ | — | น้ำเงิน /nam˦˥ ŋɤn˧/ | — | — |
| Kuckuck | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/ | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak̚˧˥/ | ນົກກັກກູ /nok˧ kak˧˥ kuː˩˧/ | — | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ | — | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ |
| 99 | cảu slíp cảu /kaw˨˩˧ ɬip˧˥ kaw˨˩˧/ | cẩu slíp cẩu /kəw˨˩˧ ɬip̚˧˥ kəw˨˩˧/ | ເກົ້າສິບເກົ້າ /kaːw˥˨ sip˧˥ kaːw˥˨/ | guc xib guc /ku˥˧ ɕip˧˧ ku˥˧/ | เก้าสิบเก้า /kaːw˥˩ sip˨˩ kaːw˥˩/ | — | เก้าสิบเก้า /kaːw˥˩ sip˨˩ kaːw˥˩/ |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite