Proto-Uto-Aztecan
Uruto-aztekisch
Protosprache (rekonstruiert) · historische / verborgene Varietät
Das Uruto-aztekische ist der rekonstruierte Vorfahre der uto-aztekischen Familie des westlichen Nordamerikas und Mexikos (Nahuatl, Hopi, Comanche, Shoshone u. a.). Es wird meist im Südwesten der USA oder im Nordwesten Mexikos um 3000–2500 v. Chr. angesetzt.
Wo die Sprache gesprochen wird
Uruto-aztekisch: 87 Kernwörter
Quellen
- Langacker (1977) Studies in Uto-Aztecan Grammar
- Stubbs (2011) Uto-Aztecan: A Comparative Vocabulary
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Protosprache (rekonstruiert)
| Bedeutung | Uruto-aztekisch | Komanche | Nord-Paiute | Messapisch | Skythisch | Nicaraguanische Gebärdensprache | Tartessisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | *paʔ /paʔ/ | paa /paː/ | paa /paː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Feuer | *na- /na/ | kuuna /kuːna/ | kosso /kosːo/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sonne | *ta /ta/ | taabe /taːbe/ | taba /tapa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mond | *mɨca /mɨca/ | mʉa /mɨa/ | muha /mɨha/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Stern | — /—/ | tatsinuupi /tatsinuːpi/ | pasohoobʉ /pasohoːbɨ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nacht | *tuku /tuku/ | tukaani /tukaːni/ | tukano /tukano/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Regen | *yuku /juku/ | ʉmaarʉ /ɨmaːɾɨ/ | paumaba /paumapa/ | — | — | — | — |
| Wind | *hɨka /hɨka/ | nʉepi /nɨepi/ | hɨkwaba /hɨkʷapa/ | — | — | — | — |
| Stein | *tɨn /tɨn/ | tʉpi /tɨpi/ | tɨppi /tɨpːi/ | — | — | — | — |
| Berg | *yohawi /johawi/ | — | kaipa /kaipa/ | — | — | — | — |
| Meer | *mɨma /mɨma/ | — | — | — | — | — | — |
| Mutter | — /—/ | pia /pia/ | pia /pia/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Vater | *owa /owa/ | ahpʉ /ahpɨ/ | naa /naː/ | ana /ˈana/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tochter | *mala /mala/ | — | — | bilia /ˈbilia/ | — | — | — |
| Ich | *nɨ /nɨ/ | nʉ /nɨ/ | nʉʉ /nɨː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Du | *ʔɨ /ʔɨ/ | ʉnʉ /ɨnɨ/ | ʉʉ /ɨː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Wir | — /—/ | tanʉ / nʉnʉ /tanɨ / nɨnɨ/ | tami / nʉmi /tami / nɨmi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Name | *tewa /tewa/ | nahnia /nahnia/ | nia /niʔa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mensch | *takaC /takaC/ | nʉmʉ /ˈnɨmɨ/ | nɨmɨ /nɨmɨ/ | — | oior /ojor/ | — | — |
| Kopf | *moʔo /moʔo/ | paapi /paːpi/ | kwo /kʷo/ | — | — | — | — |
| Auge | *pusi /pusi/ | puui /puːi/ | pui /pui/ | — /—/ | spou /spu/ | — /—/ | — /—/ |
| Ohr | *naka /naka/ | naki /naki/ | naka /naka/ | — | — | — | — |
| Nase | *yaka /jaka/ | — | mupi /muβi/ | — | — | — | — |
| Mund | *tɨʔni /tɨʔni/ | tʉpe /tɨpe/ | tɨppa /tɨpːa/ | — | — | — | — |
| Zahn | *tama /tama/ | tama /tama/ | tama /tama/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Zunge | *nene /nene/ | eeko /eːko/ | eho /exo/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Hand | *maʔ /maʔ/ | moʼo /moʔo/ | mai /mai/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Fuß | *tala /tala/ | naape /naːpe/ | kuku /kuku/ | — | — | — | — |
| Herz | *sula /sula/ | pihi /pihi/ | piwi /piwi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Knochen | *ohomï-ta /ohomɨta/ | tsuhnipʉ /tsuhnipɨ/ | oho /oho/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Blut | *ɨtwa /ɨtwa/ | — /—/ | puupe /pɨːpːi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kacke | *kwittaC /kwittaC/ | — | — | — | — | — | — |
| Liebe | — /—/ | — /—/ | suabetɨ /suapetɨ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Baum | *kut /kut/ | huupi /huːpi/ | hupi /hupi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Hund | *woci /woci/ | sarii /saɾiː/ | saduʼu /satɨʔɨ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Katze | — /—/ | waʔoo /waʔoː/ | mosa /mosa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Fisch | *paki /paki/ | pekwi /pekʷi/ | pakwi /pakʷi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Haus | *ki /ki/ | kahni /kahni/ | nobi /nopi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Salz | *ona /ona/ | — | ongabe /oŋabe/ | — | — | — | — |
| Essen | *kwaʔa /kwaʔa/ | tʉhkarʉ /tɨhkaɾɨ/ | tɨka /tɨka/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Trinken | *hiʔpa /hiʔpa/ | hibi /hibi/ | hibi /hipi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Schlafen | *koci /koci/ | ʉʉpʉi /ɨːpɨi/ | ɨwi /ɨwi/ | — | — | — | — |
| Eins | *sɨmɨ /sɨmɨ/ | sʉmʉ /sɨmɨ/ | simɨ /simɨ/ | — /—/ | arima /arima/ | — /—/ | — /—/ |
| Zwei | *wo /wo/ | waha /waha/ | waha /waha/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Drei | *pahi /pahi/ | pahiitʉ /pahiːtɨ/ | pahe /pahe/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Vier | *na-wakay /nawakaj/ | — | wasugwe /wasuɡwe/ | — | — | — | — |
| Fünf | *cipo /cipo/ | moʼobetʉ /moʔoˈbetɨ/ | manigiʼyu /maniɡiʔju/ | — | — | — | — |
| Hallo | — /—/ | marʉawe /maɾɨawe/ | maikwa /maikwa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Danke | — /—/ | ʉra /ɨɾa/ | pesa /pesa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Gut | — /—/ | tsaatʉ /tsaːtɨ/ | pesa /pesa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Neu | *pɨtuwa /pɨtuwa/ | ʉkʉ /ɨkɨ/ | pɨdɨ /pɨtɨ/ | — | — | — | — |
| Rot | — /—/ | ekapi /ekapi/ | atsa /atʰsa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Weiß | *tosa /tosa/ | tosaʼ /tosaʔ/ | toha /toha/ | — | — | — | — |
| Schwarz | *tuku /tuku/ | — | tuhu /tuhu/ | — | — | — | — |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite