Proto-Austronesian
Uraustronesisch
Protosprache (rekonstruiert) · historische / verborgene Varietät
Das Uraustronesische (PAN) ist der rekonstruierte Vorfahre der austronesischen Sprachfamilie – einer der größten der Welt, die von Madagaskar bis zur Osterinsel reicht. Es wird meist um 4000–3000 v. Chr. auf Taiwan angesetzt, vor der großen maritimen Ausbreitung über das insulare Südostasien und den Pazifik; die Rekonstruktion – von Dempwolff begründet und später von Dyen und besonders Blust und Starosta verfeinert – stützt sich stark auf die divergenten Formosa-Sprachen, deren entscheidende Bedeutung für die höhere Untergliederung erst nach Dempwolff erkannt wurde, dessen eigene Rekonstruktion auf malayo-polynesischen Zeugen beruhte.
Wo die Sprache gesprochen wird
Uraustronesisch: 87 Kernwörter
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Protosprache (rekonstruiert)
| Bedeutung | Uraustronesisch | Altmalaiisch | Pazeh | Bunun | Altcham | Mandar | Itbayaten |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | *daNum /daNum/ | air /air/ | dalum /dalum/ | danum /danum/ | ie /ʔiə/ | uai /uai/ | ranom /ranom/ |
| Feuer | *Sapuy /Sapuy/ | api /api/ | hapuy /hapuj/ | sapuz /sapuz/ | apuy /ʔapuj/ | api /api/ | hapoy /hapoj/ |
| Sonne | *waRi /waRi/ | matari /matari/ | rizax /ɾizax/ | vali /vali/ | huriy /hurij/ | mata allo /mata alːo/ | araw /araw/ |
| Mond | *bulaN /bulaN/ | bulan /bulan/ | ilas /ilas/ | buan /buan/ | bulan /bulan/ | bulang /bulaŋ/ | voxan /voɣan/ |
| Stern | *bituqen /bituqen/ | bintang /bintaŋ/ | mintol /mintol/ | bintuhan /bintuhan/ | bituk /bituʔ/ | bittoeng /bittoeŋ/ | vitoen /vitoɨn/ |
| Nacht | *beRŋi /beʀŋi/ | malam /malam/ | xinian /xinian/ | labian /labian/ | malam /malam/ | bongi /boŋi/ | aʼxep /aʔɣɨp/ |
| Regen | *quzaN /quzaN/ | — | udan /udan/ | qudan /qudan/ | — | urang /uˈraŋ/ | timoy /timoj/ |
| Schnee | *SuReNa /SuReNa/ | — | hahela /hahela/ | paav /paav/ | — | — | — |
| Wind | *bali /bali/ | — | bari /baɾi/ | luvluv /luvluv/ | — | angin /aŋin/ | sarawsaw /sarawsaw/ |
| Erde | *taneq /taneq/ | — | daxe /daxəʔ/ | dalah /dalah/ | — | litaq /litaʔ/ | tana /tana/ |
| Stein | *batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batau /batau/ | batu /batu/ | vato /vato/ |
| Berg | *bukij /bukij/ | — | — | ludun /ludun/ | — | buttu /butːu/ | — |
| Meer | *tenem /tenem/ | — | awas /awas/ | ning-av /ŋiŋʔav/ | — | sasiq /sasiʔ/ | hawa /hawa/ |
| Mutter | *ina /ina/ | ibu /ibu/ | ina /ina/ | tina /tina/ | inā /ina/ | indoq /indoʔ/ | ina /ina/ |
| Vater | *ama /ama/ | bapa /bapa/ | aba /aba/ | tama /tama/ | amā /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ |
| Ich | *aku /aku/ | aku /aku/ | yaku /jaku/ | saikin /saikin/ | ku /ku/ | iyau /ijau/ | yaken /jakɨn/ |
| Du | *iSu /iSu/ | kamu /kamu/ | isiu /isiu/ | suu /suʔu/ | hã /haː/ | io /iʔo/ | ʼimo /ʔimo/ |
| Wir | *kita / *kami /kita / kami/ | kita / kami /kita / kami/ | ita / yami /ita / jami/ | kata / kaimin /kata / kaimin/ | — /—/ | ikiq / ingkaiq /ikiʔ / iŋkaiʔ/ | yaten / yamen /jatɨn / jamɨn/ |
| Name | *ŋajan /ŋajan/ | ngaran /ŋaran/ | ngadan /ŋadan/ | ngaan /ŋaan/ | angan /aŋan/ | sanga /saŋa/ | ngaran /ŋaran/ |
| Mensch | *Cau /tsau/ | — | saw /saw/ | bunun /bunun/ | urāṅ /uraːŋ/ | tau /tau/ | tawo /tawo/ |
| Kopf | *quluh /quluh/ | — | punu /punu/ | bungu /buŋu/ | — | ulu /ulu/ | oxo /oɣo/ |
| Auge | *maCa /maCa/ | mata /mata/ | daurik /dauɾik/ | mata /mata/ | matā /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Ohr | *Caliŋa /tsaliŋa/ | — | sainga /saiŋa/ | tainga /taiŋa/ | — | talinga /taliŋa/ | talinya /taliɲa/ |
| Nase | *ujuŋ /ujuŋ/ | — | muzing /muziŋ/ | ngutus /ŋutus/ | idung /iduŋ/ | pudzung /puðuŋ/ | mohdan /mohdan/ |
| Zahn | *nipen /nipen/ | gigi /ɡiɡi/ | lepeng /ləpəŋ/ | nipun /nipun/ | tagai /taɡaj/ | isi /isi/ | nyipen /ɲipɨn/ |
| Zunge | *Sema /Sema/ | lidah /lidah/ | dahama /dahama/ | mamaʼ /mamaʔ/ | dalah /dalah/ | lila /lila/ | rila /rila/ |
| Hand | *lima /lima/ | tangan /taŋan/ | rima /ɾima/ | ima /ima/ | taŋin /taŋin/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Fuß | *qaqay /qaqay/ | — | karaw /kaɾaw/ | bantas /bantas/ | takai /takai/ | — | ayi /aji/ |
| Herz | *pusuq /pusuq/ | hati /hati/ | baga /baɡa/ | is-ang /isaŋ/ | hatai /hatai/ | ate /ate/ | tawor /tawor/ |
| Knochen | *CuqelaN /CuqelaN/ | tulang /tulaŋ/ | bul /bul/ | tuhnaz /tuhnað/ | talang /talaŋ/ | buku /buku/ | toʼxang /toʔɣaŋ/ |
| Blut | *daRaq /daRaq/ | darah /darah/ | damu /damu/ | haidang /haidaŋ/ | darah /darah/ | ceraq /tʃɛraʔ/ | raya /raja/ |
| Kacke | *Caqi /tsaqi/ | — | — | taki /taki/ | — | tai /tai/ | — |
| Liebe | — /—/ | sayang /sajaŋ/ | — /—/ | madaidaz /madaidaz/ | klɛn /klɛn/ | mappinawa /mapːinawa/ | — /—/ |
| Baum | *kaSiw /kaSiw/ | kayu /kaju/ | kahuy /kahuj/ | kahu /kahu/ | phuəŋ /pʰuəŋ/ | kaju /kaju/ | kayoh /kajoh/ |
| Hund | *asu /asu/ | anjing /andʒiŋ/ | wazu /wazu/ | asu /asu/ | asuv /asuw/ | asu /asu/ | tito /tito/ |
| Katze | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | mɛw /mɛw/ | mio /mio/ | — /—/ |
| Fisch | *Sikan /Sikan/ | ikan /ikan/ | alaw /alaw/ | iskan /iskan/ | ikan /ikan/ | bau /ˈbau/ | among /amoŋ/ |
| Vogel | *manuk /manuk/ | burung /buruŋ/ | ayam /ajam/ | hazam /hazam/ | cim /tʃim/ | manu-manuq /manu manuʔ/ | kangkang /kaŋkaŋ/ |
| Schmetterling | *baŋbaŋ /baŋbaŋ/ | — | — | balikuan /balikuan/ | — | — | — |
| Ei | *qiCeluR /qicəlur/ | — | batu pataru /batu pataɾu/ | lububunun /lububunun/ | — | talloq /talːoʔ/ | ittiiyoy /ittiijoj/ |
| Bär | *Cumay /Cumay/ | — | — | tumaz /tumað/ | — | — | — |
| Haus | *Rumaq /Rumaq/ | rumah /rumah/ | xuma /xuma/ | lumaq /lumaq/ | sɔŋ /sɔŋ/ | boyang /bojaŋ/ | vaxay /vaɣaj/ |
| Salz | *qasiRa /qasiRa/ | garam /ɡaram/ | pahah /pahah/ | hasila /hasila/ | — | sia /sia/ | asin /asin/ |
| Reis | *beRas /beRas/ | — | — | cilas /tsilas/ | — | baras /baras/ | paray /paraj/ |
| Eisen | *Namat /Namat/ | — | — | ngul-a /ŋulʔa/ | — | bassi /basːi/ | — |
| Essen | *kaen /kaen/ | makan /makan/ | mekan /məkan/ | maun /maun/ | bɔh /bɔh/ | maʼande /maʔande/ | koman /koman/ |
| Trinken | *inum /inum/ | minum /minum/ | mimaazip /mimaːzip/ | muqun /muqun/ | mɛnum /mɛnum/ | minung /minuŋ/ | ominom /ominom/ |
| Schlafen | *tuduR /tuduR/ | tidur /tidur/ | masuaw /masuaw/ | masabah /masabah/ | — | matindro /matindro/ | makahicex /makahitʃɨɣ/ |
| Eins | *isa /isa/ | sa /sa/ | adang /adaŋ/ | tasa /tasa/ | sa /sa/ | mesa /mesa/ | aʼsa /aʔsa/ |
| Zwei | *duSa /duSa/ | dua /dua/ | dusa /dusa/ | dusa /dusa/ | dua /dua/ | dua /dua/ | doha /doha/ |
| Drei | *telu /telu/ | tlu /tlu/ | turu /tuɾu/ | tau /tau/ | klau /klau/ | tallu /talːu/ | atlo /atlo/ |
| Vier | *Sepat /səpat/ | mpat /əmpat/ | supat /supat/ | paat /paːt/ | pāt /paːt/ | appe /apːe/ | aʼpat /aʔpat/ |
| Fünf | *lima /lima/ | lima /lima/ | xasep /xasəp/ | hima /hima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Hundert | *RaCus /RaCus/ | ratus /ratus/ | haten /hatən/ | saba /saba/ | — | sangatus /saŋatus/ | omyatos /omjatos/ |
| Hallo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | salamaʼ maʼondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | — /—/ |
| Danke | — /—/ | — /—/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | kuruʼ sumangaʼ /kuruʔ sumaŋaʔ/ | — /—/ |
| Gut | — /—/ | baik /baik/ | — /—/ | masial /masial/ | siam /siam/ | macoa /matʃoa/ | mapia /mapia/ |
| Neu | *baqeRuh /baqeRuh/ | — | xias /xias/ | bahlu /baɬu/ | — | baru /baru/ | vaʼyo /vaʔjo/ |
| Rot | *ma-iRaq /ma-iRaq/ | merah /merah/ | lubahing /lubahiŋ/ | madanghas /madaŋhas/ | mưriah /mɨriah/ | mamea /mamea/ | mavayah /mavajah/ |
| Weiß | *ma-putiq /maputiq/ | putih /putih/ | risilaw /ɾisilaw/ | maduhlas /maduɬas/ | patih /patih/ | mapute /mapute/ | mahilak /mahilak/ |
| Schwarz | *qeCeŋeN /qeCeŋeN/ | hitam /hitam/ | terehen /təɾəhən/ | matahdung /matahduŋ/ | hitam /hitam/ | malotong /malotoŋ/ | mavaeng /mavaɨŋ/ |
| Wau wau | *qawqaw /qawqaw/ | — | — | — | — | — | — |
Seite 1/8
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite