Mayangna
Sumo
Misumalpa
Das Sumo (Mayangna) ist eine der beiden überlebenden misumalpanischen Sprachen, Schwestersprache des Miskito (msu/miq). Die misumalpanische Familie ist eine kleine isolierte Sprachfamilie Mittelamerikas (Nicaragua, Honduras), die als lebende Sprachen nur Sumo und Miskito sowie mehrere ausgestorbene Varietäten umfasst. Das Sumo- (oder Mayangna-, das Autonym) Volk ist im Bergbaudreieck Bonanza-Rosita-Siuna der Autonomen Region Karibikküste Nicaraguas konzentriert, mit kleineren Bevölkerungsgruppen in der honduranischen Mosquitia. Sprachlich teilt das Sumo misumalpanische Merkmale mit dem Miskito: SOV-Konstituentenfolge, Postpositionen, komplexe polypersonale Verbmorphologie und ein Tonsystem. Die Mayangna-Identität steht seit den 1990er Jahren im Mittelpunkt einer gemeinschaftsgeleiteten Revitalisierung, wobei die Indigene Föderation Mayangna Yamni den Spracherhalt unterstützt.
Wo die Sprache gesprochen wird
Sumo: 87 Kernwörter
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Misumalpa
| Bedeutung | Sumo | Hiri Motu | Mussau-Emira | Motu | Bunun | Tuvaluisch | Faiwol |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | was /was/ | ranu /ɾanu/ | manu /manu/ | ranu /ɾanu/ | danum /danum/ | vai /vai/ | ok /ok/ |
| Feuer | kuh /kuh/ | lahi /lahi/ | kuraa /kuraː/ | lahi /lahi/ | sapuz /sapuz/ | afi /afi/ | baal /baːl/ |
| Sonne | ma /ma/ | dina /dina/ | sinaka /sinaka/ | dina /dina/ | vali /vali/ | laa /laː/ | kibel /kibel/ |
| Mond | waikuh /waikuh/ | hua /hua/ | ulana /ulana/ | hua /hua/ | buan /buan/ | masina /masina/ | ulup /ulup/ |
| Stern | sirihma /siɾihma/ | hisiu /hisiu/ | katoto /katoto/ | hisiu /hisiu/ | bintuhan /bintuhan/ | fetū /fetuː/ | milum /milum/ |
| Nacht | pukta /pukta/ | hanuaboi /hanuaboi/ | voo /voː/ | hanuaboi /hanuaboi/ | labian /labian/ | pō /poː/ | am midla /am midla/ |
| Schnee | mukus pihni /mukus pihni/ | sinou /sinou/ | — | — | paav /paav/ | kiona /kiona/ | — |
| Wind | wing /wiŋ/ | lai /lai/ | kuukuu /kuukuu/ | lai /lai/ | luvluv /luvluv/ | matagi /mataŋi/ | gedul /ɡedul/ |
| Erde | sau /sau/ | tano /tano/ | kosa /kosa/ | tano /tano/ | dalah /dalah/ | kelekele /kelekele/ | bakan /bakan/ |
| Stein | kipala /kipala/ | nadi /ˈnadi/ | atu /atu/ | nadi /nadi/ | batu /batu/ | fatu /fatu/ | tum /tum/ |
| Berg | asang /asaŋ/ | ororo /ororo/ | motouru /motouru/ | ororo /oɾoɾo/ | ludun /ludun/ | mauga /mauŋa/ | amgu /amɡu/ |
| Meer | kuma /kuma/ | davara /davara/ | paamanu /paamanu/ | davara /davara/ | ning-av /ŋiŋʔav/ | tai /tai/ | yol wok /jol wok/ |
| Mutter | nuh /nuh/ | sina /sina/ | kina /kina/ | sinana /sinana/ | tina /tina/ | maatua /maːtua/ | anim /anim/ |
| Vater | papang /papaŋ/ | tama /tama/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | atim /atim/ |
| Ich | yang /jaŋ/ | lau /lau/ | aghi /aɣi/ | lau /lau/ | saikin /saikin/ | au /au/ | na /na/ |
| Du | man /man/ | oi /oi/ | io /io/ | oi /oi/ | suu /suʔu/ | koe /koe/ | kaba /kaba/ |
| Wir | mayang / yangna /majaŋ / jaŋna/ | ita / ai /ita / ai/ | ita / ami /ita / ami/ | ita / ai /ita / ai/ | kata / kaimin /kata / kaimin/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | nu /nu/ |
| Name | pani /paˈni/ | ladana /laˈdana/ | arari /arari/ | ladana /ladana/ | ngaan /ŋaan/ | igoa /iŋoa/ | win /win/ |
| Mensch | muih /muih/ | taunimanima /taunimanima/ | taumata /taumata/ | taunimanima /taunimanima/ | bunun /bunun/ | tino /tino/ | kinim /kinim/ |
| Kopf | tuna /tuna/ | kwarana /kʷarana/ | uru /uru/ | kwara /kʷaɾa/ | bungu /buŋu/ | ulu /ulu/ | gebom /ɡebom/ |
| Auge | nakra /nakɾa/ | matana /matana/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | nin /nin/ |
| Ohr | tapan /tapan/ | taiana /taiana/ | talinga /taliŋa/ | taiana /taiana/ | tainga /taiŋa/ | taliga /taliŋa/ | kalun /kalun/ |
| Nase | nantak /nantak/ | udubaubauna /udubaubauna/ | ngusu /ŋusu/ | udu-baubau /udubaubau/ | ngutus /ŋutus/ | isu /isu/ | mutum /mutum/ |
| Mund | tinpas /tinpas/ | uduna /uduna/ | paa /paa/ | udu /udu/ | ngulus /ŋulus/ | gutu /ŋutu/ | bon /bon/ |
| Zahn | an /an/ | isena /isena/ | ngalungalu /ŋaluŋalu/ | ise /ise/ | nipun /nipun/ | nifo /nifo/ | kail /kaʔil/ |
| Zunge | tû /tuː/ | mala /mala/ | ramuramuti paa /ramuramuti paa/ | mala /mala/ | mamaʼ /mamaʔ/ | alelo /alelo/ | falang /falaŋ/ |
| Hand | ting /tiŋ/ | ima /ima/ | nima /nima/ | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | miim /miːm/ |
| Fuß | kal /kal/ | ae /ae/ | keke /keke/ | ae /ae/ | bantas /bantas/ | vae /vae/ | jɑn /jɑn/ |
| Herz | mâ /maː/ | kudouna /kudouna/ | urunguita /uruŋuita/ | kudouna /kudouna/ | is-ang /isaŋ/ | fatu /fatu/ | kayem /kajem/ |
| Knochen | wakal /wakal/ | turia /turia/ | riu /riu/ | turia /turia/ | tuhnaz /tuhnað/ | ivi /ivi/ | kun /kun/ |
| Blut | â /aː/ | rara /rara/ | rae /rae/ | rara /rara/ | haidang /haidaŋ/ | toto /toto/ | kaim /kaim/ |
| Liebe | walai /walai/ | lalokau /lalokau/ | aielousi /aielousi/ | lalokau /lalokau/ | madaidaz /madaidaz/ | alofa /alofa/ | kunum /kunum/ |
| Baum | âu /aːu/ | au /au/ | ai /ai/ | au /au/ | kahu /kahu/ | laakau /laːkau/ | biin /biːn/ |
| Hund | suluk /suluk/ | sisia /sisia/ | paua /paua/ | sisia /sisia/ | asu /asu/ | kuli /kuli/ | kuyak /kujak/ |
| Katze | mistuh /mistuh/ | pusi /pusi/ | busi /busi/ | gosi /ɡosi/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | pusi /pusi/ | kit /kit/ |
| Fisch | waspa /waspa/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | kko /kːo/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | iskan /iskan/ | ika /ika/ | takam /takam/ |
| Vogel | di lawani /di lawani/ | manu /manu/ | ghila /ɣila/ | manu /ˈmanu/ | hazam /hazam/ | manu /manu/ | awon /awon/ |
| Pferd | aras /aɾas/ | hosi /hosi/ | ooso /ooso/ | hosi /hosi/ | tasasikis /tasasikis/ | solofanua /solofanua/ | auos /auos/ |
| Haus | utla /utla/ | ruma /ɾuma/ | ale /ale/ | ruma /ɾuma/ | lumaq /lumaq/ | fale /fale/ | am /am/ |
| Milch | tāwas /taːwas/ | rata /rata/ | rarumi ssu /ɾarumi sːu/ | rata /rata/ | susu /susu/ | susu /susu/ | muk /muk/ |
| Honig | amak /amak/ | — | iruena /iɾuena/ | bada ranuna /bada ɾanuna/ | vanu /vanu/ | hani /hani/ | kin wok /kin wok/ |
| Salz | kuma /kuma/ | damena /damena/ | uela /uela/ | damena /damena/ | hasila /hasila/ | masima /masima/ | yol /jol/ |
| Wein | wain /wain/ | uaina /uaina/ | uaeni /uaeni/ | vine ranuna /vine ɾanuna/ | — | uaina /uaina/ | wain /wain/ |
| Eisen | ayan /ajan/ | auri /ˈauɾi/ | aeana /aeana/ | auri /ˈauɾi/ | ngul-a /ŋulʔa/ | fiti /fiti/ | ayen /ajen/ |
| Buch | wauhtaya /wauhtaja/ | buka /ˈbuka/ | vuku /vuku/ | buka /buka/ | patasan /patasan/ | tusi /tusi/ | buk /buk/ |
| Essen | piru /piɾu/ | ania /ania/ | nama /nama/ | aniani /aniani/ | maun /maun/ | kai /kai/ | nemin /nemin/ |
| Trinken | di /di/ | inua /inua/ | ropi /ropi/ | inuinu /inuinu/ | muqun /muqun/ | inu /inu/ | ok ne /ok ne/ |
| Schlafen | kami /kami/ | mahuta /maˈhuta/ | asekanue /asekanue/ | mahuta /maˈhuta/ | masabah /masabah/ | moe /moe/ | akál /akɑl/ |
| Eins | as /as/ | ta /ta/ | sesa /sesa/ | ta /ta/ | tasa /tasa/ | tasi /tasi/ | makuw /makuw/ |
| Zwei | bu /bu/ | rua /rua/ | lua /lua/ | rua /rua/ | dusa /dusa/ | lua /lua/ | alew /alew/ |
| Drei | bas /bas/ | toi /toi/ | kotolu /kotolu/ | toi /toi/ | tau /tau/ | tolu /tolu/ | alewbino /alewbino/ |
| Vier | arungka /aɾuŋka/ | hani /hani/ | ghaata /ɣaata/ | hani /hani/ | paat /paːt/ | fā /faː/ | alalew /alalew/ |
| Fünf | singka /siŋka/ | ima /ima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | hima /hima/ | lima /lima/ | auok kal /auok kal/ |
| Hallo | naksa /naksa/ | namona /namona/ | elue talaua /elue talaua/ | namo gida /namo ɡida/ | uninang /uninaŋ/ | taalofa /taːlofa/ | ben kaba /ben kaba/ |
| Danke | yaisi /jaisi/ | tanikiu /tanikiu/ | kaili emasina /kaili emasina/ | oi namo /oi namo/ | uninang /uninaŋ/ | fakafetai /fakafetai/ | ngam ngam /ŋam ŋam/ |
| Gut | pain /pain/ | namo /namo/ | masina /masina/ | namo /namo/ | masial /masial/ | lei /lei/ | kanim /kanim/ |
| Neu | wisam /wisam/ | matamata /matamata/ | ouna /ouna/ | matamata /matamata/ | bahlu /baɬu/ | fou /fou/ | alokso /alokso/ |
| Rot | bahna /bahna/ | kakakaka /kakakaka/ | raeraeana /raeraeana/ | kakakaka /kakakaka/ | madanghas /madaŋhas/ | kula /kula/ | kaim /kʰaim/ |
| Weiß | pihni /pihni/ | kurokuro /kurokuro/ | usousoana /usousoana/ | kurokuro /kurokuro/ | maduhlas /maduɬas/ | kena /kena/ | namal /namal/ |
| Schwarz | sani /sani/ | korema /korema/ | voovongiena /voovoŋiena/ | koremakorema /koɾemakoɾema/ | matahdung /matahduŋ/ | uli /uli/ | mitik /mitik/ |
| Grün | sangni /saŋni/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | — | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | masanglav /masaŋlav/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | — |
| Blau | sangni /saŋni/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | — | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | masanglav /masaŋlav/ | lanu moana /lanu moana/ | — |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite