Proto-Kartvelian
Proto-language (reconstructed) · historical / hidden variety
Proto-Kartvelian is the reconstructed ancestor of the Kartvelian (South Caucasian) family — Georgian, Mingrelian, Laz and Svan. It is placed in the South Caucasus around 3000–2000 BCE. The family is small, with no demonstrated relationship to any other family (proposals linking it to the North Caucasian families or to Nostratic remain unproven), and is comparatively well reconstructed.
Where it is spoken
87 core words in Proto-Kartvelian
Sources
- Klimov (1998) Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages
- Fähnrich (2007) Kartwelisches etymologisches Wörterbuch
Words compared
Compared with languages in the same classification: Proto-language (reconstructed)
| Meaning | Proto-Kartvelian | Georgian | Mingrelian | Laz | Proto-Afroasiatic | Phrygian | Etruscan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | *c̣q̇ar- /c̣q̇ar/ | წყალი /tsʼqʼali/ | წყარი /tsʼqʼari/ | წკარი /tsʼkari/ | *maw- /maw/ | bedu /ˈbedu/ | — /—/ |
| Fire | *cecxl- /cecxl/ | ცეცხლი /tsetsxli/ | დაჩხირი /datʃxiri/ | დაჩხური /datʃxuri/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sun | *mze- /mze/ | მზე /mze/ | ბჟა /bʒa/ | მჟორა /mʒora/ | — /—/ | — /—/ | usil /ˈuzil/ |
| Moon | *tute- /tute/ | მთვარე /mtʰvare/ | თუთა /tʰutʰa/ | თუთა /tʰutʰa/ | — /—/ | masê /maˈseː/ | tiur /ˈtiur/ |
| Star | — /—/ | ვარსკვლავი /varskvlavi/ | მურიცხი /muritsxi/ | მურუცხი /murutsxi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Night | *na /na/ | ღამე /ɣame/ | სერი /seri/ | სერი /seri/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Rain | *cvim- /tsvim/ | წვიმა /tsʼvima/ | ჭვიმა /tʃʼvima/ | ჭიმა /tʃʼima/ | — | — | — |
| Snow | *towl- /towl/ | თოვლი /tʰovli/ | თირი /tʰiri/ | მთვირი /mtviri/ | — | — | — |
| Stone | *ḳwa /kʼwa/ | ქვა /kʰva/ | ქუა /kʰua/ | ქვა /kʰva/ | *ʔabun- /ʔabun/ | — | — |
| Sea | *zoɣwa- /zoɣwa/ | ზღვა /zɣva/ | ზუღა /zuɣa/ | ზუღა /zuɣa/ | — | — | — |
| Mother | *deda- /deda/ | დედა /deda/ | დიდა /dida/ | ნანა /nana/ | *ʔim- /ʔim/ | mater /ˈmater/ | ati /ˈati/ |
| Father | *mama- /mama/ | მამა /mama/ | მუმა /muma/ | ბაბა /baba/ | *ʔab- /ʔab/ | atas /aˈtas/ | apa /ˈapa/ |
| Daughter | *asul- /asul/ | ქალიშვილი /kʰaliʃvili/ | ცირა /tsira/ | ბოზომოთა /bozomotʰa/ | — | — | sech /sekʰ/ |
| I | *me /me/ | მე /me/ | მა /ma/ | მა /ma/ | *ʔan- /ʔan/ | az /az/ | mi /mi/ |
| You | *sen- /sen/ | შენ /ʃen/ | სი /si/ | სი /si/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| We | *čwen /tʃwen/ | ჩვენ /tʃʰven/ | ჩქი /tʃkʰi/ | ჩქუ /tʃku/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Name | *saqel- /saqel/ | სახელი /saxeli/ | ჯოხო /dʒoxo/ | ჯოხო /dʒoxo/ | *sim- /sim/ | onoman /ˈonoman/ | — /—/ |
| Head | *taw- /taw/ | თავი /tʰavi/ | დუდი /dudi/ | თი /tʰi/ | — | — | — |
| Eye | *tʼwal- /tʼwal/ | თვალი /tʰvali/ | თოლი /tʰoli/ | თოლი /tʰoli/ | *ʕayn- /ʕayn/ | — /—/ | — /—/ |
| Ear | *qur- /qur/ | ყური /qʼuri/ | ჸუჯი /ʔudʒi/ | უჯი /udʒi/ | *ʔudun- /ʔudun/ | — | — |
| Nose | *cxwir- /tsxwir/ | ცხვირი /tsxviri/ | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | — | — | — |
| Tooth | *swa /sʷa/ | კბილი /kʼbili/ | კიბირი /kʼibiri/ | კიბირი /kʼibiri/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tongue | *bli /bli/ | ენა /ena/ | ნინა /nina/ | ნენა /nena/ | *lis- /lis/ | — /—/ | — /—/ |
| Hand | *qel- /qel/ | ხელი /xeli/ | ხე /xe/ | ხე /xe/ | — /—/ | zeira /ˈzeːra/ | — /—/ |
| Foot | *berq- /berq/ | ფეხი /pʰexi/ | კუჩხი /kʼutʃxi/ | კუჩხე /kʼutʃxe/ | — | petes /ˈpetes/ | — |
| Heart | *gul- /gul/ | გული /ɡuli/ | გური /ɡuri/ | გური /ɡuri/ | *lib- /lib/ | — /—/ | — /—/ |
| Bone | *ʒ₁ʒ₁w-al- /dzdzwal/ | ძვალი /dzvali/ | ძვალი /dzvali/ | ყვილი /qʼvili/ | *ḳas- /kʼas/ | — /—/ | — /—/ |
| Blood | *swiᴬ /swi/ | სისხლი /sisxli/ | ზისხირი /zisxiri/ | დიცხირი /ditsxiri/ | *dam- /dam/ | — /—/ | — /—/ |
| Love | *q̇war- /qʼwar/ | სიყვარული /siqʼvaruli/ | ჸოროფა /ʔoropʰa/ | ოროფა /oropa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tree | — /—/ | ხე /xe/ | ჯა /dʒa/ | ჯა /dʒa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Dog | *ʒaɣl- /ʒaɣl/ | ძაღლი /dzaɣli/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | — /—/ | kan /kan/ | — /—/ |
| Cat | — /—/ | კატა /kʼatʼa/ | კატუ /kʼatʼu/ | კატუ /kʼatʼu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Fish | *tewz- /tewz/ | თევზი /ˈtʰevzi/ | ჩხომი /tʃxomi/ | ჩხომი /tʃxomi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bird | *sir- /sir/ | ჩიტი /tʃʰitʼi/ | ჩიტი /tʃitʼi/ | კინჩი /kʼintʃi/ | — | — | — |
| Butterfly | *perper- /perper/ | პეპელა /pʼepʼela/ | ფარფალია /pʰarpʰalia/ | ფარფალი /pʰarpʰali/ | — | — | — |
| Bear | *datw- /datw/ | დათვი /datʰvi/ | თუნთი /tʰuntʰi/ | მთუთი /mtʰutʰi/ | — | — | — |
| House | — /—/ | სახლი /saxli/ | ოხორი /oxori/ | ოხორი /oxori/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Honey | *tapl- /tapl/ | თაფლი /tʰapʰli/ | თოფური /tʰopʰuri/ | თოფური /tʰopʰuri/ | — | — | — |
| Salt | *ʒ₁um- /dzum/ | მარილი /marili/ | ჯიმუ /dʒimu/ | მცუმუ /mtsumu/ | — | — | — |
| Wine | *ɣwino- /ɣwino/ | ღვინო /ɣvino/ | ღვინი /ɣvini/ | ღვინი /ɣvini/ | — | — | — |
| Eat | *č̣am- /č̣am/ | ჭამა /tʃʼama/ | ჭკომუა /tʃʼkʼomua/ | ჩამუ /tʃamu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Drink | *s₁w- /sw/ | დალევა /daleva/ | წუმა /tsʼuma/ | ხცემა /xtsema/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| One | *ert- /ert/ | ერთი /ertʰi/ | ართი /artʰi/ | არ /ar/ | — /—/ | — /—/ | thu /θu/ |
| Two | *jor- /jor/ | ორი /ori/ | ჟირი /ʒiri/ | ჟურ /ʒur/ | *sin- /sin/ | — /—/ | zal /tsal/ |
| Three | *sam- /sam/ | სამი /sami/ | სუმი /sumi/ | სუმ /sum/ | — /—/ | — /—/ | ci /ki/ |
| Four | *otxo- /otxo/ | ოთხი /otxi/ | ოთხი /otʰxi/ | ოთხო /otxo/ | — | — | huth /huθ/ |
| Five | *xut- /xut/ | ხუთი /xutʰi/ | ხუთი /xutʰi/ | ხუთ /xutʰ/ | — | — | mach /max/ |
| Hundred | *as- /as/ | ასი /asi/ | ოში /oʃi/ | ოში /oʃi/ | — | — | — |
| Hello | — /—/ | გამარჯობა /ɡamardʒoba/ | გომორძგუა /ɡomordzɡua/ | ბრუნდი /brundi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Thank you | — /—/ | მადლობა /madloba/ | მარდი /mardi/ | ბერეკეთი /berekʰetʰi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Good | — /—/ | კარგი /kʼarɡi/ | ჯგირი /dʒɡiri/ | ჯურა /dʒura/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| New | *max- /max/ | ახალი /axali/ | ახალი /axali/ | აღანი /aɣani/ | — | — | — |
| Red | *čʼitʼel- /čʼitʼel/ | წითელი /tsʼitʰeli/ | ჭითა /tʃʼitʰa/ | მჭითა /mtʃʼitʰa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| White | *ter- /ter/ | თეთრი /tʰetʰri/ | ჩე /tʃe/ | ქჩე /kʰtʃe/ | — | — | — |
| Cuckoo | *gugul- /gugul/ | გუგული /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | — | — | — |
Page 1/7
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home