jušen gisun

Yurchen

tungús (yurchen-manchú) · variedad histórica / oculta

Clasificacióntungús (yurchen-manchú) Hablantesextinta (~12th-16th c. CE; fusionada con el manchú) EscrituraEscritura yurchen Paísesdinastía Jin Lengua oficialDinastía Jin (1115–1234) Vitalidadextinta ISO 639-3juc

El yurchen era la lengua tungúsica del pueblo yurchen, antepasados de los manchúes, que fundó la dinastía Jin (1115-1234) que gobernó el norte de China y derrocó a los kitanes de la dinastía Liao. Se crearon dos escrituras yurchen: la Escritura Grande en 1119 por Wanyan Xiyin (que combinaba elementos de estilo kitán con caracteres chinos) y la Escritura Pequeña en 1138, ambas derivadas del kitán y del chino. Tras la caída de los Jin ante los mongoles, la lengua sobrevivió entre las tribus yurchen del nordeste de Asia y finalmente dio origen al manchú (mnc), que los herederos de Nurhaci emplearon para conquistar la China de los Ming y fundar la dinastía Qing (1644-1912). Se la conoce sobre todo por los Registros Verídicos de los Jin y la inscripción trilingüe del templo de Yongning de 1413.

Dónde se habla

Ponte este idioma Elige las palabras que quieras: se estampan con la misma tipografía del mapa. Camiseta con palabras en yurchen →

87 palabras esenciales en yurchen

Agua

muke

muke

木克 Chinese-character transliteration

Fuego

to

to

脱瓦 Chinese-character transliteration

Sol

še'un

ʃeun

Luna

bia

bia

Estrella

ušiha

uʃixa

Noche

dobori

dobori

Lluvia

agu

aɡu

Nieve

imanggi

imaŋɡi

Viento

edu

ədu

Tierra

na

na

Piedra

uhe

uxə

Mar

mede

mədə

Madre

eme

eme

Padre

ama

ama

Hija

saran jui

saran dʒui

Yo

bi

bi

Tú

ši

ʃi

Nosotros

—

—

Nombre

gebu

ɡəbu

Cabeza

uju

udʒu

Ojo

yasa

jasa

牙撒 Chinese-character transliteration

Oreja

šan

ʃan

Nariz

sunggi

suŋɡi

Boca

angga

aŋɡa

Diente

weihe

wəixə

Lengua

ilenggi

iləŋɡi

Mano

gala

ɡala

噶剌 Chinese-character transliteration

Pie

betie

bətie

Corazón

niema

niema

Hueso

giranggi

ɡiraŋɡi

Sangre

šenggi

ʃəŋɡi

Amor

beyimbi

bəjimbi

Árbol

mo

mo

Perro

indahu

indaxu

引荅渾 Chinese-character transliteration

Gato

hacu

xatʃu

Pez

nimuha

nimuxa

Caballo

muri

muri

Casa

bo

bo

Miel

hitsu

xitsu

Sal

datsu

datsu

Arroz

bele

bələ

Hierro

sele

sele

Comer

jefu

dʒefu

Beber

umi

umi

Dormir

dedu

dədu

Uno

emu

emu

厄木 Chinese-character transliteration

Dos

jue

dʒue

Tres

ilan

ilan

Cuatro

duin

duin

Cinco

šunja

ʃundʒa

Cien

tanggu

taŋɡu

Hola

—

—

Gracias

—

—

Bueno

sain

sain

Nuevo

ice

itʃə

Rojo

fulian

fulian

Blanco

šanggia

ʃaŋɡia

Negro

sahalian

saxalian

Verde

burha boco

burxa botʃo

Fuentes

Palabras comparadas

Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: tungús (yurchen-manchú)

Significado YurchenManchúSibéNanáiUdeguéPrototungúsOrochón
Agua muke /muke/ ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ ᠮᡠᡣᡝ /mukʰu/ муэ /muə/ ули /uli/ *mū /mū/ muu /muu/
Fuego to /to/ ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ ᡨᡠᠸᠠ /tʰuɑ/ тава /tava/ то̄ /toː/ *tawa /tawa/ tɔɣɔ /tɔɣɔ/
Sol še'un /ʃeun/ ᡧᡠᠨ /ʃun/ ᡧᡠᠨ /sun/ сиун /siun/ сӯ /suː/ *sigūn /sigūn/ dɪlatʃa /dɪlatʃa/
Luna bia /bia/ ᠪᡳᠶᠠ /bija/ ᠪᡳᠶᠠ /biɑ/ биа /bia/ биа /bia/ *bēga /bēga/ bɛga /bɛɡa/
Estrella ušiha /uʃixa/ ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ ᡠᠰᡳᡥᠠ /usxɑ/ хосикта /xosikta/ ваикта /ˈwaikta/ *xōsikta /xoːsikta/ ɔʃɪkta /ɔʃɪkta/
Noche dobori /dobori/ ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dobori/ ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dœviri/ долбо /dolbo/ догбо /doɡbo/ *dolbo /dolbo/ dɔlbɔ /dɔlbɔ/
Lluvia agu /aɡu/ ᠠᡤᠠ /aɡa/ ᠠᡤᠠ /ɑɣɑ/ тугдэ /tuɡdə/ тигдэ /tiɡdə/ *tigde /tiɡde/ tigdə /tiɡdə/
Nieve imanggi /imaŋɡi/ ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimaŋɡi/ ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimɑŋ/ симата /simata/ има̄ /imaː/ *imana /imana/ ɪmana /ɪmana/
Página 1/8

Lecturas han comparadas

Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: Tungusa > meridional Tungusa (ancestro de Manchú)

Carácter YurchenManchúSibéPrototungúsProtomongólicoKitanProtojapónico
一 emu /emu/ emu /emu/ emu /əmu/ *əmun /*əmun/ *nigen /*niɡen/ am /am/ *pitə-tu /*pitə-tu/
二 juwe /dʑuwe/ juwe /dʒuwə/ juwe /dʑuwə/ *dʒuər /*dʒuər/ *qoyar /*qojar/ jur /dʒur/ *puta /*puta/
三 ilan /ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ *gurba(n) /*ɡurban/ hur /hur/ *mi /*mi/
四 duin /duin/ duin /duin/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ *dörbe(n) /*dœrben/ dur /dur/ *jə /*jə/
五 sunja /sundʑa/ sunja /sundʒa/ sunja /sundʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ *tabu(n) /*tabun/ tau /tʰau/ *itu /*itu/
六 ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɢun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ nil /nil/ *mu /*mu/
七 nadan /nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ dolo /dolo/ *nana /*nana/
八 jakūn /dʑakɯn/ jakūn /dʒakʰuːn/ jakūn /dʑakɯn/ *dʒapkun /*dʒapkun/ *nayima(n) /*najiman/ — *ja /*ja/
九 uyun /ujun/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ *yersü(n) /*jersyn/ is /is/ *kəkənə /*kəkənə/
十 juwan /dʑuwan/ juwan /dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ *dʒuwan /*dʒuwan/ *harba(n) /*harban/ par /par/ *təwə /*təwə/
Página 1/8

Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.

Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap