Gaeml
דונג דרומית
קרא-דאי (Kam-Sui)
דונג הדרומית, או קאם, היא לשון קאם-סוּי ממשפחת קרא-דאי, ומדוברת בפי כ-1.5 מיליון מתוך 2.9 מיליון בני הלאום הדונגי במפקד 2010, באזור הגבול שבין גוויג'ואו, חונאן וגואנגשי. מערכת הטונים שלה היא מן הגדולות בעולם: תשעה טונים בהברות פתוחות ושישה בסגורות, חמישה־עשר לפי הספירה המסורתית. הכתיב הלטיני משנת 1958 מסמן אותם כדרך ה-RPA של המונג, בעיצור אילם בסוף ההברה — -l ל-55, -p ל-35, -c ל-212, -s ל-323, -t ל-13, -x ל-31, -v ל-53, -k ל-453, -h ל-33 — ולכן bal הוא 'דג' ו-bav 'עלה'. כתיב זה נסמך על ניב רונגג'יאנג (ג'אנגלו), הוא בדיוק הענף הדרומי הזה. מחוץ לסין ידועים הדונג בעיקר בזכות kgal laox, 'השיר הגדול': שירה מקהלתית רב-קולית ללא ליווי, שאונסק"ו רשמה ב-2009, ובזכות מגדלי התוף וגשרי הרוח והגשם, המורכבים מעץ משולב בלא מסמר אחד.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בדונג דרומית
מקורות
- Long Yaohong & Zheng Guoqiao — The Dong Language in Guizhou Province, China (SIL/UTA, 1998)
- Austronesian Basic Vocabulary Database — Dong, Southern
- Glottolog: Southern Dong
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: קרא-דאי (Kam-Sui)
| משמעות | דונג דרומית | סווי | מולאם | מאונאן | הלאי חא | בויאית | אצ׳אנג |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | nɐm31 /nɐm˧˩/ | nam3 /nam˧˧/ | nəm4 /nəm˨˦/ | nam3 /nam˥˩/ | nom3 /nom˩˩/ | ramx /ðɐm˧˩/ | ti55 /ti˥˥/ |
| אש | pui55 /pui˥˥/ | vi1 /vi˩˩/ | fi1 /fi˦˨/ | vi1 /vi˦˨/ | fei1 /fei˥˧/ | fix /fi˧˩/ | poi31 /poi˧˩/ |
| שמש | ta53 mən55 /ta˥˧ mən˥˥/ | ⁿda1 van1 /ⁿda˩˩ van˩˩/ | thəu5 fan1 /tʰəu˦˦ fan˦˨/ | la:k8 van1 /laːk˨˦ van˦˨/ | tsha1 hwan1 /tsʰa˥˧ hwan˥˧/ | danglngonz /tɐŋ˨˦ŋɔn˩˩/ | ni31 mɔ31 /ni˧˩ mɔ˧˩/ |
| ירח | kwaŋ55 ɲan55 /kwaŋ˥˥ ɲan˥˥/ | njen2 /njen˧˩/ | kɣa:ŋ1 njen2 /kɣaːŋ˦˨ njen˩˨˩/ | ni4 njen2 /ni˨˦ njen˨˧˩/ | ȵa:n1 /ȵaːn˥˧/ | ronh /ðon˧/ | pʰă31 lɔʔ31 /pʰă˧˩ lɔʔ˧˩/ |
| כוכב | ɕət55 /ɕət˥˥/ | zət7 /zət˥˥/ | la:k8 m̥ət7 /laːk˩˩ m̥ət˥˥/ | zət7 /zət˥˥/ | ra:u1 /raːu˥˧/ | ndaux /ɗɐu˧˩/ | kʰʐə55 /kʰʐə˥˥/ |
| לילה | ɲɐm53 /ɲɐm˥˧/ | saan2 /saːn˧˩/ | mu2 /mu˩˨˩/ | ʔȵam5 /ʔȵam˦˦/ | tshop7 /tsʰop˥˥/ | haemh /ham˧/ | ni31 tɕʰot35 /ni˧˩ tɕʰot˧˥/ |
| גשם | pjən55 /pjən˥˥/ | fən1 /fən˩˩/ | kwən1 /kwən˦˨/ | fin1 /fin˦˨/ | fun1 /fun˥˧/ | — | mau31 ʐo55 /mau˧˩ ʐo˥˥/ |
| שלג | nui55 /nui˥˥/ | ʔnui1 /ʔnui˩˩/ | nui1 /nui˦˨/ | tɕu5 /tɕu˦˦/ | — | nail /nɐi˨˦/ | xan31 ʑai55 /xan˧˩ ʑai˥˥/ |
| רוח | ləm212 /ləm˨˩˨/ | lum1 /lum˩˩/ | ləm2 /ləm˩˨˩/ | ləm1 /ləm˦˨/ | hwo:t7 /hwoːt˥˥/ | rumx /ðum˧˩/ | l̥i55 /l̥i˥˥/ |
| אדמה | nam33 /nam˧˧/ | hum5 /hum˧˥/ | na:m6 /naːm˩˩/ | khəm5 /kʰəm˦˦/ | van1 /van˥˧/ | naamh /naːm˧/ | mi55 /mi˥˥/ |
| אבן | pja55 /pja˥˥/ | tin2 /tin˧˩/ | tui2 /tui˩˨˩/ | tu:i2 /tuːi˨˧˩/ | tshi:n1 /tsʰiːn˥˧/ | hinl /xin˨˦/ | laŋ31kɔʔ55 /laŋ˧˩kɔʔ˥˥/ |
| ים | hɐi13 /hɐi˩˧/ | haai3 /haːi˧˧/ | hai3 /hai˥˧/ | hai3 /hai˥˩/ | la:ŋ3 /laːŋ˩˩/ | haaic /xaːi˥˧/ | nam31 tɕu31 /nam˧˩ tɕu˧˩/ |
| אמא | nɐi31 /nɐi˧˩/ | ni4 /ni˥˩/ | ni4 /ni˨˦/ | ni4 /ni˨˦/ | pai3 /pai˩˩/ | meeh /meː˧/ | mauʔ51 /mauʔ˥˩/ |
| אבא | pu31 /pu˧˩/ | pu4 /pu˥˩/ | pu4 /pu˨˦/ | tɛ2 /tɛ˨˧˩/ | pha3 /pʰa˩˩/ | poh /po˧/ | teʔ55 /teʔ˥˥/ |
| בת | pəi31 /pəi˧˩/ | laak8 ʔbjaak7 /laːk˦˨ ʔbjaːk˧˥/ | la:k8 ʔja:k7 /laːk˩˩ ʔjaːk˦˨/ | la:ʔ8 piəʔ8 /laːʔ˨˦ piəʔ˨˦/ | ɬɯ:k7 pai3 khau2 /ɬɯːk˥˥ pai˩˩ kʰau˥˥/ | — | tsaŋ31 ʑi31 /tsaŋ˧˩ ʑi˧˩/ |
| אני | jau212 /jau˨˩˨/ | ʔai2 /ʔai˧˩/ | həi2 /həi˩˨˩/ | ɦe2 /ɦe˨˧˩/ | hou1 /hou˥˧/ | gul /ku˨˦/ | ŋɔ55 /ŋɔ˥˥/ |
| אתה | ɲa212 /ɲa˨˩˨/ | ȵa2 /ȵa˧˩/ | ȵa2 /ȵa˩˨˩/ | ŋ2 /ŋ˨˧˩/ | meɯ1 /meɯ˥˧/ | mengz /mɯŋ˩˩/ | nuaŋ55 /nuaŋ˥˥/ |
| אנחנו | tau55 / tɕiu55 /tau˥˥ / tɕiu˥˥/ | ȶən1 ⁿdaau1 / ȶən1 ⁿdiu1 /ȶən˩˩ ⁿdaːu˩˩ / ȶən˩˩ ⁿdiu˩˩/ | hɣa:u6 / niu2 /hɣaːu˩˩ / niu˩˨˩/ | ⁿda:u1 / ⁿde1 /ⁿdaːu˦˨ / ⁿde˦˨/ | ga / fa1 /ɡa / fa˥˧/ | rauz / dul /ðɐu˩˩ / tu˨˦/ | ŋɔ55 tuʔ31 /ŋɔ˥˥ tuʔ˧˩/ |
| שם | kwan55 /kwan˥˥/ | ʔdaan1 /ʔdaːn˩˩/ | ʔɣa:n1 /ʔɣaːn˦˨/ | da:n2 /daːn˨˧˩/ | phe:ŋ1 /pʰeːŋ˥˧/ | mingz /miŋ˩˩/ | a31 nʲiŋ55 /a˧˩ nʲiŋ˥˥/ |
| אדם | ɲən212 /ɲən˨˩˨/ | zən1 /zən˩˩/ | śən1 /ɕən˦˨/ | zən1 /zən˦˨/ | u2 a:u1 /u˥˥ aːu˥˧/ | wenz /wɯn˩˩/ | tʂo55 /tʂo˥˥/ |
| ראש | kau323 /kau˧˨˧/ | ku3 /ku˧˧/ | kɣo3 /kɣo˥˧/ | ko3 /ko˥˩/ | gwou3 /ɡwou˩˩/ | jauc /tɕɐu˥˧/ | nă31kuaŋ31 /nă˧˩kuaŋ˧˩/ |
| עין | ta55 /ta˥˥/ | ⁿda1 /ⁿda˩˩/ | l̥a1 /l̥a˦˨/ | ⁿda1 /ⁿda˦˨/ | tsha1 /tsʰa˥˧/ | dal /ta˨˦/ | nʲɔʔ55 tsiʔ31 /nʲɔʔ˥˥ tsiʔ˧˩/ |
| אוזן | kha35 /kʰa˧˥/ | qha1 /qʰa˩˩/ | khɣa1 /kʰɣa˦˨/ | kha1 /kʰa˦˨/ | zai1 /zai˥˧/ | riez /ðiə˩˩/ | ni31 ʈʂʰua31 /ni˧˩ ʈʂʰua˧˩/ |
| אף | mɐŋ55 /mɐŋ˥˥/ | ʔnaŋ1 /ʔnaŋ˩˩/ | kə5 naŋ1 /kə˦˦ naŋ˦˨/ | ʔnaŋ1 /ʔnaŋ˦˨/ | khat7 /kʰat˥˥/ | ndangl /ɗɐŋ˨˦/ | n̥ʲɔŋ55 /n̥ʲɔŋ˥˥/ |
| פה | ʔəp55 /ʔəp˥˥/ | paak7 /paːk˧˥/ | pa:k7 /paːk˦˨/ | pa:k7 /paːk˦˦/ | pom3 /pom˩˩/ | bas /pa˧˥/ | n̥ʲot55 /n̥ʲot˥˥/ |
| שן | pjɐn55 /pjɐn˥˥/ | vjən1 /vjən˩˩/ | fan1 /fan˦˨/ | hi:u3 /hiːu˥˩/ | fan1 /fan˥˧/ | fanz /fɐn˩˩/ | tɕoi55 /tɕoi˥˥/ |
| לשון | ma212 /ma˨˩˨/ | ʔu1 ma2 /ʔu˩˩ ma˧˩/ | ma2 /ma˩˨˩/ | ma2 /ma˨˧˩/ | ɬi:n3 /ɬiːn˩˩/ | linx /lin˧˩/ | ɕɔ55 /ɕɔ˥˥/ |
| יד | mja212 /mja˨˩˨/ | mjə1 /mjə˩˩/ | nja2 /nja˩˨˩/ | si:m3 /siːm˥˩/ | meɯ1 /meɯ˥˧/ | faengz /faŋ˩˩/ | lɔʔ55 /lɔʔ˥˥/ |
| כף רגל | tin55 /tin˥˥/ | tin1 /tin˩˩/ | tin1 /tin˦˨/ | ti:n1 /tiːn˦˨/ | khok7 /kʰok˥˥/ | dinl /tin˨˦/ | tɕʰi55 /tɕʰi˥˥/ |
| לב | səm323 /səm˧˨˧/ | ɕim1 /ɕim˩˩/ | — /—/ | sam1 /sam˦˨/ | ɬa:u3 /ɬaːu˩˩/ | saamh /saːm˧/ | n̥ʲa55 lum31 /n̥ʲa˥˥ lum˧˩/ |
| עצם | lak323 /lak˧˨˧/ | laak7 /laːk˧˥/ | hɣa:k7 /hɣaːk˦˨/ | da:k8 /daːk˨˦/ | vɯ:k7 /vɯːk˥˥/ | ndos /ɗo˧˥/ | a31ʐau31 /a˧˩ʐau˧˩/ |
| דם | phat13 /pʰat˩˧/ | phjaat7 /pʰjaːt˧˥/ | phɣa:t7 /pʰɣaːt˦˨/ | phja:t7 /pʰjaːt˦˦/ | ɬa:ȶ7 /ɬaːȶ˥˥/ | liad /liət˧/ | sui31 /sui˧˩/ |
| אהבה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | gaais /kaːi˧˥/ | — /—/ |
| עץ | mɐi31 /mɐi˧˩/ | mai4 /mai˥˩/ | mai4 /mai˨˦/ | mai4 /mai˨˦/ | tshai1 /tsʰai˥˧/ | faix /fai˧˩/ | saŋ31 tseŋ55 /saŋ˧˩ tseŋ˥˥/ |
| כלב | ŋwa35 /ŋwa˧˥/ | m̥a1 /m̥a˩˩/ | ŋ̊wa1 /ŋ̊wa˦˨/ | ma1 /ma˦˨/ | pa1 /pa˥˧/ | mal /ma˨˦/ | xui31 /xui˧˩/ |
| חתול | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | myaus /mjɐu˧˥/ | — /—/ |
| דג | pa55 /pa˥˥/ | mom6 /mom˨˦/ | məm6 /məm˩˩/ | ᵐbjai3 /ᵐbjai˥˩/ | ɬa1 /ɬa˥˧/ | byal /pja˨˦/ | ŋa31 ʂua31 /ŋa˧˩ ʂua˧˩/ |
| ציפור | mok21 /mok˨˩/ | nok8 /nok˧˩/ | nɔk8 /nɔk˩˨/ | nɔk8 /nɔk˨˧/ | taȶ7 /taȶ˥˥/ | rog /ðok˧/ | m̥ɔʔ55 /m̥ɔʔ˥˥/ |
| פרפר | ma55 mən323 /ma˥˥ mən˧˨˧/ | ʔba3 /ʔba˧˧/ | wa3 /wa˥˧/ | phuŋ6 pa4 /pʰuŋ˨˩˧ pa˨˦/ | pɯ1 tshom1 /pɯ˥˧ tsʰom˥˧/ | mbucmbax /ɓu˥˧ɓa˧˩/ | phă31ʐam35tʂam55 /pʰă˧˩ʐam˧˥tʂam˥˥/ |
| ביצה | kɐi53 /kɐi˥˧/ | kai5 /kai˧˥/ | kɣəi5 /kɣəi˦˦/ | kai5 /kai˦˦/ | zɯ:m1 /zɯːm˥˧/ | jais /tɕɐi˧˥/ | uʔ31 /uʔ˧˩/ |
| דוב | me55 /me˥˥/ | ʔmi1 /ʔmi˩˩/ | jɔŋ2 /jɔŋ˩˨˩/ | moi1 /moi˦˨/ | mui1 /mui˥˧/ | moil /moi˨˦/ | ɔm55 /ɔm˥˥/ |
| סוס | ma31 /ma˧˩/ | ma4 /ma˥˩/ | ma4 /ma˨˦/ | mja4 /mja˨˦/ | ka3 /ka˩˩/ | max /ma˧˩/ | m̥ʐaŋ31 /m̥ʐaŋ˧˩/ |
| בית | jan212 /jan˨˩˨/ | ɣaan2 /ɣaːn˧˩/ | ɣa:n2 /ɣaːn˩˨˩/ | ja:n1 /jaːn˦˨/ | ploŋ3 /ploŋ˩˩/ | raanz /ðaːn˩˩/ | in55 /in˥˥/ |
| חלב | nɐm31 məi323 /nɐm˧˩ məi˧˨˧/ | tiu4 /tiu˥˩/ | ne6 /ne˩˩/ | tsɛ5 /tsɛ˦˦/ | nom3 tshei1 /nom˩˩ tsʰei˥˧/ | — | nau35 /nau˧˥/ |
| דבש | mət212 taŋ212 /mət˨˩˨ taŋ˨˩˨/ | taaŋ2 luk8 /taːŋ˧˩ luk˧˩/ | — | — | nom3 ko:i1 /nom˩˩ koːi˥˧/ | — | — |
| מלח | jim212 /jim˨˩˨/ | ʔdwə1 /ʔdwə˩˩/ | cwa1 /cwa˦˨/ | kwo1 /kwo˦˨/ | ȵa:u3 /ȵaːu˩˩/ | guel /kuə˨˦/ | tɕʰɔ31 /tɕʰɔ˧˩/ |
| יין | kwau323 phu212 thau212 tɕiu53 /kwau˧˨˧ pʰu˨˩˨ tʰau˨˩˨ tɕiu˥˧/ | haau3 ʔit7 /haːu˧˧ ʔit˥˥/ | — | — | bi:ŋ2 phu3 tha:u3 /biːŋ˥˥ pʰu˩˩ tʰaːu˩˩/ | — | — |
| ברזל | kwat35 /kwat˧˥/ | ɕət7 /ɕət˥˥/ | khat7 /kʰat˥˥/ | tɕhit7 /tɕʰit˥˥/ | go:i1 /ɡoːi˥˧/ | faz /fa˩˩/ | ʂam55 /ʂam˥˥/ |
| גלגל | lok55 /lok˥˥/ | quk8 luk8 tshə3 /quk˧˩ luk˧˩ tsʰə˧˧/ | lan2 tshja1 /lan˩˨˩ tsʰja˦˨/ | lun6 tsha1 /lun˨˩˧ tsʰa˦˨/ | pai3 tshia1 /pai˩˩ tsʰia˥˧/ | — | — |
| משי | ɕu212 /ɕu˨˩˨/ | min2 /min˧˩/ | tsau2 /tsau˩˨˩/ | tɕɔn5 /tɕɔn˦˦/ | diu3 /diu˩˩/ | — | phe55 /pʰe˥˥/ |
| ספר | le212 /le˨˩˨/ | le1 /le˩˩/ | lɛ2 /lɛ˩˨˩/ | lɛ1 /lɛ˦˨/ | bui1 tshia3 /bui˥˧ tsʰia˩˩/ | sel /sɯ˨˦/ | a31pʐo55 /a˧˩pʐo˥˥/ |
| לאכול | tɕan55 /tɕan˥˥/ | ʔman3 /ʔman˧˧/ | tsa:n1 /tsaːn˦˨/ | na4 /na˨˦/ | la2 /la˥˥/ | genl /kɯn˨˦/ | tɕɔ31 /tɕɔ˧˩/ |
| לשתות | wum31 /wum˧˩/ | ɣəm4 /ɣəm˥˩/ | hɣop7 /hɣop˥˥/ | na4 /na˨˦/ | hja:u1 /hjaːu˥˧/ | genl /kɯn˨˦/ | ʂoʔ55 /ʂoʔ˥˥/ |
| לישון | nun212 /nun˨˩˨/ | n̥ak7 /n̥ak˥˥/ | nun2 /nun˩˨˩/ | nu:n2 /nuːn˨˧˩/ | kau2 /kau˥˥/ | ninh /nin˧/ | e31 /e˧˩/ |
| אחד | ʔi55 /ʔi˥˥/ | to2 /to˧˩/ | n̥a:u3 /n̥aːu˥˧/ | tɔ2 /tɔ˨˧˩/ | tsheɯ3 /tsʰeɯ˩˩/ | ndeeul /ɗeːu˨˦/ | ta31 /ta˧˩/ |
| שתיים | ja323 /ja˧˨˧/ | ɣa2 /ɣa˧˩/ | ɣa2 /ɣa˩˨˩/ | ja1 /ja˦˨/ | ɬau3 /ɬau˩˩/ | soongl /soːŋ˨˦/ | sək55 /sək˥˥/ |
| שלוש | sam35 /sam˧˥/ | haam1 /haːm˩˩/ | ta:m1 /taːm˦˨/ | sa:m1 /saːm˦˨/ | fu3 /fu˩˩/ | saaml /saːm˨˦/ | sum31 /sum˧˩/ |
| ארבע | si453 /si˦˥˧/ | hi5 /hi˧˥/ | ti5 /ti˦˦/ | si5 /si˦˦/ | tshau3 /tsʰau˩˩/ | sis /si˧˥/ | mi31 /mi˧˩/ |
| חמש | ŋo31 /ŋo˧˩/ | ŋo4 /ŋo˥˩/ | ŋɔ4 /ŋɔ˨˦/ | ŋɔ4 /ŋɔ˨˦/ | pa1 /pa˥˧/ | hac /xa˥˧/ | ŋɔ31 /ŋɔ˧˩/ |
| מאה | pek323 /pek˧˨˧/ | pek7 /pek˥˥/ | fɛ:k7 /fɛːk˦˨/ | pɛk7 /pɛk˥˥/ | gwa:n1 /ɡwaːn˥˧/ | bas /pa˧˥/ | pak35 /pak˧˥/ |
| שלום | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | mengz ndil /mɯŋ˩˩ ɗi˨˦/ | — /—/ |
| תודה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | gangzhainh /kaŋ˩˩xain˧/ | — /—/ |
| טוב | lai55 /lai˥˥/ | ʔdaai1 /ʔdaːi˩˩/ | i1 /i˦˨/ | da:i2 /daːi˨˧˩/ | ɬeȵ1 /ɬeȵ˥˧/ | ndil /ɗi˨˦/ | tɕi55 /tɕi˥˥/ |
| חדש | mɐi453 /mɐi˦˥˧/ | m̥ai5 /m̥ai˧˥/ | m̥ai5 /m̥ai˦˦/ | mai5 /mai˦˦/ | pa:n1 /paːn˥˧/ | mos /mo˧˥/ | ʂək55 /ʂək˥˥/ |
| אדום | ja453 /ja˦˥˧/ | haan3 /haːn˧˧/ | l̥a:n3 /l̥aːn˥˧/ | la:n3 /laːn˥˩/ | de:ŋ3 /deːŋ˩˩/ | ndingl /ɗiŋ˨˦/ | na55 /na˥˥/ |
| לבן | pak31 /pak˧˩/ | paak8 /paːk˦˨/ | pa:k8 /paːk˩˩/ | kwa3 /kwa˥˩/ | kha:u1 /kʰaːu˥˧/ | haaul /xaːu˨˦/ | pʰʐo55 /pʰʐo˥˥/ |
| שחור | nɐm55 /nɐm˥˥/ | ʔnam1 /ʔnam˩˩/ | nam1 /nam˦˨/ | nam1 /nam˦˨/ | dom3 /dom˩˩/ | foonx /foːn˧˩/ | lɔk55 /lɔk˥˥/ |
| ירוק | su35 /su˧˥/ | ȶhu1 /ȶʰu˩˩/ | śau1 /ɕau˦˨/ | ju1 /ju˦˨/ | khi:u1 /kʰiːu˥˧/ | — | nʲau55 /nʲau˥˥/ |
| כחול | pha35 su55 /pʰa˧˥ su˥˥/ | śu1 /ɕu˩˩/ | phoŋ3 /pʰoŋ˥˧/ | pha1 /pʰa˦˨/ | khi:u1 /kʰiːu˥˧/ | — | səm31 /səm˧˩/ |
| סוכר | taŋ212 /taŋ˨˩˨/ | taaŋ2 /taːŋ˧˩/ | ta:ŋ2 /taːŋ˩˨˩/ | ta:ŋ2 /taːŋ˨˧˩/ | nom3 tha:ŋ3 /nom˩˩ tʰaːŋ˩˩/ | diangz /tiaŋ˩˩/ | năm31muai31 /năm˧˩muai˧˩/ |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap