Af kawooti
קונסו
אפרו-אסייתית
קונסו (Af kawooti, "דיבור הקונסו") היא שפה כושית מזרחית בדרום אתיופיה, קרובה מאוד לאורומו (om) ולחברים אחרים באשכול קונסו-דיראיטטה. בני הקונסו מפורסמים בחקלאות מדורגת ומשוכללת במורדות הגבעות ובמצבות-מגדל מאבן (waka), שאונסק"ו הכריזה עליהן כאתר מורשת עולמית בשנת 2011. מבחינה לשונית, לקונסו מאפיינים כושיים מזרחיים: מערכת של שני טונים, סמני מוקד, התאם נושא-פועל מבוסס מין דקדוקי, ומערכת יחסות מורכבת. לקהילת הקונסו מסורת בעל-פה חזקה הכוללת תחרויות חידות ואת הז'אנר הסיפורי האוטוביוגרפי "פקאוואטי" (Pakawati). מאז שנות התשעים מתבצעת עבודת תרגום מקרא משמעותית.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בקונסו
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: אפרו-אסייתית
| משמעות | קונסו | אורומו | גדאו | סידמו | וולייטה | עפר | סאהו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | pisha /piʃa/ | bishaan /biʃaːn/ | wodeʼe /wodeʔe/ | waa /waː/ | haatta /haːtːa/ | lee /leː/ | laye /laje/ |
| אש | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | giira /ɡiːɾa/ | giira /ɡiːra/ | tama /tama/ | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ |
| שמש | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | arishsho /ariʃːo/ | arrishsho /arːiʃːo/ | awa /awa/ | ayró /ajro/ | ayro /ajɾo/ |
| ירח | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | agenjo /aɡendʒo/ | agana /aɡana/ | aginaa /aɡinaː/ | alsá /alsa/ | alsa /alsa/ |
| כוכב | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | urje /urdʒe/ | beeddakko /beːdːakko/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | cutuk /ħutuk/ | xutuk /ħutuk/ |
| לילה | halkeetta /halkeːtːa/ | halkan /halkan/ | hashsha /haʃːa/ | hashsha /haʃːa/ | qamma /kʼamːa/ | bar /bar/ | bar /bar/ |
| גשם | roopa /roːpa/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | xeena /tʼeːna/ | xeena /tʼeːna/ | iraa /iraː/ | rob /rob/ | rob /rob/ |
| שלג | fuuttota /fuːtːota/ | cabbii /tʃabːiː/ | — | kaade /kaːde/ | suuppa shachcha /suːpːa ʃatʃːa/ | — | — |
| רוח | puppeeta /pupːeːta/ | bubbee /ˈbubːeː/ | diidallo /diːdalːo/ | bubbe /bubːe/ | carkko /tsʼarkːo/ | caacay /ħaːħaj/ | xaaxat /ħaːħat/ |
| אדמה | piita /piːta/ | lafa /lafa/ | buttina /butːina/ | uulla /uːlla/ | saʼaa /saʔaː/ | árdi /ardi/ | baarho /baːɽo/ |
| אבן | daka /ɗaka/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | kinjo /kindʒo/ | kincho /kintʃo/ | shuchcha /ʃutʃːa/ | xáa /ɖaː/ | dhaa /ɖaː/ |
| הר | irroota /irːoːta/ | tulluu /tulːuː/ | kooba /koːba/ | gaara /ɡaːra/ | deriya /derija/ | qale /ʕale/ | kooma /koːma/ |
| ים | pakateeta /pakateːta/ | galaana /ɡalaːna/ | abbaayya /abːaːjːa/ | baare /baːre/ | abbaa /abːaː/ | bad /bad/ | bad /bad/ |
| אמא | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ama /ama/ | ama /ama/ | aayyiyo /aːjːijo/ | iná /iˈna/ | ina /ina/ |
| אבא | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | anna /anːa/ | anna /anːa/ | aawa /aːwa/ | abbá /abːa/ | abba /abba/ |
| בת | enenta /enenta/ | intala /intala/ | belto /belto/ | beetto /beːtːo/ | naʼiyo /naʔijo/ | baxá /baˈɖa/ | barhä /baˈɽa/ |
| אני | anti /anti/ | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | taani /taːni/ | anu /anu/ | anu /anu/ |
| אתה | atti /atti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | neeni /neːni/ | atu /atu/ | atu /atu/ |
| אנחנו | ino /ino/ | nuti /nuti/ | noʼo /noʔo/ | ninke /ninke/ | nuuni /nuːni/ | nanu /nanu/ | nanu /nanu/ |
| שם | maxxa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | summa /sumːa/ | suʼma /suʔma/ | sunttaa /suntːaː/ | migáq /miɡaʕ/ | migac /miɡaʕ/ |
| אדם | nama /nama/ | nama /nama/ | manjo /mandʒo/ | mancho /mantʃo/ | asaa /asaː/ | núm /num/ | xiyaw /ħijaw/ |
| ראש | matta /matːa/ | mataa /mataː/ | umo /umo/ | umo /umo/ | huuphiya /huːpʼija/ | amó /amo/ | amo /amo/ |
| עין | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ayfee /ajfeː/ | intí /inti/ | inti /inti/ |
| אוזן | napahata /napahata/ | gurra /ɡurra/ | mansha /manʃa/ | macca /matʃʼːa/ | hayttaa /hajtːaː/ | ayti /ajti/ | cokka /ʕokka/ |
| אף | sina /sina/ | funyaan /fuɲaːn/ | sana /sana/ | sano /sano/ | siiriya /siːrija/ | san /san/ | san /san/ |
| פה | afa /afa/ | afaan /afaːn/ | afoʼo /afoʔo/ | afo /afo/ | doonaa /doːnaː/ | af /af/ | af /af/ |
| שן | ilkitta /ilkitːa/ | ilkaan /ilkaːn/ | isso /isːo/ | hinko /hinko/ | achcha /atʃːa/ | boddiná /bodːina/ | iko /iko/ |
| לשון | arrapa /arːapa/ | arraba /arːaba/ | arrabo /arːabo/ | arrawo /arːawo/ | inxxarssa /intʼarsːa/ | arraabá /arːaːba/ | anrab /anrab/ |
| יד | harka /harka/ | harka /haɾka/ | anga /aŋɡa/ | anga /anɡa/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | gabá /ɡaba/ | gaba /ɡaba/ |
| כף רגל | loʛta /loʛta/ | miilla /miːlːa/ | lekka /lekːa/ | lekka /ˈlekːa/ | tohuwa /tohuwa/ | iba /iba/ | iba /iba/ |
| לב | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | wodana /wodana/ | wodana /wodana/ | wozanaa /wozanaː/ | lubbí /lubːi/ | qalbe /qalbe/ |
| עצם | lafta /lafta/ | lafee /lafeː/ | micco /mitʃʼːo/ | miqicho /mikʼitʃo/ | meqetta /mekʼetːa/ | lafa /lafa/ | lafa /lafa/ |
| דם | diika /ɗiːka/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | munde /munde/ | munde /munde/ | suutta /suːtːa/ | qabal /ʕabal/ | biilo /biːlo/ |
| קקי | utaa /utaː/ | udaan /udaːn/ | cilo /tʃʼilo/ | ciilo /tʃʼiːlo/ | shiyaa /ʃijaː/ | caara /ħaːra/ | — |
| אהבה | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | eeyya /eːjːa/ | baxa /batʼa/ | siiqaa /siːqaː/ | kacanú /kaħanu/ | kaxano /kaħano/ |
| עץ | qoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | haqqa /hakʼːa/ | haqqe /hakʼːe/ | mittaa /mitːaː/ | caxá /ħaɖa/ | xarha /ħaɽa/ |
| כלב | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | kaneessa /kaneːsːa/ | woshichcho /woʃitʃːo/ | kanaa /kanaː/ | kuta /kuta/ | kare /kaɾe/ |
| חתול | aturraata /aturːaːta/ | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | basu /basu/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | dummú /dumːu/ | dummu /dummu/ |
| דג | murkuja /murkuʄa/ | qurxummii /qurxummiː/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | moliya /molija/ | kullúnta /kulːunta/ | caasa /ʕaːsa/ |
| ציפור | xampira /χampira/ | simbirroo /simbirroː/ | ciʼa /tʃʼiʔa/ | ceʼa /tʃʼeʔa/ | kafo /kafo/ | kimbiró /kimbiro/ | kimbir /kimbir/ |
| ביצה | hukuukka /hukuːkːa/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | quuphe /kʼuːpʼe/ | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ | phuuphulliya /pʼuːpʼulːija/ | naala /naːla/ | lalim /lalim/ |
| דוב | tipeeta /tipeːta/ | — | dibi /dibi/ | dibi /dibi/ | beere /beːre/ | — | dibbi /dibbi/ |
| סוס | farta /farta/ | farda /farda/ | fadhado /faɗado/ | farashsho /faraʃːo/ | paraa /paraː/ | faras /faras/ | faras /faras/ |
| בית | tika /tika/ | mana /mana/ | mine /mine/ | mine /mine/ | keettaa /keːtːaː/ | qarí /ʕari/ | care /ʕare/ |
| חלב | aanna /aːnːa/ | aannan /aːnːan/ | ado /ado/ | ado /ado/ | maatta /maːtːa/ | cán /ħan/ | xan /ħan/ |
| דבש | takma /takma/ | damma /damːa/ | malebo /malebo/ | malawo /malawo/ | eessaa /eːsːaː/ | malab /malab/ | baska /baska/ |
| מלח | sookitta /soːkitːa/ | soogidda /soːɡidːa/ | maxine /matʼine/ | maxine /matʼine/ | maxiniyaa /matʼinijaː/ | qasbó /ʕasbo/ | mulxu /mulħu/ |
| יין | taadeta wayneeta /taːɗeta wajneːta/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | woyine /wojine/ | woyinete xajje /wojinete tʼadʒːe/ | woine eessa /woine eːsːa/ | qinabak bicsen kamri /ʕinabak biħsen kamri/ | wayni /wajni/ |
| ברזל | sipla /sipla/ | sibiila /sibiːla/ | sibiljo /sibildʒo/ | siwiila /siwiːla/ | birataa /birataː/ | birta /birta/ | birit /birit/ |
| ספר | mataafa /mataːfa/ | kitaaba /kitaːba/ | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafaa /matʼaːfaː/ | kitab /kitab/ | kitaab /kitaːb/ |
| לאכול | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ita /ita/ | ita /ita/ | miya /miːja/ | akmé /akme/ | niitan /niːtan/ |
| לשתות | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | haʼwa /haʔwa/ | aga /aɡa/ | uyiya /ujija/ | ooqobé /oːʕobe/ | yaaqab /jaːʕab/ |
| אחד | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | issuwa /isːuwa/ | iník /inik/ | inki /inki/ |
| שתיים | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lame /lame/ | lame /lame/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | nammáy /namːaj/ | lamma /lamma/ |
| שלוש | sessa /sesːa/ | sadii /sadiː/ | sase /sase/ | sase /sase/ | heezza /heːzːa/ | sidóc /sidoħ/ | adox /adoħ/ |
| ארבע | afur /afur/ | afur /afur/ | shoole /ʃoːle/ | shoole /ʃoːle/ | oydda /ʔoidːa/ | ferey /ferej/ | afar /afar/ |
| חמש | ken /ken/ | shan /ʃan/ | onde /onde/ | onte /onte/ | ichchasha /itʃːaʃa/ | konoy /konoj/ | koon /koːn/ |
| מאה | dippa /ɗipːa/ | dhibba /ɗibba/ | dhibba /ɗibːa/ | xibbe /tʼibːe/ | xeeta /tʼeːta/ | bool /boːl/ | bool /boːl/ |
| שלום | nakayta /nakajta/ | akkam /akːam/ | mooye /moːje/ | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ | saro /saro/ | nagá /naɡa/ | malaal /malaːl/ |
| תודה | kalata /kalata/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galaata /ɡalaːta/ | maganu oohe /maɡanu oːhe/ | galatay /ɡalataj/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | galatto /ɡalatto/ |
| טוב | paxaara /paχaːra/ | gaarii /ɡaːriː/ | elo /elo/ | dancha /dantʃa/ | loʼo /loʔo/ | meqé /meʕe/ | mece /meʕe/ |
| חדש | haraya /haraja/ | haaraa /haːraː/ | haaro /haːro/ | haaro /haːro/ | ooratta /oːratːa/ | qusbá /ʕusba/ | cusub /ʕusub/ |
| אדום | tiima /tiːma/ | diimaa /diːmaː/ | diimmo /diːmːo/ | duume /duːme/ | zoʼo /zoʔo/ | qasá /ʕasa/ | casa /ʕasa/ |
| לבן | ata /ata/ | adii /adiː/ | golalo /ɡolalo/ | waajjo /waːdʒːo/ | bootta /boːtːa/ | qado /ʕado/ | cado /ʕado/ |
| שחור | poora /poːra/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | xillo /tʼilːo/ | kolishsho /koliʃːo/ | karetta /karetːa/ | datá /data/ | dat /dat/ |
| ירוק | ilaawa /ilaːwa/ | magariisa /maɡariːsa/ | haanja /haːndʒa/ | hanja /handʒa/ | — | anxaxiní /anɖaɖini/ | andharh /anɖaɽ/ |
| קפה | punitta /punitːa/ | buna /buna/ | — | buna /buna/ | tukkiya /tukːija/ | buna /buna/ | qaxwa /qaħwa/ |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap