Ӈаасан
נגנסנית
אוראלית (סאמוידית, צפוני)
נגאנאסנית (Ӈаасан, ובכינוי נוסף טאבגי) היא שפה אוּרלית סמוֹיֶדית המדוברת בחצי האי טַיְמִיר, בקצה הצפוני ביותר של אירואסיה (השפה הצפונית ביותר בעולם מבחינת שטח). קרובה מאוד לאֶנֶצית בתוך ענף הסמוידית הצפונית. מפורסמת בספרות הבלשנית בזכות המורפולוגיה האגלוטינטיבית כמעט־המושלמת שלה, הרמוניית התנועות ומערכת ההדרגה העיצורית — שתוארו בפירוט בידי טֶרֶשְצֶ'נקו (1979), הלימסקי (1998) וּוַגנר־נאג'י (2018). בסכנת הכחדה חמורה: נותרו רק כ־125 דוברים שוטפים, כולם קשישים. הנגאנאסנים הם רועי איילי צפון מסורתיים והקבוצה האחרונה באירואסיה ששימרה מנהגים דתיים שמאניים אל תוך המאה ה־20.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בנגנסנית
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: אוראלית (סאמוידית, צפוני)
| משמעות | נגנסנית | אנץ יערית | סלקופית | ננצית | מגאהי | מאיתילית | חנטית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | быˮ /bɨʔ/ | bi /bi/ | ӱт /yt/ | иˮ /iʔ/ | पानी /paːni/ | पानि /paːni/ | йиңк /jiŋk/ |
| אש | туй /tuj/ | tu /tu/ | тӱ /ty/ | ту /tu/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | тут /tut/ |
| שמש | коу /kou/ | kaya /kaja/ | чэлы /tɕeːlɨ/ | хаер /xajer/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | хатәл /xatəl/ |
| ירח | кичез̌әә /kitʃeðəː/ | diri /diri/ | ариаа /ariaː/ | ирий /irij/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | тылащ /tɯlaɕ/ |
| כוכב | хотəдиə /xotəˈdʲiə/ | pozsey /pɔzsɛj/ | кыска /ˈkɨska/ | нумгы /ˈnumɡɨ/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | хус /xus/ |
| לילה | хии /xiː/ | pi /pi/ | пи /pi/ | пи /pʲi/ | रात /raːt/ | राति /raːti/ | ат /at/ |
| גשם | соруа /sorʷa/ | sari /sari/ | сэрынта /særɨnta/ | сарё /sarʲo/ | बरखा /bərkʰaː/ | बरखा /bərkʰaː/ | йєрт /jer̃t/ |
| שלג | сирү /sʲiry/ | syra /sɨra/ | сыры /sɨrɨ/ | сыра /sɨra/ | बरफ /bərəf/ | बरफ /bərəf/ | ӆоньсь /ɬoɲsʲ/ |
| רוח | биә /bʲiə/ | myasi /mʲasi/ | меркы /mʲerkɨ/ | мерця /mʲertsʲa/ | हवा /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | вот /wot/ |
| אדמה | моу /mou/ | dya /dʲa/ | — /—/ | я /ja/ | माटी /maːʈiː/ | माटी /maːʈiː/ | мўв /muβ/ |
| אבן | хуалә /xʷalə/ | pu /pu/ | пӱ /py/ | пэ /pɛ/ | पत्थल /pətːʰəl/ | पाथर /ˈpaːtʰər/ | кев /kew/ |
| הר | дикә /dʲikə/ | — | маӄӄа /maqːa/ | хой /xoj/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | рэп /rəp/ |
| ים | дям /dʲɐm/ | more /mɔrʲɛ/ | море /morʲe/ | ямʼ /jamʔ/ | समुन्दर /səmundər/ | समुन्द्र /səmundər/ | щарәс /ɕarəs/ |
| אמא | ниӈӈы /niŋːɨ/ | e /ɛ/ | эма /ema/ | небя /nebja/ | माय /maːj/ | माय /maːj/ | ӑңки /ɐŋki/ |
| אבא | десы /desɨ/ | esi /ɛsi/ | ача /atʃa/ | нися /nʲisʲa/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | ащи /aːsʲi/ |
| בת | ны нюо /nɨ ɲuo/ | nɛ nyɛ /nɛ ɲɛ/ | нея /ɲeja/ | не ню /nʲe nʲu/ | बेटी /beʈiː/ | बेटी /beʈiː/ | эви /ewi/ |
| אני | мəнə /məˈnə/ | mody /modʲ/ | ман /man/ | мань /manʲ/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | ма /ma/ |
| אתה | тəнə /təˈnə/ | u /u/ | тан /tan/ | пыдар /ˈpɨdar/ | तूँ /tũː/ | तों /tõː/ | нӑӈ /naŋ/ |
| אנחנו | мəӈ /məŋ/ | modinaʔ /modinaʔ/ | ме /me/ | маняˮ /manʲaʔ/ | हमनी /ɦəmniː/ | हम सभ /ɦəm səbʱ/ | муӈ /muŋ/ |
| שם | ним /ɲim/ | nim /nim/ | ним /nim/ | нюм /nʲum/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | нэм /nem/ |
| אדם | ӈанаˮса /ŋɐnɐʔsɐ/ | enchi /ɛntʃi/ | ӄум /qum/ | ненэцьʼ /nʲenetsʲʔ/ | मानुख /maːnukʰ/ | मानुस /maːnus/ | хойат /xojat/ |
| ראש | ӈойбуо /ŋojbʷo/ | eba /ɛba/ | олы /olɨ/ | ӈэва /ŋewa/ | माथा /maːtʰaː/ | मूड़ी /muːɽiː/ | ох /oχ/ |
| עין | сейми /sejmi/ | sey /sɛj/ | сай /saj/ | сэв /sew/ | आँख /ãːkʰ/ | आँखि /ãːkʰi/ | сэм /sem/ |
| אוזן | коу /kou̯/ | koo /kɔː/ | ӄо /qo/ | ха /xa/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ | пал /pal/ |
| אף | ӈүнкә /ŋynkə/ | puja /puja/ | инчай /jintɕaj/ | пыя /pɨja/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ | нёл /ɲoɬ/ |
| פה | ӈаӈ /ŋɐŋ/ | — | өӈ /øŋ/ | няʼ /nʲaʔ/ | मुँह /mũːɦ/ | मुँह /mũːɦ/ | ўӈәӆ /uŋəɬ/ |
| שן | чими /tʃimi/ | chi /tʃi/ | тимы /timɨ/ | тибя /tʲibʲa/ | दाँत /dãːt/ | दाँत /dãːt/ | пеӈк /peŋk/ |
| לשון | сиәде /sʲiədʲe/ | nyami /ɲami/ | ще /ɕe/ | нямю /nʲamʲu/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीह /dʒiːh/ | нялум /ɲaɬəm/ |
| יד | дютү /dʲyty/ | uza kora /uza kɔra/ | уты /utɨ/ | ӈуда /ŋuda/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | йош /joʃ/ |
| כף רגל | ӈой /ŋoj/ | ŋo /ŋɔ/ | топы /topɨ/ | ӈэ /ŋɛ/ | गोड़ /ɡoːɽ/ | गोड़ /ɡoːɽ/ | кур /kur/ |
| לב | сәә /səə/ | sey /sæj/ | сидя /sidʲa/ | сей /sej/ | मन /mən/ | हृदय /hridəj/ | сӑм /sɐm/ |
| עצם | латәә /latəː/ | lyzi /ɫɨzi/ | лэ /læ/ | лы /lɨ/ | हड्डी /həɖːiː/ | हाड़ /haːɽ/ | ӆув /ɬuw/ |
| דם | кам /kam/ | buya /buja/ | кэм /kæm/ | хэмˮ /xemʔ/ | खून /kʰuːn/ | खून /xuːn/ | вур /wur/ |
| אהבה | тонды /tondɨ/ | komitaɕ /kɔmitaɕʲ/ | нанымба /nanɨmba/ | садось /sadosʲ/ | प्रेम /preːm/ | प्रेम /preːm/ | наматты /namatːɯ/ |
| עץ | та /ta/ | pya /pʲa/ | по /po/ | пя /pja/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | юх /jux/ |
| כלב | баӈка /baŋka/ | bunki /bunki/ | канак /kanak/ | вэнеко /wenʲeko/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुकुर /kukur/ | ампи /ampi/ |
| חתול | кокса /koksa/ | katuʔ /katuʔ/ | кетча /ketʃa/ | хоска /xoska/ | बिलाई /bilaːi/ | बिलाइ /bilaːi/ | кошка /koʃka/ |
| דג | колы /kolɨ/ | kari /kari/ | ӄэлы /qælɨ/ | халя /xalʲa/ | मछरी /mətʃʰəriː/ | माछ /maːtʃʰ/ | хуӆ /χuɬ/ |
| ציפור | тәибәә /təibəː/ | chida sama /tʃida sama/ | суры /surɨ/ | тиртя сармик /tʲirtʲa sarmʲik/ | चिरई /tʃirəi/ | चिड़ै /tʃiɽɛː/ | тохӆаӈ вой /toχɬaŋ woj/ |
| פרפר | кәуз̌иай /kəuðʲiɐj/ | leblyuku /ʎɛbʎuku/ | лөнтыра /løntɨra/ | ламбӑрё /lambərʲo/ | — | तितली /titliː/ | ӆапата /ɬapata/ |
| ביצה | мәну /mənu/ | mona /mɔna/ | эӈ /æŋ/ | сарˮню /sarʔnʲu/ | अंडा /əɳɖaː/ | अंडा /əɳɖa/ | вой пошах /woj poʃaχ/ |
| דוב | ӈарка /ŋarka/ | boglya /bɔɡʎa/ | ӄорӄы /qorqɨ/ | варк /wark/ | रीछ /riːtʃʰ/ | भालु /bʱaːlu/ | мойпар /mojpar/ |
| סוס | дюндүа /dʲundyɐ/ | dyuda /dʲuda/ | чунты /tɕuntɨ/ | юно /junoː/ | घोड़ा /ɡʱoːɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ | ӆов /ɬow/ |
| בית | маˮ /maːʔ/ | kamoz /kamɔz/ | мат /mat/ | харӑд /xarəd/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | хӑт /xɐt/ |
| חלב | ними /nimi/ | molka /molka/ | нима /nima/ | молока /molaka/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | эсам йиңк /esam jiŋk/ |
| ברזל | баса /basa/ | byasi /bʲasi/ | кэсы /kæsɨ/ | еся /jesʲa/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | карты /kaːrti/ |
| ספר | книга /kɲiɡa/ | kniga /kniɡa/ | книга /kɲiɡa/ | падарˮ /padarʔ/ | केताब /keːtaːb/ | पोथी /potʰiː/ | книга /kniɣa/ |
| לאכול | нягү /ɲaɡu/ | ooch /ɔːtʃʲ/ | амгу /amɡu/ | ӈӑмзь /ŋəmzʲ/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाएब /kʰaːeb/ | лэты /lətɯ/ |
| לשתות | быр /bɨr/ | ihruguɕ /ihruɡuɕʲ/ | ӱдыргу /ydɨrɡu/ | ӈэрпӑсь /ŋerpəsʲ/ | पीना /piːnaː/ | पीयब /piːjəb/ | яңхты /jaŋxtɯ/ |
| לישון | кундуаса /kunduasa/ | — | ӄонтыӄа /qontɨqa/ | хонась /xonasʲ/ | सुतना /sutnaː/ | सुतब /sutəb/ | оӆты /oɬtɯ/ |
| אחד | ӈуо /ŋuo/ | ŋoʔ /ŋoʔ/ | уккур /ukːur/ | ӈобˮ /ŋobʔ/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | ит /it/ |
| שתיים | сити /sʲiˈti/ | sizi /sʲizi/ | шиты /ˈʃitɨ/ | сидя /ˈsʲidʲa/ | दू /duː/ | दू /duː/ | кат /kăt/ |
| שלוש | нагүр /naɡyr/ | nexu /nɛxu/ | нөкыр /nøkɨr/ | няхарˮ /nʲaxarʔ/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ | хуӆам /χuɬam/ |
| ארבע | четэ /tʃetə/ | tɛt /tɛt/ | тэтты /ˈtætːɨ/ | тет /tʲet/ | चार /tʃaːr/ | चारि /tʃaːri/ | ньәԓ /ɲəɬ/ |
| חמש | сәӈхәляӈкә /səŋxəʎaŋkə/ | sobrig /sɔbriɡ/ | сомпыла /sompɨla/ | самляӈг /samlʲaŋɡ/ | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ | вет /wet/ |
| מאה | дир /dʲir/ | dyur /dʲur/ | тоон /toːn/ | юрˮ /jurʔ/ | सौ /so/ | सै /sɛ/ | сот /sot/ |
| שלום | нерум /nerum/ | anyo /aɲo/ | тӱла /tyla/ | ань торова /anʔ torova/ | परणाम /pərəɳaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | вуща /wuɕa/ |
| תודה | нюәдыра /ɲuədɨra/ | spasibo /spasibo/ | пасьпе /paɕpe/ | спасибо /spasibo/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | пӑсиве /pɐsive/ |
| טוב | ӈуойнюй /ŋuojɲuj/ | soyza /sɔjza/ | нот /not/ | сава /sawa/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | ям /jam/ |
| חדש | меньдяде /mʲeɲdʲɐdʲe/ | meyu /mʲɛju/ | щенты /ɕentɨ/ | едэй /jedej/ | नावा /naːʋaː/ | नव /nəʋ/ | йиӆап /jiɬap/ |
| אדום | дябакуо /dʲɐbɐkʷo/ | nalzeda /naɫzʲɛda/ | нярӄый /ɲarqɨj/ | няръяна /nʲarjana/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | вурты /wurtɪ/ |
| לבן | сыр /sɨr/ | syleygu /sɨʎɛjɡu/ | сэры /særɨ/ | сэр /ser/ | उज्जर /udʒːar/ | उज्जर /udʒdʒər/ | нови /nowi/ |
| שחור | куларәку /kulɐrəku/ | polzeda /pɔɫzʲɛda/ | сяӄый /sʲaqɨj/ | париденя /parʲidʲenʲa/ | करिया /kərijaː/ | करिया /kərijaː/ | питы /pitɯ/ |
| ירוק | нөтәрәку /nʷatərəku/ | pozeraha /pɔzʲɛraha/ | патый /patɨj/ | илебей /ilʲebʲej/ | हरियर /ɦərijər/ | हरियर /ɦərijər/ | восты /ˈwostɪ/ |
| כחול | ӈиндіаˮсыә /ŋindiɐʔˈsɨə/ | ɕudraha /ɕudraha/ | норяй /ˈnorʲaj/ | тӑнзинена /tənzʲiˈnʲeːna/ | — | नील /niːl/ | рых восты /rɪx ˈwostɪ/ |
| תה | чаи /tʃɐi/ | tʃaj /tʃaj/ | чой /tɕoj/ | сяй /sʲaj/ | चाह /tʃaːɦ/ | चाय /tʃaːj/ | шай /ʃaj/ |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap