Cần Nùng
Nùng
Kra-Dai (Tai, centrale)
Il nùng è la seconda lingua minoritaria tai-kadai del Vietnam per numero di parlanti dopo il tày (~1 mln di parlanti nelle province di confine nord-orientali), al quale è strettamente imparentato — spesso analizzati insieme come un unico gruppo dialettale tày-nùng all'interno del tai centrale. Diverse sottovarietà distinte (nùng phàn slình, nùng cháo, nùng inh, nùng an, nùng lòi ecc.) formano un continuum sia con il tày a ovest sia con lo zhuang al di là del confine cinese. Tonale (6 toni), SVO, con strati di vocabolario sino-vietnamita e un piccolo corpus letterario in nôm tày.
Dove si parla
87 parole essenziali in nùng
Fonti
- Edmondson & Gregerson (2007) Tai-Kadai
- Ethnologue: nut
- Glottolog: nung1290
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: Kra-Dai (Tai, centrale)
| Significato | Nùng | Tày | Lao | Bouyei | Thai settentrionale | Thai song | Isan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | nặm /naːm˨˩/ | nặm /nam˧˨ʔ/ | ນ້ຳ /naːm˥˨/ | raamx /ðaːm˧˩/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˦˧/ | น้ำ /nam˦˥/ |
| Fuoco | fầy /fəj˨˩/ | fầy /fəj˧˨/ | ໄຟ /faj˧˥/ | feih /fei˧˩/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˧˥˦/ | ไฟ /faj˥/ |
| Sole | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | tha vằn /tʰaː˧˧ van˧˨/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˧˥/ | ngonzbyaaiz /ŋon˩˩pjaːi˩˩/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะวัน /ta˨˦ wan˧˥˦/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ |
| Luna | boon /boːn˧˧/ | hai /haːj˧˧/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ | ronh /roːn˧˩/ | เดือน /dɯːan˥/ | เดือน /dɯːan˨˦/ | เดือน /dɯan˥/ |
| Stella | đao /ɗaːw˧˧/ | đao /ɗaːw˧˧/ | ດາວ /daːw˩˧/ | ndaux /ɗaːu˧˧/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˨˦/ | ดาว /daːw˧/ |
| Notte | khưn /kʰɯn˧˧/ | cừn /kɨn˧˨/ | ຄືນ /kʰɯːn˧˥/ | haemh /ham˧˩/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˧˥˦/ | คืน /kʰɯːn˧/ |
| Pioggia | phɔn /pʰɔn˧˧/ | phân /pʰən˧˥/ | ຝົນ /fɔn˩˧/ | — | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fon˨˦/ | ฝน /fɔn˩˧/ |
| Neve | nai /nai˧˧/ | — | ຫິມະ /hi˧˥maʔ˧/ | nail /nɐi˨˦/ | หิมะ /hi˨˩maʔ˦˥/ | — | หิมะ /hi˨˩maʔ˦˥/ |
| Vento | lam /lam˧˧/ | lồm /lom˧˨/ | ລົມ /lom˧˥/ | rumz /ðum˩˩/ | ลม /lom˧/ | ลม /lom˧˥˦/ | ลม /lom˧/ |
| Terra | na:m /naːm/ | đin /ɗin˧˥/ | ດິນ /din˩˧/ | naamh /naːm˧/ | ดิน /din˧/ | ดิน /din˨˦/ | ดิน /din˥/ |
| Pietra | thin /tʰin˧˧/ | hin /hin˧˥/ | ຫີນ /hiːn˩˧/ | hinl /hin˨˦/ | หิน /hin˨˦/ | หิน /hin˨˦/ | หิน /hin˩˧/ |
| Montagna | phja /pʰjaː˧˧/ | pù /pu˧˨/ | ພູເຂົາ /pʰuː˧˥kʰaw˩˧/ | bol /po˨˦/ | ดอย /dɔːj˧/ | ภูเขา /pʰuː˧˥˦ kʰaw˨˦/ | ภูเขา /pʰuː˥ kʰaw˩˧/ |
| Mare | hải /haːj˨˩˧/ | hải /haːj˨˩˧/ | ທະເລ /tʰa˧leː˧˥/ | haaic /xaːi˥˧/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ | — | ทะเล /tʰa˦˥leː˥/ |
| Madre | mé /mɛ˨˩˧/ | mẻ /mɛ˨˩˧/ | ແມ່ /mɛː˧/ | meeh /me˧/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| Padre | pò /pɔ˨˩/ | pò /pɔ˧˨/ | ພໍ່ /pʰɔː˧/ | poh /po˧/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˦/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ |
| Io | khỏi /xɔːj˨˩˧/ | khỏi /kʰɔj˨˩˧/ | ຂ້ອຍ /kʰɔːj˧˩/ | gul /ku˨˦/ | ตู /tuː˩/ | กู /kuː˨˦/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ |
| Tu | mưng /mɯŋ˧˧/ | mầư /məɯ˧˨/ | ເຈົ້າ /tɕaːw˥˨/ | mengz /məŋ˩˩/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | มึง /mɯŋ˧˥˦/ | เจ้า /tɕaw˧/ |
| Noi | rầu /rəw˨˩/ | rầu /rəw˧˨/ | ເຮົາ /haw˧˥/ | rauz / dul /ðɐu˩˩ / tu˨˦/ | เฮา /haw˥/ | เฮา /haw˧˥˦/ | เฮา /haw˥/ |
| Nome | chứ /tʃɯ˧˥/ | ten /tɛn˧˥/ | ຊື່ /sɯː˧/ | mingz /miŋ˩˩/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ซื่อ /sɯː˦/ | ซื่อ /sɨː˧/ |
| Persona | cần /kən˨˩/ | cần /kən˧˨/ | ຄົນ /kʰon˧˥/ | wenz /wɯn˩˩/ | คน /kʰon˧/ | — | คน /kʰon˥/ |
| Testa | hu /hu˧˧/ | hua /huə˧˧/ | ຫົວ /hua˩˧/ | jauc /tɕɐu˥˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /huːa˨˦/ | หัว /hua˩˧/ |
| Occhio | tha /tʰaː˧˧/ | tha /tʰaː˧˧/ | ຕາ /taː˩˧/ | daa /taː˨˦/ | ต๋า /taː˩˧/ | ตา /taː˨˦/ | ตา /taː˥/ |
| Orecchio | khjou /kʰjou˧˧/ | xu /su˧˧/ | ຫູ /huː˩˧/ | riez /ðiə˩˩/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˨˦/ | หู /huː˩˧/ |
| Naso | đăng /ɗaŋ˧˧/ | đăng /ɗaŋ˧˥/ | ດັງ /daŋ˩˧/ | ndangl /ɗɐŋ˨˦/ | ดัง /daŋ˧/ | — | ดัง /daŋ˥/ |
| Bocca | pác /paːk˥/ | pác /paːk̚˧˥/ | ປາກ /paːk˧˩/ | bas /pa˧˥/ | ปาก /paːk˨˩/ | — | ปาก /paːk˨˩/ |
| Dente | khẻo /kʰɛːw˧˩/ | khẻo /kʰɛw˨˩˧/ | ແຂ້ວ /kʰɛːw˧˩/ | heuj /hɐu˧˥/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˧˥˦/ | ฟัน /fan˧/ |
| Lingua | lin /lin˥˩/ | lịn /lin˧˨ʔ/ | ລີ້ນ /lin˥˨/ | linx /lin˧˩/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˦˧/ | ลิ้น /lin˦˥/ |
| Mano | mừ /mɯ˨˩/ | mừ /mɨ˧˨/ | ມື /mɯː˧˥/ | faengz /faŋ˩˩/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧˥˦/ | มือ /mɯː˥/ |
| Piede | tin /tin˧˧/ | tin /tin˧˥/ | ຕີນ /tiːn˩˧/ | dinl /tin˨˦/ | ตี๋น /tiːn˩˧/ | ตีน /tiːn˨˦/ | ตีน /tiːn˥/ |
| Cuore | cấy /kəj˨˩˧/ | slim /ɬim˧˥/ | ໃຈ /tɕaj˩˧/ | saamh /saːm˧˩/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ใจ /tɕaj˨˦/ | ใจ /tɕaj˥/ |
| Osso | đúc /ɗuk˥/ | đúc /ɗʊwk͡p̚˧˥/ | ກະດູກ /ka˧˥duːk˧˩/ | ndos /ɗo˧˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˧˥/ | ดูก /duːk˨˩/ |
| Sangue | lượt /lɯət˥˩/ | lượt /lɨət̚˧˨ʔ/ | ເລືອດ /lɯat˥˨/ | lweed /luət˧˧/ | เลือด /lɯat˥˧/ | เลียด /liːat˦/ | เลือด /lɯat˥˩/ |
| Amore | rắc /rak˧˥/ | slương điếp /ɬɨəŋ˧˥ ɗiəp̚˧˥/ | ຮັກ /hak˧/ | gaais /kaːi˧˥/ | ฮัก /hak˦˥/ | ฮัก /hak˦/ | ฮัก /hak˦˥/ |
| Albero | mạy /maːj˨˩/ | mạy /maj˧˨ʔ/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˨ maj˥˨/ | faix /fai˧˩/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˧ maj˦˧/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ |
| Cane | ma /maː˧˧/ | ma /maː˧˧/ | ໝາ /maː˩˧/ | ma /ma˨˦/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˨˦/ | หมา /maː˩˧/ |
| Gatto | meo /meo˧˧/ | meo /mɛw˧˧/ | ແມວ /mɛːw˧˥/ | meeuq /meːu˧˧/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˧˥˦/ | แมว /mɛːw˥/ |
| Pesce | pya /pjaː˧˧/ | pja /pʲaː˧˧/ | ປາ /paː˩˧/ | bya /pjaː˨˦/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /paː˨˦/ | ปลา /paː˧/ |
| Uccello | nục /nuk˥˩/ | nộc /nəwk͡p̚˧˨ʔ/ | ນົກ /nok˧/ | rog /ðɔk˧/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˦/ | นก /nok˦˥/ |
| Uovo | xáy /saj˧˥/ | xáy /saj˧˥/ | ໄຂ່ /kʰaj˧/ | jais /tɕɐi˧˥/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˧˥/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ |
| Orso | mui /mui˧˧/ | mi /mi˧˧/ | ໝີ /miː˩˧/ | moil /moi˨˦/ | หมี /miː˩˧/ | — | หมี /miː˩˧/ |
| Cavallo | mạ /maː˨˩/ | mạ /maː˧˨ʔ/ | ມ້າ /maː˥˨/ | max /ma˧˩/ | ม้า /maː˦˥/ | — | ม้า /maː˦˥/ |
| Casa | rườn /zɯən˨˩/ | rườn /rɨən˧˨/ | ເຮືອນ /hɯːan˧˥/ | ranz /ðaːn˩˩/ | เฮือน /hɯːan˥/ | เฮียน /hiːan˧˥˦/ | เฮือน /hɯan˥/ |
| Latte | nùm /num˨˩/ | nặm nồm /nam˧˨ʔ nom˧˨/ | ນົມ /nom˧˥/ | — | นม /nom˧/ | — | นม /nom˧/ |
| Sale | cưa /kɯə˧˧/ | cưa /kɨə˧˧/ | ເກືອ /kɯa˩˧/ | guel /kuə˨˦/ | เกื๋อ /kɯa˩˧/ | เกีย /kiːa˨˦/ | เกือ /kɯa˥/ |
| Vino | lảu /laːw˨˩˧/ | lẩu /ləw˨˩˧/ | ແວງ /ʋɛːŋ˧˥/ | — | ไวน์ /waj˧/ | — | ไวน์ /waj˧/ |
| Riso | khảu /kʰaːw˨˩˧/ | khẩu /kʰəw˨˩˧/ | ເຂົ້າ /kʰaw˧˩/ | haux /xɐu˧˩/ | ข้าว /kʰaw˥˩/ | — | ข้าว /kʰaːw˧/ |
| Ferro | lích /lik˥/ | lếch /ləjk̟̚˧˥/ | ເຫຼັກ /lek˧˥/ | faz /fa˩˩/ | เหล็ก /lek˨˩/ | — | เหล็ก /lek˨˩/ |
| Libro | xéc /sɛk˥/ | xéc /sɛk̚˧˥/ | ປຶ້ມ /pɯm˥˨/ | sel /sɯ˨˦/ | หนังสือ /naŋ˩˧sɯː˩˧/ | — | หนังสือ /naŋ˩˧sɯː˩˧/ |
| Mangiare | kin /kin˧˧/ | kin /kin˧˥/ | ກິນ /kin˩˧/ | gianl /ɡian˧˥/ | กิ๋น /kin˩˧/ | กิน /kin˨˦/ | กิน /kin˥/ |
| Bere | kin nặm /kin˧˧naːm˨˩/ | đúm /ɗum˧˥/ | ດື່ມ /dɯːm˧/ | gunl /ɡuŋ˧˥/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | กิน /kin˨˦/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ |
| Dormire | nòn /nɔn˨˩/ | nòn /nɔn˧˨/ | ນອນ /nɔːn˧˥/ | ninh /nin˧˩/ | นอน /nɔːn˧/ | นอน /nɔːn˧˥˦/ | นอน /nɔːn˥/ |
| Uno | nưng /nɯŋ˧˧/ | nâng /nəŋ˧˥/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˧/ | ndeeul /ɗeu˨˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˧˥/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| Due | soong /soːŋ˧˧/ | sloong /ɬɔŋ˧˥/ | ສອງ /sɔːŋ˩˧/ | song /soːŋ˨˦/ | สอง /sɔːŋ˩/ | สอง /sɔːŋ˨˦/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ |
| Tre | slam /ɬaːm˧˧/ | slam /ɬaːm˧˥/ | ສາມ /saːm˩˧/ | sam /saːm˨˦/ | สาม /saːm˨˦/ | สาม /saːm˨˦/ | สาม /saːm˩˧/ |
| Quattro | slí /ɬi˧˥/ | slí /ɬi˧˥/ | ສີ່ /siː˧/ | sis /si˧˥/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˧˥/ | สี่ /siː˨˩/ |
| Cinque | hả /haː˨˩˧/ | hả /haː˨˩˧/ | ຫ້າ /haː˧˩/ | hac /xa˥˧/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˧/ | ห้า /haː˥˩/ |
| Ciao | choà /tʃɔaː˨˩/ | — /—/ | ສະບາຍດີ /sa˧˥ baːj˩˧ diː˩˧/ | meez ndil /meː˩˩ ɗi˨˦/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สบายดี /sa˨˦ baːj˨˦ diː˨˦/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ |
| Grazie | ơn rể /ɤn˧˧zɛ˨˩˧/ | pjom bái /pʲɔm˧˥ ɓaːj˧˥/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˧˩ tɕaj˩˧/ | gangzhainh /ɡaŋ˩˩haiŋ˧˩/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบใจ /kʰɔːp˧˥ tɕaj˨˦/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ |
| Buono | đây /ɗəj˧˧/ | đây /ɗəj˧˧/ | ດີ /diː˩˧/ | ndil /ɗi˨˦/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˨˦/ | ดี /diː˥/ |
| Nuovo | máư /maɯ˧˥/ | mấư /məɯ˧˥/ | ໃໝ່ /maj˧/ | mos /mo˧˥/ | ใหม่ /maj˨˩/ | ใหม่ /maj˧˥/ | ใหม่ /maj˨˩/ |
| Rosso | đeng /ɗɛŋ˧˧/ | đeng /ɗɛŋ˧˥/ | ແດງ /dɛːŋ˩˧/ | ndeengz /ɗɛŋ˨˦/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˨˦/ | แดง /dɛːŋ˧/ |
| Bianco | khao /kʰaːw˧˧/ | khao /kʰaːw˧˧/ | ຂາວ /kʰaːw˩˧/ | haaul /xaːu˨˦/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˨˦/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ |
| Nero | đăm /ɗam˧˧/ | đăm /ɗam˧˥/ | ດຳ /dam˩˧/ | foonx /foːn˧˩/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˨˦/ | ดำ /dam˧/ |
| Verde | kheo /kʰɛːw˧˧/ | kheo /kʰɛw˧˧/ | ຂຽວ /kʰiːəw˩˧/ | — | เขียว /kʰiaw˩˧/ | — | เขียว /kʰiaw˩˧/ |
| Blu | kheo /kʰɛːw˧˧/ | kheo /kʰɛw˧˧/ | ຟ້າ /faː˥˨/ | — | น้ำเงิน /nam˦˥ ŋɤn˧/ | — | — |
| Cuculo | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/ | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak̚˧˥/ | ນົກກັກກູ /nok˧ kak˧˥ kuː˩˧/ | — | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ | — | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ |
| 99 | cảu slíp cảu /kaw˨˩˧ ɬip˧˥ kaw˨˩˧/ | cẩu slíp cẩu /kəw˨˩˧ ɬip̚˧˥ kəw˨˩˧/ | ເກົ້າສິບເກົ້າ /kaːw˥˨ sip˧˥ kaːw˥˨/ | guc xib guc /ku˥˧ ɕip˧˧ ku˥˧/ | เก้าสิบเก้า /kaːw˥˩ sip˨˩ kaːw˥˩/ | — | เก้าสิบเก้า /kaːw˥˩ sip˨˩ kaːw˥˩/ |
Pagina 1/9
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap