Runasimi

克丘亞語

克丘亞語族

語系克丘亞語族 使用者~8M 文字拉丁文 國家秘魯、玻利維亞、厄瓜多爾、哥倫比亞、阿根廷、智利 官方語言秘魯、玻利維亞、厄瓜多爾(共同官方語言) 活力安全 ISO 639-3que

克丘亞語(ISO 639-3宏語言代碼:que)係一個近親語言家族或者連續體,分佈於安第斯山區,由哥倫比亞南部同厄瓜多爾,經秘魯、玻利維亞,延伸到阿根廷北部同智利。厄瓜多爾基丘瓦語、秘魯中部各種變體同南部克丘亞語等地域形式,差異可以大到妨礙互通,所以克丘亞語唔係單一而均一嘅語言,「Runa Simi」呢個名亦唔係各地通用。克丘亞各種變體喺印加帝國之前同統治期間擴張,殖民時期又用作一般傳教語,但佢嘅歷史比「源自單一庫斯科標準語」嘅講法複雜。佢哋通常係黏着型後綴語言,偏好主語–賓語–動詞語序,亦經常標示證據性或者信息來源,具體體系因分支而異。各國嘅拉丁字母正字法同官方承認唔同:秘魯喺佢佔優勢嘅地區承認克丘亞語,玻利維亞列佢做官方原住民語言,厄瓜多爾就賦予基丘瓦語跨文化關係官方語言地位。

使用地區

將呢種語言着上身 揀幾個中意嘅詞,用同地圖一樣嘅字體印喺衫上。 用克丘亞語嘅詞整T恤 →

克丘亞語嘅87個核心詞

水

yaku

jaku

火

nina

nina

日頭

inti

inti

月光

killa

kiʎa

星

quyllur

ˈqujʎuɾ

夜晚

tuta

tuta

雨

para

ˈpaɾa

雪

ritʼi

ɾitʼi

風

wayra

ˈwajɾa

泥

allpa

aʎpa

石頭

rumi

ˈɾumi

山

urqu

ˈuɾqu

海

mama qucha

mama ˈqutʃa

母親

mama

mama

父親

tayta

tajta

女

ususi

uˈsusi

我

ñuqa

ˈɲuqa

你

qam

qam

我哋

ñuqanchik / ñuqayku

ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku

名

suti

ˈsuti

人

runa

ˈɾuna

頭

uma

ˈuma

眼

ñawi

ɲawi

耳仔

rinri

ɾinɾi

鼻哥

sinqa

ˈsinqa

口

simi

ˈsimi

牙

kiru

kiɾu

脷

qallu

qaʎu

手

maki

maki

腳

chaki

tʃaki

心

sunqu

suŋqu

骨頭

tullu

tuʎu

血

yawar

jawaɾ

屎

aka

aka

愛

munay

munaj

樹

sacha

satʃa

狗

allqu

aʎqu

貓

misi

misi

魚

challwa

tʃaʎwa

鳥

pisqu

pisqu

蝴蝶

pillpintu

piʎpintu

雞蛋

runtu

ˈɾuntu

熊

ukumari

ukumaɾi

馬

kawallu

kaˈwaʎu

屋

wasi

wasi

牛奶

lichi

ˈlitʃi

蜜糖

miskʼi

miskʼi

鹽

kachi

ˈkatʃi

葡萄酒

vino

ˈbino

米

arus

ˈaɾus

朱古力

chukulati

tʃukuˈlati

鐵

qʼillay

ˈqʼiʎaj

輪

rueda

ɾweda

絲

seda

ˈseda

書

liwru

ˈliwɾu

食

mikhuy

mikʰuj

飲

upyay

upjaj

瞓覺

puñuy

puˈɲuj

一

huk

huk

二

iskay

ˈiskaj

三

kimsa

kimsa

四

tawa

tawa

五

pichqa

ˈpitʃqa

百

pachak

ˈpatʃak

你好

allillanchu

aʎiʎantʃu

多謝

sulpayki

sulpajki

好

allin

aʎin

新

musuq

ˈmusuq

紅

puka

puka

白

yuraq

ˈjuɾaq

黑

yana

jana

綠

qʼomer

qʼomeɾ

藍

anqas

aŋqas

布穀鳥

chikwan

ˈtʃikwan

電腦

antañiqiq

antaɲiqiq

Wi-Fi

Wi-Fi

茶

tiy

tij

咖啡

kaphiy

kapʰij

糖

asukar

aˈsukaɾ

橙

naranja

99

isqun chunka isqunniyuq

isqun tʃunka isqunnijuq

多巴胺

dopamina

dopamina

來源

單詞比較

相關語言比較:克丘亞語族

意思 克丘亞語阿亞庫喬克丘亞語庫斯科克丘亞語古典克丘亞語艾馬拉語哈卡魯語帕皮阿門托語
水 yaku /jaku/ yaku /jaku/ unu /unu/ unu /unu/ uma /uma/ uma /uma/ awa /awa/
火 nina /nina/ nina /nina/ nina /nina/ nina /nina/ nina /nina/ nina /nina/ kandela /kandela/
日頭 inti /inti/ inti /inti/ inti /inti/ inti /inti/ inti /inti/ inti /inti/ solo /solo/
月光 killa /kiʎa/ killa /kiʎa/ killa /kiʎa/ killa /kiʎa/ phaxsi /pʰaχsi/ paxshi /paχʃi/ luna /luna/
星 quyllur /ˈqujʎuɾ/ quyllur /ˈqujʎuɾ/ quyllur /ˈqojʎur/ quyllur /qojʎur/ warawara /waɾawaɾa/ waraxa /waɾaχa/ strea /ˈstrea/
夜晚 tuta /tuta/ tuta /tuta/ tuta /tuta/ tuta /tuta/ aruma /aruma/ aruma /aruma/ nochi /ˈnotʃi/
雨 para /ˈpaɾa/ para /ˈpaɾa/ para /ˈpara/ para /para/ jallu /ˈxaʎu/ jallu /haʎu/ yobida /jobida/
雪 ritʼi /ɾitʼi/ rasu /ɾasu/ ritʼi /ritʼi/ ritʼi /ɾitʼi/ khunu /kʰunu/ khunu /kʰunu/ sneu /sneu/
頁 1/11

語序比較

同世界主要語言比較

克丘亞語
Ñuqa hotelpa chimpanpi tindapi rikurqani trajiyta churakuyta munani
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
私は ホテルの 向かいの お店 で 見た スーツを 試着 したいです
我 想 试穿 酒店 对面的 商店 里 看到的 那套西装
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel

打開互動地圖: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。

製作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主頁